Các phi công Mỹ được huấn luyện theo quy trình SERE gồm 4 bước, giúp tăng khả năng sống sót và cơ hội giải cứu khi bị bắn rơi trong lãnh thổ địch.
Truyền thông Mỹ ngày 3/4 đưa tin một tiêm kích F-15E của nước này bị bắn rơi ở tây nam Iran và hai phi công trong buồng lái đã phải phóng dù thoát hiểm. Đây được coi là lần đầu tiên một chiến đấu cơ Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2.
Quân đội Mỹ sau đó đã phát động chiến dịch tìm kiếm cứu nạn quy mô lớn và lực lượng đặc nhiệm đã giải cứu một phi công. Tuy nhiên, phi công thứ hai ngồi phía sau có vai trò điều khiển vũ khí vẫn mất tích, nhiều khả năng đang lẩn trốn sự truy tìm của các lực lượng Iran để chờ lực lượng giải cứu. Hai phi công thường phóng ghế gần như đồng thời, nhưng có thể bị tách nhau sau khi mở dù do ảnh hưởng từ gió và các yếu tố khác.
Theo giới chuyên gia, các phi công tiêm kích Mỹ thường được huấn luyện kỹ lưỡng về kịch bản xấu nhất là phải thoát ly khỏi máy bay. Họ không chỉ được đào tạo về cách phóng ghế thoát hiểm mà còn cách sinh tồn khi hạ cánh xuống lãnh thổ thù địch.
"Bạn sẽ nghĩ trong đầu kiểu 'trời ơi, mới hai phút trước mình còn ngồi trong buồng lái tiêm kích, bay với tốc độ hơn 800 km/h, vậy mà một quả tên lửa vừa nổ chỉ cách phi cơ vài mét'", cựu tướng không quân Mỹ Houston Cantwell, đang làm việc tại Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell, mô tả.
Tiêm kích F-15E của Không quân Mỹ. Ảnh: AFP
Theo ông Cantwell, đây là lúc phi hành đoàn gặp nạn sẽ bắt đầu thực hiện quy trình họ được huấn luyện để tăng khả năng sống sót trước khi tiếp đất. Quy trình này gọi là SERE, viết tắt của Sinh tồn, Né tránh, Kháng cự và Thoát hiểm.
"Những thông tin quý giá nhất bạn thu thập được chính là trong lúc đang lơ lửng trên không", Cantwell cho biết. "Đó là lúc bạn có góc nhìn tốt nhất để quyết định nên đi về đâu, hoặc cần tránh những khu vực nào khi chạm đất".
Cantwell có khoảng 400 giờ bay chiến đấu, bao gồm các nhiệm vụ tại Iraq và Afghanistan, từng trải qua quá trình huấn luyện kéo dài về kỹ thuật tiếp đất bằng dù trong điều kiện khắc nghiệt. Ông cho biết ngay cả khi phi công có dù, việc tiếp đất vẫn tiềm ẩn nguy cơ chấn thương ở bàn chân, cổ chân và chân.
Khi tiếp đất, việc đầu tiên là tự kiểm tra bản thân đang ở trạng thái nào, còn cử động không, có thể di chuyển hay không. Sau đó, người sống sót cần đánh giá tình hình, xác định vị trí hiện tại, liệu có đang ở sau phòng tuyến đối phương hay không, có thể ẩn náu ở đâu và làm cách nào để liên lạc với đơn vị.
"Cố gắng né tránh lực lượng truy lùng của đối phương càng lâu càng tốt", ông Cantwell nói. "Và nếu ở trong môi trường sa mạc, tôi sẽ tìm cách kiếm nước".
Đồng thời, các đội Tìm kiếm và Cứu nạn Chiến đấu (CSAR), gồm những binh sĩ và phi công được huấn luyện chuyên sâu, luôn trong trạng thái sẵn sàng, sẽ xuất kích để tìm kiếm dấu vết phi công.
"Điều đó mang lại cảm giác yên tâm rất lớn, khi bạn biết họ sẽ làm mọi thứ có thể để đến cứu mình", Cantwell nói. "Nhưng đồng thời, họ cũng sẽ không lao vào một nhiệm vụ tự sát".
Trong bối cảnh đó, chính phi công gặp nạn cũng có thể góp phần tăng khả năng được giải cứu an toàn. "Khi ở dưới mặt đất, ưu tiên hàng đầu của tôi là ẩn mình, vì tôi không muốn bị bắt", ông nói. "Tôi sẽ tìm cách di chuyển đến một vị trí dễ sơ tán".
Đó có thể là mái nhà ở khu vực đô thị hoặc bãi đất trống đủ để trực thăng hạ cánh tại vùng nông thôn. Theo ông, việc di chuyển sẽ an toàn và hiệu quả hơn vào ban đêm.
Lực lượng tìm kiếm có những phương pháp rất tinh vi, không chỉ giúp tìm máy bay mà còn cả phi công gặp nạn, Ravi Chaudhary, cựu trợ lý bộ trưởng quốc phòng Mỹ dưới thời ông Joe Biden, nói. Phi công sau khi tiếp đất cần lập tức tìm chỗ ẩn nấp an toàn và đảm bảo "lực lượng cứu hộ có thể nhận biết vị trí của mình, bằng mắt thường hoặc thông qua liên lạc".
"Quan trọng nhất là làm điều đó mà không để lộ vị trí của mình trước lực lượng thù địch", ông nhấn mạnh.
Các phi công Mỹ thường được trang bị bộ dụng cụ nhỏ đặt dưới ghế phóng hoặc gắn trên bộ đồ bay để hỗ trợ sinh tồn trong thời gian chờ được giải cứu.
"Trong đó sẽ có những nhu yếu phẩm cơ bản, nước uống và một số trang bị sinh tồn", ông nói. "Ngoài ra còn có thiết bị liên lạc, radio, những thứ giúp họ phát tín hiệu và tăng khả năng được giải cứu nhanh nhất có thể".
Cantwell cho biết khi lái tiêm kích F-16, ông còn mang theo một khẩu súng ngắn.
Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cho hay Mỹ đang tiến hành chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn với sự tham gia của trực thăng Black Hawk và máy bay C-130 Hercules. Truyền thông nước này cho hay các quan chức cảnh sát và quân đội đã treo thưởng 10 tỷ toman (gần 60.000 USD) cho bất cứ ai tìm thấy phi công Mỹ và giao nộp cho giới chức.
Chủ tịch Quốc hội Iran đăng bài chế giễu lực lượng Mỹ, sau khi một tiêm kích F-15 của Washington bị bắn hạ ở tây nam nước này.
"Sau khi 'đánh bại Iran 37 lần liên tiếp', cuộc chiến vĩ đại nhưng chẳng có kế hoạch gì mà họ phát động giờ chỉ còn là 'Này! Có ai thấy phi công của chúng tôi không? Làm ơn'", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên X ngày 3/4, hàm ý chế giễu Mỹ.
"Chà, bước tiến thật đáng kinh ngạc. Thiên tài tuyệt đối", ông Ghalibaf tiếp tục.
Ông Ghalibaf bình luận sau khi truyền thông Mỹ cùng ngày đưa tin một tiêm kích F-15E của nước này bị bắn rơi ở tây nam Iran. Mỹ đã triển khai chiến dịch tìm kiếm, có sự tham gia của trực thăng HH-60 và một máy bay tìm kiếm cứu nạn chiến đấu HC-130J, và đã giải cứu được phi công.
Hiện chưa rõ số phận của sĩ quan điều khiển vũ khí, ngồi phía sau phi công trong buồng lái.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf chủ trì một cuộc họp ở Tehran ngày 1/2. Ảnh: AFP
Những nỗ lực giải cứu được ghi lại trong một số video đăng tải trên mạng xã hội. Trong video, có thể thấy một máy bay đang bay thấp gần mặt đất trong khi hai trực thăng theo sát phía sau. NBC News sau đó dẫn lời một quan chức Mỹ nói "hai trực thăng đã trúng đạn khi tham gia chiến dịch tìm kiếm cứu nạn liên quan tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran" và khẳng định những người trên hai trực thăng đều an toàn.
Trong khi đó, giới chức Iran cũng kêu gọi người dân nước này cũng tham gia truy tìm binh sĩ Mỹ.
"Nếu bắt giữ rồi bàn giao phi công địch còn sống cho lực lượng hành pháp và quân đội, bạn sẽ nhận được phần thưởng rất giá trị", người dẫn chương trình trên kênh IRIB nói.
Thống đốc tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, tây nam Iran, hứa trao thưởng 10 tỷ toman (76.000 USD) cho bất kỳ ai bàn giao "tội phạm phi công Mỹ".
Sau nhiều lần thoát tội nhờ sai lầm của cảnh sát, Troy Graves phải trả giá khi bỏ lại chiếc mũ lưỡi trai đẫm mồ hôi ở hiện trường vụ án rồi bị vợ vạch trần.
Shannon Schieber, nghiên cứu sinh tiến sĩ 23 tuổi tại Trường Wharton thuộc Đại học Pennsylvania, được tìm thấy bị cưỡng hiếp và siết cổ đến chết trong căn hộ ở Philadelphia vào ngày 7/5/1998.
Khoảng 12 tiếng trước đó, hàng xóm của Shannon đã gọi 911. Trong cuộc gọi được ghi âm, người này cho biết đã nghe thấy nữ sinh hét lên "Cứu với!" và một "âm thanh giống như nghẹn thở".
Hai cảnh sát đến hiện trường trong vòng 7 phút, nhưng đã rời đi sau khi gõ cửa nhà Shannon mà không nhận được phản hồi và không thấy dấu hiệu phạm tội nào.
Chiều 7/5, người hàng xóm đó lại gọi 911. Anh trai Shannon đến nhà kiểm tra tình hình của cô. Hai người đàn ông phá cửa vào và phát hiện thi thể khỏa thân của nữ sinh nằm sấp trên giường.
Bác sĩ pháp y kết luận rằng Shannon bị siết cổ đến chết. Dấu vết tinh dịch trên cơ thể nạn nhân và trên giường cho thấy cô bị tấn công tình dục.
Tuy nhiên, bằng chứng ADN này không trùng khớp với bất kỳ ai trong cơ sở dữ liệu hồ sơ tội phạm. Các thám tử chuyển sự chú ý sang những vụ án mà ADN được thu thập nhưng không được phân loại là tấn công tình dục.
Jeffrey Piree, khi đó là thám tử thuộc Sở Cảnh sát Philadelphia, đã yêu cầu đối chiếu tất cả bằng chứng, bất kể có được phân loại là tấn công tình dục hay không, với ADN thu thập được trong căn hộ của Shannon.
Tiết lộ gây sốc
8 tháng sau án mạng, vào tháng 1/1999, phòng thí nghiệm tội phạm đã tìm thấy 4 vụ tấn công tình dục có mẫu trùng khớp với bằng chứng ADN trong vụ án của Shannon. Cô không phải là nạn nhân đầu tiên. Kẻ hiếp dâm đã nhắm mục tiêu vào các phụ nữ trẻ cách nơi Shannon bị tấn công và sát hại vài dãy nhà. Bốn nạn nhân khác đều may mắn thoát chết.
Thám tử Piree phát hiện cảnh sát đã không điều tra kỹ lưỡng những vụ án này, dẫn đến việc chúng được xếp vào loại hành hung thông thường, chứ không phải tấn công tình dục. Nếu một vụ án khó giải quyết, có ít manh mối, họ sẽ âm thầm thay đổi mã tội phạm trong đơn tố cáo, bằng cách đó, vụ án sẽ biến mất khỏi thống kê tội phạm.
"Họ cử hai cảnh sát đến để đáp lại lời kêu cứu của Shannon. Hai cảnh sát đó không hề biết rằng đang có loạt vụ tấn công tình dục xảy ra vì Đơn vị Điều tra Tội phạm Tình dục không hề thông báo cho họ", bố Shannon bức xúc chỉ trích.
Sau khi Piree phơi bày những sai phạm, Đơn vị Điều tra Tội phạm Tình dục của Sở Cảnh sát Philadelphia, thành lập năm 1991, đã được cải tổ. Với các tiêu chuẩn mới, Đơn vị Nạn nhân Đặc biệt ra đời và được các sở cảnh sát trên cả nước áp dụng.
Những nạn nhân bị cưỡng hiếp trước đó đều bị siết cổ. Thủ phạm đã nói với một phụ nữ rằng: "Tôi ước chúng ta gặp nhau trong hoàn cảnh khác".
Với sự giúp đỡ của một trong những nạn nhân, cảnh sát vẽ phác họa chân dung nghi phạm và phân phát khắp khu vực nơi xảy ra các vụ án. Truyền thông đặt biệt danh cho thủ phạm là "Kẻ hiếp dâm ở Center City", do địa điểm gây án ở khu vực trung tâm của Philadelphia.
Ngày 28/8/1999, hơn một năm sau vụ sát hại Shannon, một sinh viên tại Đại học Nghệ thuật bị cưỡng hiếp và siết cổ. Các thám tử tin rằng kẻ hiếp dâm hàng loạt đã quay trở lại.
ADN từ hiện trường vụ án cho kết quả trùng khớp 100% với các vụ án khác, xác nhận suy đoán của thám tử. Nhà chức trách đã tăng gấp đôi nguồn lực để truy tìm thủ phạm nhưng bất chấp mọi nỗ lực, vụ án vẫn bế tắc.
Chiếc mũ bị bỏ lại hiện trường
Đầu năm 2001, các điều tra viên ở Philadelphia nhận được thông báo khẩn cấp truy tìm nghi phạm tấn công 7 phụ nữ do Sở Cảnh sát thành phố Fort Collins ở bang Colorado phát đi cho tất cả đơn vị cảnh sát.
Sau khi liên hệ, hai sở cảnh sát nhận thấy có một số chi tiết trùng khớp giữa loạt vụ tấn công tình dục và vụ sát hại Shannon ở Philadelphia với các vụ án ở Fort Collins.
Nghi phạm trong các vụ cưỡng hiếp ở Fort Collins là một người đàn ông mảnh khảnh, giọng nói nhỏ nhẹ, đột nhập nhà nạn nhân qua cửa sổ hoặc cửa phụ. Những đặc điểm này tương đồng với "Kẻ hiếp dâm ở Center City".
Cảnh sát ở cả hai thành phố đã phối hợp để bắt tên hiếp dâm và giết người khó nắm bắt này. Tại một trong những hiện trường vụ án ở Fort Collins, thủ phạm bỏ lại một chiếc mũ lưỡi trai ướt đẫm mồ hôi. ADN từ chiếc mũ trùng khớp với ADN của "Kẻ hiếp dâm ở Center City".
Dựa trên dữ liệu từ giấy phép lái xe, thông tin thẻ tín dụng và hồ sơ công khai, các điều tra viên đã lập danh sách những người có liên quan đến cả Philadelphia và Fort Collins vào thời điểm xảy ra các vụ án.
Sau khi cân nhắc giới tính, tuổi tác và các yếu tố khác, danh sách nghi phạm được thu hẹp xuống còn 44 người. Một trong những cái tên nổi bật là Troy Graves.
Kẻ hiếp dâm bị vợ vạch trần
Troy Graves sinh năm 1972, gia nhập Không quân Mỹ vào tháng 9/1999 và được điều đến Căn cứ Không quân Francis E. Warren ở Cheyenne, Wyoming. Anh ta kết hôn vào tháng 3/2001 và sống cùng vợ ở Fort Collins.
Troy đồng ý nói chuyện với các thám tử ở Fort Collins. Hắn đến đồn cảnh sát cùng vợ, được thẩm vấn riêng.
Troy nói năng nhỏ nhẹ và lịch sự, nhưng không đề cập đến việc mình từng bị thẩm vấn sau khi một phụ nữ báo cáo anh ta cố đột nhập vào phòng cô trong căn cứ quân đội.
Cùng lúc đó, vợ Troy khai với cảnh sát rằng chồng cô có một chiếc mũ giống chiếc mũ được tìm thấy ở hiện trường và dường như nó đã bị mất. Cô cũng nói đã nhìn thấy những tờ rơi về các vụ hiếp dâm ở Fort Collins và nhận thấy sự giống nhau giữa nghi phạm với chồng mình.
Troy Graves trên tòa ở Fort Collins vào tháng 7/2002. Ảnh: AP
Các điều tra viên đã thu thập ADN và dấu vân tay từ Troy, nhận được kết quả trùng khớp với bằng chứng trong các vụ án ở Fort Collins. Troy bị bắt vào tháng 4/2002.
Ngày 17/5/2002, Troy nhận tội đối với 10 cáo buộc riêng biệt tại Fort Collins, bao gồm 4 tội tấn công tình dục và 2 tội tiếp xúc thể xác mang tính tình dục bất hợp pháp. Hắn bị kết án tù chung thân không được ân xá.
Sau đó, Troy bị buộc tội ở Philadelphia. Hắn kể với các thám tử về cách hắn theo dõi phụ nữ và chọn nạn nhân tiếp theo.
Ngày 30/5/2002, Troy nhận tội giết Shannon và bị kết án tù chung thân. Hắn cũng nhận tội với 6 tội danh tấn công tình dục Shannon và các nạn nhân khác ở Philadelphia, bị kết án thêm từ 60 đến 120 năm tù.
Những ‘đệ tử’ cộm cán nhất của trùm Chen Zhi chính thức sa lưới. Bước ngoặt lớn trong cuộc truy quét hang ổ lừa đảo tại Campuchia.
Bộ Công an Trung Quốc hôm 1/4 cho biết Li Xiong đã được đưa từ Phnom Penh về Trung Quốc nhờ sự hợp tác của chính quyền Campuchia.
Nghi phạm đang bị điều tra với các cáo buộc điều hành sòng bạc, lừa đảo, kinh doanh bất hợp pháp và che giấu tiền phạm tội.
Li từng giữ chức chủ tịch Tập đoàn Huione, một tổ chức trực thuộc Prince Group của Chen Zhi, hoạt động trong các lĩnh vực thanh toán, thu đổi ngoại tệ, bảo hiểm và ngân hàng tại Campuchia.
Các nhà nghiên cứu và cơ quan thực thi pháp luật cáo buộc mạng lưới này có liên kết mật thiết với các hoạt động lừa đảo và rửa tiền.
Li Xiong, thành viên chủ chốt trong tập đoàn Prince của Chen Zhi, trên chuyến bay dẫn độ về Trung Quốc ngày 1/4. Ảnh: VCG
Trước đó, Bộ Nội vụ Campuchia cũng xác nhận Li bị bắt giữ theo khung hợp tác chống lừa đảo trực tuyến và đã được chuyển giao cho phía Trung Quốc để xử lý pháp lý.
Đây là kết quả của nhiều tháng điều tra chung giữa chính quyền hai nước. Theo sắc lệnh hoàng gia ban hành ngày 31/3, quốc tịch Campuchia của Li đã bị tước bỏ.
Công ty phân tích chuỗi khối Elliptic của Anh cho biết kể từ năm 2021, các ví tiền mã hóa do Huione Guarantee và các thương nhân của nền tảng này sử dụng đã xử lý lượng giao dịch trị giá ít nhất 24 tỷ USD, biến đây trở thành thị trường chợ đen trực tuyến lớn nhất từng được ghi nhận.
Việc dẫn độ Li diễn ra sau khi Chen, nhà sáng lập 38 tuổi của Prince Group, bị đưa về Trung Quốc vào đầu tháng 1 sau khi chính quyền Campuchia tước quốc tịch.
Cảnh sát Trung Quốc cáo buộc Chen nhiều tội danh bao gồm điều hành sòng bạc, lừa đảo, kinh doanh trái phép và che giấu tiền phạm tội.
Nguồn tin từ Caixin cho biết Chen xuất thân từ một làng chài ở tỉnh Phúc Kiến và đã xây dựng một đế chế rộng lớn tại Campuchia sau khi chuyển đến đây hơn một thập kỷ trước.
Ở thời kỳ đỉnh cao, nhân vật này đã đầu tư vào Singapore, Anh và Đài Loan (Trung Quốc), trong khi giới chức Mỹ đã tịch thu lượng Bitcoin trị giá khoảng 15 tỷ USD có liên quan đến ông ta.
Cộng sự thân tín trong bóng tối
Nếu Chen là gương mặt đại diện của đế chế, Li được xem là một trong những tay sai điều hành trong bóng tối.
Một học giả chuyên nghiên cứu về các hoạt động lừa đảo viễn thông ở Campuchia chia sẻ với Caixin rằng hai người có phong cách hoàn toàn khác biệt: một người ngoài sáng, một người trong tối.
Tại Sihanoukville, thành phố lớn thứ hai của Campuchia và là trung tâm của các sòng bạc cùng khu phức hợp lừa đảo, Li được biết đến nhiều hơn với biệt danh "Sếp Xi".
Li bắt đầu làm việc trong mảng tài chính của Prince Group trước khi xây dựng một hệ sinh thái kinh doanh bao trùm các dịch vụ đổi tiền, thanh toán và ký quỹ. Ông ta vô cùng kín đáo và hiếm khi xuất hiện trước công chúng.
Hồ sơ công khai tại Campuchia cho thấy công ty đầu tiên của Huione được thành lập năm 2014 do Li làm chủ tịch.
Năm 2018, ông ta lập ra Huione Pay, sau này trở thành công cụ thanh toán cực kỳ phổ biến trong cộng đồng doanh nghiệp người Hoa tại Campuchia vì tính tiện lợi trong việc chuyển, rút và gửi tiền.
Tháng 5/2025, Mạng lưới Thực thi Tội phạm Tài chính của Bộ Tài chính Mỹ chỉ định Tập đoàn Huione là mối lo ngại rửa tiền hàng đầu và đề xuất cắt đứt quyền truy cập của mạng lưới này vào hệ thống tài chính Mỹ.
Cơ quan này khẳng định Huione là mắt xích quan trọng để rửa tiền cho các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia ở Đông Nam Á, bao gồm cả các đường dây lừa đảo "mổ lợn".
7 tháng sau động thái của Mỹ, Huione thông báo tất cả các cửa hàng của họ tại Campuchia sẽ đình chỉ hoạt động.
Ba nghị sĩ Đảng Dân chủ vừa kêu gọi ông Trump sớm cấm các hãng xe Trung Quốc sản xuất tại Mỹ.
Ngoài việc muốn cấm lắp ráp xe Trung Quốc tại Mỹ, các nghị sĩ còn đề xuất ôtô của các hãng Trung Quốc sản xuất tại Mexico hay Canada không được nhập khẩu vào nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Thượng nghị sĩ Tammy Baldwin, Elissa Slotkin và Chuck Schumer dẫn lại phát biểu của Tổng thống Donald Trump hồi tháng 1 tại Detroit rằng ông sẵn sàng để các hãng xe Trung Quốc xây dựng nhà máy tại Mỹ.
Trong bức thư gửi Trump, các nghị sĩ viết cần phải nhìn nhận rõ ràng rằng việc mời các hãng sản xuất ôtô Trung Quốc đến thiết lập hoạt động tại Mỹ sẽ mang lại cho họ một lợi thế kinh tế to lớn. Việc này có thể khiến các hãng xe của Mỹ không cạnh tranh nổi. Đồng thời, các nghị sĩ lo ngại kích hoạt một cuộc khủng hoảng an ninh quốc gia khó khắc phục.
Ôtô Trung Quốc đã phải đối mặt với nhiều rào cản lớn tại thị trường Mỹ, bao gồm mức thuế khoảng 100%. Tuy nhiên, theo các khảo sát gần đây, người tiêu dùng Mỹ ngày càng quan tâm hơn đến các dòng xe này.
Trong khi đó, Nhà Trắng phản bác rằng trong khi chính quyền luôn nỗ lực thu hút thêm đầu tư để thúc đẩy sự phục hưng công nghiệp của nước Mỹ, "bất kỳ quan điểm nào cho rằng chúng tôi sẽ đánh đổi an ninh quốc gia để làm điều đó đều vô căn cứ và sai sự thật".
Hồi đầu năm, ông Trump cho biết ông sẵn sàng để các hãng xe Trung Quốc sản xuất xe tại Mỹ. "Nếu họ muốn vào đây xây dựng nhà máy, thuê bạn, thuê bạn bè và hàng xóm của bạn, thì điều đó thật tuyệt, tôi rất thích", Tổng thống Mỹ nói tại Câu lạc bộ Kinh tế Detroit.
Trước đây, chính quyền Joe Biden đã áp đặt các quy định diện rộng vào tháng 1/2025, về cơ bản cấm các hãng sản xuất ôtô Trung Quốc bán xe chở khách tại Mỹ. Khi đó, Washington đưa ra lý do lo ngại an ninh quốc gia liên quan đến khả năng các phương tiện thu thập dữ liệu nhạy cảm của người dùng Mỹ.
Lệnh cấm này nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ các hãng xe Mỹ và các nhóm trong ngành ôtô. Tháng trước, các hiệp hội thương mại ôtô đại diện cho gần như toàn bộ các hãng xe lớn đã kêu gọi chính phủ Mỹ tiếp tục ngăn các nhà sản xuất xe Trung Quốc vào thị trường - trước thềm cuộc gặp dự kiến vào tháng 5 giữa ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Đầu tuần này, Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Bernie Moreno (bang Ohio) cho biết ông sẽ đề xuất luật nhằm đóng cửa thị trường Mỹ để "không bao giờ có kịch bản xe Trung Quốc có thể vào Mỹ, dù là phần cứng, phần mềm hay các mối quan hệ hợp tác".
Con người khi về già, các bộ phận trong cơ thể đều lão hóa, yếu đi.
Một số điều sau đây luôn ẩn chứa những hiểm họa bất ngờ mà người cao tuổi cần phải lưu tâm đề phòng.
1. Không nên tập luyện vào lúc sáng sớm
Ta vẫn có quan niệm cho rằng tập luyện vào buổi sáng là tốt vì không khí trong lành. Điều đó không đúng. Vì từ 4-6 giờ sáng theo quy luật của đồng hồ sinh học của người già thân nhiệt đang cao, huyết áp tăng, thận thượng tuyến tố cũng cao gấp 4 lần buổi tối, nếu vận động mạnh, chạy hoặc đi bộ nhiều gặp gió lạnh, tim dễ ngừng đập. Đã có không ít cụ đi bộ buổi sáng sớm về ra mồ hôi, tắm xong huyết áp tăng đột ngột, đứt mạch máu não, đột quỵ luôn. Tốt nhất là nên tập vào chiều tối, tuy không khí không được thanh sạch như sáng sớm nhưng an toàn hơn nhiều.
2. Đang ngủ không nên trở dậy vội vàng
3. Không nên ngoái đầu một cách đột ngột
Người già mạch máu thường xơ cứng, thành mạch dày hẹp và đàn hồi kém. Nếu đột nhiên quay ngoắt đầu về phía sau, mạch máu ở cổ bị chèn ép, động mạch vốn đã hẹp bị chèn ép lại càng hẹp hơn cộng thêm thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh làm mạch máu co lại, máu lưu thông chậm làm não thiếu máu cục bộ, thiếu ôxy nên bị choáng, hoa mắt, chóng mặt, có người đã bị ngã.
Vậy đang đứng hoặc đang đi có ai gọi từ phía sau, chớ có quay ngoắt đầu lại ngay mà nên quay chầm chậm. Tốt nhất là xoay cả người lại, tránh chỉ quay đầu.
4. Không nên đứng co một chân để mặc quần
Xương của người già thường bị xốp do thiếu canxi. Nếu không bị xốp thì xương cũng giòn. Khi mặc quần mà đứng co chân để xỏ từng chân vào ống quần dễ bị ngã do mất thăng bằng hoặc do vướng vào quần.
Người cao tuổi đã ngã thì dễ gãy xương, dập xương. Khi mặc quần tốt nhất là nên ngồi trên ghế hoặc trên giường. Trong nhà tắm nếu không có chỗ ngồi thì phải dựa mông vào một bên tường để giữ thăng bằng cho khỏi ngã. Nhiều người bị ngã gãy xương ống chân, dập xương chậu vì đứng co chân mặc quần.
5. Không nên quá ngửa cổ về phía sau
Có lần một ông già đã về hưu cạnh nhà tôi, sức khỏe tốt, khi ăn tối xong ngồi nghỉ trên ghế tựa có lẽ do mỏi cổ nên ông đã ngửa cổ về phía sau hơi quá nên bị xỉu luôn. Khi con cháu biết thì nửa người bên phải của ông đã bị liệt, nước mũi nước dãi chảy ròng ròng và không nói được nữa, phải đưa ngay vào viện.
Trường hợp này là do gần mạch máu nơi cổ có nhiều đốt xương, bình thường giữa các đốt có chất nhờn bôi trơn nhưng về già chất bôi trơn kém đi, các đốt xương trở nên sắc cạnh. Khi ngửa cổ ra phía sau quá giới hạn cho phép, phần xương sắc cạnh đó làm tổn thương đến mạch máu, hạn chế lượng máu đưa lên não gây ra thiếu máu não làm ngất xỉu. Vì vậy, người già khi ngồi ghế tựa không nên ngửa cổ quá mức về phía sau.
6. Không nên thắt dây lưng quá chặt
Vùng bụng quanh dây lưng là nơi gần dạ dày, ruột non, ruột già, trực tràng và hậu môn. Dây lưng mà thắt chặt quá sẽ chèn ép các mạch máu bụng, cản trở máu lưu thông, đoạn trực tràng gần hậu môn có thể dễ bị lòi ra ngoài khi đi đại tiện mà ta thường gọi là lòi dom. Dây lưng thắt chặt, dạ dày, ruột non luôn ở trạng thái chịu sức ép ảnh hưởng xấu đến tiêu hóa.
Vì vậy, không nên thắt chặt dây lưng và tốt nhất là dùng dây đeo quần qua vai, tiếng Pháp gọi là Bretel (bờ rơ ten). Bình thường ở nhà chỉ nên mặc quần ngủ lồng chun, không nên mặc quần âu cứ phải thắt dây lưng làm bụng luôn bị gò bó.
7. Khi đi đại tiện không nên rặn quá mức
Táo bón là hiện tượng thường gặp ở người già. Tâm lý khi đi đại tiện không ai muốn ở lâu trong nhà vệ sinh nên thường muốn rặn mạnh để đi cho nhanh nhưng nếu rặn quá sức, mặt mũi đỏ gay rất nguy hiểm.
Các khảo nghiệm về y học đã cho biết khi rặn mạnh dễ giãn tĩnh mạch ở hậu môn gây chảy máu nhưng điều quan trọng hơn là huyết áp sẽ tăng có thể dẫn tới tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim. Để đỡ phải rặn khi đi ngoài, người già cần ăn nhiều rau quả, chuối, khoai, uống nhiều nước để chống táo bón.
8. Không nên nói nhanh, nói nhiều
Một số nhà khoa học Mỹ phát hiện khi ta nói chuyện bình thường dù chỉ là chuyện vui nhẹ nhàng, các tế bào trong cơ thể vẫn chịu tác động và ảnh hưởng tới huyết áp. Thử nghiệm khoa học với 100 người mỗi người đọc 2 trang tài liệu với tốc độ nhanh chậm khác nhau. Kết quả cho thấy người đọc tốc độ vừa phải thì huyết áp, nhịp tim bình thường.
Người đọc nhanh quá, đọc liến thoắng thì lập tức huyết áp tăng, nhịp tim tăng nhưng khi đọc thong thả trở lại, huyết áp, nhịp tim lại giảm xuống. Qua đó ta thấy người già nên nói ít, nói chậm thì có lợi cho sức khỏe. Những cụ nào bị bệnh tim mạch, bị huyết áp càng phải nói chậm, nói ít.
9. Không nên xúc động
Đối với người già mạch máu đã lão hóa nếu xúc động mạnh, quá giận dữ hoặc quá vui dễ bị nhồi máu cơ tim và đứt mạch máu não. Do đó, người già không nên xúc động tránh mọi sự tức giận, buồn phiền mà cần sống thanh thản, hòa nhã, vui vẻ, bỏ qua hết mọi chuyện, ảnh hưởng đến tâm lý, sức khỏe.
Có một câu nói rất hay: "Đừng để chết vì thiếu hiểu biết". Vì thật ra đã có rất nhiều người chết vì thiếu hiểu biết kể cả những người còn trẻ.
Qua sự hiểu biết ít ỏi của bản thân, qua kinh nghiệm cuộc sống và qua tham khảo các tài liệu y học mới nhất của nước ngoài, mong rằng với bài viết ngắn này sẽ giúp các bậc cao niên sống lâu, sống khỏe, sống vui tăng thêm nhiều tuổi thọ.
Trong một tuyên bố đầy bất ngờ vào ngày 6/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức hé lộ nguyên nhân sâu xa khiến ông muốn rút Washington khỏi liên minh NATO. Theo đó, hòn đảo chiến lược Greenland và thái độ của các đồng minh trong cuộc xung đột tại Trung Đông chính là những tác nhân chính đẩy mối quan hệ này đến bờ vực đổ vỡ.
Theo Tổng thống Donald Trump, mâu thuẫn giữa ông và Liên minh Bắc Đại Tây Dương không chỉ đơn thuần là vấn đề ngân sách mà bắt nguồn từ một mục tiêu cụ thể: đảo Greenland. "Nếu mọi người muốn biết sự thật, toàn bộ mọi thứ bắt đầu từ Greenland," ông Trump khẳng định.
Lãnh đạo Mỹ cho biết tham vọng sáp nhập hòn đảo thuộc chủ quyền của Đan Mạch – một thành viên NATO – đã bị liên minh này khước từ quyết liệt. Thái độ không hợp tác của các đồng minh trong vấn đề này đã khiến ông đưa ra phản ứng gay gắt: "Chúng tôi muốn có Greenland, nhưng họ không muốn giao hòn đảo đó cho chúng tôi. Thế là tôi nói 'tạm biệt'".
Không dừng lại ở câu chuyện lãnh thổ, Tổng thống Trump tiếp tục dùng những lời lẽ nặng nề để công kích năng lực của liên minh quân sự lớn nhất hành tinh. Ông thẳng thừng gọi NATO là "con hổ giấy" và cho rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin hoàn toàn "không e ngại" tổ chức này.
Lý do cho sự khinh miệt này, theo ông Trump, xuất phát từ việc các đồng minh NATO đã quay lưng khi Mỹ cần sự hỗ trợ nhất trong các cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông. Ông chia sẻ rằng mình đã tìm đến các đối tác với lời đề nghị giúp đỡ không quá khắt khe, nhưng câu trả lời nhận được chỉ là sự từ chối thẳng thừng.
Căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh truyền thống đã lên tới đỉnh điểm sau các sự kiện liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch bị Iran phong tỏa từ cuối tháng 2. Trước đó, vào ngày 20/3, ông Trump từng cáo buộc NATO "hèn nhát" khi không hỗ trợ Mỹ mở lại eo biển này.
Thậm chí, một số thành viên chủ chốt như Pháp, Italy và Tây Ban Nha còn có động thái gây sốc khi cấm máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận và căn cứ để tấn công Iran.
Bên cạnh NATO, các đối tác chiến lược khác như Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia cũng rơi vào tầm ngắm chỉ trích của ông Trump vì sự thiếu hỗ trợ. Ngược lại, Tổng thống Mỹ dành lời khen ngợi cho các quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Kuwait, Bahrain, Qatar và UAE, coi đây là những đồng minh thực sự khi đã đứng về phía Mỹ trong cuộc đối đầu với Iran.
Giữa bối cảnh lòng tin sụt giảm nghiêm trọng, Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự kiến sẽ có chuyến thăm Washington trong tuần này để thực hiện các cuộc hội đàm cấp cao với Tổng thống Trump cùng các quan chức hàng đầu như Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.
Chuyến đi này được xem là nỗ lực cuối cùng để xoa dịu những căng thẳng vốn đã tích tụ từ lâu. Tuy nhiên, với việc ông Trump liên tục đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh và công khai những bất mãn về vấn đề Greenland cũng như eo biển Hormuz, tương lai của NATO dưới sự dẫn dắt của Mỹ đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Sau khi ông trùm ''buôn vàng'' Vũ Minh Châu cùng con trai bị khởi tố vì sai phạm kế toán nghiêm trọng, gây thất thoát 150 tỷ đồng ngân sách. Mới đây, Công ty Bảo Tín Minh Châu đã chính thức phản hồi về tình hình vận hành và cam kết chất lượng sản phẩm giữa tâm điểm pháp lý.
Theo báo Dân trí, ngày 2/4, Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố ông Vũ Minh Châu cùng con trai Vũ Minh Tú và hai kế toán về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Hành vi sai phạm tập trung vào việc lập hệ thống sổ sách kép nhằm che giấu doanh thu khổng lồ.
Theo kết quả điều tra, từ năm 2020 đến 2023, doanh thu thực tế của doanh nghiệp đạt khoảng 13.700 tỷ đồng. Tuy nhiên, con số báo cáo thuế lại thấp hơn tới 9.700 tỷ đồng. Sự chênh lệch này khiến Ngân sách Nhà nước bị thiệt hại ước tính khoảng 150 tỷ đồng.
Thủ đoạn của các đối tượng là sử dụng song song nhiều hệ thống phần mềm. Các phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro và Excel được dùng để theo dõi hoạt động kinh doanh thực tế. Trong khi đó, phần mềm Misa chỉ dùng riêng cho mục đích kê khai báo cáo thuế với số liệu đã bị điều chỉnh.
Đến nửa cuối năm 2024, nhằm đối phó sự kiểm tra, ông Châu chỉ đạo xóa dữ liệu trên các phần mềm cũ. Doanh nghiệp chuyển sang dùng hệ thống Excel và phần mềm Fox AI để quản lý mua bán. Dữ liệu sau đó được bộ phận kế toán lọc và tổng hợp lại trước khi đẩy lên phần mềm thuế.
Trước biến cố pháp lý của dàn lãnh đạo, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu đã phát đi thông báo chính thức. Doanh nghiệp xác nhận đang "phối hợp nghiêm túc" với phía công an, cung cấp mọi hồ sơ và tài liệu cần thiết để phục vụ công tác xác minh sai phạm.
Về tình hình vận hành, phía Bảo Tín Minh Châu khẳng định mọi hoạt động kinh doanh tại các cơ sở vẫn diễn ra bình thường. Công ty cam kết đảm bảo sự thông suốt trong giao dịch và gửi lời xin lỗi đến các đối tác, khách hàng về những lo ngại phát sinh.
Đối với vấn đề chất lượng, đơn vị này tuyên bố toàn bộ sản phẩm vàng bạc, đá quý vẫn đáp ứng đúng tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng định danh. Đây là nỗ lực nhằm ổn định tâm lý người tiêu dùng trong bối cảnh vụ án đang được mở rộng.
Đại diện doanh nghiệp nhấn mạnh sẽ tuyệt đối tuân thủ các yêu cầu pháp lý sau khi có kết luận cuối cùng. Đồng thời, công ty dự kiến triển khai các phương án nâng cao dịch vụ và ổn định tổ chức. Mọi diễn biến mới sẽ được cập nhật công khai trên các kênh truyền thông của hãng.
Hiện tại, Cơ quan Cảnh sát điều tra đang tiếp tục mở rộng vụ án. Các điều tra viên đang làm rõ hành vi của những đối tượng liên quan để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, quyết tâm làm sáng tỏ mọi sai phạm trong quản lý tài chính tại đây.
Trong khuôn khổ Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã tiến hành quy trình bầu Chủ tịch nước và thống nhất cao với nhân sự được giới thiệu.
Với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc h
ội thông qua Nghị quyết bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sinh năm 1957, quê quán xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên. Đồng chí có trình độ Giáo sư Khoa học An ninh, Tiến sĩ Luật học; Cao cấp lý luận chính trị.
Đồng chí là Tổng Bí thư khóa XIII, XIV; Ủy viên Bộ Chính trị khóa XII, XIII, XIV; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XI, XII, XIII, XIV; Đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV; XVI.
Sau khi theo học Đại học An ninh Nhân dân (nay là Học viện An ninh Nhân dân), đồng chí có hơn 30 năm công tác trước khi được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Công an vào năm 2010. Sau đó, từ tháng 4/2016, đồng chí giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Công an.
Đầu năm 2019, đồng chí Tô Lâm được thăng cấp bậc hàm lên Đại tướng, trở thành người thứ tư trong lịch sử Công an Nhân dân mang cấp bậc hàm cao nhất.
Tháng 5/2024, Đại tướng Tô Lâm được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước và ba tháng sau được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII bầu giữ chức Tổng Bí thư. Đồng chí có hai tháng đảm nhiệm cương vị Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và giữ chức Tổng Bí thư từ tháng 10/2024.
Ngày 22/1/2026, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí được bầu là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Tại Hội nghị lần thứ nhất ngày 23/1/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Theo nghị quyết về công bố kết quả bầu cử và danh sách 500 người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI được Hội đồng Bầu cử quốc gia công bố chiều 21/3/2026, đồng chí Tô Lâm Tô Lâm trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại đơn vị bầu cử số 1 của TP Hà Nội.
Từ 8-10/4, vận trình đảo chiều nhanh. 3 con giáp được quý nhân nâng đỡ, tháo gỡ bế tắc và bất ngờ tìm ra cơ hội trong chính thử thách.
Ba ngày giữa tuần tưởng chừng bình lặng lại là điểm xoay vận mạnh. Từ 8–10/4, một số con giáp đón luồng khí mới: khó khăn không biến mất ngay, nhưng cánh cửa khác bất ngờ mở ra.
Tuổi Dần
Dần bước vào nhịp tăng tốc khi những vướng mắc trước đó bắt đầu lộ hướng tháo gỡ. Áp lực công việc vẫn còn, nhưng không còn cảm giác “bí lối” như trước. Các mối quan hệ trong môi trường làm việc trở nên mềm hơn, tạo điều kiện để Dần xoay chuyển tình thế.
Tuổi Dần có những ngày thuận lợi khi khó khăn được tháo gỡ
Điểm sáng nằm ở quý nhân xuất hiện đúng thời điểm. Đó có thể là người đưa ra lời khuyên then chốt, hoặc một cơ hội hợp tác tưởng nhỏ nhưng lại mở ra hướng đi mới. Nhờ đó, Dần nhìn thấy giải pháp ngay trong vấn đề từng khiến mình bế tắc.
Tài vận có dấu hiệu khởi sắc nhẹ nhưng đều. Những khoản thu chưa lớn ngay lập tức, song mang tính bền. Nếu biết tận dụng thời điểm này để điều chỉnh cách làm việc và mở rộng kết nối, Dần dễ tạo nền cho bước tiến rõ rệt sau đó.
Tuổi Tỵ
Tỵ trải qua ba ngày với nhịp chuyển nhanh và rõ. Những việc tưởng chừng đình trệ lại bất ngờ “chạy” trở lại. Các tín hiệu tích cực đến liên tục, giúp Tỵ lấy lại sự chủ động và tự tin trong quyết định.
Quý nhân của Tỵ không chỉ hỗ trợ về thông tin mà còn mở ra cơ hội cụ thể. Một lời giới thiệu, một kết nối mới hoặc một lời mời hợp tác có thể trở thành bước ngoặt. Điều quan trọng là Tỵ nhận ra giá trị của cơ hội này ngay khi nó xuất hiện.
Dòng tiền có dấu hiệu cải thiện rõ hơn so với trước đó. Không chỉ đến từ nguồn chính, Tỵ còn có khả năng tìm thấy hướng thu phụ hoặc cách tối ưu hóa công việc hiện tại. Đây là thời điểm nên hành động nhanh, tránh chần chừ vì cơ hội đến và đi rất gọn.
Tuổi Dậu
Dậu bước vào giai đoạn “bật lại” sau chuỗi ngày chững. Những khó khăn không còn dồn dập, thay vào đó là cảm giác nhẹ nhõm và kiểm soát tốt hơn. Tư duy trở nên sắc bén, giúp Dậu nhìn ra điểm mấu chốt trong vấn đề.
Sự xuất hiện của quý nhân mang tính định hướng rõ ràng. Một lời góp ý đúng trọng tâm hoặc một sự hỗ trợ đúng lúc giúp Dậu tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức. Nhờ vậy, những việc tưởng kéo dài lại được rút ngắn đáng kể.
Cơ hội với Dậu không đến theo cách ồn ào mà nằm ngay trong những gì đang làm. Khi thay đổi góc nhìn hoặc điều chỉnh cách tiếp cận, Dậu dễ phát hiện ra “lối đi mới” từ chính tình huống cũ. Nếu tận dụng tốt, ba ngày này có thể trở thành bước đệm quan trọng cho giai đoạn tiếp theo.
Ba ngày 8–10/4 không phải là thời điểm mọi thứ tự nhiên suôn sẻ, mà là lúc vận may xuất hiện đúng chỗ cần. Với Dần, Tỵ và Dậu, thử thách vẫn còn, nhưng cánh cửa đã mở. Vấn đề nằm ở việc nhận ra và bước qua đúng lúc.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
Thailand
