Ngô Thụy Miên: "Tôi không viết nhạc để sống, mà sống để viết nhạc"

[trungthuc]

(Minh họa)

Chắc hẳn mọi người không còn xa lạ gì với các ca khúc bất hủ như: "Chiều nay không có em", "Giáng ngọc", "Mùa thu cho em", "Giọt nắng hồng", "Dấu tình sầu", "Thu trong mắt em", "Tình khúc tháng 6", "Mắt thu", "Ngày mai em đi", Áo lụa Hà Đông" (thơ Nguyên Sa), "Mưa trên cuộc tình tôi", "Riêng một góc trời",… của người nhạc sĩ tài hoa Ngô Thụy Miên.

Các ca khúc của người nhạc sĩ này được hát trên khắp các sân khấu cả trong và ngoài nước, bài hát của Ngô Thụy Miên được các ca sĩ hàng đầu yêu mến và luôn chọn lựa khi thực hiện các album nhạc riêng. Các sáng tác của ông được công chúng đón nhận và yêu mến qua nhiều thế hệ và đã trở thành bất hủ. Ông được biết đến là một nhạc sĩ thành danh tại Sài Gòn trước năm 1975 với những bản tình ca đi sâu vào lòng người mến mộ.

Nhạc sĩ Ngô Thụy Miên tên thật là Ngô Quang Bình, sinh ngày 26 tháng 9 năm 1948 tại Hải Phòng. Ông được sinh ra trong một gia đình có bảy người con, ông là con thứ nhì. Gia đình của Ngô Thụy Miên có mở một nhà sách tên là Thanh Bình ở thành phố Cảng, vì thế ông lớn lên với sách vở, thơ văn. Sau này gia đình ông chuyển vào Sài Gòn sinh sống, nhà sách của gia đình nằm trên đường Phan Đình Phùng (nay là Nguyễn Đình Chiểu). Sau khi vào Nam, ông theo học trường trung học Nguyễn Trãi và sau đó học trường Đại học Khoa học Sài Gòn.

Trong những năm đầu thập niên 1960, Ngô Thụy Miên theo học vĩ cầm với giáo sư Đỗ Thế Phiệt, học nhạc lý với giáo sư Hùng Lân tại Trường Quốc gia Âm nhạc Sài Gòn. Cũng trong thời gian học ở đây, ông quen biết và nảy sinh một mối tình đẹp với Đoàn Thanh Vân (con gái của diễn viên Đoàn Châu Mậu nổi tiếng bậc nhất Sài Gòn hồi thập niên 1960).

Năm 1963, Ngô Thụy Miên bắt đầu sáng tác nhạc. Tình khúc đầu tiên mà ông viết là bài "Chiều nay không có em", ca khúc được hoàn tất vào tháng 2 năm 1965 và đã được giới học sinh, sinh viên lúc bấy giờ hưởng ứng rất nồng nhiệt. Có thể nói cơ duyên để cho Ngô Thụy Miên viết ra những bản tình ca sau này là nhờ vào người con gái mà ông yêu: Đoàn Thanh Vân. Ca khúc "Chiều nay không có em" như lời tỏ tình của chàng trai 17 tuổi dành cho người con gái làm trái tim anh rung động: "Chiều nay mình lang thang trên phố dài. Không có em ai chung bước dỗi nhau giận hờn. Không có em đường xưa giăng mắt mây trôi. Chiều nào hai đứa chung đôi. Lặng nhìn mùa thu lá rơi…"

Sau đó vài năm, ông cho xuất bản một tập nhạc đầu tay lấy tựa "Tình khúc Đông Quân" (được biết Đông Quân chính là bút hiệu đầu đời của ông trước khi đổi qua bút hiệu Ngô Thụy Miên bây giờ) in ronéo phát hành năm 1969 tại Sài Gòn. Tập nhạc gồm 12 bản tình khúc viết cho tình yêu và bạn bè gồm: Giáng Ngọc, Mùa Thu Này cho Em (sau đổi là Mùa Thu Cho Em), Gọi Nắng (sau đổi là Giọt Nắng Hồng), Dấu Vết Tình Yêu (sau đổi là Dấu Tình Sầu), Cho Những Mùa Thu (sau đổi là Thu Trong Mắt Em), Tình Khúc Tháng 6 (thơ Nguyên Sa), Nhạt Tình (sau đổi là Dấu Vết Tình Yêu), Mây Hồng (sau đổi là Tuổi Mây Hồng), Gọi Tên Em, Ái Xuân, Mùa Thu Về Trong Mắt Em (sau đổi là Mắt Thu) và Ngày Mai Em Đi.

Sau đó, ông tiếp tục cho ra đời hàng loạt nhạc phẩm nổi tiếng được phổ từ thơ của thi sĩ Nguyên Sa như: Áo Lụa Hà Đông, Paris Có Gì Lạ Không Em, Tuổi 13…. Nếu nói rằng cuộc tình của ông với Đoàn Thanh Vân là mối duyên đời nhạc thì việc phổ nhạc cho thơ Nguyên Sa là mối duyên thơ nhạc.

Nhạc sĩ Ngô Thụy Miên từng tâm sự: "…Trong thời gian đi học, mình đọc thơ của Nguyên Sa nhiều nhất, ngâm nhiều nhất thành ra nó đã thấm vào hồn mình… Trong bốn thập niên viết nhạc của tôi thì thơ của ông ấy lúc nào cũng bàng bạc ở trong dòng nhạc của tôi. Ngay cả như bên này như tôi viết 'Nắng Paris, Nắng Sài Gòn' cũng mang một âm hưởng của 'Áo Lụa Hà Đông' hay 'Paris Có Gì Lạ Không Em?'"

Đến năm 1974, Ngô Thụy Miên tiếp tục sự nghiệp âm nhạc của mình bằng băng nhạc đầu tay mang tên "Tình ca Ngô Thụy Miên" gồm 17 tình khúc được viết trong khoảng thời gian 1965 – 1972. Với sự góp mặt của các nghệ sĩ như: Khánh Ly, Duy Trác, Thái Thanh, Lệ Thu, Thanh Lan, Duy Quang… Trong thời gian học đại học, ông đã nhiều lần trình diễn và phổ biến những sáng tác của mình tại các hội quán văn nghệ, các trung tâm văn hóa và giảng đường đại học vì thế tiếng tăm của ông càng được nhiều người biết đến hơn nữa. Trong những năm đầu thập niên 1970, Ngô Thụy Miên trở thành một hiện tượng được giới trẻ đô thị lúc bấy giờ rất yêu thích và hâm mộ, đồng thời ông cũng nhận được không ít lời khen tặng từ các nhạc sĩ đàn anh như Phạm Duy, Hoàng Thi Thơ, Anh Bằng,…

Giai đoạn từ năm 1970–1975, Ngô Thụy Miên có một khoảng thời gian làm kiểm soát viên không lưu tại phi trường Tân Sơn Nhất. Cũng thời gian đó, ông làm Trưởng ban nhạc Luân Phiên tại Đài Phát Thanh Quân Đội.

Một thời gian sau tháng Tư năm 1975, Ngô Thụy Miên vượt biên đến đảo Pulau Bidong của Malaysia và chính thức cho ra mắt ca khúc "Em còn nhớ mùa xuân" được ông sáng tác từ năm 1975. Ca khúc gửi tặng riêng cho người yêu của ông là Đoàn Thanh Vân. Sau 6 tháng tỵ nạn tại đảo Pulau Bidong, ông được bảo lãnh sang Canada vào tháng Tư năm 1979.

Lúc này Đoàn Thanh Vân đang ở San Diego, Hoa Kỳ cùng gia đình, cô nghe được tin người yêu đã đến Canada nên đã bay sang để nối lại cuộc tình dang dở vì thời cuộc. Sau đó hai người chuyển qua San Diego sinh sống, rồi dời lên Quận Cam. Đến năm 1980, Ngô Thụy Miên bắt đầu đi làm trong ngành điện toán cho trường UCLA, tại thành phố Olympia thuộc tiểu bang Washington. Trong thời gian này ông cho ra đời một số nhạc phẩm như: Bản tình ca cho em, Nắng Paris Nắng Sài Gòn, Giấc Mơ, Mùa Thu Xa Em, Tháng Giêng và Anh, Dốc Mơ…

Cho đến thập niên 1990, ông mới tiếp tục sáng tác với những ca khúc như: Em về mùa thu, Trong nỗi nhớ muộn màng,… và đặc biệt là ca khúc "Riêng một góc trời" (1996). Năm 2000, ông ra mắt nhạc phẩm "Mưa trên cuộc tình tôi" đã được khán thính giả đón nhận một cách nồng nhiệt.

Cho đến ngày nay, tổng số lượng ca khúc mà nhạc sĩ Ngô Thụy Miên đã sáng sáng ra được trên 70 bài. Tuy số lượng không quá đồ sộ nhưng những ca khúc của ông hầu hết đều được yêu thích và theo đánh giá của nhiều người thì ông là "một nhạc sĩ tài hoa đích thực". Ngô Thụy Miên từng chia sẻ: "Tôi không viết nhạc để sống, nhưng sống để viết nhạc. Nếu đời hay người đời chia sẻ được với tôi thì đó là một niềm vui".

Ngô Thụy Miên và những sáng tác của ông được vinh danh trong chương trình Paris By Night 21 và 66 do Trung Tâm Thúy Nga Paris By Night thực hiện.

Tình Khúc NGÔ THỤY MIÊN hay Nhất Ít Người Nhớ Đến - Những Ai Còn Nghe Nhạc này bây giờ chắc đã già