Mỹ bí mật đưa 6.000 thiết bị Starlink vào Iran giữa thời điểm bất ổn

[pizza]

Tổng thống Mỹ Donald Trump từng kêu gọi người biểu tình “giành quyền kiểm soát các thể chế” vào thời điểm bất ổn lên tới đỉnh điểm.


Người biểu tình đốt lửa ở Tehran, Iran vào ngày 8/1. Ảnh: Getty.
Chính quyền ông Donald Trump đã bí mật đưa khoảng 6.000 thiết bị Internet vệ tinh Starlink vào Iran trong bối cảnh làn sóng bất ổn trên toàn quốc hồi đầu năm nay, theo tờ Wall Street Journal (WSJ). Thông tin này được cho là củng cố cáo buộc của Tehran về sự can thiệp từ bên ngoài đứng sau các cuộc bạo loạn chết người.

Chiến dịch này – theo các quan chức cấp cao Mỹ – có sử dụng nguồn tài trợ từ Bộ Ngoại giao Mỹ và được triển khai sau khi chính quyền Iran áp đặt lệnh phong tỏa internet diện rộng vào tháng 1. Các quan chức nói với WSJ hôm 12/2 rằng ông Trump biết về việc vận chuyển các thiết bị, dù chưa rõ ông có trực tiếp phê duyệt kế hoạch hay không.

Giới chức Iran nhiều lần cáo buộc Washington và Tel Aviv kích động bất ổn. Làn sóng biểu tình bắt đầu từ tháng 12 với các cuộc xuống đường ôn hòa phản đối khó khăn kinh tế, nhưng sau đó leo thang thành bạo lực trên diện rộng. Ngoại trưởng Abbas Araghchi cho biết tháng trước rằng hơn 3.000 người đã thiệt mạng, trong đó gần 700 người được ông mô tả là “phần tử khủng bố”, cùng với dân thường và lực lượng an ninh.

Tổng thống Masoud Pezeshkian cáo buộc Mỹ và Israel cài cắm “khủng bố nước ngoài” vào đám đông biểu tình, cho rằng các nhóm này sử dụng chiến thuật “kiểu IS” – theo một nguồn tin ngoại giao Iran nói với RT – bao gồm chặt đầu lực lượng thực thi pháp luật và thiêu sống dân thường.

Ở thời điểm cao trào của bất ổn, ông Trump công khai ủng hộ những người biểu tình mà ông gọi là “ôn hòa”, đăng trên mạng xã hội Truth Social: “Tất cả những người yêu nước Iran, hãy tiếp tục biểu tình. Hãy kiểm soát các thể chế của các bạn nếu có thể”. Ông cũng tuyên bố “sự hỗ trợ đang trên đường tới” và điều một “hạm đội tuyệt đẹp” tới khu vực, làm dấy lên đồn đoán về khả năng can thiệp quân sự sắp xảy ra.

Bộ Ngoại giao Mỹ từ lâu hỗ trợ nhiều công cụ được gọi là “tự do Internet”, bao gồm các nhà cung cấp dịch vụ mạng riêng ảo (VPN) cho Iran. Để mua các thiết bị Starlink, bộ này được cho là đã điều chuyển nguồn quỹ vốn dành cho các VPN do Mỹ hậu thuẫn – những công cụ từng giúp khoảng 20–30 triệu người Iran duy trì truy cập internet trong các cuộc bạo loạn năm 2022 và trong đợt không kích của Israel–Mỹ năm ngoái.

Washington đang tìm cách gây sức ép buộc Iran chấp nhận một thỏa thuận hạt nhân mới, sau khi ông Trump đơn phương rút Mỹ khỏi Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện năm 2015 (JCPOA) trong nhiệm kỳ đầu, đồng thời tái áp đặt các lệnh trừng phạt trong chiến dịch “áp lực tối đa” đối với Tehran. Theo giới chức Iran, hàng thập kỷ chịu sức ép kinh tế từ Mỹ là nguyên nhân chính khiến nền kinh tế nước này suy thoái – Iran hiện là quốc gia chịu nhiều lệnh trừng phạt thứ hai thế giới sau Nga.

Dù chính quyền Mỹ công khai phủ nhận việc can dự vào các cuộc bạo loạn chống chính phủ, chiến dịch Starlink được cho là cho thấy sự mở rộng hỗ trợ ngầm đối với điều mà Moscow mô tả là nỗ lực “phá hủy nhà nước Iran” theo kịch bản “cách mạng màu”.

VietBF@ sưu tập