Bệnh nhân ung thư phổi chú ý: 4 thói quen ngủ tưởng bình thường nhưng đang kéo lùi quá trình hồi phục

[goodidea]

4 thói quen ngủ cần bỏ ngay:

1. Mất ngủ thì cố chịu, kệ
Cái này phổ biến lắm. Sau hóa trị, đau nhức, khó chịu, nằm mãi không ngủ được — rồi tự nhủ "thôi kệ, không ngủ được thì nằm nghỉ vậy cũng được". Nhưng mà không được đâu anh chị ơi. Cơ thể đang điều trị, hệ miễn dịch vốn đã yếu, mà lại ngủ dưới 6 tiếng mỗi đêm thì như kiểu mình đang cố đổ nước vào bình nhưng bình bị thủng — đổ bao nhiêu cũng không đầy.
Mất ngủ kéo dài sẽ khiến người mệt hơn, tác dụng phụ nặng hơn, hồi phục chậm hơn. Nên nếu mất ngủ liên tục, đừng cố chịu mà hãy nói với bác sĩ.
2. Không chịu ngủ trưa
Nhiều anh chị, nhất là mấy anh, hay có tâm lý "ngủ trưa chi cho mất thời gian". Nhưng với bệnh nhân ung thư phổi, ngủ trưa không phải thừa đâu — nó là cần thiết.
Chỉ cần chợp mắt 20–30 phút buổi trưa thôi là đã giúp giảm mệt mỏi, hồi phục năng lượng cho buổi chiều rồi. Coi như "sạc nhanh" cho cơ thể. Thấy mệt thì cứ ngủ, đừng ngại.
3. Thức khuya rồi ngủ bù
"Tui ngủ muộn nhưng tui ngủ bù, vẫn đủ 8 tiếng mà?" — Nghe thì có lý, nhưng thực tế không phải vậy.
Khoảng 9–10 giờ tối là lúc cơ thể tiết melatonin nhiều nhất. Hormone này không chỉ giúp mình dễ ngủ mà còn có tác dụng ức chế tế bào ung thư. Thức qua 12 giờ đêm mới ngủ thì melatonin đã giảm rồi, dù có ngủ bù đủ giờ thì chất lượng cũng không bằng. Lâu dài, nhịp sinh học bị rối, ảnh hưởng đến cả quá trình điều trị.
4. Nằm trên giường 8 tiếng nhưng ngủ chập chờn
Cái này nhiều người không nhận ra. Nằm từ 10 giờ tối đến 6 giờ sáng nhưng cả đêm cứ giật mình, nằm mơ, ngủ chập chờn — sáng dậy vẫn mệt như chưa ngủ. Đó là "ngủ giả", cơ thể không được phục hồi thật sự.
Với bệnh nhân ung thư phổi, chất lượng giấc ngủ quan trọng hơn nhiều so với việc nằm trên giường bao nhiêu tiếng.
Vậy ngủ thế nào cho đúng?

Không cần nhớ nhiều:
Đêm ngủ 6–8 tiếng, trưa chợp mắt 20–60 phút (đừng quá 1 tiếng kẻo tối khó ngủ). Cố gắng lên giường trước 23h — lý tưởng nhất là 22h30 đã tắt đèn, nằm xuống, cho cơ thể 30 phút để "chuyển số" sang chế độ ngủ.
Quan trọng nhất là giữ nhịp đều: ngày nào cũng ngủ cùng giờ, dậy cùng giờ. Đừng kiểu ngày thường thức khuya, cuối tuần ngủ bù. Cơ thể mà quen nhịp rồi thì cứ đến giờ là tự buồn ngủ, không cần cố.
Còn tiêu chuẩn để biết mình ngủ ngon hay chưa thì đơn giản lắm: sáng dậy thấy người nhẹ hơn, thoải mái hơn — vậy là được.

Mấy mẹo nhỏ nhiều người áp dụng hiệu quả
Trước khi ngủ 1 tiếng, bỏ điện thoại xuống. Cái này nói dễ làm khó, Admin biết. Nhưng ánh sáng xanh từ màn hình nó ức chế melatonin thật, cầm điện thoại càng lâu thì càng khó ngủ. Thay vào đó nghe nhạc nhẹ, đọc sách giấy, hoặc tập thở chậm — hít sâu bằng mũi, thở ra từ từ bằng miệng. Làm vài phút là thấy người dịu lại.
Phòng ngủ thì cố gắng tối, yên, thoải mái. Kéo rèm kín, ồn thì dùng nút tai. Anh chị sau mổ thì kê thêm gối phía sau lưng cho đỡ đau, để sẵn ly nước với khăn giấy đầu giường — tránh nửa đêm ho mà phải lồm cồm đi tìm đồ rồi tỉnh giấc luôn.
Ngủ trưa thì nên ngủ khoảng 11h–13h, nằm ngửa hoặc nghiêng, đừng gục xuống bàn vì đè ngực ảnh hưởng hô hấp. Ăn trưa xong nghỉ 30 phút rồi hãy ngủ, đừng nằm luôn kẻo đầy bụng khó chịu.

Còn mấy trường hợp đặc biệt thì sao?
Sau hóa trị mà buồn nôn, đau quá ngủ không nổi — đừng cố chịu, nói với bác sĩ để được kê thuốc giảm đau hoặc chống nôn. Lúc này ngủ được là quan trọng nhất. Nếu thân nhiệt bình thường thì trước khi ngủ ngâm chân nước ấm cũng giúp dễ ngủ hơn.
Đau vết mổ thì dùng gối kê đỡ, tìm tư thế nào ít đau nhất. Bác sĩ kê thuốc giảm đau thì cứ uống, đừng ngại. Giảm đau là để ngủ ngon, mà ngủ ngon thì vết thương mới lành nhanh.
Còn nếu không phải đau mà là lo lắng, suy nghĩ nhiều về bệnh tình nên trằn trọc — thì thử thiền chánh niệm trước khi ngủ (lên YouTube tìm "thiền trước khi ngủ" có rất nhiều bài tiếng Việt miễn phí). Hoặc đơn giản hơn: lấy giấy viết ra mấy thứ đang lo, rồi tự nhủ "mai tính, giờ ngủ đã". Nghe đơn giản nhưng nhiều người làm thấy hiệu quả thật.
Chống ung thư là đường dài, mà giấc ngủ chính là trạm nghỉ quan trọng nhất. Nó không tốn tiền, không cần gắng sức — chỉ cần mỗi ngày mình cho cơ thể một khoảng lặng để hồi phục.
Tối nay thử đi: 22h30, bỏ điện thoại xuống, tắt đèn, nói với bản thân một câu "cảm ơn mình đã cố gắng, ngủ ngon nhé". Rồi mai dậy xem có khác không.

VietBF@sưu tập