USA Lạm phát Mỹ hạ nhiệt: Tháng Giêng chỉ tăng 0,2% — nhưng “bóng dáng thuế quan” bắt đầu len vào giá hàng hóa

[Gibbs]

Giữa lúc người dân Mỹ vẫn cảm nhận rõ “khủng hoảng chi phí sinh hoạt”, báo cáo mới nhất lại mang đến một tín hiệu dễ chịu: lạm phát tháng 1 chỉ tăng 0,2% so với tháng 12 và đưa mức tăng theo năm xuống 2,4%. Cả hai đều thấp hơn dự đoán của giới phân tích (kỳ vọng là 0,3% theo tháng và 2,5% theo năm). Với người mua sắm ở siêu thị, người trả tiền thuê nhà, người đổ xăng mỗi tuần… đây là một nhịp chậm lại đáng quý.

“Nhà ở” vẫn là chiếc neo kéo chỉ số đi lên
Dù bức tranh chung dịu hơn, phần tăng trong tháng vẫn có một “nhân vật quen mặt”: chi phí nhà ở. Cơ quan thống kê lao động Mỹ cho biết giá nhà ở là yếu tố lớn nhất góp vào mức tăng tháng 1, tăng 0,2%. Song hành với đó là nhóm “thực phẩm dùng tại nhà” (giá thực phẩm trong siêu thị) cũng tăng 0,2% — nhắc mọi người rằng áp lực ở quầy tính tiền vẫn chưa biến mất.

Năng lượng giảm mạnh: điểm sáng rõ ràng nhất
Nếu nhà ở và thực phẩm kéo lên, thì năng lượng lại kéo xuống. Giá năng lượng tháng 1 giảm 1,5%, thuộc nhóm giảm mạnh nhất. Với nhiều gia đình, đây là thứ “giảm là thấy ngay”, vì nó đi thẳng vào hóa đơn xăng xe, sưởi ấm, sinh hoạt.

Lạm phát lõi ổn định: thêm lý lẽ cho phe muốn “hạ nhiệt”
Chỉ số lạm phát lõi (loại trừ nhóm biến động mạnh) cũng đúng như kỳ vọng. Điều này giúp củng cố lập luận rằng các đợt cắt giảm lãi suất gần đây cùng những bước đi chính sách đang góp phần kéo lạm phát vào quỹ đạo kiểm soát sau khi từng vọt lên khoảng 3% vào tháng 9 năm ngoái. Nhưng “đúng kỳ vọng” không có nghĩa là “xong chuyện” — chỉ là dấu hiệu cho thấy chiếc nhiệt kế không còn tăng vọt như trước.

Thuế quan bắt đầu “ngấm” vào giá: các nhóm hàng tăng sốc
Phần khiến nhiều chuyên gia dè chừng nằm ở chỗ khác: dấu hiệu doanh nghiệp chuyển chi phí thuế quan sang người mua. Một loạt mặt hàng tăng khá gắt chỉ trong một tháng:
Thiết bị giặt (laundry equipment) và nhóm “đồ gia dụng khác” tăng 2,6%.
Giá thiết bị gia dụng nói chung tăng 1,3%.
Máy tính tăng 3,1%.
Vật liệu phủ sàn tăng 3,2%.
Nội thất gia đình tăng 1%.
Quần áo bé trai tăng 2,4%.
Đồng hồ tăng 2,9%.
Thiết bị video và âm thanh (bao gồm TV) tăng 2,2%.

Đáng chú ý, lãnh đạo Amazon Andy Jassy từng nói trên CNBC giữa tháng 1 rằng bắt đầu thấy một số mức giá “nhích lên” vì người bán chuyển phần chi phí cao hơn sang người tiêu dùng. Nhiều nhà phân tích cũng cho rằng doanh nghiệp đang dần đi đến đoạn cuối của lượng hàng “giá trước thuế quan” — tức hàng sản xuất/nhập trước khi các gói thuế quan diện rộng có hiệu lực — nên áp lực tăng giá có thể còn “lộ mặt” thêm.

Không phải mọi thứ đều đắt lên: trứng và thịt bò hạ nhiệt
Trong rổ hàng thiết yếu, cũng có những tin dễ chịu hơn. Giá trứng — tâm điểm than phiền của người tiêu dùng thời gian trước — lại giảm thêm 7% trong tháng 1 so với tháng 12. Giá thịt bò và bê cũng giảm 0,4%, sau giai đoạn nhích lên trong các tháng gần đây. Những con số này nhỏ thôi, nhưng với người mua thực phẩm mỗi tuần, nó “có cảm giác” rõ hơn nhiều so với các biểu đồ vĩ mô.

Wells Fargo: Lạc quan có điều kiện
Các chuyên gia của Wells Fargo tỏ ra được khích lệ, nhưng vẫn giữ giọng thận trọng: “chiến thắng trước lạm phát” chưa thể tuyên bố. Họ nhấn mạnh các tín hiệu tích cực ở nhóm nhà ở và việc thị trường thuê nhà tư nhân chưa cho thấy tăng tốc rõ rệt. Đồng thời, họ nhận định tác động tăng giá do thuế quan có thể chưa phản ánh đầy đủ trong dữ liệu, nhưng Mỹ có vẻ đang tiến gần phần cuối hơn là phần đầu của đợt tăng giá do nguyên nhân này.

Bức tranh việc làm bị “sửa lại”: thêm một nốt trầm
Báo cáo lạm phát được công bố trong bối cảnh thị trường lao động vừa có cú “điều chỉnh” gây chú ý. Dữ liệu sơ bộ từng nói kinh tế Mỹ tạo 584.000 việc làm trong năm 2025, nhưng sau đó cơ quan thống kê đã hạ xuống còn 181.000. Những con số bị sửa lại như vậy khiến cảm nhận về sức khỏe nền kinh tế trở nên phức tạp hơn: có điểm sáng, nhưng cũng có vùng tối.

Fed đứng trên “lằn ranh mỏng”
Cục Dự Trữ Liên Bang (Fed) suốt nhiều tháng phải cân bằng hai mục tiêu: ổn định giá cả và toàn dụng lao động — điều mà nhiều chuyên gia ví như đi trên lưỡi dao. Chủ tịch Fed Cleveland, bà Beth Hammack, nói rằng theo dự báo của bà, Fed có thể phải “giữ nguyên” trong khá lâu. Bà kỳ vọng lạm phát sẽ hạ dần khi năm trôi đi, nhưng đồng thời nhấn mạnh: lạm phát hiện vẫn còn quá cao.

Dễ thở hơn, nhưng chưa thể chủ quan
Tháng 1 đem đến một nhịp hạ nhiệt đáng mừng: 0,2% theo tháng, 2,4% theo năm — thấp hơn dự báo, tích cực cho túi tiền người dân. Tuy nhiên, câu chuyện chưa thể kết thúc sớm, vì nhà ở vẫn nặng gánh, và những đợt tăng giá ở nhóm hàng tiêu dùng bền đang gợi ra một thông điệp rõ ràng: thuế quan có thể đang âm thầm đi vào hóa đơn mua sắm.
Người tiêu dùng có quyền lạc quan — nhưng vẫn cần tỉnh táo: lạm phát có thể đã “dịu”, chứ chưa “ngoan”.