Chuyện Đông chuyện Tây: Hòa bình, gần hay xa?

[trungthuc]

(Minh họa)

Tổng Thống Nga Vladimir Putin cho rằng chiến sự Ukraine sẽ không kết thúc sớm.

Theo ông Putin, Tổng thống Donald Trump đang tiếp cận cuộc xung đột giữa Nga-Ukraine theo lý trí chứ không phải theo cảm tính. Và ông cho rằng cuộc xung đột này có thể sẽ không kết thúc sớm như ông Trump mong muốn.

Hẳn là ông Putin không sai khi đưa ra nhận định này. Bởi vì chiến sự kết thúc sớm hay không là do bên tấn công đưa ra quyết định. Nếu không tấn công nữa và cho rút quân thì sẽ hết chiến tranh. Nói thẳng ra, ông Trump muốn mà ông Putin không muốn thì lấy đâu ra chuyện hòa bình.

Cho nên việc mà ông Trump cả tin rằng, chiến sự ở Ukraine sắp chấm dứt chỉ là từ cái miệng ông nói mà thôi. Nào là chết chóc 2 bên nhiều quá, nào là tang tóc đổ nát mà ông đã từng xem qua ảnh chụp hoặc từ vệ tinh. Chuyện mà ông Trump gọi là thương lượng thật ra chỉ là muốn ép Ukraine, muốn đẩy Ukraine vào tư thế bất lợi. Như thế lấy đâu ra một nền hòa bình bền vững và lâu dài? Hòa bình nửa vời, hòa bình tạm bợ thì không phải là một hòa bình theo đúng nghĩa của nó.

Nhiều người Ukraine dự đoán cuộc chiến giữa Nga-Ukraine sẽ còn tiếp diễn. Họ cho rằng dù những cuộc đàm phán giữa hai ông Trump và Putin có dẫn đến lệnh ngừng bắn, thì các điều khoản trong đó khó có khả năng sẽ được người Ukraine chấp nhận. Họ cho rằng sẽ là một sai lầm khủng khiếp nếu Ukraine phải nhượng lãnh thổ cho Nga. Tổng thống Zelensky hoàn toàn có lý khi tuyên bố rằng, mọi cuộc đàm phán về Ukraine mà không có sự hiện diện của Ukraine đều không có chút giá trị nào hết.

Nhiều binh sĩ Ukraine cũng nói, họ sẽ đi đến cùng của cuộc chiến vì họ đã mất quá nhiều thứ: Gia đình, nhà cửa, đồng đội và không còn gì để mất nữa. Cuộc khảo sát mới nhất của Viện Xã Hội Học Kyiv cho thấy có đến 65% người Ukraine ủng hộ Tổng thống Zelensky. Nghĩa là đa số người Ukraine quyết không nhượng bộ Nga, quyết không chịu mất đất cho Nga. Với họ, hòa bình chỉ có ý nghĩa nếu đó là một nền hòa bình công bằng, còn hòa bình theo kiểu Trump dàn xếp chỉ có nghĩa là đầu hàng nhục nhả.

Ông Trump cho biết, hiện Hoa Kỳ sẽ không cung cấp bất cứ khoản viện trợ quân sự mới nào cho Ukraine. Hẳn đó là cách mà ông ta muốn thấy người Ukraine phải chấp nhận ngừng bắn và mất đất cho Nga. Không chấp nhận cũng không được một khi không còn vũ khí để tiếp tục cuộc chiến vô vọng với bọn xâm lược Nga. Khi nói như thế, dường như ông Trump quên rằng Ukraine vẫn còn nhận nguồn viện trợ từ Âu Châu, vẫn còn tinh thần chiến đấu cao, quyết không đầu hàng kẻ thù. Nói là "dường như" vì ông Trump không phải là đã không biết điều đó. Thực tế là trong thời gian gần đây, chính phủ Trump nhiều lần bày tỏ muốn Âu Châu gánh vác chuyện bảo đảm an ninh cho Ukraine, cho rằng Ukraine là chuyện của Âu Châu, không phải là của Mỹ.

Sẽ không có gì ngạc nhiên nếu một ngày không quá xa, nước Mỹ của ông Trump sẽ rút ra khỏi NATO với quan điểm rằng Nga không phải là mối đe dọa cho nước Mỹ để Mỹ phải ngày đêm bận tâm. Nghĩa là đối với Washington, NATO sẽ chỉ là một liên minh quân sự của các nước Âu Châu. Hẳn là các nước Âu Châu cũng chuẩn bị cho điều này nên đã kêu gọi cùng nhau gia tăng ngân sách cho quốc phòng. Nghĩ cho cùng, thời thế đã khác thì Âu Châu cũng phải có những thay đổi cho phù hợp với thời thế.

Trước câu hỏi: "Ông Putin có tin Mỹ không?" Điện Kremlin đã trả lời: "Chúng tôi chỉ tin tưởng ở chính mình. Để nói chúng tôi có tin tưởng Mỹ không, chúng ta cần phải đi một chặng đường dài".

Hẳn là Điện Kremlin cũng có lý khi đưa ra câu trả lời đó. Làm sao có thể dễ dàng tin vào một Donald Trump mà lời ăn tiếng nói không tạo cho người ta một sự tin tưởng tối thiểu nào đó. Cần phải nói ra như thế này: Nga thận trọng với Mỹ, mà Mỹ cũng cần thận trọng với Nga, bởi Putin cũng là kẻ không đáng cho người ta tin tưởng. Không phải tự nhiên mà trong chuyến thăm Mỹ mới đây, Tổng thống Pháp Macron có khuyên Tổng thống Trump nên thận trọng với Nga. Nói thẳng ra, giữa Mỹ và Nga, hiện chưa có sự tin tưởng lẫn nhau. Để hai bên tin tưởng vào nhau, "cần phải đi một chặng đường dài"

Hòa bình thực sự chỉ đến khi tất cả các bên có sự tin tưởng lẫn nhau. Một nền hòa bình mà không có sự tin tưởng nhau chỉ là thứ hòa bình giả tạo, mong manh. Nói đi nói lại, mọi chuyện vẫn còn ở phía trước. Với Ukraine, một nền hòa bình thực sự có lẽ vẫn còn rất xa vời.