Những sự kiện định hình thế giới 2026

[vuitoichat]

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới mới nhất, IMF dự đoán kinh tế toàn cầu năm nay tăng trưởng ở mức 3,2%, với phần lớn lực cản do “thuế quan của Mỹ và xu hướng chuyển dịch rộng hơn sang chủ nghĩa bảo hộ, đang làm suy yếu thương mại quốc tế, làm giảm niềm tin và gây chao đảo thị trường”.

Thế giới năm 2026 có thể được định hình bởi các cuộc bầu cử quan trọng, tiến trình hòa đàm nhằm chấm dứt xung đột tại một số điểm nóng và tác động đến kinh tế toàn cầu.

Một màn trình diễn bắn pháo hoa chào năm mới 2026 (Ảnh: AFP).

Tạp chí The Week của Mỹ mới đây đã đưa ra dự báo về các sự kiện có thể định hình thế giới năm 2026.

Năm ngoái, The Week đã dự đoán chính xác về chính sách thuế quan của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, những dấu hiệu đầu tiên của bong bóng thị trường chứng khoán AI, sự trỗi dậy của phe cực hữu ở Anh và châu Âu, cũng như một lệnh ngừng bắn tại Gaza. Vậy năm 2026 có thể mang đến điều gì?

Về địa chính trị

Về chính trị, các cuộc bầu cử địa phương và bầu cử chính quyền phân quyền tại Anh vào tháng 5 được xem là thời khắc quyết định đối với Thủ tướng Anh Keir Starmer và Công đảng.

Tại Mỹ, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ cũng có vẻ khá ảm đạm đối với đảng Cộng hòa. Theo khảo sát của Marist Poll, tỷ lệ cử tri Dân chủ có ý định đi bỏ phiếu cho cuộc đua ở quốc hội vào tháng 11 tới đang dẫn trước đảng Cộng hòa với tỷ lệ ở mức 2 con số.

Tại châu Âu, mọi ánh nhìn sẽ hướng về cuộc bầu cử quốc hội Hungary vào tháng 4, quyết định vận mệnh chính trị của Thủ tướng Viktor Orban sau 16 năm cầm quyền.

Ở nơi khác, công ty nghiên cứu toàn cầu BMI nhận định có “khả năng cao hơn về chiến thắng của phe đối lập trung hữu/cánh hữu” tại Brazil, Colombia và Peru, “trong khi Israel cũng có thể chứng kiến một sự chuyển dịch chính trị”.

Quy trình chọn Tổng Thư ký tiếp theo của Liên hợp quốc cũng diễn ra trong năm tới. Lãnh đạo tiếp theo của tổ chức này sẽ nhậm chức vào ngày 1/1/2027. Trong số những người đã tuyên bố hoặc được kỳ vọng sẽ tham gia cuộc đua có có cựu Tổng thống Chile và cựu Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc Michelle Bachelet, cựu Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern và Giám đốc điều hành của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva.

Về tình hình tại điểm nóng xung đột, bất chấp những nỗ lực lặp đi lặp lại nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Nga và Ukraine, giao tranh vẫn tiếp diễn trong cuộc xung đột nghiêm trọng nhất châu Âu kể từ Thế chiến II.

Khi Nga đạt được những bước tiến chậm nhưng ổn định với tổn thất không nhỏ, “phép toán của sự tiêu hao cho thấy năm 2026 có thể sẽ cho thấy một cuộc xung đột bị đóng băng vì các bên kiệt sức, hoặc một dạng thỏa thuận nào đó”, Economist nhận định.

Economist cũng dự đoán: “Hai kịch bản khác có thể xảy ra: tuyến đầu hoặc chính trường Ukraine rung chuyển hoặc nền kinh tế Nga suy yếu khi các cuộc tấn công đường không của Ukraine làm tê liệt ngành dầu mỏ”. Tạp chí này nhấn mạnh, “bất kỳ kịch bản nào trong 2 điều đó cũng sẽ gây hậu quả to lớn cho châu Âu và thế giới”.

Các điểm nóng xung đột khác bao gồm Ấn Độ - Pakistan sau một cuộc đụng độ chết người năm 2025, Congo - Rwanda và cuộc nội chiến đang diễn ra ở Sudan, căng thẳng gia tăng giữa Trung Quốc đại lục và đảo Đài Loan.

Mối quan hệ căng thẳng leo thang giữa Mỹ với Venezuela và Iran cũng đe dọa sự ổn định ở khu vực. Trong khi đó, nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump tìm được giải pháp xuống thang, duy trì được lệnh ngừng bắn tại Gaza và đàm phán chấm dứt xung đột ở Ukraine, ông có thể trở thành ứng viên cho giải Nobel Hòa bình được công bố vào tháng 10.

Về kinh tế

Sau một năm đầy biến động khi cuộc chiến thuế quan của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump gây xáo trộn thương mại nhưng thị trường vẫn đạt mức lợi nhuận kỷ lục nhờ đầu tư vào AI, triển vọng kinh tế toàn cầu năm nay vẫn “ảm đạm”.

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới mới nhất, IMF dự đoán kinh tế toàn cầu năm nay tăng trưởng ở mức 3,2%, với phần lớn lực cản do “thuế quan của Mỹ và xu hướng chuyển dịch rộng hơn sang chủ nghĩa bảo hộ, đang làm suy yếu thương mại quốc tế, làm giảm niềm tin và gây chao đảo thị trường”.

Tuy nhiên, lãi suất (tại Mỹ, Anh và các nơi khác) được dự báo sẽ tiếp tục giảm, trong khi vẫn tồn tại lo ngại rằng đây có thể là năm bong bóng AI cuối cùng cũng vỡ.

Phân tích từ công ty dịch vụ tài chính Wedbush, được Investing.com dẫn lại, dự đoán cổ phiếu công nghệ sẽ “tăng thêm 20% nữa trong năm nay khi giai đoạn tiếp theo của Cách mạng AI thực sự bứt phá”.

“Đừng trông đợi bong bóng AI sẽ vỡ ngay lập tức, nhưng cũng đừng loại trừ khả năng đó”, Mashable nhận định, với báo cáo lợi nhuận quý tiếp theo của nhà sản xuất chip Nvidia dự kiến công bố vào tháng 1 được xem là thời điểm then chốt cần theo dõi.

Trên sân cỏ và ngoài không gian, Mỹ sẽ tìm cách tận dụng World Cup 2026 (do Mỹ, Canada và Mexico đồng đăng cai) để thúc đẩy chính sách “Nước Mỹ trên hết” hơn nữa.

Mười sáu địa điểm trên khắp lục địa sẽ tổ chức phiên bản lớn nhất từ trước đến nay của giải đấu, với số đội tăng từ 32 lên 48 và số trận tăng từ 64 lên 104. Dù vẫn còn 6 tháng nữa mới diễn ra trận khai mạc, nền tảng thống kê thể thao Opta Analyst đã phân tích dữ liệu và dự đoán nhà vô địch Euro 2024 là Tây Ban Nha có khả năng cao nhất giành cúp Jules Rimet, tiếp theo là Pháp, Anh, Argentina và Đức.

Trước đó, còn có Thế vận hội Mùa đông Milan - Cortina diễn ra vào tháng 2.

Xa hơn một chút, sứ mệnh Artemis II do NASA dẫn đầu sẽ thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên bay quanh Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ. Phi hành đoàn 4 người sẽ thực hiện chuyến bay kéo dài 10 ngày nhằm khám phá Mặt Trăng vì mục tiêu phát hiện khoa học, lợi ích kinh tế và xây dựng nền tảng cho các sứ mệnh có người lái đầu tiên tới sao Hỏa.

Dù con tàu “sẽ không hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng”, nó sẽ đưa các phi hành gia bay xa hơn 5.000 hải lý qua Mặt Trăng và “tiến sâu vào không gian hơn bất kỳ con người nào từng đi trước đây”.