USA Shapiro vs DHS sau vụ xe tải tông xe van làm 4 người thiệt mạng

[Gibbs]

Một vụ tai nạn xe tải ở Indiana cướp đi sinh mạng của 4 người vô tội, nhưng dư chấn lại không dừng ở hiện trường. Nó lan thẳng về Washington và Harrisburg, biến thành một màn đấu khẩu dữ dội giữa Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) và văn phòng Thống đốc Pennsylvania Josh Shapiro: người tài xế có “ở lậu” hay không, ai đã để anh ta cầm vô-lăng, và hệ thống kiểm tra tình trạng di trú đang có lỗ hổng ở đâu?

DHS: Vào Mỹ bằng CBP One, được “parole”, rồi nhận CDL ở Pennsylvania
DHS nói tài xế liên quan vụ tai nạn là Bekzhan Beishekeev, 30 tuổi, quốc tịch Kyrgyzstan. Theo DHS, người này đã vào Mỹ ngày 19/12/2023 tại cửa khẩu Nogales (Arizona) thông qua ứng dụng CBP One, sau đó được thả vào nội địa theo diện parole dưới thời chính quyền Biden.

DHS nhấn mạnh điều khiến họ phẫn nộ không chỉ là việc người này được thả vào Mỹ, mà còn là việc anh ta được cấp bằng lái xe thương mại (CDL) tại Pennsylvania. Một quan chức DHS, bà Tricia McLaughlin (trợ lý bộ trưởng), nói thẳng những quyết định đó “đã gây hậu quả chết người”, liên quan trực tiếp tới cái chết của 4 người ở Indiana. Bà còn kêu gọi các thống đốc bị xem là “sanctuary” hãy ngừng cấp CDL cho người nhập cư bất hợp pháp “trước khi còn một người Mỹ khác bị giết”.

Văn phòng Shapiro phản pháo: “Lúc cấp bằng, hệ thống DHS xác nhận hợp pháp”
Phía Thống đốc Josh Shapiro phủ nhận cách diễn giải của DHS. Họ khẳng định: khi Beishekeev được cấp CDL vào tháng 7/2025, người này có tình trạng hợp pháp theo dữ liệu kiểm tra của liên bang.

Người phát ngôn Alex Peterson nói quy trình cấp “non-domiciled CDL” của PennDOT yêu cầu đương đơn phải chứng minh danh tính và chứng minh hiện diện hợp pháp. Tất cả thông tin được xác minh qua hệ thống SAVE (Systematic Alien Verification for Entitlements) do DHS quản trị – và phía Shapiro nhấn mạnh dữ liệu đó do Kristi Noem (Bộ trưởng DHS) điều hành.

Peterson còn đẩy mạnh đòn phản công: “Người này có tình trạng hợp pháp trong cơ sở dữ liệu của Noem khi được cấp bằng và đến hôm nay vẫn hiển thị đủ điều kiện.” Ông mỉa mai rằng Noem nên “lo dọn nhà của mình”, cho rằng các thất bại vận hành của DHS đang lớn tương xứng với “thất bại đạo đức” của bà.

Hiện trường Indiana: xe tải không phanh kịp, lấn làn, tông xe van chở 15 người
Theo thông tin từ DHS và cảnh sát bang Indiana, vụ tai nạn xảy ra chiều 3/2 khoảng 4:00 p.m. trên State Route 67 (hạt Jay). Beishekeev bị cáo buộc lái xe hướng đông, không phanh kịp khi xe tải phía trước giảm tốc, rồi đánh lái sang làn ngược chiều và đâm trực diện vào một chiếc van chở 15 hành khách. Kết quả: 4 người thiệt mạng.

Vụ việc đang được điều tra bởi Indiana State Police, văn phòng cảnh sát trưởng hạt Jay và cơ quan giám định tử thi địa phương. Sau đó, tài xế bị đưa vào diện giam giữ của ICE sau khi có lệnh “detainer”.

“Vấn đề CDL” trở thành mặt trận mới: DHS nhắc thêm một vụ liên quan Pennsylvania
DHS cho biết đây không phải trường hợp đơn lẻ. Trong tuyên bố về Beishekeev, DHS nhắc lại một vụ khác: Akhror Bozorov, 31 tuổi, quốc tịch Uzbekistan, bị nói là bị truy nã tại quê nhà do liên hệ tổ chức khủng bố. DHS cho hay Bozorov bị bắt ở Kansas ngày 9/11 khi đang làm tài xế xe tải thương mại và sử dụng CDL cấp ở Pennsylvania. DHS cũng nói người này đã được cấp work authorization vào tháng 1/2024 dưới thời chính quyền Biden.

Thông điệp mà DHS muốn đóng dấu rất rõ: một số bang “cấp bằng quá dễ”, tạo ra rủi ro an toàn giao thông và an ninh. Nhưng phía Shapiro thì lại muốn đóng khung vấn đề theo hướng khác: nếu dữ liệu SAVE của DHS báo “hợp lệ”, bang không thể tự bịa ra một chuẩn khác.