Thách thức phòng không Ukraine: Hệ thống Patriot đối mặt tình trạng cạn kiệt tên lửa

[Romano]

Không quân Ukraine đang rơi vào cuộc khủng hoảng đạn dược nghiêm trọng khi các tổ hợp Patriot và NASAMS dần cạn kiệt tên lửa đánh chặn trước các đợt tập kích quy mô lớn.

Lực lượng phòng không Ukraine đang rơi vào tình trạng báo động khi kho dự trữ tên lửa đánh chặn cho các hệ thống hiện đại như Patriot cạn kiệt. Tình trạng này khiến các cơ sở hạ tầng chiến lược, bao gồm cả các căn cứ không quân chủ chốt, trở nên dễ bị tổn thương trước các đòn tập kích bằng tên lửa đạn đạo của Nga.

Hiệu suất đánh chặn tên lửa đạn đạo sụt giảm
Trong cuộc tấn công diễn ra vào ngày 9/2, lực lượng Nga đã phóng 9 tên lửa đạn đạo Iskander-M trúng sân bay quân sự Vasilkov, cách thủ đô Kiev khoảng 30km. Đây là căn cứ quan trọng của không quân Ukraine và được cho là nơi trú đóng của phi đội chiến đấu cơ F-16. Theo báo cáo từ Bộ tư lệnh Không quân Ukraine, trong đợt này Nga đã triển khai tổng cộng 149 máy bay không người lái (UAV) và 11 tên lửa đạn đạo.

Dữ liệu thống kê cho thấy hiệu suất phòng thủ đối với tên lửa đạn đạo đang có dấu hiệu đi xuống. Chuyên gia quân sự Alexander Kovalenko cho biết, trong tháng 1, phòng không Ukraine chỉ đánh chặn được khoảng 30% trong tổng số 91 tên lửa đạn đạo Iskander-M và đạn S-300 hoán cải. Con số này thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng đối với các hệ thống phòng thủ tiên tiến do phương Tây viện trợ.

Áp lực lên các hệ thống Patriot và NASAMS
Hiện nay, Ukraine dựa vào hai hệ thống chủ lực là Patriot (Mỹ) và SAMP/T (châu Âu) để đối phó với tên lửa đạn đạo. Các tổ hợp Patriot được trang bị đạn tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất, có khả năng đánh chặn mục tiêu ở khoảng cách 60km nhưng chi phí lên tới 4 triệu USD cho mỗi quả đạn.

Thư ký báo chí Bộ tư lệnh Không quân Ukraine, ông Yuri Ignat, thừa nhận các đơn vị phòng không đang phải đối mặt với thách thức nghiêm trọng khi tốc độ tiêu thụ tên lửa nhanh hơn khả năng tiếp viện. Cụ thể:

Hệ thống NASAMS: Phải triển khai với cấu hình 2 tên lửa trên bệ phóng thay vì 6 quả như thiết kế để tiết kiệm đạn và bảo vệ vùng phủ sóng rộng hơn.
Tình trạng "trắng bệ": Một số hệ thống đã hoàn toàn hết sạch đạn dự trữ, không còn khả năng đẩy lùi các cuộc tấn công mới.
Số lượng hạn chế: Ukraine hiện chỉ còn khoảng 5 hệ thống Patriot đủ khả năng chiến đấu.
Bất đồng trong chuỗi cung ứng vũ khí
Tổng thống Ukraine gần đây đã lên tiếng chỉ trích các đối tác châu Âu về việc chậm trễ trong việc cung cấp tên lửa đánh chặn. Ông cho rằng các đợt tập kích quy mô lớn của Nga gây thiệt hại nặng nề là do tên lửa bổ sung cho hệ thống Patriot đến chậm hơn so với kế hoạch. Nguyên nhân được cho là do sự chậm trễ trong thanh toán trong khuôn khổ cơ chế Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine (PURL) do NATO thiết lập.

Tuy nhiên, các quan chức am hiểu về hoạt động của PURL khẳng định rằng thiết bị và vật tư thiết yếu cho lĩnh vực phòng không vẫn đang được vận chuyển liên tục đến Ukraine. Sự mâu thuẫn trong các báo cáo cho thấy áp lực hậu cần đang trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết.

Chiến thuật hiệp đồng từ phía Nga
Bên cạnh sự thiếu hụt đạn dược, Ukraine còn phải đối mặt với chiến thuật tấn công phức tạp từ Nga. Moskva thường xuyên phối hợp nhiều loại vũ khí như tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo và UAV tầm xa để làm quá tải hệ thống phòng thủ.

Khi radar của tổ hợp Patriot tập trung theo dõi tên lửa đạn đạo từ một hướng, các loại UAV và tên lửa hành trình sẽ bất ngờ tấn công từ các hướng khác. Điều này đòi hỏi Ukraine phải có mật độ hỏa lực dày đặc hơn để bảo vệ chính các tổ hợp phòng không quý giá này, một yêu cầu khó có thể đáp ứng trong bối cảnh cạn kiệt kho đạn như hiện nay.