Theo truyền thông Israel, Iran đã tấn công nhiều mục tiêu trên khắp khu vực Tel Aviv trong đêm qua, gây thiệt hại ở nhiều thành phố của Israel.
Hình ảnh từ video trên mạng xã hội cho thấy cuộc tấn công của Mỹ vào cầu treo B1 nối Tehran và Karaj của Iran vào ngày 2 tháng 4. Theo truyền thông Iran, ít nhất 13 người đã thiệt mạng trong vụ tấn công này. Ảnh cắt từ video.
Iran gây thiệt hại ở nhiều thành phố của Israel
Theo truyền thông Israel, Iran đã tấn công nhiều mục tiêu trên khắp khu vực Tel Aviv trong đêm qua, gây thiệt hại ở nhiều thành phố.
Các báo cáo cho biết một tên lửa đạn đạo bắn vào miền trung Israel mang theo đầu đạn chùm, phát tán các quả bom nhỏ khắp khu vực. Các đội cứu hộ đang kiểm tra nhiều địa điểm nghi ngờ bị rơi.
Hiện chưa có báo cáo về thương vong nào. Các đoạn video lan truyền trên mạng được cho là ghi lại hình ảnh các hố bom, các tòa nhà bị hư hại và ít nhất một quả đạn chưa nổ, cùng với lực lượng rà phá bom mìn của cảnh sát đã được triển khai đến hiện trường.
Israel không kích ở Lebanon
Theo Al Jazeera Arabic, lực lượng Israel cũng đã tiến hành các cuộc không kích ở miền đông Lebanon, nhắm vào các thị trấn Yohmar và Sahmar ở thung lũng Bekaa. Nguồn tin cho biết các cây cầu nối Sahmar với Mashghara cũng bị đánh bom, khi Israel mở rộng các hoạt động quân sự ở miền nam Lebanon. Ngoài ra, hãng thông tấn quốc gia Lebanon đưa tin một vụ tấn công bằng máy bay không người lái của Israel đã khiến ít nhất hai người thiệt mạng sau khi một chiếc xe máy bị nhắm mục tiêu ở vùng ngoại ô phía bắc thành phố Tyre.
Israel tấn công hạ tầng trọng yếu khắp Tehran
Quân đội Israel tuyên bố đã tấn công các địa điểm cơ sở hạ tầng trọng yếu trên khắp Tehran trong một loạt các cuộc không kích đêm qua. Các mục tiêu được cho là bao gồm các vị trí phòng không của Iran – trong đó có một địa điểm của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) lưu trữ tên lửa phòng không – cũng như các cơ sở sản xuất và nghiên cứu vũ khí.
Iran đưa tối hậu thư cho các quốc gia trong khu vực
Iran đã đưa ra cảnh báo đối với Mỹ và các đồng minh khu vực sau những lời đe dọa gần đây của Donald Trump, cảnh báo rằng bất kỳ hành động nào tiếp theo nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran sẽ dẫn đến phản ứng "tàn khốc" .
Người phát ngôn quân đội Iran, Ebrahim Zolfaghari, cho biết Iran sẽ tấn công các mục tiêu của Mỹ và Israel, cũng như cơ sở hạ tầng trọng yếu ở các quốc gia có căn cứ quân sự của Mỹ, nếu Washington thực hiện lời đe dọa tấn công cầu, nhà máy điện và các cơ sở năng lượng.
Ông cảnh báo rằng lực lượng vũ trang Iran sẽ nhắm mục tiêu vào “các lĩnh vực quan trọng và rộng lớn hơn” trong lợi ích của Mỹ và Israel, bao gồm nhiên liệu, năng lượng và các trung tâm kinh tế trên khắp khu vực, mô tả phản ứng tiềm tàng là “nghiêm trọng và tàn khốc hơn bao giờ hết”.
Nước này cũng đưa ra tối hậu thư cho các quốc gia trong khu vực đang đóng quân của Mỹ, kêu gọi họ thúc đẩy việc rút quân hoặc sẽ phải đối mặt với hậu quả.
Đàm phán ngừng bắn bế tắc
Theo các nguồn tin được tờ Wall Street Journal trích dẫn, những nỗ lực của các nhà trung gian khu vực nhằm dàn xếp một lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã bị đình trệ, các cuộc đàm phán rơi vào bế tắc sau khi Tehran bác bỏ các đề xuất và từ chối gặp các quan chức Mỹ tại Islamabad.
Nỗ lực hòa giải do Pakistan dẫn đầu với sự hỗ trợ từ Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đã bị cản trở bởi những gì Iran mô tả là những yêu cầu không thể chấp nhận được của Mỹ, trong khi các địa điểm thay thế như Doha và Istanbul hiện đang được xem xét nhằm nỗ lực khôi phục các cuộc đàm phán.
Tình trạng bế tắc này xuất hiện khi các luận điểm trái ngược vẫn tiếp diễn, với việc Washington tuyên bố Iran đã tìm kiếm một lệnh ngừng bắn - một khẳng định mà Tehran bác bỏ là “sai sự thật và vô căn cứ” - trong khi các báo cáo cho thấy Mỹ có thể đặt điều kiện cho bất kỳ thỏa thuận nào bằng các bước như mở lại eo biển Hormuz. Về phía mình, Iran được cho là đang tìm kiếm sự bồi thường, việc Mỹ rút quân khỏi khu vực và các đảm bảo chống lại các cuộc tấn công trong tương lai.
Theo Press TV đưa tin, Tehran có thể duy trì lệnh phong tỏa eo biển Hormuz đối với tàu thuyền của Mỹ và các đồng minh trong một thời gian dài.
Một con tàu bị hư hại mắc kẹt trong khu vực eo biển Hormuz. Ảnh: PressTV.
"Iran có khả năng duy trì tình trạng này trong nhiều năm", một quan chức an ninh cấp cao nói với kênh truyền hình PressTV.
Quyết định này là do phần lớn thiết bị dùng để cung cấp cho các căn cứ và đồn trú quân sự của Mỹ ở Trung Đông từ trước đến nay đều được vận chuyển qua tuyến đường thủy này.
Theo nguồn tin của Press TV, Tehran tin rằng nếu việc kiểm soát giao thông qua eo biển được thực hiện sớm hơn, khả năng hậu cần của đối phương trong khu vực sẽ bị suy giảm đáng kể.
Reuters dẫn lời ba nguồn tin thân cận với vấn đề này cũng cho biết, các đánh giá tình báo gần đây của Mỹ cho thấy Iran khó có khả năng mở lại eo biển Hormuz trong thời gian tới.
Các phát hiện cho thấy Tehran có thể tìm cách tăng cường ảnh hưởng khu vực bằng cách sử dụng quyền kiểm soát tuyến đường thủy quan trọng này như một phương tiện gây áp lực lên Mỹ.
Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel ở Trung Đông đã dẫn đến việc gần như đóng cửa hoàn toàn hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch cho việc vận chuyển dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ các quốc gia Ả Rập. Điều này đã dẫn đến giá nhiên liệu tăng cao ở hầu hết các nước trên thế giới.
Ngày hôm trước, Tehran đề xuất xây dựng một "Hiệp ước Hormuz" nhằm thiết lập các quy tắc sử dụng eo biển này cho các nước Ả Rập và châu Á.
Trong bối cảnh chưa có một cơ chế hay quy trình được thống nhất, thực tế đang cho thấy Iran quyết định tàu nào được phép đi qua eo biển Hormuz và tàu nào không.
Hôm thứ Sáu, một tàu của Pháp đã đi qua thành công, trở thành tàu phương Tây đầu tiên làm được điều này trong khoảng 5 tuần qua. Hiện chưa rõ vì sao con tàu này được cho phép đi qua an toàn, nhưng có thông tin cho rằng Iran đang thu phí đối với các tàu muốn đi qua eo biển Hormuz.
Ukraine đã phân loại các quốc gia được phép đi qua eo biển Hormuz. Hiện tại, chỉ những quốc gia thân thiện với Iran mới được phép đi qua tuyến đường biển này. Theo hãng tin Tasnim, các quốc gia đó bao gồm Nga, Trung Quốc, Ấn Độ , Iraq và Pakistan. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi một số quốc gia châu Âu và châu Á cử tàu đến khu vực để giải tỏa tắc nghẽn, nhưng nhiều nước đã từ chối.
Trong khi đó, các tàu không thể đi qua là những tàu treo cờ hoặc có liên hệ với Mỹ, Israel, Anh và các quốc gia khác mà Iran coi là đối thủ, bởi theo quan điểm của Tehran, các nước này đang hợp tác với Mỹ để tiến hành các hành động chống lại họ.
Thông thường, eo biển Hormuz có khoảng 100 tàu qua lại mỗi ngày theo cả hai chiều. Nhưng hiện tại, lưu lượng chỉ còn nhỏ giọt. Ước tính có khoảng 2.000 đến 3.000 tàu đang bị ùn lại, không thể đi qua.
Tuy nhiên, trong vài ngày gần đây cũng đã xuất hiện một số tín hiệu tích cực.
Có thông tin cho biết Oman và Iran đang phối hợp xây dựng một dạng quy trình nhằm mở lại tuyến đường thủy này. Tuy vậy, vẫn còn nhiều câu hỏi về cách thức vận hành, cũng như việc liệu cơ chế này có được cộng đồng quốc tế chấp nhận hay không, và liệu có áp dụng việc thu phí hay không.
Cuối tuần này, theo kế hoạch ban đầu, Hội đồng Bảo an LHQ sẽ bỏ phiếu theo đề xuất nghị quyết của Bahrain về việc cho phép các quốc gia sử dụng “mọi biện pháp phòng vệ cần thiết” để đảm bảo quyền đi lại qua eo biển Hormuz. Điều này đồng nghĩa với việc cho phép hành động hải quân tại eo biển. Tuy nhiên cuộc bỏ phiếu đã được hoãn sang tuần tới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi một số quốc gia châu Âu và châu Á cử tàu đến khu vực để giải tỏa tắc nghẽn, nhưng nhiều nước đã từ chối, khiến ông Trump nổi giận với NATO và tuyên bố các nước châu Âu nên "tự mình đi kiếm dầu" ở eo biển Hormuz.
Một tiêm kích Mỹ đã bị Iran bắn rơi trên lãnh thổ Iran hôm thứ Sáu, đồng thời nhiều máy bay Mỹ khác cũng trúng hỏa lực trong chiến dịch tìm kiếm – cứu nạn đã đánh dấu một bước ngoặt mới và tiềm ẩn nguy hiểm trong cuộc xung đột, các quan chức Mỹ xác nhận với ABC News.
Hình ảnh cho thấy một máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry của Không quân Mỹ bị hư hại nghiêm trọng sau một cuộc tấn công của Iran vào căn cứ không quân tại Ả Rập Saudi ngày 27/3. Nguồn ảnh Mạng xã hội/REUTERS.
Một thành viên phi hành đoàn trên chiếc F-15E hai chỗ ngồi đã được giải cứu, theo một quan chức Mỹ. Tình trạng của người còn lại hiện chưa rõ và hoạt động tìm kiếm vẫn đang tiếp tục.
Hai trực thăng Black Hawk tham gia chiến dịch cứu hộ cũng bị bắn trúng, khiến một số thành viên phi hành đoàn bị thương. Tuy nhiên, cả hai chiếc trực thăng đều đã quay trở về căn cứ an toàn.
Ngoài ra, một máy bay tấn công A-10 “Warthog” của Không quân Mỹ, làm nhiệm vụ yểm trợ tầm gần cho chiến dịch cứu hộ, cũng bị trúng đạn trên không phận Iran và rơi tại Kuwait. Phi công đã được giải cứu, nhưng tình trạng sức khỏe chưa được công bố.
Xung đột có dấu hiệu leo thang
Các chuyên gia cảnh báo rằng diễn biến này cho thấy chiến sự có thể đang leo thang thay vì đi đến hồi kết.
“Cuộc chiến này chưa hề kết thúc, và chúng ta cần chuẩn bị cho việc họ sẽ tìm cách phản công”, ông Jack Tomarchio, cựu Phó Thứ trưởng An ninh Nội địa Mỹ, nhận định.
Các chiến dịch tìm kiếm – cứu nạn trong môi trường chiến đấu đã trở nên hiếm hoi đối với quân đội Mỹ, sau nhiều năm duy trì ưu thế tuyệt đối trên không trong các cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan, nơi máy bay Mỹ thường hoạt động với mức độ đe dọa rất thấp.
Bước ngoặt nguy hiểm trên chiến trường
Những dấu hiệu ban đầu cho thấy chiếc F-15E bị bắn hạ bởi hỏa lực đối phương, và nếu được xác nhận, đây sẽ là lần đầu tiên Iran bắn rơi thành công một máy bay có người lái của Mỹ kể từ khi chiến sự nổ ra vào tháng 2.
“Iran chắc chắn sẽ tận dụng điều này như một chiến thắng tuyên truyền. Nó cho thấy họ vẫn đủ năng lực để bắn hạ một trong những khí tài quân sự quan trọng nhất”, ông Alan McPhearson, giáo sư lịch sử tại Đại học Temple, nhận định.
Diễn biến này xảy ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Iran đã mất khả năng phòng không và ám chỉ cuộc chiến sắp kết thúc.
“Tất nhiên không phải tất cả hệ thống đó đã bị vô hiệu hóa. Bạn có thể kiểm soát phần lớn không phận, nhưng điều đó không có nghĩa là đối phương không thể bắn hạ bạn”, ông Tomarchio nói thêm.
Gợi nhớ những sự kiện trong quá khứ
Đối với một số chuyên gia, vụ việc gợi nhớ đến Chiến dịch Bão táp Sa mạc năm 1991, khi một máy bay hải quân Mỹ bị bắn rơi và phi công bị bắt làm tù binh chiến tranh trước khi được trả tự do sau 46 ngày.
Sự kiện lần này được đánh giá là dấu hiệu cho thấy cuộc đối đầu Mỹ - Iran đang bước sang một giai đoạn nguy hiểm hơn, khi các rủi ro quân sự trực tiếp ngày càng gia tăng.
Từ những cơ sở bí mật bị phơi bày năm 2002, chương trình hạt nhân Iran đã đi một hành trình hơn 20 năm để tiến sát “cửa bom nguyên tử”, với kho uranium đủ cho nhiều đầu đạn và thời gian sản xuất rút xuống chỉ còn tính bằng tuần, theo các đánh giá quốc tế, khiến Mỹ lo ngại rằng rào cản kỹ thuật gần như không còn và “thời gian ngăn chặn” đang cạn dần.
Chương trình hạt nhân Iran không chỉ là câu chuyện về công nghệ mà còn là bài toán địa chính trị toàn cầu, nơi ranh giới giữa năng lượng dân sự và vũ khí hủy diệt hàng loạt ngày càng trở nên mong manh.
Iran được cho là đã tiến sát trạng thái “ngưỡng hạt nhân” – điểm mà việc chế tạo bom nguyên tử chỉ còn là quyết định chính trị thay vì rào cản kỹ thuật, theo đánh giá của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) của Liên Hợp Quốc và nhiều tổ chức quốc tế khác.
Theo Viện Nghiên cứu Khoa học và An ninh Quốc tế, Iran hiện ở trạng thái: Có đủ uranium gần cấp vũ khí (60%); Có máy ly tâm và công nghệ; Có thể chuyển sang sản xuất bom rất nhanh nếu muốn.
Ảnh được tạo bởi AI/Dân Việt.
Cú sốc năm 2002: Chương trình hạt nhân bí mật của Iran lộ diện
Trong bài viết "Lịch sử chương trình hạt nhân Iran", trang Iran Watch cho biết, bước ngoặt tiết lộ chương trình hạt nhân Iran diễn ra vào tháng 8/2002, khi một nhóm đối lập lưu vong – Hội đồng Kháng chiến Quốc gia Iran (NCRI) – bất ngờ tổ chức họp báo tại Washington và công bố hình ảnh cùng thông tin chi tiết về hai cơ sở hạt nhân chưa từng được Tehran khai báo, bao gồm nhà máy làm giàu uranium tại Natanz và cơ sở nước nặng tại Arak.
Động thái này ngay lập tức gây chấn động bởi trước đó chương trình hạt nhân Iran luôn được khẳng định là hoàn toàn minh bạch và phục vụ mục đích dân sự, các hình ảnh vệ tinh sau đó được các cơ quan tình báo phương Tây xác nhận đã củng cố độ tin cậy của thông tin, buộc IAEA phải nhanh chóng vào cuộc và yêu cầu tiếp cận các địa điểm này.
Các cuộc thanh sát của IAEA trong giai đoạn 2003-2004 đã hé lộ một bức tranh phức tạp hơn nhiều so với những gì Iran từng công bố, khi cơ quan này phát hiện dấu vết của uranium đã được làm giàu ở nhiều mức độ khác nhau, cùng với các hoạt động liên quan đến chu trình nhiên liệu hạt nhân mà Tehran không báo cáo theo nghĩa vụ của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), bao gồm thử nghiệm chuyển đổi uranium và vận hành các máy ly tâm sơ khai.
Điều này đặc biệt nhạy cảm bởi công nghệ làm giàu uranium là “nút thắt” then chốt trong việc sản xuất vật liệu phân hạch cho vũ khí hạt nhân, dù về lý thuyết cũng có thể phục vụ mục đích phát điện.
Trước áp lực gia tăng từ cộng đồng quốc tế, chính quyền Iran khi đó đã đưa ra một loạt giải thích nhằm giảm nhẹ nghi ngờ, nhấn mạnh rằng chương trình hạt nhân của nước này hoàn toàn nhằm mục đích hòa bình, phục vụ nhu cầu năng lượng trong bối cảnh dân số tăng nhanh và nguồn tài nguyên dầu mỏ không thể duy trì mãi mãi, theo
Các quan chức Tehran cũng lập luận rằng việc không khai báo đầy đủ một số hoạt động là do “thiếu sót hành chính” hoặc khác biệt trong cách diễn giải nghĩa vụ với IAEA, đồng thời khẳng định không có bất kỳ chương trình vũ khí hạt nhân nào tồn tại. Lập trường này được lặp lại nhiều lần trong các tuyên bố chính thức và các cuộc đàm phán sau đó với châu Âu.
Tuy nhiên, báo cáo năm 2003 của IAEA vẫn kết luận Iran đã vi phạm nghĩa vụ minh bạch theo NPT khi không khai báo đầy đủ các hoạt động liên quan đến vật liệu hạt nhân, từ đó mở ra chuỗi khủng hoảng kéo dài suốt nhiều năm với các vòng đàm phán căng thẳng và các gói trừng phạt ngày càng nặng nề.
2003–2010: Vừa đàm phán vừa tăng tốc trong bóng tối
Dưới áp lực quốc tế, Iran đã ký Nghị định thư bổ sung năm 2003, cho phép thanh sát sâu hơn và đồng ý tạm đình chỉ một số hoạt động làm giàu uranium nhằm xoa dịu lo ngại của cộng đồng quốc tế, theo Hiệp Hội kiểm soát vũ khí (ACA).
Tuy nhiên đằng sau những nhượng bộ mang tính chiến thuật này lại là một chiến lược dài hạn tinh vi mà nhiều chuyên gia gọi là “hai đường ray”, khi Iran vừa duy trì đối thoại ngoại giao với châu Âu vừa âm thầm củng cố nền tảng kỹ thuật cho chương trình hạt nhân, từng bước mở rộng năng lực làm giàu uranium mà không vượt quá những “lằn ranh đỏ” có thể kích hoạt phản ứng quân sự ngay lập tức.
Trong giai đoạn này, số lượng máy ly tâm của Iran tăng từ quy mô thử nghiệm lên hàng nghìn thiết bị hoạt động tại Natanz, cho phép nước này làm chủ dần công nghệ làm giàu uranium – yếu tố cốt lõi để tiến tới khả năng sản xuất vật liệu phân hạch cấp vũ khí, đồng thời các nghiên cứu về chuyển đổi uranium, chế tạo nhiên liệu và vận hành chu trình hạt nhân khép kín cũng được đẩy mạnh, tạo nền móng cho một hệ thống công nghiệp hạt nhân trong tương lai.
Điều đáng chú ý là phần lớn các bước tiến này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp diễn, khiến phương Tây khó xác định chính xác mức độ tiến triển thực tế của chương trình.
Các báo cáo của IAEA trong giai đoạn 2004–2009 liên tục chỉ ra những điểm bất nhất trong khai báo của Iran, bao gồm các hoạt động không được báo cáo đầy đủ và những dấu vết vật liệu hạt nhân chưa được giải thích thỏa đáng, làm dấy lên nghi ngờ rằng Tehran đang che giấu một phần chương trình có thể liên quan đến khía cạnh quân sự, từ đó khiến niềm tin giữa Iran và các cường quốc phương Tây dần xói mòn, mở đường cho việc Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc áp đặt nhiều vòng trừng phạt Tehran từ năm 2006, nhắm vào các lĩnh vực tài chính, năng lượng và công nghệ, theo UN Press.
Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt được cho là không thể ngăn Iran đẩy nhanh nỗ lực tự chủ công nghệ, biến giai đoạn 2003–2010 thành nền tảng quan trọng giúp chương trình hạt nhân Iran bứt tốc trong những năm sau đó.
2010-2015: Đỉnh điểm đối đầu và bước ngoặt JCPOA
Giai đoạn 2010-2015 đánh dấu cao trào căng thẳng giữa Iran và phương Tây khi các lệnh trừng phạt quốc tế, đặc biệt từ Mỹ và Liên minh châu Âu, được siết chặt chưa từng có, nhắm trực diện vào xuất khẩu dầu mỏ, hệ thống tài chính và khả năng tiếp cận công nghệ, khiến nền kinh tế Iran rơi vào khủng hoảng sâu sắc.
Nhưng song song với đó Tehran vẫn tiếp tục mở rộng chương trình hạt nhân, gia tăng số lượng máy ly tâm và tích lũy uranium làm giàu, duy trì khả năng rút ngắn “thời gian đột phá hạt nhân”, điều này buộc các bên phải chuyển từ đối đầu sang đàm phán để tránh một kịch bản leo thang nguy hiểm, theo The Guardian.
Sau nhiều năm thương lượng căng thẳng giữa Iran và nhóm P5+1, thỏa thuận Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) được ký năm 2015 đã tạo ra bước ngoặt khi Iran chấp nhận giới hạn nghiêm ngặt chương trình hạt nhân, từ mức làm giàu uranium tối đa 3,67%, cắt giảm mạnh kho dự trữ đến việc thu hẹp số lượng máy ly tâm, đồng thời mở cửa cho IAEA giám sát chặt chẽ, đổi lại là việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, qua đó kéo dài đáng kể thời gian cần thiết để sản xuất vật liệu cho bom hạt nhân, biến chương trình này thành trạng thái “đóng băng có kiểm soát” trong một giai đoạn ngắn ngủi.
Sau 2018: Cú đảo chiều và quá trình tăng tốc mạnh mẽ của chương trình hạt nhân Iran
Quyết định rút khỏi thỏa thuận JCPOA của chính quyền Trump năm 2018 đã làm sụp đổ cơ chế kiểm soát vốn giữ chương trình hạt nhân Iran trong trạng thái “đóng băng có điều kiện”, kéo theo một chuỗi phản ứng có tính toán từ Tehran khi nước này từng bước dỡ bỏ các cam kết, ban đầu vượt nhẹ các giới hạn về dự trữ uranium, sau đó nâng mức làm giàu lên 20% và nhanh chóng đạt tới 60% – mức chưa từng có đối với một quốc gia không sở hữu vũ khí hạt nhân, qua đó rút ngắn đáng kể khoảng cách kỹ thuật tới ngưỡng vũ khí, theo hãng tin AP.
Song song với đó, Iran đẩy mạnh triển khai các thế hệ máy ly tâm tiên tiến như IR-4 và IR-6 với hiệu suất cao hơn nhiều lần so với dòng cũ, cho phép tăng tốc đáng kể sản lượng uranium làm giàu, đồng thời mở rộng hoạt động tại các cơ sở trọng yếu như Natanz và Fordow, trong đó Fordow được đặt sâu dưới lòng núi nhằm giảm thiểu nguy cơ bị tấn công quân sự, một yếu tố làm gia tăng đáng kể độ bền vững của chương trình.
Đáng chú ý, Tehran cũng từng bước hạn chế quyền tiếp cận của IAEA, bao gồm việc thu hẹp phạm vi thanh sát và ngừng cung cấp một số dữ liệu giám sát, khiến mức độ minh bạch suy giảm rõ rệt.
2020 đến nay: Tiến sát “ngưỡng hạt nhân”
Trong những năm gần đây, các dữ liệu và báo cáo cho thấy Iran đã tích lũy một lượng lớn uranium làm giàu ở mức cao, đặc biệt là mức 60% – chỉ còn một bước kỹ thuật ngắn để đạt ngưỡng 90% cần thiết cho vũ khí hạt nhân, cùng với đó là việc vận hành hàng nghìn máy ly tâm, bao gồm các dòng tiên tiến có hiệu suất cao, giúp rút ngắn đáng kể thời gian “đột phá hạt nhân”, tức thời gian cần để sản xuất đủ vật liệu cho một quả bom, từ hàng năm xuống chỉ còn tính bằng tuần hoặc thậm chí vài ngày trong một số kịch bản.
Điều đáng chú ý là chương trình hạt nhân Iran có khả năng vận hành linh hoạt và khó bị vô hiệu hóa hoàn toàn, đặc biệt khi nhiều cơ sở được xây dựng sâu dưới lòng đất nhằm tránh các cuộc tấn công quân sự.
Sau hơn 20 năm kể từ khi bị phơi bày, chương trình hạt nhân Iran đã chuyển mình từ một mạng lưới bí mật sang một hệ thống gần như hoàn chỉnh, từ quy mô hạn chế sang năng lực đủ để thay đổi cán cân quyền lực khu vực, khiến Mỹ lo ngại.
Theo chính quyền Mỹ, điểm mấu chốt hiện nay không còn nằm ở việc Iran có thể chế tạo bom hay không mà là khi nào và trong điều kiện nào họ sẽ đưa ra quyết định đó, trong khi các cơ chế kiểm soát quốc tế ngày càng suy yếu và chưa có thỏa thuận mới thay thế, chương trình hạt nhân Iran tiếp tục là một biến số chiến lược có thể định hình an ninh Trung Đông và trật tự toàn cầu trong nhiều năm tới.
Hãng thông tấn Fars đưa tin, dẫn nguồn tin giấu tên, rằng Iran đã từ chối đề nghị ngừng bắn 48 giờ từ phía Mỹ.
Các đoạn video trên mạng xã hội được cho là ghi lại cảnh khói và lửa bốc ra từ nhà máy lọc dầu Mina Al-Ahmadi của Kuwait.
Theo thông báo, lời đề nghị được đưa ra hôm thứ Tư thông qua một nước thứ ba, và thay vì trả lời bằng văn bản, Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công liên tục.
Tờ Wall Street Journal đưa tin rằng những nỗ lực nhằm đạt được thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran thông qua các quốc gia trong khu vực, bao gồm cả Pakistan, đã “đi vào bế tắc”. Tehran tuyên bố sẽ không cử phái viên đến Islamabad để đàm phán với các nhà ngoại giao của Washington trong những ngày tới, và cho rằng các yêu cầu của Mỹ là không thể chấp nhận được, theo WSJ.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm cả cầu, sẽ không buộc Iran phải đầu hàng, gọi đó là dấu hiệu của “thất bại và sự sụp đổ về mặt đạo đức”.
Trước đó Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ tăng cường các cuộc tấn công vào Iran, nói rằng các nhà máy điện của Iran có thể là mục tiêu tiếp theo. Thông báo này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi lực lượng Mỹ tấn công cây cầu đường cao tốc cao nhất nước này, nối Tehran và Karaj, khiến nó không thể hoạt động được.
“Quân đội của chúng ta… thậm chí còn chưa bắt đầu phá hủy những gì còn sót lại ở Iran” - Trump viết trên Truth Social. “Tiếp theo là cầu, rồi đến các nhà máy điện! Lãnh đạo chế độ mới biết phải làm gì, và phải làm thật nhanh!”
Người phát ngôn quân đội Iran, Ebrahim Zolfaghari, đã đáp trả, cảnh báo sẽ có sự trả đũa ngay lập tức nếu Washington thực hiện lời đe dọa đó.
“Nếu Mỹ tiếp tục thực hiện các lời đe dọa liên quan đến các nhà máy điện của Iran, các hành động trả đũa ngay lập tức sẽ được thực hiện” - ông nói trong một bài phát biểu qua video, đồng thời cho biết thêm rằng cơ sở hạ tầng năng lượng và công nghệ thông tin của Israel - cũng như các công ty khu vực có cổ đông Mỹ - sẽ phải đối mặt với “ sự hủy diệt hoàn toàn và triệt để”.
Video này chiếu cảnh quay về dự án Stargate UAE, một trung tâm cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo lớn đang được xây dựng ở Abu Dhabi, thuộc một sáng kiến do Mỹ hậu thuẫn và dẫn đầu bởi OpenAI. Zolfaghari nói rằng Iran sẽ "làm bất cứ điều gì cần thiết" để bảo vệ lợi ích của mình, ám chỉ rằng các dự án này có thể trở thành mục tiêu tấn công.
Lần đầu tiên sau rất nhiều năm, mọi giông bão thật sự đã đi qua.
Ngày tôi đưa đơn ly hôn, chồng chỉ nhìn lướt qua rồi cười nhạt:
“Muốn tự do thì đưa anh 2 tỷ.”
Tôi chết lặng.
8 năm hôn nhân, thanh xuân, nước mắt, những lần nhẫn nhịn vì con… cuối cùng trong mắt anh chỉ đáng giá bằng một cuộc trao đổi sòng phẳng.
Tôi đau, nhưng không tranh cãi. Sau một đêm thức trắng, tôi chuyển đủ 2 tỷ vào tài khoản của anh, kèm đúng một dòng tin nhắn:
“Coi như tôi trả tiền để thoát khỏi cuộc đời anh.”
Anh ký đơn rất nhanh.
Ngày bước ra khỏi tòa, tôi không khóc. Tôi chỉ thấy nhẹ nhõm. Dù mất một số tiền lớn, nhưng ít ra tôi cũng lấy lại được thứ mà suốt nhiều năm qua mình đã đánh mất: sự bình yên.
Sau ly hôn, tôi dọn về căn hộ nhỏ, tập quen với cuộc sống chỉ có hai mẹ con. Ban đầu rất khó khăn, nhưng càng sống tôi càng nhận ra, hóa ra không có anh, nhà cửa lại ít tiếng thở dài hơn hẳn.
Còn chồng cũ thì khác.
Nghe người quen kể lại, chỉ vài tuần sau ly hôn anh đã công khai qua lại với một người phụ nữ trẻ hơn mình gần chục tuổi. Tôi nghe xong chỉ cười nhạt. Hóa ra 2 tỷ tôi đưa không chỉ mua tự do cho mình, mà còn giúp anh thoải mái bước sang cuộc đời mới nhanh đến thế.
Tôi tưởng mọi chuyện đã khép lại.
Cho đến đúng 3 tháng sau, vào một buổi tối mưa lớn, chuông cửa nhà tôi vang lên.
Mở cửa ra, tôi chết sững khi thấy chồng cũ đứng đó. Người đàn ông từng luôn cao ngạo, sĩ diện hơn tất cả, giờ quần áo nhàu nhĩ, mặt mũi hốc hác. Và điều khiến tôi không tin nổi là… anh quỳ sụp xuống ngay trước cửa.
Anh ngẩng lên nhìn tôi, giọng khản đặc:
“Anh xin em… quay lại đi.”
Tôi đứng chết lặng vài giây rồi chỉ hỏi đúng một câu:
“Vì sao?”
Anh cúi gằm mặt, bàn tay siết chặt đến run lên. Mãi rất lâu sau, anh mới nghẹn giọng nói ra lý do khiến tôi lạnh cả sống lưng:
“Anh không phải bố thằng bé…”
Tôi như bị ai giáng một cú thật mạnh vào đầu.
Hóa ra sau ly hôn, người phụ nữ anh vừa quen đã báo có thai và ép anh cưới. Anh tin đứa bé là con mình nên dốc gần hết số tiền 2 tỷ tôi đưa để mua nhà, sắm sửa, lo cưới hỏi, chăm sóc cô ta như bà hoàng.
Cho đến vài ngày trước, trong một lần cãi nhau, anh vô tình phát hiện ra cô ta vẫn qua lại với người cũ. Không tin, anh lén làm xét nghiệm. Kết quả trả về như một cái tát:
Đứa bé trong bụng không phải con anh.
Người phụ nữ ấy ôm hết tiền bỏ đi ngay sau đó.
Anh vừa mất tiền, mất sĩ diện, mất luôn cả người mà anh từng tưởng là “tình yêu mới”.
Một nữ du khách đã lên tiếng tố cáo bị nhân viên tại một khu nghỉ dưỡng trên đảo Koh Lipe, Thái Lan, lén theo dõi và quay lén khi đang thay đồ trong phòng nghỉ, khiến dư luận không khỏi bức xúc.
Rợn người cảnh gã đàn ông ngồi xổm quay lén cô gái trẻ, camera bóc trần bộ mặt thật
Theo đoạn video được đăng tải trên TikTok, nạn nhân tên Anna cùng bạn trai rơi vào trạng thái hoảng loạn khi phát hiện có người đứng bên ngoài căn phòng của họ và nhìn vào bên trong. Trong một đoạn clip khác, Anna kể lại sự việc với giọng run rẩy, cho thấy mức độ sợ hãi sau khi phát hiện hành vi này.
Anna cho biết hai người dự định lưu trú tại khu nghỉ dưỡng trong 7 ngày, tuy nhiên sự việc xảy ra khi họ mới ở được 3 ngày. Trước đó, ngay từ đêm đầu tiên, cả hai đã nghe thấy những âm thanh và tiếng nói bất thường bên ngoài phòng vào mỗi tối, khiến họ cảm thấy không yên tâm.
Đến đêm xảy ra sự việc, Anna cáo buộc một nhân viên khu nghỉ dưỡng đã đứng bên ngoài quan sát và quay lén cô khi đang thay đồ trước khi đi tắm. Cô cũng cho rằng người này có thể không phải người địa phương mà là lao động mang quốc tịch Myanmar.
Nữ du khách hoảng loạn phát hiện có người đứng ngoài lén nhìn và quay lại khi đang thay đồ trong khu nghỉ dưỡng. Ảnh: @arnabarbie/TikTok
Sau khi phát hiện sự việc, cặp đôi đã quyết định rời khỏi khu nghỉ dưỡng vào khoảng 1 giờ sáng để tìm nơi ở khác. Dù phía khu nghỉ dưỡng đề nghị đổi phòng, họ cho biết không còn cảm thấy an toàn để tiếp tục lưu trú.
Hai ngày sau khi đăng tải video đầu tiên, Anna cập nhật rằng cảnh sát đã đến làm việc với họ và tiến hành hỗ trợ. Theo lời cô, cơ quan chức năng đã thẩm vấn các nghi phạm, xác định được đối tượng liên quan và sẽ tiến hành các bước pháp lý tiếp theo.
Ngoài ra, chủ khu nghỉ dưỡng cũng đã liên hệ để trao đổi về vụ việc. Anna cho biết cô và bạn trai dự định gặp bác sĩ tâm lý để ổn định tinh thần sau cú sốc.
Trong bài đăng của mình, Anna bày tỏ mong muốn sự việc sẽ trở thành lời cảnh báo cho những người khác khi đi du lịch. Cô cho rằng việc du lịch tại Thái Lan vẫn mang lại nhiều trải nghiệm tích cực, nhưng du khách cần giữ sự cảnh giác và kiểm tra kỹ nơi lưu trú để đảm bảo an toàn.
Một ngày sau đó, Anna cho biết cảnh sát đã thông báo nghi phạm đã được bàn giao cho Cục Di trú để tiến hành trục xuất khỏi Thái Lan.
Về phía khu nghỉ dưỡng, đơn vị này đã đồng ý hoàn trả cho cặp đôi 16.500 baht, tương đương khoảng 11,5 triệu đồng, bao gồm chi phí lưu trú, chi phí y tế và các khoản di chuyển mà họ đã thanh toán trước đó. Ngoài ra, để bồi thường cho tổn thất tinh thần và thời gian bị ảnh hưởng, khu nghỉ dưỡng chi trả thêm 1.750 baht mỗi người, tương đương khoảng 1,2 triệu đồng.
Vụ việc tiếp tục thu hút sự quan tâm của cộng đồng, làm dấy lên những lo ngại về vấn đề an toàn và quyền riêng tư của du khách tại các cơ sở lưu trú, đặc biệt tại những điểm du lịch nổi tiếng.
Người dân cho biết, xe máy và ba lô của nam thanh niên được phát hiện tại khu vực chân cầu Phú Mỹ.
Nam sinh mất liên lạc với gia đình, xe máy và ba lô được phát hiện tại khu vực chân cầu Phú Mỹ (Ảnh: Người nhà cung cấp).
Báo Dân trí đưa tin, anh Tôn Huỳnh Long (SN 2002, quê Vĩnh Long) cho biết, hai ngày qua gia đình đã rong ruổi khắp TPHCM để tìm kiếm em trai là Tôn Huỳnh Tấn Sang (SN 2005) nhưng chưa có kết quả.
Trước đó, theo trang chuyên đề Công an TPHCM, vào sáng 5/4, người dân phát hiện xe máy BKS 64-CA – 024.10 cùng chiếc ba lô chứa các đồ dùng cá nhân do ai đó bỏ lại dưới khu vực chân cầu Phú Mỹ (phường Cát Lái, TPHCM), liền trình báo cơ quan công an.
Tiếp nhận thông tin, công an nhanh chóng có mặt tại hiện trường để xác minh, làm rõ. Qua giấy tờ tùy thân để lại trong ba lô, công an xác định được danh tính của người đã để lại các tài sản trên và liên hệ với gia đình em Sang.
Người nhà của em Sang cho biết, Sang đang là sinh viên năm 3 của một trường đại học uy tín tại TPHCM. Thời gian gần đây em có biểu hiện khá căng thẳng, lo âu. Vào ngày 4/4, Sang lấy xe máy rời khỏi nhà sau đó mất liên lạc, gia đình tìm kiếm khắp nơi nhưng chưa thấy.
Sau khi nhận thông tin phát hiện xe máy, ba lô của Sang gần cầu Phú Mỹ, lo sợ em làm điều dại dột, gia đình đã tổ chức tìm kiếm dọc khúc sông nơi phát hiện chiếc xe máy bỏ lại nhưng không phát hiện được gì. Người thân cũng đã liên hệ bạn bè và những mối quan hệ khác của nam sinh viên nhưng đến nay vẫn chưa có tung tích.
Người dân phát hiện hoặc có thông tin liên quan đến Sang, vui lòng liên hệ người nhà qua số điện thoại 0784.319.303 để hỗ trợ tìm kiếm.
Theo tử vi, có 3 con giáp nổi tiếng thích gây gổ trong tình yêu nhưng lại sở hữu trái tim chân thành, cuồng nhiệt, khiến người bên cạnh vừa yêu vừa giận, khó lòng rời xa.
Con giáp Mão: Lãng mạn nhưng dễ hờn dỗi
Con giáp Mão có thể buồn vì một chi tiết nhỏ như đối phương quên món ăn yêu thích hay một lời chào chưa đủ ấm áp.
Người thuộc con giáp Mão nổi tiếng là những người tình lãng mạn, tinh tế và nhạy cảm.
Trong tình yêu, họ luôn dành trọn tâm huyết, thích tạo bất ngờ nhỏ và dùng những lời nói dịu dàng để vun đắp cảm xúc.
Con giáp này luôn mong muốn mối quan hệ của mình giống như trong phim, nơi mỗi ngày đều tràn đầy sự quan tâm và yêu thương.
Tuy nhiên, chính vì đặt kỳ vọng cao nên khi thực tế không như mong đợi, con giáp Mão dễ rơi vào trạng thái khó chịu.
Họ có thể buồn vì một chi tiết nhỏ như đối phương quên món ăn yêu thích hay một lời chào chưa đủ ấm áp.
Những điều tưởng chừng vụn vặt lại khiến người tuổi Mão dễ nổi nóng và tạo ra những cuộc cãi vã nhẹ.
Dẫu vậy, bản chất của con giáp này vẫn là người tốt bụng và chân thành. Sau khi bình tĩnh, họ thường chủ động làm hòa bằng ánh mắt dịu dàng hoặc lời xin lỗi đầy tình cảm.
Điều người tuổi Mão thực sự cần là cảm giác an toàn và sự khẳng định từ đối phương.
Khi được thấu hiểu, con giáp này sẽ trở nên dịu dàng, trung thành và sẵn sàng thay đổi để vun đắp tình yêu lâu dài.
Con giáp Tỵ: Cuồng nhiệt nhưng đầy bất an
Khi đã tin tưởng, con giáp Tỵ lại trở thành người yêu vô cùng cuồng nhiệt. Họ sẵn sàng hy sinh, nỗ lực và đồng hành lâu dài.
Con giáp Tỵ mang vẻ ngoài bí ẩn, điềm tĩnh nhưng bên trong lại là trái tim nồng nhiệt. Với họ, tình yêu là nguồn năng lượng quan trọng, giúp cuộc sống trở nên ý nghĩa và rực rỡ hơn.
Chính vì coi trọng tình cảm nên người tuổi Tỵ thường đặt nhiều kỳ vọng và dễ trở nên bướng bỉnh.
Trong mối quan hệ, con giáp này thường xuyên đặt câu hỏi về tình cảm của đối phương. Dù đã nhận được sự khẳng định, họ vẫn có xu hướng nghi ngờ và cảm thấy chưa đủ.
Điều này xuất phát từ sự nhạy cảm và nỗi sợ bị tổn thương. Trái tim người tuổi Tỵ như được bao bọc bởi lớp vỏ cứng, chỉ khi nhận được sự bao dung và thấu hiểu, họ mới thực sự mở lòng.
Khi đã tin tưởng, con giáp Tỵ lại trở thành người yêu vô cùng cuồng nhiệt. Họ sẵn sàng hy sinh, nỗ lực và đồng hành lâu dài.
Những lần tranh cãi của họ thường bắt nguồn từ sự lo lắng và mong muốn giữ chặt tình yêu.
Vì vậy, dù đôi lúc khiến đối phương mệt mỏi, nhưng tình cảm chân thành của con giáp này vẫn khiến người bên cạnh khó lòng buông bỏ.
Con giáp Thân: Hài hước nhưng cảm xúc thất thường
Con giáp Thân có thể khiến đối phương bật cười vì sự hài hước, nhưng ngay sau đó lại giận dỗi vì một câu nói vô tình.
Người thuộc con giáp Thân có tính cách hoạt bát, linh hoạt và giàu cảm xúc. Trong tình yêu, họ mang đến sự tươi mới, sáng tạo và đầy bất ngờ.
Tuy nhiên, chính sự nhạy cảm và thẳng thắn khiến con giáp này dễ thay đổi tâm trạng, từ vui vẻ sang buồn bã chỉ trong thời gian ngắn.
Con giáp Thân có thể khiến đối phương bật cười vì sự hài hước, nhưng ngay sau đó lại giận dỗi vì một câu nói vô tình.
Họ không giỏi che giấu cảm xúc và thường bộc lộ tất cả suy nghĩ của mình. Những cuộc cãi vã đôi khi đến nhanh nhưng cũng qua nhanh, bởi bản chất người tuổi Thân không để bụng lâu.
Dù hay gây gổ, con giáp này vẫn mang đến nguồn năng lượng tích cực và sự thú vị cho mối quan hệ.
Tình yêu của họ giống như một hành trình nhiều màu sắc, có lúc ồn ào, có lúc lắng dịu nhưng luôn tràn đầy sức sống.
Ở bên người tuổi Thân, đối phương sẽ vừa được tận hưởng tiếng cười, vừa cảm nhận tình cảm sâu sắc.
3 con giáp khiến chuyện tình luôn dậy sóng
Có thể thấy, ba con giáp tuổi Mão, tuổi Tỵ và tuổi Thân đều có điểm chung là dễ gây gổ trong tình yêu nhưng xuất phát từ cảm xúc chân thành.
Sự bướng bỉnh của con giáp tuổi Mão, sự bất an của con giáp tuổi Tỵ hay sự thất thường của con giáp tuổi Thân đều khiến mối quan hệ trở nên nhiều cung bậc.
Chính những lúc giận hờn rồi làm hòa ấy lại khiến tình yêu thêm đậm sâu, khó quên.
Nếu người bạn yêu thuộc một trong những con giáp này, hãy chuẩn bị cho hành trình tình cảm đầy màu sắc.
Có thể sẽ có những lần tranh cãi, giận dỗi, nhưng đổi lại là sự chân thành và cuồng nhiệt. Và chính điều đó khiến tình yêu với những con giáp này luôn vừa ngọt ngào, vừa mãnh liệt, khiến người ta "vừa yêu vừa hận" nhưng không thể rời xa.
Nếu lần đầu đến Kathmandu, nhiều du khách thường bất ngờ khi bắt gặp con số năm 2082 xuất hiện trên báo chí, lịch treo tường, giấy tờ hành chính hay thậm chí trong các thông điệp chúc mừng năm mới của cơ quan nhà nước.
Với người Nepal, điều này hoàn toàn không phải là câu chuyện giả tưởng. Đó là một phần quen thuộc trong đời sống và bản sắc văn hóa của họ. Trong sinh hoạt hằng ngày, người dân vẫn sử dụng hệ lịch truyền thống của đất nước, đồng thời có thể linh hoạt chuyển sang Công lịch khi làm việc, giao thương hoặc giao tiếp quốc tế.
Vì sao Nepal “đi trước” thế giới hơn nửa thế kỷ?
Trong khi phần lớn các quốc gia đang bước vào năm 2026 theo Công lịch, tại Nepal, nhiều loại giấy tờ chính thức như văn bản hành chính, hồ sơ trường học hay các biểu mẫu trong đời sống vẫn ghi năm 2082. Sự chênh lệch tưởng chừng khó hiểu này bắt nguồn từ hệ lịch truyền thống mang tên Bikram Sambat.
Bikram Sambat (thường viết tắt là BS) là hệ thống lịch chính thức của Nepal và được sử dụng rộng rãi trong các hoạt động của nhà nước cũng như đời sống xã hội. So với Công lịch, hệ lịch này “nhanh” hơn khoảng 56 năm 8 tháng.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa hai hệ lịch không hoàn toàn cố định trong suốt cả năm. Tùy theo từng giai đoạn, Bikram Sambat có thể sớm hơn Công lịch khoảng 56 năm, đôi khi chênh lệch lên tới 57 năm.
Một điểm khác biệt đáng chú ý là thời điểm bắt đầu năm mới. Theo Bikram Sambat, năm mới được tính từ ngày 1 của tháng Baisakh, rơi vào khoảng giữa tháng 4 theo Công lịch.
Chẳng hạn, năm 2082 theo lịch Bikram Sambat chính thức bắt đầu từ ngày 14/4/2025 theo Công lịch. Vì vậy, khi thế giới bước sang những ngày đầu của năm 2026, Nepal vẫn đang ở năm 2082. Phải đến khoảng giữa tháng 4/2026, quốc gia này mới chính thức chuyển sang năm 2083 theo hệ lịch truyền thống của mình.
Chính sự tồn tại song song giữa hai hệ thống lịch – một phục vụ đời sống văn hóa trong nước, một phục vụ giao lưu quốc tế – đã tạo nên nét đặc trưng thú vị của Nepal, nơi mà thời gian dường như đang “đi trước” phần còn lại của thế giới hơn nửa thế kỷ.
Cấu trúc tính tháng - năm đặc biệt
Một nét khác biệt của lịch Nepal nằm ở cấu trúc các tháng trong năm. Không giống nhiều hệ lịch quen thuộc với quy luật 30 hoặc 31 ngày cố định, số ngày trong từng tháng của lịch Bikram Sambat có thể thay đổi theo từng năm. Những thông tin liên quan đến lịch như ngày tháng cụ thể, các dịp lễ hội, thời điểm được xem là cát tường… đều được tổng hợp và công bố chính thức bởi cơ quan chuyên trách của Nepal.
Theo lịch Bikram Sambat, quốc gia này hiện đang ở năm 2082. Các tài liệu lịch chính thức cho năm này cũng được công bố công khai trên cổng thông tin của Nepal Panchanga Nirnayak Vikas Samiti – cơ quan trực thuộc Bộ Văn hóa, Du lịch và Hàng không Dân dụng Nepal. Những ấn phẩm này cho thấy cách hệ lịch truyền thống vẫn được sử dụng trong nhiều hoạt động quản lý nhà nước và đời sống xã hội.
Một điểm thú vị khác là thời điểm đón năm mới của Nepal. Trong khi nhiều quốc gia trên thế giới chào đón năm mới giữa mùa đông, người Nepal lại bắt đầu năm mới khi mùa xuân đang đến. Thời điểm này thời tiết ấm dần, cây cối bắt đầu đâm chồi sau mùa lạnh. Ngày 1 Baisakh – ngày đầu tiên của năm mới theo lịch Bikram Sambat – thường là dịp để các gia đình dọn dẹp nhà cửa, gặp gỡ người thân, gửi đến nhau lời chúc tốt lành, đồng thời nhìn lại một năm đã qua và đặt ra mục tiêu cho chặng đường phía trước.
Một quốc gia tại châu Á đang đi trước cả thế giới gần 60 năm - Ảnh 4.
Ở một số khu vực, đặc biệt tại thung lũng Kathmandu hay các đô thị cổ như Bhaktapur, không khí năm mới còn gắn liền với những lễ hội truyền thống đặc sắc. Trong đó nổi bật là Bisket Jatra – lễ hội thường diễn ra từ ngày 1 Baisakh, đúng vào thời điểm bước sang năm mới theo lịch Nepal.
Mặc dù lịch Bikram Sambat được sử dụng rộng rãi trong các hoạt động hành chính và đời sống trong nước, Nepal vẫn duy trì sự kết nối với hệ thống thời gian chung của thế giới. Trong các lĩnh vực như ngoại giao, du lịch hay giao dịch quốc tế, Công lịch vẫn được áp dụng phổ biến. Vì vậy, tại Nepal, việc một cuộc hẹn được ghi theo Công lịch trong khi các giấy tờ nội địa lại sử dụng lịch Bikram Sambat là điều hoàn toàn quen thuộc và bình thường.
Sinh ra trong một dòng tộc danh giá tại Bắc Kinh, Trần Lệ Hoa đã gây dựng sự nghiệp thành công tại Hong Kong trước khi trở về Trung Quốc đại lục.
Ngày 7/4, tờ The Paper đưa tin nữ tỷ phú Trung Quốc Trần Lệ Hoa – vợ của nam diễn viên Trì Trọng Thụy đã qua đời, hưởng thọ 85 tuổi. Theo thông báo từ Tập đoàn Quốc tế Fu Wah, bà mất tại Bắc Kinh vào tối 5/4, sau thời gian điều trị.
Sinh năm 1941 tại Bắc Kinh, Trần Lệ Hoa là hậu duệ đời thứ 8 của một dòng tộc danh giá. Bà được biết đến không chỉ với vai trò doanh nhân mà còn là người bạn đời của Trì Trọng Thụy – nam diễn viên nổi tiếng với vai Đường Tăng trong bộ phim kinh điển Tây Du Ký.
Năm 1981, bà chuyển đến Hong Kong và bắt đầu gây dựng sự nghiệp từ lĩnh vực bất động sản. Đến năm 1988, bà thành lập Tập đoàn Quốc tế Fu Wah và nhanh chóng mở rộng hoạt động kinh doanh.
Bà Trần Lệ Hoa và Trì Trọng Thụy.
Từ thập niên 1990, khi trở về Bắc Kinh, bà đầu tư mạnh vào các dự án khách sạn, trung tâm thương mại, căn hộ cao cấp và tòa nhà văn phòng. Đồng thời, bà cũng chi khoảng 200 triệu NDT để xây dựng bảo tàng tư nhân đầu tiên tại Trung Quốc chuyên về gỗ đàn hương.
Trần Lệ Hoa từng là một trong những nữ doanh nhân giàu có và có tầm ảnh hưởng nhất Trung Quốc. Bà liên tục xuất hiện trong các bảng xếp hạng của Forbes, từng đứng thứ 6 người giàu nhất Trung Quốc năm 2001 với tài sản 5,5 tỷ NDT. Những năm sau đó, khối tài sản của bà không ngừng gia tăng, có thời điểm giúp bà trở thành nữ tỷ phú tự thân giàu nhất thế giới.
Theo các bảng xếp hạng gần đây, bà vẫn duy trì vị trí trong nhóm người giàu hàng đầu, với tài sản hàng chục tỷ NDT. Dù vậy, bên cạnh sự nghiệp đồ sộ, cuộc sống riêng của bà khá kín tiếng. Bà và Trì Trọng Thụy không có con chung, nhưng bà có 3 người con riêng với chồng trước, hiện đều tham gia điều hành hoạt động kinh doanh của gia đình.
Bà là hậu duệ của một dòng tộc danh giá.
Sự ra đi của Trần Lệ Hoa đánh dấu khép lại cuộc đời của một trong những nữ doanh nhân tiêu biểu, đồng thời để lại dấu ấn sâu đậm trong giới kinh doanh Trung Quốc.
Trì Trọng Thụy được biết đến là một trong những diễn viên từng thủ vai Đường Tam Tạng trong phiên bản kinh điển của “Tây Du Ký”. Năm 1988, ông gặp bà Trần Lệ Hoa - khi đó là một nữ doanh nhân thành đạt (47 tuổi) đã trải qua một lần đổ vỡ hôn nhân và có 3 người con, đồng thời sở hữu khối tài sản trị giá hàng trăm triệu USD.
Trong khi đó, Trì Trọng Thụy ở tuổi 36, là diễn viên nổi tiếng và vẫn độc thân. Sự chênh lệch 11 tuổi cùng khác biệt lớn về hoàn cảnh sống và vị thế xã hội khiến mối quan hệ của họ từng vấp phải nhiều hoài nghi từ dư luận, với không ít ý kiến cho rằng, nam diễn viên “kết hôn vì tiền”.
Sau khi kết hôn, Trì Trọng Thụy rút lui khỏi làng giải trí để toàn tâm hỗ trợ sự nghiệp của vợ, khiến câu chuyện “Đường Tam Tạng lấy nữ tỉ phú” từng trở thành đề tài bàn tán suốt một thời gian dài. Dẫu vậy, họ đã cùng nhau gắn bó hơn ba thập kỷ, xây dựng một cuộc hôn nhân bền chặt kéo dài 36 năm.
Sau khi bà Trần Lệ Hoa qua đời, một nhà báo từng có dịp phỏng vấn bà 3 lần đã đăng tải bài viết tưởng niệm, khắc họa hình ảnh một nữ doanh nhân nhân hậu, giàu lòng yêu văn hóa.
Theo chia sẻ, bà và Trì Trọng Thụy đến với nhau từ niềm đam mê chung dành cho Kinh kịch và duy trì một cuộc hôn nhân hòa thuận, tôn trọng lẫn nhau suốt hơn 30 năm. Do yếu tố tuổi tác, cả hai không có con chung sau khi kết hôn.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
CHINA
