Bản đồ 3D lớn nhất về vũ trụ, với những cấu trúc ẩn từ thuở sơ khai

[goodidea]

Các nhà thiên văn đã công bố một trong những bản đồ tham vọng nhất về vũ trụ đời đầu, hé lộ 'biển ánh sáng' trải rộng giữa các thiên hà đến nay vốn vẫn bị che khuất trong các cuộc khảo sát trước đó.


Một phần của bản đồ 3D mới về dữ liệu HETDEX

ảnh: HETDEX

Sử dụng dữ liệu từ cuộc thí nghiệm Kính Viễn vọng Năng lượng Tối Hobby-Eberly (HETDEX), các nhà nghiên cứu đã tạo ra bản đồ ánh sáng phát ra từ khí hydrogen khi vũ trụ cách đây 9 – 11 tỉ năm.

Thời điểm đó, vũ trụ vẫn trong giai đoạn đỉnh điểm của quá trình hình thành sao, theo báo cáo đăng trên Tạp chí The Astrophysical Journal hôm nay 6.3.

Dạng ánh sáng đặc biệt này có tên Lyman-alpha, được tạo ra khi các nguyên tử hydro bị kích thích bởi bức xạ từ những ngôi sao trẻ, nóng, tạo nên ánh sáng tử ngoại đặc trưng có thể truy vết được bất chấp những khoảng cách khổng lồ trong không gian.

Cuộc thí nghiệm được thực hiện tại Kính viễn vọng Hobby-Eberly thuộc Đài quan sát McDonald ở bang Texas và không chỉ dừng ở mục tiêu tìm kiếm các thiên hà đến lập bản đồ các cấu trúc mờ nhạt và khó quan sát được của vũ trụ sơ khai.

"Bức xạ Lyman-alpha là đặc điểm quan trọng của các thiên hà trong giai đoạn này, vốn là kỷ nguyên việc hình thành sao diễn ra mạnh mẽ", đồng tác giả báo cáo Robin Ciardullo cho biết.

Những bản đồ lớn khác của vũ trụ tập trung vào việc lập danh mục từng thiên hà, được mô phỏng như là các "thành phố ánh sáng" nổi bật trước màn đêm của vũ trụ. Những cuộc khảo sát này quan trọng cho việc truy vết các cấu trúc lớn và nghiên cứu năng lượng tối.

Tuy nhiên, chúng lại thiếu một điểm quan trọng: ánh sáng yếu ớt của các khí hydrogen và những thiên hà nhỏ, mờ nhạt nằm giữa các thiên hà sáng rực.

Tác giả chính Maja Lujan Niemeyer cho biết bản đồ của nhóm minh cung cấp một công cụ đầy uy lực trong việc nghiên cứu cách thức các thiên hà hình thành và tiến hóa trong môi trường của chúng, cũng như vai trò của khí liên sao.

VietBF@sưu tập