Ai đã, đang và muốn xăm hình, hãy đọc bài viết này

[PinaColada]

Bác sĩ cảnh báo tác dụng phụ đáng sợ, ít người biết đến của xăm hình. Hàng chục người Australia được chẩn đoán mắc biến chứng thị lực hiếm gặp sau khi xăm hình một thời gian.
Các bác sĩ tại Australia đang cảnh báo về một biến chứng hiếm gặp nhưng có thể đe dọa nghiêm trọng đến thị lực, sau khi ghi nhận 40 trường hợp mắc viêm màng bồ đào liên quan đến hình xăm trên khắp cả nước, ABC News đưa tin.

Mắt mờ dần sau khi xăm hình
Trường hợp của đầu bếp Nelize Pretorius là một trong số đó. Khi thị lực của cô bắt đầu mờ dần, trước tiên ở một mắt rồi lan sang mắt còn lại, các bác sĩ ban đầu cho rằng cô chỉ bị viêm kết mạc.

Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm cho thấy không có nhiễm trùng. Trong khi đó, tình trạng viêm trong mắt của cô ngày càng nặng hơn mà các bác sĩ vẫn chưa tìm ra nguyên nhân. “Tôi gần như không nhìn thấy gì. Thị lực của tôi giảm dần mà không ai có thể giải thích vì sao”, Pretorius kể lại.

Nguyên nhân sau đó được xác định không nằm ở đôi mắt, mà bắt nguồn từ một hình xăm trên lưng cô đã thực hiện từ nhiều năm trước. Cô được chẩn đoán mắc tình trạng gọi là viêm màng bồ đào liên quan đến hình xăm (tattoo-associated uveitis).


Khi thị lực suy giảm, Nelize không thể tiếp tục công việc đầu bếp của mình.
Viêm màng bồ đào là bệnh lý viêm bên trong mắt do hệ miễn dịch gây ra. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến tăng nhãn áp, tổn thương thị lực vĩnh viễn và buộc người bệnh phải sử dụng thuốc ức chế miễn dịch trong thời gian dài, thậm chí suốt đời.

“Khi xăm, người ta chỉ nghĩ rủi ro là có thể sẽ hối tiếc về sau. Nhưng rủi ro thực sự là bạn có thể mất thị lực”, Pretorius nói.

Cô đã phải chi hàng nghìn USD cho các phương pháp điều trị nhằm ngăn tình trạng suy giảm thị lực. Hiện nay, cô vẫn phải duy trì thuốc nhỏ mắt chứa steroid và tái khám thường xuyên do bệnh có xu hướng tái phát từng đợt.

Trước đây, viêm màng bồ đào liên quan đến hình xăm được cho là cực kỳ hiếm gặp. Tuy nhiên, nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Clinical and Experimental Ophthalmology đã ghi nhận 40 ca mới tại Australia, con số này tương đương gấp đôi tổng số ca từng được công bố trên toàn thế giới kể từ năm 2010.

Gấp đôi số ca bệnh
Nhóm nghiên cứu cho rằng dù biến chứng này vẫn xảy ra ở tỷ lệ thấp so với số người xăm hình, nhưng thực tế nó có thể không hiếm như trước đây chúng ta vẫn nghĩ. Vì vậy, các chuyên gia kêu gọi cần có thêm nghiên cứu để làm rõ nguyên nhân gây bệnh và tìm cách giảm thiểu nguy cơ ảnh hưởng đến thị lực.

Bác sĩ nhãn khoa Josephine Richards, người trực tiếp điều trị cho Pretorius, cho biết bà đã quen với các bệnh viêm mắt do rối loạn miễn dịch. Vị chuyên gia giải thích rằng viêm màng bồ đào thường xuất hiện như một biến chứng của các bệnh tự miễn, trong đó hệ miễn dịch nhầm lẫn và tấn công chính các mô của cơ thể.

Triệu chứng ban đầu của bệnh thường là nhìn mờ, đau nhức, nhạy cảm với ánh sáng. Nếu không điều trị, bệnh có thể tiến triển thành tăng nhãn áp và mất thị lực vĩnh viễn. “Chúng tôi không biết vì sao mắt lại bị cuốn vào phản ứng miễn dịch này. Có điều gì đó trong phản ứng miễn dịch đã nhắm vào mắt”, bác sĩ Richards nói.

Trong những năm gần đây, bà Richards nhận thấy số ca viêm màng bồ đào do mực xăm tăng lên, đôi khi xuất hiện rất lâu sau khi hình xăm được thực hiện. Một số trường hợp bệnh khởi phát trung bình sau một đến hai năm, nhưng cũng có trường hợp xuất hiện tới 35 năm sau khi xăm.

Tại một hội nghị chuyên ngành về viêm mắt, nhiều bác sĩ nhãn khoa chia sẻ rằng họ cũng đang tiếp nhận những bệnh nhân trẻ có hình xăm với tình trạng tương tự. Sau hội nghị gần nhất vào tháng 11/2025, riêng bang Tây Australia đã ghi nhận thêm bốn ca mới, cho thấy số trường hợp có xu hướng gia tăng.

Trong nghiên cứu vừa công bố, phần lớn bệnh nhân cần điều trị lâu dài bằng thuốc ức chế miễn dịch. Chỉ có ba người trong số đó không bị suy giảm thị lực trong quá trình điều trị. Bác sĩ Richards cho biết điều khiến bà lo ngại là nhiều bệnh nhân không thể giảm dần thuốc như thông lệ ở các bệnh tự miễn khác.

“Thông thường, chúng tôi điều trị khoảng hai năm rồi cố gắng giảm liều dần. Nhưng với những trường hợp này, đa phần chúng tôi không thể giảm thuốc”, bà nói.

Nguyên nhân chính xác khiến mực xăm kích hoạt phản ứng này vẫn chưa được xác định rõ. Nghiên cứu cho thấy phần lớn trường hợp liên quan đến mực đen, tuy nhiên cũng ghi nhận một ca với mực hồng và một ca với mực đỏ. Do nhiều người thực hiện xăm ở nước ngoài, bao gồm Bali, việc xác định thành phần chính xác của mực sử dụng gặp nhiều khó khăn.

Một số chuyên gia cho rằng yếu tố di truyền và hệ vi sinh vật của cơ thể có thể đóng vai trò trong nguy cơ mắc bệnh. Bác sĩ Richards nhận định tình trạng này có nhiều điểm tương đồng với bệnh sarcoidosis, một bệnh tự miễn khiến các tế bào viêm tụ lại thành những khối đỏ sưng trong cơ thể. Sinh thiết vùng da xăm bị viêm cho thấy hình ảnh gần giống tổn thương do sarcoidosis.

Dù số ca tăng trong vài năm gần đây, các chuyên gia nhấn mạnh đây vẫn là biến chứng hiếm gặp, trong bối cảnh khoảng 20-30% người Australia có ít nhất một hình xăm.

“Có hàng triệu người có hình xăm mà không gặp vấn đề gì. Câu hỏi là vì sao chỉ một số người lại bị ảnh hưởng?”, bác sĩ nhãn khoa Nicole Carnt tại Đại học New South Wales đặt vấn đề.

Các nhà nghiên cứu thừa nhận khó có thể thuyết phục mọi người ngừng xăm hình vì một biến chứng hiếm có thể xuất hiện nhiều năm sau. Thay vào đó, họ mong muốn xác định rõ thành phần nào trong mực xăm có thể kích hoạt phản ứng miễn dịch, từ đó loại bỏ yếu tố nguy cơ và nâng cao độ an toàn.

VietBF@ sưu tập