WASP-189b đã mở ra một hướng đi mới trong việc tìm hiểu cách các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời hình thành và tiến hóa.
Sử dụng thiết bị IGRINS trên kính viễn vọng Gemini South (đặt tại Chile), trực thuộc Đài quan sát quốc tế Gemini, các nhà thiên văn học đã thu được quang phổ hồng ngoại độ phân giải cao của hành tinh độc đáo WASP-189b và phát hiện ra nó giống như được nhân bản từ ngôi sao mẹ, khi xét về mặt hóa học.
Hành tinh WASP-189b quay quanh ngôi sao mẹ WASP-189, là một ngôi sao 730 triệu năm tuổi, có màu trắng, lớn hơn và nóng hơn Mặt Trời khoảng hơn 2.000 độ C và cách Trái Đất 322 năm ánh sáng trong chòm sao Thiên Bình (Libra).
WASP-189b là một hành tinh khí khổng lồ quay quanh một ngôi sao mẹ tỏa ánh sáng trắng - Ảnh minh họa: PHYS
WASP-189b là một hành tinh khí khổng lồ có bán kính gấp khoảng 1,6 lần bán kính Sao Mộc, nằm gần sao mẹ hơn 20 lần so với Trái Đất nên có quỹ đạo cực ngắn chỉ 2,7 ngày.
Phát hiện hành tinh dạng này là một may mắn lớn đối với các nhà khoa học.
“Các hành tinh khí khổng lồ siêu nóng có nhiệt độ đủ cao để làm bốc hơi các nguyên tố tạo đá như magiê, silic và sắt, mang đến cơ hội hiếm hoi để quan sát các nguyên tố này bằng phương pháp quang phổ” - tác giả chính Jorge Antonio Sanchez từ Đại học bang Arizona (Mỹ) giải thích.
Theo bài công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, các quan sát mới cho thấy sắt trung tính, magiê, silic, nước, carbon monoxide và hydroxyl trong khí quyển của hành tinh này.
Thành phần này cũng như tỉ lệ magiê/silic trong đó hoàn toàn trùng khớp với ngôi sao mẹ!
Mặc dù từ lâu các nhà khoa học đã dự đoán về việc các hành tinh khổng lồ nóng như WASP-189b sở hữu lớp khí bên ngoài với thành phần hóa học giống với sao mẹ, nhưng đây là lần đầu tiên họ có được bằng chứng trực tiếp.
“Phát hiện này cung cấp bằng chứng quan sát đầu tiên về một giả định được chấp nhận rộng rãi về sự hình thành hành tinh, mở ra một hướng đi mới để tìm hiểu cách các hành tinh ngoài hệ mặt trời hình thành và tiến hóa” - các tác giả cho biết.
Mối liên hệ hóa học được suy luận giữa một ngôi sao và các hành tinh hình thành xung quanh nó thường được sử dụng để mô phỏng thành phần của các hành tinh đá ngoài hệ Mặt Trời, tức có thể giúp mô phỏng các thế giới mà khoa học tin rằng giống với Trái Đất và giúp suy luận chúng có phù hợp với sự sống hay không.
Truyền thông Iran ngày 3-4 đưa tin một phi công chiến đấu của Mỹ đã nhảy dù ra khỏi chiếc máy bay bị bắn hạ trên bầu trời Tây Nam Iran.
Đài truyền hình Iran thông báo treo thưởng cho bất cứ ai tìm thấy phi công Mỹ nhảy dù khỏi máy bay bị bắn hạ hôm 3-4. Họ kêu gọi tất cả người dân Iran tham gia tìm kiếm phi công mất tích.
Theo một tuyên bố từ phía cảnh sát, lời kêu gọi được gửi tới người dân ở các tỉnh Kohkilouyeh và Boyer-Ahmad của Iran - khu vực nông thôn và miền núi rộng lớn trải dài gần 10.000 km.
Trước đó, hãng tin Press TV cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) tuyên bố "hệ thống phòng không tiên tiến mới phát triển" đã bắn hạ một máy bay chiến đấu, khiến chiếc máy bay "bị phá hủy hoàn toàn và rơi xuống".
Theo thông tin lan truyền trên các phương tiện truyền thông Iran, Mỹ đang tìm kiếm các phi công gặp nạn ở hai khu vực. Một số bên đồn đoán có hai phi công Mỹ đang mất tích trên lãnh thổ Iran.
“Chiến dịch (giải cứu) của Mỹ có sự tham gia của trực thăng Black Hawk và máy bay vận tải C-130 Hercules. Tuy nhiên, những nỗ lực cho đến nay chưa đạt kết quả” - tờ Tasnim cho biết.
So sánh hình ảnh đuôi máy bay do truyền thông Iran công bố với hình ảnh chiếc F-15 thuộc Phi đội tiêm kích 494 tại căn cứ không quân RAF Lakenheath, chụp tại Anh vào năm 2019. Ảnh: CNN
Truyền thông Iran báo cáo máy bay bị bắn rơi là loại chiến đấu tàng hình F-35 nhưng phân tích của CNN dựa trên các hình ảnh công bố cho thấy nhiều khả năng là chiếc F-15. Một phần logo ghi dòng chữ “Không quân Mỹ tại châu Âu” xuất hiện trên đuôi máy bay F-15 và các sọc đỏ trắng từ đỉnh đuôi máy bay.
Một mảnh vỡ khác - với dòng chữ “Cảnh báo chỉ sử dụng các loại ốc không từ tính” - được cho là trùng khớp với phần thân sau của F-15, đoạn nằm giữa một trong hai động cơ và cánh đuôi ngang.
“Dựa trên cấu trúc, chắc chắn đây là chiếc F-15. Nhìn từ các ký hiệu dải màu trên đuôi, phương tiện thuộc về Phi đội Chiến đấu số 48, đóng tại căn cứ RAF Lakenheath ở Vương quốc Anh” - Peter Layton, nghiên cứu viên tại Viện Châu Á Griffith, nói.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, Lầu Năm Góc và Nhà Trắng chưa đưa ra phản hồi khi được yêu cầu bình luận. Tờ CNN dẫn 3 nguồn tin từ Mỹ xác nhận thông tin rơi máy bay mà truyền thông Iran đưa ra là chính xác.
Tiến sĩ H.A.Hellyer - học giả thuộc chương trình Trung Đông tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế - cho biết phản ứng của Mỹ “sẽ phụ thuộc vào diễn biến trong vài giờ tới”.
“Nếu họ (Iran) tìm thấy các phi công, tôi hình dung về cảnh tượng bắt giữ các phi công và đưa lên truyền hình, sẽ gây ra phản ứng vô cùng tiêu cực trong dư luận Mỹ. Ông Donald Trump có thể sẽ muốn leo thang căng thẳng hơn nữa” - ông nói.
“Thời điểm này rất khó dự đoán về nước đi tiếp theo của Mỹ, vì mọi quyết định nằm trong tay một số ít người ở cấp cao nhất” - ông nói thêm.
Al Jazeera cho biết nếu Iran tìm thấy phi công, đây sẽ là lần đầu tiên Tehran bắt giữ tù binh người Mỹ trong xung đột này.
Quan chức Mỹ xác nhận tiêm kích nước này bị bắn hạ tại Iran vào ngày thứ 35 của xung đột. Việc các khí tài hiện đại bị vô hiệu hóa đang đẩy chính quyền Tổng thống Trump vào tình thế đối ngoại và quân sự phức tạp.
Theo thông tin từ truyền thông nhà nước Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) khẳng định đã bắn hạ một chiếc tiêm kích tàng hình F-35 và một chiếc F-15E của quân đội Mỹ vào ngày 3/4. Đây là lần thứ hai kể từ khi chiến sự bùng nổ, Tehran tuyên bố hạ được F-35 - loại tiêm kích tàng hình hiện đại bậc nhất thế giới.
Iran treo thưởng bắt sống phi công Mỹ
Các nguồn tin từ hãng thông tấn Tasnim (Iran) và truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ ngày 3/4 cho biết, một chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn quy mô lớn đang diễn ra sau khi tiêm kích Mỹ bị bắn hạ. Trong khi đó, chính quyền địa phương Iran đã phát lệnh truy quét và treo thưởng nhằm bắt giữ phi công.
Truyền hình địa phương Iran đưa tin chính quyền nước này đang treo thưởng cho bất kỳ cá nhân nào bắt sống được phi công Mỹ. Tại tỉnh Kohgiluyeh, lực lượng cảnh sát đã chính thức kêu gọi người dân hỗ trợ tìm kiếm và bắt giữ "kẻ xâm lược".
Một số nguồn tin tình báo khu vực nghi ngờ phi công có thể đã rơi vào tay các đơn vị quân đội Iran đang chốt chặn tại vùng biên.
Thông tin về tiêm kích F-35.
Cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định đã bắn rơi chiếc tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II thứ hai của Mỹ bằng hệ thống phòng không tiên tiến nội địa tại miền Trung Iran. Chiếc F-35 được cho là thuộc phi đội đóng tại căn cứ Lakenheath.
IRGC cho rằng vụ nổ quá lớn khiến khả năng phi công sống sót là rất thấp. Tuy nhiên, các báo cáo độc lập từ Tasnim lại xác nhận có dấu hiệu phi công đã kịp thoát hiểm trước khi máy bay va chạm mặt đất.
Dù Washington chưa đưa ra xác nhận chính thức về chủng loại máy bay, các phân tích kỹ thuật đang củng cố báo cáo từ phía Iran.
Bằng chứng hiện trường
CNN dẫn nguồn tin từ ba quan chức Mỹ xác nhận ít nhất một máy bay chiến đấu đã bị bắn rơi.
Phân tích hình ảnh ghế máy bay bị hư hại tại hiện trường cho thấy thiết kế hoàn toàn tương đồng với loại ghế thoát hiểm trang bị trên tiêm kích F-15E. Các mảnh vỡ được tìm thấy cũng trùng khớp với thông số kỹ thuật của loại máy bay này.
Hiện vẫn chưa có thông tin chính xác về số phận và vị trí của các phi công Mỹ. Lầu Năm Góc đang gấp rút triển khai chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn (SAR) để xác định vị trí của hai phi công.
Theo ghi nhận của phóng viên Tasnim, quân đội Mỹ đang huy động nhiều trực thăng Black Hawk, máy bay vận tải C-130 Hercules và các thiết bị bay không người lái (UAV) trinh sát để rà soát khu vực miền Trung Iran.
Mặc dù các phi công chiến đấu thường được trang bị hệ thống định vị GPS, nhưng phạm vi tìm kiếm hiện tại cho thấy phía Mỹ dường như không nắm được tọa độ chính xác. Có nhiều dấu hiệu cho thấy phi công đã nhảy dù thành công và tiếp đất trong lãnh thổ Iran, song vị trí cụ thể vẫn là một ẩn số.
Tuy nhiên, địa hình tác chiến đang gây ra nhiều trở ngại lớn. Các cuộc đụng độ đang diễn ra tại khu vực giáp ranh giữa ba tỉnh vùng biên, bao gồm Khuzestan và Lorestan.
Năng lực phòng không Iran mâu thuẫn với tuyên bố của ông Trump
Sự việc này đã phơi bày một thực tế khác biệt hoàn toàn với những tuyên bố trước đó của Tổng thống Donald Trump. Ông từng khẳng định lưới lửa phòng không của Iran về cơ bản đã bị "xóa sổ". Tuy nhiên, việc tiêm kích Mỹ bị bắn rơi bởi hệ thống phòng không nội địa của Iran cho thấy năng lực của Tehran không hề bị suy giảm như Washington công bố.
Các báo cáo tình báo trong 24 giờ qua chỉ ra rằng hệ thống tên lửa, máy bay không người lái và phòng thủ bờ biển của Iran vẫn duy trì khả năng tác chiến đáng kể. Sau một tháng chiến sự, Iran chứng minh họ vẫn là mối đe dọa trực tiếp và có khả năng tiêu diệt các khí tài bay tiên tiến nhất của Mỹ.
Giới quan sát nhận định, phản ứng của Nhà Trắng sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào diễn biến của chiến dịch cứu hộ trong vài giờ tới.
Tiến sĩ H.A. Hellyer, học giả tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, cảnh báo: “Nếu các phi công bị bắt giữ và đưa lên truyền hình, dư luận Mỹ sẽ phản ứng cực kỳ gay gắt. Trong kịch bản đó, ông Donald Trump có thể sẽ chọn phương án leo thang xung đột mạnh mẽ hơn nữa để đáp trả”.
Kể từ khi xung đột bùng nổ, lực lượng hàng không Mỹ đã ghi nhận những thiệt hại đáng kể, trong đó phần lớn tổn thất tập trung vào các biên đội máy bay không người lái (UAV).
Theo các báo cáo tính đến đầu tháng 4, ít nhất 16 máy bay không người lái loại MQ-9 Reaper đã bị bắn hạ hoặc bị mất trong quá trình diễn ra chiến sự. Đây là dòng UAV trinh sát và tấn công chủ lực của Mỹ.
Theo Al Jazeera, các loại tiêm kích đắt tiền của Mỹ cũng gặp sự cố. Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, ba chiếc tiêm kích F-15 đã bị phá hủy trong một sự cố bắn nhầm liên quan đến các hệ thống phòng không của lực lượng đồng minh trong khu vực.
Gần đây nhất, cách đây hai tuần, một siêu tiêm kích F-35 đã buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống một căn cứ không quân của Mỹ ở Trung Đông sau khi bị hư hại. Hiện chưa rõ mức độ thiệt hại cụ thể của chiếc máy bay này.
Một báo cáo từ Trung tâm Khí tượng chuyên ngành ASEAN cảnh báo số lượng điểm nóng cháy rừng tại Indonesia và Malaysia đang ở mức cao nhất trong 7 năm qua
Bộ Y tế Campuchia hôm 3-4 khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết để bảo vệ sức khỏe và sự an toàn của mình khi nhiệt độ khắp nước dự kiến đạt từ 37°C-41°C trong những ngày tới.
Theo tờ Khmer Times, các quan chức cho biết những đợt nắng nóng bất thường này do biến đổi khí hậu gây ra và tiềm ẩn những rủi ro đáng kể đối với người dân, nhất là người già, trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người lao động ngoài trời, vận động viên và những người mắc bệnh mạn tính. Cơ quan này cũng cảnh báo về rủi ro say nắng, mất nước, gia tăng các vấn đề về tim mạch, thận, stress, chuột rút và các bệnh truyền nhiễm gia tăng do nắng nóng.
Nắng nóng tấn công Đông Nam Á
Trong khi đó, Cục Khí tượng Thái Lan (TMD) hôm 2-4 phát cảnh báo về thời tiết nắng nóng trên khắp đất nước, với nhiệt độ dự kiến lên tới 42°C ở một số khu vực miền Trung. Trong khi đó, khu vực phía Bắc được khuyến cáo đề phòng giông bão rải rác ở một số vùng, cùng với hiện tượng trời mù vào ban ngày do ô nhiễm bụi mịn, gây nhiều tác động đến sức khỏe.
Người dân tìm cách che nắng khi đi đường tại thủ đô Bankok – Thái Lan hôm 30-3 Ảnh: EPA
Nắng nóng cũng làm gia tăng nỗi lo về tình trạng cháy rừng ở một số quốc gia Đông Nam Á khác. Một báo cáo từ Trung tâm Khí tượng chuyên ngành ASEAN cảnh báo số lượng điểm nóng cháy rừng tại Indonesia và Malaysia đang ở mức cao nhất trong 7 năm qua - với 825 điểm âm ỉ cháy được ghi nhận chỉ trong tháng 3. Điều này làm tăng nguy cơ xảy ra tình trạng khói mù nghiêm trọng trong khu vực trong những tháng tới.
Cháy rừng và cháy đất, cùng với khói mù dày đặc do chúng gây ra, là vấn đề gần như thường niên ở khắp Đông Nam Á, làm gián đoạn du lịch, gây ra các bệnh về đường hô hấp và gây thiệt hại hàng tỉ USD cho các nền kinh tế địa phương. Các nhà dự báo đang lo lắng rằng tình trạng khô hạn sắp tới có thể dẫn đến kịch bản tồi tệ tương tự năm 2015. Khi đó, các đám cháy trên diện rộng đã kích hoạt tình trạng khẩn cấp khói mù trong khu vực, gây thiệt hại ước tính 16 tỉ USD, buộc nhiều trường học phải đóng cửa, làm gián đoạn các chuyến bay và bùng phát căng thẳng ngoại giao giữa các nước láng giềng.
Còn tại Nam Á, Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD) trong tuần này cảnh báo số ngày nắng nóng cực đoan trong mùa nóng từ tháng 4 đến tháng 6 năm nay sẽ cao hơn mức bình thường tại nhiều khu vực, làm gia tăng rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng và các dịch vụ thiết yếu. Cục Khí tượng Bangladesh cũng dự báo sẽ xuất hiện 2-4 đợt nắng nóng trong tháng 4, trong đó có khả năng 2 đợt gây ra nắng nóng gay gắt.
Việc 2 chiến đấu cơ Mỹ liên tiếp bị bắn hạ trên không phận Iran làm dấy lên nghi vấn về tuyên bố "làm chủ bầu trời" của Washington.
Diễn biến mới nhất trong cuộc xung đột giữa liên quân Mỹ-Israel và Iran đánh dấu bước ngoặt đáng chú ý khi các chiến đấu cơ Mỹ lần lượt bị bắn rơi, kéo theo những hệ lụy cả về quân sự lẫn chính trị.
Một thành viên phi hành đoàn trong vụ bắn rơi máy bay chiến đấu Mỹ trong không phận Iran hôm 3/4 đã được giải cứu và đang điều trị y tế, trong khi số phận của người còn lại vẫn chưa được xác định, theo CNN.
Iran nhắm bắn chiến đấu cơ Mỹ gần eo biển Hormuz Truyền thông nhà nước Iran cho biết hệ thống phòng không đã khai hỏa vào một máy bay A-10 bị coi là “đối phương” tại vùng biển phía nam gần eo biển Hormuz. Cùng ngày, New York Times đưa tin thêm một chiến đấu cơ Mỹ gặp nạn ở khu vực Vịnh, phi công duy nhất đã được giải cứu.
Trong một vụ bắn hạ chiến đấu cơ Mỹ khác, phi công đã kịp thời điều khiển máy bay ra khỏi không phận Iran trước khi nhảy dù và được cứu hộ an toàn, sự cố này tiếp tục làm dấy lên những lo ngại về mức độ rủi ro mà lực lượng Mỹ đang phải đối mặt.
Thách thức đối với không quân Mỹ
Các sự cố này đã trực tiếp đặt dấu hỏi đối với những tuyên bố trước đó của chính quyền Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth về khả năng kiểm soát hoàn toàn không phận Iran.
Tổng thống Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth nhiều lần tuyên bố Mỹ "làm chủ bầu trời" trong vùng chiến sự. Ảnh: Reuters.
Trong một cuộc họp báo ngày 4/3, ông Hegseth từng khẳng định: "Trong vòng chưa đầy một tuần, hai lực lượng không quân mạnh nhất thế giới sẽ hoàn toàn kiểm soát bầu trời Iran" đồng thời mô tả đây là "không phận không bị tranh chấp".
"Iran sẽ không thể làm gì để thay đổi điều đó", bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nói thêm. Tuy nhiên, các diễn biến mới đã cho thấy thực tế phức tạp hơn nhiều so với những nhận định mang tính tuyệt đối này.
Về phía Tổng thống Trump, ông nhiều lần nhấn mạnh ưu thế áp đảo của Mỹ trên không. Trong một phát biểu ngày 24/3, người đứng đầu Nhà Trắng nói: "Chúng tôi có máy bay bay trên Tehran và nhiều khu vực khác của họ; họ không thể làm gì được". Thậm chí, ông còn khẳng định Mỹ có thể tấn công các cơ sở hạ tầng quan trọng của Iran mà "không gặp bất kỳ sự cản trở nào".
Không chỉ dừng lại ở đó, ông Trump từng tuyên bố Iran "không có hải quân, không có quân đội, không có không quân" và "không có hệ thống phòng không", đồng thời cho rằng radar của nước này đã "bị phá hủy hoàn toàn". Tuy nhiên, việc hai máy bay Mỹ bị bắn hạ đã làm suy giảm đáng kể độ tin cậy của những nhận định này.
Nhà nghiên cứu Phyllis Bennis thuộc Viện nghiên cứu Chính sách chính trị nhận định việc một máy bay chiến đấu của Mỹ bị bắn rơi cùng nỗ lực tìm kiếm một, thậm chí có thể hai phi công mất tích sẽ khiến Nhà Trắng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc thuyết phục người dân Mỹ ủng hộ cuộc chiến với Iran, kể cả trong nhóm cử tri ủng hộ phong trào MAGA của Tổng thống Trump.
"Tôi cho rằng điều này sẽ đặc biệt khó giải thích đối với Nhà Trắng, nhất là khi trong những ngày gần đây họ đã nhấn mạnh rất nhiều vào các tuyên bố, mà đến thời điểm này rõ ràng là không chính xác, rằng Mỹ kiểm soát bầu trời Iran,” bà Bennis nói với Al Jazeera.
"Chúng ta chưa biết chính xác Iran vẫn còn những năng lực nào, nhưng rõ ràng họ vẫn có thể sử dụng chúng; họ vẫn duy trì được một số khả năng phòng thủ trước các cuộc tấn công", bà Bennis nói.
Theo bà, sự cố này sẽ có "tác động rất đáng kể" đối với dư luận Mỹ, đặc biệt là nhóm cử tri MAGA, lực lượng vốn phần lớn ủng hộ cuộc chiến cho đến nay.
"Việc họ có tiếp tục ủng hộ hay không - khi biết rằng máy bay Mỹ đang bị bắn hạ, phi công có thể mất tích, và chúng ta chưa rõ điều gì sẽ xảy ra với một hoặc có thể hai phi công chưa được tìm thấy - sẽ làm thay đổi cục diện", bà nói. "Tôi không cho rằng điều này nhất thiết làm thay đổi cục diện quân sự nhưng chắc chắn sẽ làm thay đổi cục diện tuyên truyền".
Iran tuyên bố bắn hạ tiêm kích đối phương trên eo biển Hormuz IRGC cũng công bố một video được cho là ghi lại khoảnh khắc một tiêm kích "của đối phương" bị tấn công ở phía nam đảo Qeshm và rơi xuống biển. Tuy nhiên, quân đội Mỹ đã bác bỏ thông tin này.
Đây không phải lần đầu tiên chính quyền Mỹ bị cho là phóng đại mức độ thành công quân sự. Trước đó, sau các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạt nhân của Iran, Tổng thống Trump từng tuyên bố chương trình hạt nhân của nước này đã bị "xóa sổ hoàn toàn". Tuy nhiên, các đánh giá tình báo sau đó lại cho thấy năng lực này chưa bị loại bỏ triệt để.
Tương tự, những tuyên bố về việc phá hủy hoàn toàn các bệ phóng tên lửa của Iran cũng bị nghi ngờ là chưa phản ánh đúng thực tế. Một số báo cáo cho thấy lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn duy trì được khoảng một nửa năng lực ban đầu.
Quy trình Mỹ tìm kiếm phi hành đoàn
Khi một phi hành đoàn tiêm kích thuộc Không quân Mỹ phải nhảy dù, đặc biệt là trên lãnh thổ đối phương, toàn bộ trung tâm điều hành quân sự giám sát nhiệm vụ sẽ tập trung tối đa vào việc tìm kiếm và giải cứu nhanh nhất có thể. Thông tin này được một phi công C-17 nghỉ hưu, từng là Giám đốc Trung tâm Giải cứu Nhân sự tại Iraq năm 2008, chia sẻ với CNN.
Tiến sĩ Ravi Chaudhary, cựu Trợ lý Bộ trưởng Không quân dưới thời chính quyền Biden, cho biết các khí tài sẽ được điều động để yểm trợ trên không cho nỗ lực cứu hộ. Lực lượng tình báo có nhiệm vụ xác định hiện trường máy bay rơi, trong khi các đơn vị khác sẵn sàng tấn công để bảo vệ lực lượng giải cứu. Đây là một sự phối hợp quy mô lớn nhằm đảm bảo đưa quân nhân về nhà an toàn.
Các thành viên phi hành đoàn phải trải qua huấn luyện chuyên sâu không chỉ về kỹ thuật nhảy dù an toàn mà còn về kỹ năng sinh tồn tại lãnh thổ đối phương. Dù phi hành đoàn hai người thường nhảy dù gần như đồng thời, họ vẫn có thể bị tách rời do gió và các yếu tố ngoại cảnh khác sau khi rời máy bay.
Ông Chaudhary nhấn mạnh đội giải cứu nhân sự sở hữu các phương thức tinh vi để định vị chính xác vị trí máy bay gặp nạn và phi hành đoàn.
Đối với phi hành đoàn, yếu tố sống còn là nhanh chóng di chuyển đến vị trí an toàn và đảm bảo được lực lượng cứu hộ nhận diện qua hình ảnh hoặc liên lạc. Hành động này phải được thực hiện tuyệt đối bảo mật để không làm lộ vị trí trước lực lượng đối phương.
Hoạt động huấn luyện trong các kịch bản này tuân theo quy trình SERE: Sinh tồn, lẩn tránh, kháng cự và trốn thoát. Bước đầu tiên là đảm bảo thể trạng ổn định, kiểm tra thiết bị và tìm nơi ẩn nấp. Bước thứ hai yêu cầu sử dụng các chiến thuật ẩn mình để tránh đối phương hoặc dân địa phương nhằm thiết lập liên lạc với đội cứu hộ.
Ông Chaudhary khẳng định sẽ không ai được rút về cho đến khi tìm thấy thành viên cuối cùng của phi hành đoàn. Đó là cốt lõi trong nhiệm vụ của lực lượng cứu hộ, bất chấp những rủi ro nguy hiểm mà họ phải đối mặt.
Con người khi về già, các bộ phận trong cơ thể đều lão hóa, yếu đi.
Một số điều sau đây luôn ẩn chứa những hiểm họa bất ngờ mà người cao tuổi cần phải lưu tâm đề phòng.
1. Không nên tập luyện vào lúc sáng sớm
Ta vẫn có quan niệm cho rằng tập luyện vào buổi sáng là tốt vì không khí trong lành. Điều đó không đúng. Vì từ 4-6 giờ sáng theo quy luật của đồng hồ sinh học của người già thân nhiệt đang cao, huyết áp tăng, thận thượng tuyến tố cũng cao gấp 4 lần buổi tối, nếu vận động mạnh, chạy hoặc đi bộ nhiều gặp gió lạnh, tim dễ ngừng đập. Đã có không ít cụ đi bộ buổi sáng sớm về ra mồ hôi, tắm xong huyết áp tăng đột ngột, đứt mạch máu não, đột quỵ luôn. Tốt nhất là nên tập vào chiều tối, tuy không khí không được thanh sạch như sáng sớm nhưng an toàn hơn nhiều.
2. Đang ngủ không nên trở dậy vội vàng
3. Không nên ngoái đầu một cách đột ngột
Người già mạch máu thường xơ cứng, thành mạch dày hẹp và đàn hồi kém. Nếu đột nhiên quay ngoắt đầu về phía sau, mạch máu ở cổ bị chèn ép, động mạch vốn đã hẹp bị chèn ép lại càng hẹp hơn cộng thêm thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh làm mạch máu co lại, máu lưu thông chậm làm não thiếu máu cục bộ, thiếu ôxy nên bị choáng, hoa mắt, chóng mặt, có người đã bị ngã.
Vậy đang đứng hoặc đang đi có ai gọi từ phía sau, chớ có quay ngoắt đầu lại ngay mà nên quay chầm chậm. Tốt nhất là xoay cả người lại, tránh chỉ quay đầu.
4. Không nên đứng co một chân để mặc quần
Xương của người già thường bị xốp do thiếu canxi. Nếu không bị xốp thì xương cũng giòn. Khi mặc quần mà đứng co chân để xỏ từng chân vào ống quần dễ bị ngã do mất thăng bằng hoặc do vướng vào quần.
Người cao tuổi đã ngã thì dễ gãy xương, dập xương. Khi mặc quần tốt nhất là nên ngồi trên ghế hoặc trên giường. Trong nhà tắm nếu không có chỗ ngồi thì phải dựa mông vào một bên tường để giữ thăng bằng cho khỏi ngã. Nhiều người bị ngã gãy xương ống chân, dập xương chậu vì đứng co chân mặc quần.
5. Không nên quá ngửa cổ về phía sau
Có lần một ông già đã về hưu cạnh nhà tôi, sức khỏe tốt, khi ăn tối xong ngồi nghỉ trên ghế tựa có lẽ do mỏi cổ nên ông đã ngửa cổ về phía sau hơi quá nên bị xỉu luôn. Khi con cháu biết thì nửa người bên phải của ông đã bị liệt, nước mũi nước dãi chảy ròng ròng và không nói được nữa, phải đưa ngay vào viện.
Trường hợp này là do gần mạch máu nơi cổ có nhiều đốt xương, bình thường giữa các đốt có chất nhờn bôi trơn nhưng về già chất bôi trơn kém đi, các đốt xương trở nên sắc cạnh. Khi ngửa cổ ra phía sau quá giới hạn cho phép, phần xương sắc cạnh đó làm tổn thương đến mạch máu, hạn chế lượng máu đưa lên não gây ra thiếu máu não làm ngất xỉu. Vì vậy, người già khi ngồi ghế tựa không nên ngửa cổ quá mức về phía sau.
6. Không nên thắt dây lưng quá chặt
Vùng bụng quanh dây lưng là nơi gần dạ dày, ruột non, ruột già, trực tràng và hậu môn. Dây lưng mà thắt chặt quá sẽ chèn ép các mạch máu bụng, cản trở máu lưu thông, đoạn trực tràng gần hậu môn có thể dễ bị lòi ra ngoài khi đi đại tiện mà ta thường gọi là lòi dom. Dây lưng thắt chặt, dạ dày, ruột non luôn ở trạng thái chịu sức ép ảnh hưởng xấu đến tiêu hóa.
Vì vậy, không nên thắt chặt dây lưng và tốt nhất là dùng dây đeo quần qua vai, tiếng Pháp gọi là Bretel (bờ rơ ten). Bình thường ở nhà chỉ nên mặc quần ngủ lồng chun, không nên mặc quần âu cứ phải thắt dây lưng làm bụng luôn bị gò bó.
7. Khi đi đại tiện không nên rặn quá mức
Táo bón là hiện tượng thường gặp ở người già. Tâm lý khi đi đại tiện không ai muốn ở lâu trong nhà vệ sinh nên thường muốn rặn mạnh để đi cho nhanh nhưng nếu rặn quá sức, mặt mũi đỏ gay rất nguy hiểm.
Các khảo nghiệm về y học đã cho biết khi rặn mạnh dễ giãn tĩnh mạch ở hậu môn gây chảy máu nhưng điều quan trọng hơn là huyết áp sẽ tăng có thể dẫn tới tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim. Để đỡ phải rặn khi đi ngoài, người già cần ăn nhiều rau quả, chuối, khoai, uống nhiều nước để chống táo bón.
8. Không nên nói nhanh, nói nhiều
Một số nhà khoa học Mỹ phát hiện khi ta nói chuyện bình thường dù chỉ là chuyện vui nhẹ nhàng, các tế bào trong cơ thể vẫn chịu tác động và ảnh hưởng tới huyết áp. Thử nghiệm khoa học với 100 người mỗi người đọc 2 trang tài liệu với tốc độ nhanh chậm khác nhau. Kết quả cho thấy người đọc tốc độ vừa phải thì huyết áp, nhịp tim bình thường.
Người đọc nhanh quá, đọc liến thoắng thì lập tức huyết áp tăng, nhịp tim tăng nhưng khi đọc thong thả trở lại, huyết áp, nhịp tim lại giảm xuống. Qua đó ta thấy người già nên nói ít, nói chậm thì có lợi cho sức khỏe. Những cụ nào bị bệnh tim mạch, bị huyết áp càng phải nói chậm, nói ít.
9. Không nên xúc động
Đối với người già mạch máu đã lão hóa nếu xúc động mạnh, quá giận dữ hoặc quá vui dễ bị nhồi máu cơ tim và đứt mạch máu não. Do đó, người già không nên xúc động tránh mọi sự tức giận, buồn phiền mà cần sống thanh thản, hòa nhã, vui vẻ, bỏ qua hết mọi chuyện, ảnh hưởng đến tâm lý, sức khỏe.
Có một câu nói rất hay: "Đừng để chết vì thiếu hiểu biết". Vì thật ra đã có rất nhiều người chết vì thiếu hiểu biết kể cả những người còn trẻ.
Qua sự hiểu biết ít ỏi của bản thân, qua kinh nghiệm cuộc sống và qua tham khảo các tài liệu y học mới nhất của nước ngoài, mong rằng với bài viết ngắn này sẽ giúp các bậc cao niên sống lâu, sống khỏe, sống vui tăng thêm nhiều tuổi thọ.
Trong một tuyên bố đầy bất ngờ vào ngày 6/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức hé lộ nguyên nhân sâu xa khiến ông muốn rút Washington khỏi liên minh NATO. Theo đó, hòn đảo chiến lược Greenland và thái độ của các đồng minh trong cuộc xung đột tại Trung Đông chính là những tác nhân chính đẩy mối quan hệ này đến bờ vực đổ vỡ.
Theo Tổng thống Donald Trump, mâu thuẫn giữa ông và Liên minh Bắc Đại Tây Dương không chỉ đơn thuần là vấn đề ngân sách mà bắt nguồn từ một mục tiêu cụ thể: đảo Greenland. "Nếu mọi người muốn biết sự thật, toàn bộ mọi thứ bắt đầu từ Greenland," ông Trump khẳng định.
Lãnh đạo Mỹ cho biết tham vọng sáp nhập hòn đảo thuộc chủ quyền của Đan Mạch – một thành viên NATO – đã bị liên minh này khước từ quyết liệt. Thái độ không hợp tác của các đồng minh trong vấn đề này đã khiến ông đưa ra phản ứng gay gắt: "Chúng tôi muốn có Greenland, nhưng họ không muốn giao hòn đảo đó cho chúng tôi. Thế là tôi nói 'tạm biệt'".
Không dừng lại ở câu chuyện lãnh thổ, Tổng thống Trump tiếp tục dùng những lời lẽ nặng nề để công kích năng lực của liên minh quân sự lớn nhất hành tinh. Ông thẳng thừng gọi NATO là "con hổ giấy" và cho rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin hoàn toàn "không e ngại" tổ chức này.
Lý do cho sự khinh miệt này, theo ông Trump, xuất phát từ việc các đồng minh NATO đã quay lưng khi Mỹ cần sự hỗ trợ nhất trong các cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông. Ông chia sẻ rằng mình đã tìm đến các đối tác với lời đề nghị giúp đỡ không quá khắt khe, nhưng câu trả lời nhận được chỉ là sự từ chối thẳng thừng.
Căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh truyền thống đã lên tới đỉnh điểm sau các sự kiện liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch bị Iran phong tỏa từ cuối tháng 2. Trước đó, vào ngày 20/3, ông Trump từng cáo buộc NATO "hèn nhát" khi không hỗ trợ Mỹ mở lại eo biển này.
Thậm chí, một số thành viên chủ chốt như Pháp, Italy và Tây Ban Nha còn có động thái gây sốc khi cấm máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận và căn cứ để tấn công Iran.
Bên cạnh NATO, các đối tác chiến lược khác như Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia cũng rơi vào tầm ngắm chỉ trích của ông Trump vì sự thiếu hỗ trợ. Ngược lại, Tổng thống Mỹ dành lời khen ngợi cho các quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Kuwait, Bahrain, Qatar và UAE, coi đây là những đồng minh thực sự khi đã đứng về phía Mỹ trong cuộc đối đầu với Iran.
Giữa bối cảnh lòng tin sụt giảm nghiêm trọng, Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự kiến sẽ có chuyến thăm Washington trong tuần này để thực hiện các cuộc hội đàm cấp cao với Tổng thống Trump cùng các quan chức hàng đầu như Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.
Chuyến đi này được xem là nỗ lực cuối cùng để xoa dịu những căng thẳng vốn đã tích tụ từ lâu. Tuy nhiên, với việc ông Trump liên tục đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh và công khai những bất mãn về vấn đề Greenland cũng như eo biển Hormuz, tương lai của NATO dưới sự dẫn dắt của Mỹ đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Sau khi ông trùm ''buôn vàng'' Vũ Minh Châu cùng con trai bị khởi tố vì sai phạm kế toán nghiêm trọng, gây thất thoát 150 tỷ đồng ngân sách. Mới đây, Công ty Bảo Tín Minh Châu đã chính thức phản hồi về tình hình vận hành và cam kết chất lượng sản phẩm giữa tâm điểm pháp lý.
Theo báo Dân trí, ngày 2/4, Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố ông Vũ Minh Châu cùng con trai Vũ Minh Tú và hai kế toán về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Hành vi sai phạm tập trung vào việc lập hệ thống sổ sách kép nhằm che giấu doanh thu khổng lồ.
Theo kết quả điều tra, từ năm 2020 đến 2023, doanh thu thực tế của doanh nghiệp đạt khoảng 13.700 tỷ đồng. Tuy nhiên, con số báo cáo thuế lại thấp hơn tới 9.700 tỷ đồng. Sự chênh lệch này khiến Ngân sách Nhà nước bị thiệt hại ước tính khoảng 150 tỷ đồng.
Thủ đoạn của các đối tượng là sử dụng song song nhiều hệ thống phần mềm. Các phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro và Excel được dùng để theo dõi hoạt động kinh doanh thực tế. Trong khi đó, phần mềm Misa chỉ dùng riêng cho mục đích kê khai báo cáo thuế với số liệu đã bị điều chỉnh.
Đến nửa cuối năm 2024, nhằm đối phó sự kiểm tra, ông Châu chỉ đạo xóa dữ liệu trên các phần mềm cũ. Doanh nghiệp chuyển sang dùng hệ thống Excel và phần mềm Fox AI để quản lý mua bán. Dữ liệu sau đó được bộ phận kế toán lọc và tổng hợp lại trước khi đẩy lên phần mềm thuế.
Trước biến cố pháp lý của dàn lãnh đạo, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu đã phát đi thông báo chính thức. Doanh nghiệp xác nhận đang "phối hợp nghiêm túc" với phía công an, cung cấp mọi hồ sơ và tài liệu cần thiết để phục vụ công tác xác minh sai phạm.
Về tình hình vận hành, phía Bảo Tín Minh Châu khẳng định mọi hoạt động kinh doanh tại các cơ sở vẫn diễn ra bình thường. Công ty cam kết đảm bảo sự thông suốt trong giao dịch và gửi lời xin lỗi đến các đối tác, khách hàng về những lo ngại phát sinh.
Đối với vấn đề chất lượng, đơn vị này tuyên bố toàn bộ sản phẩm vàng bạc, đá quý vẫn đáp ứng đúng tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng định danh. Đây là nỗ lực nhằm ổn định tâm lý người tiêu dùng trong bối cảnh vụ án đang được mở rộng.
Đại diện doanh nghiệp nhấn mạnh sẽ tuyệt đối tuân thủ các yêu cầu pháp lý sau khi có kết luận cuối cùng. Đồng thời, công ty dự kiến triển khai các phương án nâng cao dịch vụ và ổn định tổ chức. Mọi diễn biến mới sẽ được cập nhật công khai trên các kênh truyền thông của hãng.
Hiện tại, Cơ quan Cảnh sát điều tra đang tiếp tục mở rộng vụ án. Các điều tra viên đang làm rõ hành vi của những đối tượng liên quan để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, quyết tâm làm sáng tỏ mọi sai phạm trong quản lý tài chính tại đây.
Trong khuôn khổ Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã tiến hành quy trình bầu Chủ tịch nước và thống nhất cao với nhân sự được giới thiệu.
Với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc h
ội thông qua Nghị quyết bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sinh năm 1957, quê quán xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên. Đồng chí có trình độ Giáo sư Khoa học An ninh, Tiến sĩ Luật học; Cao cấp lý luận chính trị.
Đồng chí là Tổng Bí thư khóa XIII, XIV; Ủy viên Bộ Chính trị khóa XII, XIII, XIV; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XI, XII, XIII, XIV; Đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV; XVI.
Sau khi theo học Đại học An ninh Nhân dân (nay là Học viện An ninh Nhân dân), đồng chí có hơn 30 năm công tác trước khi được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Công an vào năm 2010. Sau đó, từ tháng 4/2016, đồng chí giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Công an.
Đầu năm 2019, đồng chí Tô Lâm được thăng cấp bậc hàm lên Đại tướng, trở thành người thứ tư trong lịch sử Công an Nhân dân mang cấp bậc hàm cao nhất.
Tháng 5/2024, Đại tướng Tô Lâm được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước và ba tháng sau được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII bầu giữ chức Tổng Bí thư. Đồng chí có hai tháng đảm nhiệm cương vị Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và giữ chức Tổng Bí thư từ tháng 10/2024.
Ngày 22/1/2026, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí được bầu là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Tại Hội nghị lần thứ nhất ngày 23/1/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Theo nghị quyết về công bố kết quả bầu cử và danh sách 500 người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI được Hội đồng Bầu cử quốc gia công bố chiều 21/3/2026, đồng chí Tô Lâm Tô Lâm trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại đơn vị bầu cử số 1 của TP Hà Nội.
Từ 8-10/4, vận trình đảo chiều nhanh. 3 con giáp được quý nhân nâng đỡ, tháo gỡ bế tắc và bất ngờ tìm ra cơ hội trong chính thử thách.
Ba ngày giữa tuần tưởng chừng bình lặng lại là điểm xoay vận mạnh. Từ 8–10/4, một số con giáp đón luồng khí mới: khó khăn không biến mất ngay, nhưng cánh cửa khác bất ngờ mở ra.
Tuổi Dần
Dần bước vào nhịp tăng tốc khi những vướng mắc trước đó bắt đầu lộ hướng tháo gỡ. Áp lực công việc vẫn còn, nhưng không còn cảm giác “bí lối” như trước. Các mối quan hệ trong môi trường làm việc trở nên mềm hơn, tạo điều kiện để Dần xoay chuyển tình thế.
Tuổi Dần có những ngày thuận lợi khi khó khăn được tháo gỡ
Điểm sáng nằm ở quý nhân xuất hiện đúng thời điểm. Đó có thể là người đưa ra lời khuyên then chốt, hoặc một cơ hội hợp tác tưởng nhỏ nhưng lại mở ra hướng đi mới. Nhờ đó, Dần nhìn thấy giải pháp ngay trong vấn đề từng khiến mình bế tắc.
Tài vận có dấu hiệu khởi sắc nhẹ nhưng đều. Những khoản thu chưa lớn ngay lập tức, song mang tính bền. Nếu biết tận dụng thời điểm này để điều chỉnh cách làm việc và mở rộng kết nối, Dần dễ tạo nền cho bước tiến rõ rệt sau đó.
Tuổi Tỵ
Tỵ trải qua ba ngày với nhịp chuyển nhanh và rõ. Những việc tưởng chừng đình trệ lại bất ngờ “chạy” trở lại. Các tín hiệu tích cực đến liên tục, giúp Tỵ lấy lại sự chủ động và tự tin trong quyết định.
Quý nhân của Tỵ không chỉ hỗ trợ về thông tin mà còn mở ra cơ hội cụ thể. Một lời giới thiệu, một kết nối mới hoặc một lời mời hợp tác có thể trở thành bước ngoặt. Điều quan trọng là Tỵ nhận ra giá trị của cơ hội này ngay khi nó xuất hiện.
Dòng tiền có dấu hiệu cải thiện rõ hơn so với trước đó. Không chỉ đến từ nguồn chính, Tỵ còn có khả năng tìm thấy hướng thu phụ hoặc cách tối ưu hóa công việc hiện tại. Đây là thời điểm nên hành động nhanh, tránh chần chừ vì cơ hội đến và đi rất gọn.
Tuổi Dậu
Dậu bước vào giai đoạn “bật lại” sau chuỗi ngày chững. Những khó khăn không còn dồn dập, thay vào đó là cảm giác nhẹ nhõm và kiểm soát tốt hơn. Tư duy trở nên sắc bén, giúp Dậu nhìn ra điểm mấu chốt trong vấn đề.
Sự xuất hiện của quý nhân mang tính định hướng rõ ràng. Một lời góp ý đúng trọng tâm hoặc một sự hỗ trợ đúng lúc giúp Dậu tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức. Nhờ vậy, những việc tưởng kéo dài lại được rút ngắn đáng kể.
Cơ hội với Dậu không đến theo cách ồn ào mà nằm ngay trong những gì đang làm. Khi thay đổi góc nhìn hoặc điều chỉnh cách tiếp cận, Dậu dễ phát hiện ra “lối đi mới” từ chính tình huống cũ. Nếu tận dụng tốt, ba ngày này có thể trở thành bước đệm quan trọng cho giai đoạn tiếp theo.
Ba ngày 8–10/4 không phải là thời điểm mọi thứ tự nhiên suôn sẻ, mà là lúc vận may xuất hiện đúng chỗ cần. Với Dần, Tỵ và Dậu, thử thách vẫn còn, nhưng cánh cửa đã mở. Vấn đề nằm ở việc nhận ra và bước qua đúng lúc.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
Thailand
