Giác hơi, đánh cảm: Lợi ích khi dùng đúng, hiểm họa khi lạm dụng

[troopy]

Thời tiết lạnh khiến nhiều người bị cảm mạo, đau mỏi, thay vì đi khám, không ít người tự giác hơi, đánh cảm tại nhà hoặc nơi thiếu chuyên môn, tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Theo BS Nguyễn Phương Thảo, Bệnh viện Đa khoa Y học Cổ truyền Hà Nội, giác hơi và đánh cảm là những phương pháp điều trị không dùng thuốc, được ứng dụng trong y học cổ truyền từ lâu đời. Các biện pháp này tác động lên cơ thể theo cơ chế hành khí hoạt huyết, thông kinh lạc, khu phong tán hàn, điều hòa âm dương.

Theo đó, giác hơi và đánh cảm thường được chỉ định trong trường hợp bệnh mới khởi phát, còn ở “biểu”, tức tác nhân gây bệnh chưa xâm nhập sâu vào cơ thể. Các phương pháp này mang lại lợi ích với người bị cảm mạo phong hàn (cảm lạnh), đau nhức cơ xương khớp do lạnh, đặc biệt là đau cổ vai gáy, đau lưng, mỏi cơ. Ngoài ra, một số trường hợp đau, đầy bụng do nhiễm lạnh cũng có thể được cải thiện nếu áp dụng hợp lý.

Thực tế cho thấy, khi được thực hiện đúng chỉ định, kỹ thuật và thời điểm, giác hơi và đánh cảm sẽ giúp người bệnh giảm đau, thư giãn cơ bắp, cải thiện tuần hoàn máu, từ đó hỗ trợ quá trình hồi phục.


Bệnh nhân được điều trị bằng phương pháp giác hơi. (Ảnh: Huy Khước)

Tác hại khó lường nếu lạm dụng
Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết hiện có tình trạng nhiều người tự ý giác hơi, đánh cảm tại nhà, hoặc tìm đến các cơ sở thiếu chuyên môn, không đảm bảo điều kiện vô khuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Về nguy cơ tổn thương tại chỗ, việc giác hơi không đúng cách có thể gây bỏng da. Nguyên nhân là các bình giác hơi cần được làm nóng, đa phần bằng cồn y tế, nhằm tạo ra áp suất âm trong bình, từ đó có thể hút, bám lên các vị trí cơ thể cần điều trị. Ngoài ra, tình trạng xuất huyết dưới da diện rộng, bầm tím kéo dài, đau rát nhiều ngày cũng thường gặp.

Về ảnh hưởng toàn thân, BS Thảo cho biết theo quan điểm y học cổ truyền, việc lạm dụng giác hơi, đánh cảm có thể khiến tác nhân gây bệnh xâm nhập sâu hơn, làm hao tổn khí huyết, khiến cơ thể suy nhược, bệnh kéo dài, khó hồi phục. Cá biệt, những người lặp lại phương pháp này quá thường xuyên trong thời gian dài, nguy cơ thiếu máu do xuất huyết dưới da cũng không thể xem nhẹ.

“Việc tác động mạnh lên da ở những người có sẵn các bệnh lý nền như nhiễm trùng, sốt cao, hoặc rối loạn đông máu có thể làm che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho việc chẩn đoán, trì hoãn điều trị, thậm chí làm nặng thêm tình trạng toàn thân”, BS Thảo nói.

Ai không nên giác hơi, đánh cảm và khi nào cần dừng lại?
Các bác sĩ nhấn mạnh không phải ai cũng phù hợp với phương pháp điều trị này. Những đối tượng không nên giác hơi, đánh cảm bao gồm: phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc trong kỳ kinh nguyệt; người có thể trạng nhiệt với biểu hiện sốt cao, miệng khô, khát nhiều; người mắc sốt phát ban, sốt xuất huyết.

Ngoài ra, người có bệnh lý tim mạch, hô hấp nặng, xơ gan, suy thận nặng, rối loạn tâm thần, người đang say rượu, hoặc trong tình trạng quá no hay quá đói cũng tuyệt đối không nên áp dụng giác hơi.

Trong quá trình thực hiện, nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau rát dữ dội, chóng mặt, mệt lả, sốt không giảm, bầm tím lan rộng hoặc triệu chứng bệnh nặng hơn, người bệnh cần dừng ngay và đi khám sớm.

Các chuyên gia khuyến cáo, dù là phương pháp dân gian quen thuộc, giác hơi và đánh cảm vẫn cần có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Việc thăm khám đầy đủ giúp đánh giá đúng thể bệnh, tránh lạm dụng và phòng ngừa những biến chứng đáng tiếc cho sức khỏe.

VietBF@sưu tập