Chương trình Artemis của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) vừa đưa tàu Orion cùng phi hành đoàn 4 người bay quanh Mặt Trăng trong sứ mệnh Artemis II - chuyến bay có người lái đầu tiên kể từ thời Apollo năm 1972.
Tuy nhiên, kế hoạch đưa con người đổ bộ trở lại bề mặt Mặt Trăng đã bị lùi sang năm 2027 do các vấn đề kỹ thuật, đặc biệt là lớp chắn nhiệt của tàu Orion. Dù vậy, Washington vẫn thúc đẩy chương trình này với tốc độ cao, bao gồm cả việc xây dựng trạm quỹ đạo Lunar Gateway và một căn cứ nghiên cứu trên bề mặt.
Giới phân tích cho rằng, mục tiêu của Mỹ không chỉ là khoa học, mà còn nhằm khẳng định vị thế công nghệ và thiết lập chỗ đứng chiến lược ngoài Trái Đất.
Các phi hành gia NASA trong sứ mệnh Artemis II lên tàu vũ trụ trên bệ phóng. Ảnh: Keystone Press Agency.
Trung Quốc-Nga chọn cách tiếp cận dài hơi
Trái ngược với nhịp độ gấp gáp của Mỹ, Trung Quốc và Nga theo đuổi chiến lược từng bước nhưng bài bản hơn.
Bắc Kinh dự kiến phóng tàu Chang’e -7 (Hằng Nga/Thường Nga-7) vào năm 2026 để thăm dò cực Nam Mặt Trăng - khu vực được cho là giàu tài nguyên. Trung Quốc đặt mục tiêu đưa phi hành gia lên Mặt Trăng trước năm 2030, đồng thời hợp tác với Nga xây dựng Trạm quốc tế nghiên cứu Mặt Trăng trong giai đoạn 2030-2035.
Phía Nga cũng phát triển hàng loạt dự án hỗ trợ như tên lửa siêu nặng, tàu kéo hạt nhân và đặc biệt là các lò phản ứng nhỏ gọn để cung cấp năng lượng cho căn cứ trên Mặt Trăng.
Helium-3: “vàng năng lượng” trên Mặt Trăng
Điểm chung trong chiến lược của cả ba cường quốc không gian nằm ở một yếu tố then chốt: helium-3 , đồng vị hiếm gần như không tồn tại trên Trái Đất nhưng được cho là có trữ lượng lớn trên Mặt Trăng, nằm trong lớp bụi bề mặt.
Theo các tính toán, phản ứng nhiệt hạch sử dụng helium-3 có thể tạo ra năng lượng khổng lồ: 1 tấn helium-3 kết hợp với deuteri (một đồng vị của hydro) có thể tương đương 15 triệu tấn dầu. Trong khi đó, 1 tấn uranium chỉ tương đương khoảng 1,35 triệu tấn dầu.
Điều này đồng nghĩa helium-3 có tiềm năng vượt xa nhiên liệu hạt nhân hiện nay về hiệu suất và độ sạch, do phản ứng của nó ít tạo ra chất thải phóng xạ hơn.
Các nhà khoa học ước tính, Mặt Trăng có thể chứa hàng triệu tấn helium-3, khiến nó trở thành “kho năng lượng” hấp dẫn nhất trong hệ Mặt Trời gần Trái Đất.
Deuteri được coi là một trong những chìa khóa cho năng lượng sạch trong tương lai, vì có nhiều trong nước biển, khi phản ứng nhiệt hạch sẽ tạo năng lượng lớn, ít chất thải nguy hiểm hơn so với phân hạch.
Lý do phải xây căn cứ trên Mặt Trăng
Để khai thác helium-3, các quốc gia không thể chỉ thực hiện các chuyến bay thăm dò đơn lẻ. Việc này đòi hỏi căn cứ lâu dài trên bề mặt, hệ thống khai thác và xử lý bụi Mặt Trăng, hạ tầng vận chuyển giữa Trái Đất và Mặt Trăng.
Đây chính là lý do các dự án như trạm quỹ đạo, tàu vận tải không gian hay lò phản ứng hạt nhân ngoài không gian được phát triển song song.
Nếu giải quyết được bài toán logistics, chi phí năng lượng trên Trái Đất có thể giảm mạnh, thậm chí mở ra khả năng nguồn năng lượng gần như vô hạn.
Trong bối cảnh đó, việc ai quay lại Mặt Trăng trước không còn là câu hỏi quan trọng nhất. Thay vào đó, cuộc cạnh tranh thực sự nằm ở chỗ ai kiểm soát được khai thác công nghiệp trên Mặt Trăng trước.
Mỹ đang tăng tốc để giành lợi thế sớm, trong khi Trung Quốc và Nga theo đuổi chiến lược dài hạn, tập trung vào hạ tầng và khai thác tài nguyên.
Dù cách tiếp cận khác nhau, điểm chung là cả ba đều coi Mặt Trăng không còn là biểu tượng khoa học, mà là chìa khóa cho an ninh năng lượng trong tương lai.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã tiến hành một đợt tấn công mới với quy mô lớn, nhằm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ và các tài sản liên quan tới Israel tại khu vực Tây Á, trong khuôn khổ làn sóng thứ 95 của chiến dịch “True Promise 4”.
Trong thông cáo công bố ngày 4/4, IRGC cho biết chiến dịch được thực hiện thông qua một loạt cuộc tấn công đa hướng do lực lượng hải quân và không gian vũ trụ phối hợp triển khai.
Theo IRGC, chiến dịch diễn ra trên phạm vi rộng, từ khu vực Tây Á tới các vùng lãnh thổ liên quan, với việc sử dụng các loại tên lửa như Haj Qassem, Khaybar-shekan và Qadr.
Các mục tiêu được nêu gồm hệ thống pháo phản lực HIMARS của Mỹ đặt trên đảo Bubiyan (Kuwait), hệ thống phòng không Patriot tại miền Bắc Bahrain, các địa điểm tập trung vận hành hệ thống tên lửa do Mỹ sản xuất, cùng những khu vực được cho là có sự hiện diện của chỉ huy và huấn luyện viên quân sự Mỹ tại UAE.
IRGC cũng cho biết một cơ sở thuộc công ty công nghệ Mỹ Oracle tại UAE đã bị tấn công trong đợt này.
Một tàu thương mại mang tên “MCS Ishika”, được cho là thuộc sở hữu của Israel và treo cờ một quốc gia thứ ba, đã bị lực lượng hải quân IRGC tấn công khi đang neo đậu tại cảng Khalifa bin Salman (Bahrain).
IRGC cũng thông báo nhiều khu vực tại Tel Aviv, Bnei Brak, Petah Tikva, Ramat Gan và Kiryat Shmona đã bị tấn công liên tục bằng tên lửa Qadr mang nhiều đầu đạn.
Trước đó, từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã triển khai chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, với các cuộc không kích vào nhiều mục tiêu quân sự và dân sự.
Phía Iran sau đó tiến hành các hoạt động đáp trả, sử dụng tên lửa và UAV nhằm vào các mục tiêu liên quan tại khu vực.
Trong diễn biến mới nhất liên quan cuộc xung đột tại Trung Đông, máy bay chiến đấu của Mỹ đã bị Iran bắn rơi trên lãnh thổ nước này và các máy bay khác cũng bị trúng đạn trong nhiệm vụ tìm kiếm - cứu hộ, đánh dấu bước ngoặt mới tiềm ẩn nhiều nguy hiểm trên chiến trường.
Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với đài NBC News , Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh tin tức về vụ bắn rơi máy bay chiến đấu sẽ không ảnh hưởng đến cuộc đàm phán với Iran .
Ưu thế trên không của Mỹ
Vụ việc hai máy bay chiến đấu của Mỹ bị phòng không Iran bắn hạ trong 1 ngày xảy ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cùng nhiều quan chức khác tuyên bố năng lực quân sự của Iran bị suy yếu nghiêm trọng và Mỹ có "quyền thống trị hoàn toàn trên không" đối với Iran.
Trong bài phát biểu trực tiếp trên truyền hình quốc gia hôm 1/4, ông Trump cho rằng Mỹ đang "gần hoàn thành" mục tiêu quân sự của mình và khả năng phòng không của Tehran bị suy yếu nghiêm trọng.
"Chúng ta đã làm tất cả rồi. Hải quân của họ đã biến mất. Không quân của họ cũng biến mất. Tên lửa của họ gần như cạn kiệt hoặc bị đánh bại. Họ không có thiết bị phòng không nào cả. Hệ thống radar của họ bị phá hủy hoàn toàn. Chúng ta là lực lượng quân sự bất khả chiến bại", ông Trump nói.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng đưa ra một số tuyên bố về việc máy bay Mỹ bị bắn hạ , nhưng Mỹ lập tức bác bỏ những tuyên bố đó.
Theo quan chức Mỹ, Iran vẫn duy trì ít nhất một số khả năng tiếp tục cuộc tấn công nhắm vào cơ sở của Mỹ ở Trung Đông và nhiều quốc gia khác trong khu vực, làm bị thương hơn 300 binh sĩ Mỹ. Dữ liệu do ABC News xem xét cho thấy số người bị thương đang tăng lên với tốc độ tương đối mỗi tuần. Theo dữ liệu của Lầu Năm Góc, 13 binh sĩ thiệt mạng trong chiến đấu kể từ khi cuộc chiến bắt đầu cách đây 5 tuần.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf chế giễu Mỹ về thành viên phi hành đoàn mất tích trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 3/4. Ông Ghalibaf cho rằng nỗ lực chiến đấu của Mỹ chuyển từ việc theo đuổi "thay đổi chính quyền" sang việc tìm kiếm và giải cứu phi công bị bắn rơi.
“Sau khi đánh bại Iran 37 lần liên tiếp, cuộc chiến không có chiến lược xuất sắc mà họ phát động giờ đây bị hạ cấp từ 'thay đổi chính quyền' xuống thành: 'Này! Có ai tìm thấy phi công của chúng tôi không? Làm ơn?'” , ông Ghalibaf viết.
Theo nhà quan sát quân sự Trung Quốc Song Zhongping, nếu Iran tìm thấy phi công mất tích còn sống trước khi đội cứu hộ của Mỹ đến, điều đó "chắc chắn" sẽ gây áp lực rất lớn và dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đối với chính quyền ông Trump, tương tự như cuộc khủng hoảng con tin Iran năm 1979.
Tuy nhiên, việc máy bay Mỹ bị bắn rơi "không có gì đáng ngạc nhiên", ông Song nói: "Xung đột về bản chất là cuộc chơi tiêu hao vũ khí và trang thiết bị. Bất kỳ trang thiết bị nào cũng nên được coi là vật dùng một lần".
Trong khi chuyên gia quân sự khác có tên Fu Qianshao cho biết Chiến dịch Epic Fury cho đến nay đã thể hiện rõ những điểm mạnh của quân đội Mỹ, bao gồm cuộc tấn công bất ngờ và đòn đánh tiêu diệt mục tiêu chính xác. Tuy nhiên, ông cũng nói thêm chiến dịch này bộc lộ một điểm yếu chí mạng: năng lực phòng thủ yếu kém.
“Về cơ bản, tất cả các căn cứ của Mỹ triển khai khắp Trung Đông đều bị tấn công và tàu sân bay buộc phải rút lui 1.000 km. Điều này cho thấy, trong khi Mỹ sở hữu năng lực tấn công đáng gờm, năng lực phòng thủ của nước này vẫn còn chưa đủ", ông Qianshao nhận định.
Đòn hạ bệ "tuyệt đối" từ Iran
Dù Mỹ luôn khẳng định ưu thế phòng thủ trên không nổi trội hơn so với Iran nhưng phía Tehran cũng được đánh giá là đối thủ đáng gờm khi nhìn vào số lượng máy bay có người lái của Washington bị bắn hạ trong suốt Chiến dịch Epic Fury.
Tờ New York Times trích các báo cáo của tình báo Mỹ thông tin Iran vẫn đang duy trì lượng đáng kể tên lửa và bệ phóng di động. Điều này làm dấy lên nghi ngờ về mức độ hiệu quả trong nỗ lực của Washington nhằm phá hủy năng lực tên lửa của Tehran .
Các báo cáo đều chỉ ra Mỹ gặp khó khăn trong việc xác định chính xác số bệ phóng bị phá hủy, do Iran sử dụng nhiều mục tiêu giả để đánh lừa. Ngoài ra, ngay cả khi những hầm ngầm và kho chứa bị hư hại, các bệ phóng vẫn có thể được nhanh chóng phục hồi và đưa trở lại hoạt động.
Theo CNN , chỉ huy quân sự cấp cao của Iran cho biết lực lượng nước này đang "săn lùng" máy bay Mỹ bằng phương pháp và thiết bị mới. Phát biểu của ông được đưa ra ngay sau khi hai máy bay quân sự Mỹ bị bắn rơi cùng ngày 3/4.
Thiếu tướng Alireza Elhami, chỉ huy Căn cứ Phòng không Liên hợp của Iran nhấn mạnh đây là “kết quả của chiến thuật hợp lý, việc sử dụng trang thiết bị hiện đại và những cải tiến trong hệ thống phòng không”. Tuy nhiên, ông không tiết lộ cụ thể các nâng cấp này.
Theo Thiếu tướng Alireza Elhami, những thay đổi này khiến phía đối phương rơi vào trạng thái “hoang mang và bối rối”. "Điều này gây ra sự hoang mang và bối rối cho kẻ thù", ông Elhami nói.
Và vụ tấn công tiêm kích F15 cùng máy bay cường kích A-10 của Mỹ đánh dấu hệ thống phòng không Iran đã có thể tấn công và bắn hạ các máy bay chiến đấu hiện đại sâu bên trong lãnh thổ đối phương bất chấp nhiều tuần liên quân tiến hành chiến dịch tìm kiếm và tiêu diệt.
Ngoài ra, hệ thống tên lửa phòng không Majid do Iran tự sản xuất được cho có thể đã tham gia vào một số vụ tấn công máy bay của Mỹ. Hệ thống này sử dụng công nghệ dẫn đường hồng ngoại thụ động và theo dõi quang điện tử để phát hiện mục tiêu ở khoảng cách lên đến 15 km mà không cần phát xạ radar, đảm bảo khả năng tàng hình và sống sót.
Hiện tại, Iran được cho đang duy trì nhịp độ tấn công đáng kể với khoảng 15 - 30 tên lửa đạn đạo và 50 - 100 máy bay không người lái cảm tử được phóng mỗi ngày trên toàn khu vực.
Theo như lời tuyên bố của người phát ngôn Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya mới đây đã được đưa ra sau khi máy bay chiến đấu F-15E Strike Eagle và 1 máy bay quân sự khác của Mỹ rơi vì trúng đạn vào hôm vừa qua khi gọi ngày hôm đó là “thứ Sáu đen tối” đối với Mỹ và Israel, đồng thời tuyên bố Iran chắc chắn sẽ “giành quyền kiểm soát hoàn toàn bầu trời của đất nước mình”.
Bộ chỉ huy trung tâm của quân đội Iran cho biết, hệ thống phòng không mới do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo triển khai đã bắn hạ “một số lượng đáng kể” máy bay quân sự của Mỹ.
Một tiêm kích F-15E của Mỹ
Tuyên bố của người phát ngôn Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya được đưa ra sau khi máy bay chiến đấu F-15E Strike Eagle và 1 máy bay quân sự khác của Mỹ rơi vì trúng đạn hôm 3/4.
Người phát ngôn Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya gọi ngày hôm đó là “thứ Sáu đen tối” đối với Mỹ và Israel, đồng thời tuyên bố Iran chắc chắn sẽ “giành quyền kiểm soát hoàn toàn bầu trời của đất nước mình”.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng Iran không còn vũ khí phòng không.
Theo bài viết của New York Times , Iran có thể đã sử dụng hệ thống tên lửa Third Khordad để bắn hạ chiếc F-15E Strike Eagle . Third Khordad, còn được gọi là “Sevvom Khordad”, là hệ thống phòng không tầm trung có thể vận hành từ xe tải.
Xe tải có thể chở 3 tên lửa dẫn đường Taer-2 và một radar mảng pha chủ động AESA X-Band. Các hệ thống này được cho là có khả năng phát hiện 100 mục tiêu, tấn công 4 mục tiêu và phóng 2 tên lửa cùng lúc. Tầm bắn của chúng dao động từ 25 - 30 km tùy vào phiên bản. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) chỉ mất không quá 5 phút chuẩn bị để triển khai.
Third Khordad do Tehran tự phát triển và được đánh giá là giống hệ thống Buk-M2EK của Nga.
Các chuyên gia nhận định, Iran đã sử dụng hệ thống phát hiện hồng ngoại thụ động để theo dõi và bắn máy bay Mỹ, nghĩa là họ theo dõi F-15E mà không phát tín hiệu radar - loại tín hiệu mà máy bay Mỹ có thể phát hiện và né tránh, theo ABC News .
Chiếc máy bay trị giá 31 triệu USD của Mỹ đã rơi tại tỉnh Kohgiluyeh & Boyer-Ahmad ở phía tây nam Iran, gần biên giới Iraq. Tổ bay buộc phải nhảy dù; 1 người đã được cứu sau sự cố hôm 3/4, còn 1 người được giải cứu sau 1 ngày .
Theo các báo cáo, chiếc tiêm kích F-15E đã bất ngờ trước khi bị khoá mục tiêu và bắn hạ. Diễn biến này làm dấy lên tranh luận về các chiến thuật phòng không mới và công nghệ giám sát mà Iran sử dụng.
Ngay sau đó, 1 máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II “Warthog” trúng đạn trong nhiệm vụ giải cứu phi công mất tích, nhưng đã kịp bay sang không phận Kuwait và phi công thoát ra an toàn.
Đây là những tổn thất đầu tiên về máy bay Mỹ tại Iran từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công ngày 28/2.
Kể từ đó, quân đội Mỹ tấn công hơn 12.300 mục tiêu, khẳng định đã huỷ diệt hơn 90% năng lực tên lửa và máy bay không người lái của Tehran.
Việc bắn hạ F-15E đặt ra nhiều câu hỏi về sức mạnh không quân và các hệ thống phòng không hiện đại. Giới phân tích cho rằng, việc sử dụng công nghệ hồng ngoại thụ động có thể thách thức các máy bay vốn phụ thuộc vào hệ thống cảnh báo radar.
Quân đội Iran tuyên bố Iraq, một quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn, được miễn trừ khỏi các hạn chế vận chuyển hàng hóa tại eo biển Hormuz, một động thái có ý nghĩa quan trọng đối với nguồn cung dầu thô toàn cầu.
“Iraq anh em được miễn trừ khỏi mọi hạn chế mà chúng tôi áp đặt lên eo biển Hormuz”, người phát ngôn quân đội Iran cho biết trong một tuyên bố video bằng tiếng Ả Rập được hãng thông tấn nhà nước Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRNA) công bố.
Tuyên bố này có khả năng giải phóng tới 3 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Iraq. Tuy nhiên, một quan chức Iraq cảnh báo rằng hiệu quả của việc miễn trừ sẽ phụ thuộc vào việc các công ty vận tải biển có sẵn sàng mạo hiểm đi vào eo biển để nhận hàng hay không.
Hiện chưa rõ liệu việc miễn trừ này sẽ áp dụng cho tất cả dầu của Iraq hay chỉ các tàu chở dầu của nước này, hoặc việc thực thi nó sẽ được tiến hành như thế nào.
Ngay cả khi giao tranh tiếp diễn và Mỹ tăng cường các mối đe dọa, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển quan trọng này đã tăng nhẹ, với một số quốc gia châu Á đang đàm phán để được đi qua an toàn. Một tàu container của Pháp đã vượt qua eo biển trong tuần này. Đây là lần đầu tiên một tàu của Tây Âu làm được điều này, và một tàu chở khí hóa lỏng (LNG) thuộc sở hữu của Nhật Bản cũng đã đi qua.
Tuy nhiên, số lượng các chuyến đi qua vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với trước chiến tranh, khi một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua eo biển này.
Vào đầu cuộc chiến kéo dài năm tuần, Iraq và các nhà sản xuất dầu mỏ quan trọng khác ở vùng Vịnh Ba Tư đã buộc phải cắt giảm sản lượng dầu thô khi tuyến đường xuất khẩu chính bị đóng cửa và các bể chứa đầy.
Xuất khẩu dầu của Iraq đã giảm mạnh khoảng 97% xuống mức trung bình 99.000 thùng mỗi ngày trong tháng 3 so với tháng trước đó do sản lượng giảm và các chuyến hàng ra nước ngoài bị hạn chế thông qua hệ thống đường ống dẫn dầu đi qua Thổ Nhĩ Kỳ đến cảng Ceyhan trên Địa Trung Hải.
Việc Iran nới lỏng các hạn chế đối với eo biển Hormuz ít nhất mở ra cơ hội cho Iraq nối lại một số chuyến hàng vận chuyển bằng đường biển, mặc dù vẫn còn những trở ngại khác, bao gồm việc thiếu rõ ràng về thời điểm và mức độ các mỏ dầu của quốc gia này có thể tăng sản lượng.
Cũng chưa rõ, trong bối cảnh nhiều tuần bất ổn vận chuyển, lượng tàu chở dầu sẵn có để bốc dỡ và vận chuyển dầu thô của Iraq từ các cảng vùng Vịnh Ba Tư sẽ là bao nhiêu.
Iraq là nhà sản xuất dầu lớn thứ hai trong OPEC, chỉ sau Ả Rập Xê Út. Tuyên bố của Iran phân biệt Iraq “anh em” với các quốc gia “thù địch” mà Tehran đã nhiều lần tuyên bố đóng cửa eo biển.
Con người khi về già, các bộ phận trong cơ thể đều lão hóa, yếu đi.
Một số điều sau đây luôn ẩn chứa những hiểm họa bất ngờ mà người cao tuổi cần phải lưu tâm đề phòng.
1. Không nên tập luyện vào lúc sáng sớm
Ta vẫn có quan niệm cho rằng tập luyện vào buổi sáng là tốt vì không khí trong lành. Điều đó không đúng. Vì từ 4-6 giờ sáng theo quy luật của đồng hồ sinh học của người già thân nhiệt đang cao, huyết áp tăng, thận thượng tuyến tố cũng cao gấp 4 lần buổi tối, nếu vận động mạnh, chạy hoặc đi bộ nhiều gặp gió lạnh, tim dễ ngừng đập. Đã có không ít cụ đi bộ buổi sáng sớm về ra mồ hôi, tắm xong huyết áp tăng đột ngột, đứt mạch máu não, đột quỵ luôn. Tốt nhất là nên tập vào chiều tối, tuy không khí không được thanh sạch như sáng sớm nhưng an toàn hơn nhiều.
2. Đang ngủ không nên trở dậy vội vàng
3. Không nên ngoái đầu một cách đột ngột
Người già mạch máu thường xơ cứng, thành mạch dày hẹp và đàn hồi kém. Nếu đột nhiên quay ngoắt đầu về phía sau, mạch máu ở cổ bị chèn ép, động mạch vốn đã hẹp bị chèn ép lại càng hẹp hơn cộng thêm thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh làm mạch máu co lại, máu lưu thông chậm làm não thiếu máu cục bộ, thiếu ôxy nên bị choáng, hoa mắt, chóng mặt, có người đã bị ngã.
Vậy đang đứng hoặc đang đi có ai gọi từ phía sau, chớ có quay ngoắt đầu lại ngay mà nên quay chầm chậm. Tốt nhất là xoay cả người lại, tránh chỉ quay đầu.
4. Không nên đứng co một chân để mặc quần
Xương của người già thường bị xốp do thiếu canxi. Nếu không bị xốp thì xương cũng giòn. Khi mặc quần mà đứng co chân để xỏ từng chân vào ống quần dễ bị ngã do mất thăng bằng hoặc do vướng vào quần.
Người cao tuổi đã ngã thì dễ gãy xương, dập xương. Khi mặc quần tốt nhất là nên ngồi trên ghế hoặc trên giường. Trong nhà tắm nếu không có chỗ ngồi thì phải dựa mông vào một bên tường để giữ thăng bằng cho khỏi ngã. Nhiều người bị ngã gãy xương ống chân, dập xương chậu vì đứng co chân mặc quần.
5. Không nên quá ngửa cổ về phía sau
Có lần một ông già đã về hưu cạnh nhà tôi, sức khỏe tốt, khi ăn tối xong ngồi nghỉ trên ghế tựa có lẽ do mỏi cổ nên ông đã ngửa cổ về phía sau hơi quá nên bị xỉu luôn. Khi con cháu biết thì nửa người bên phải của ông đã bị liệt, nước mũi nước dãi chảy ròng ròng và không nói được nữa, phải đưa ngay vào viện.
Trường hợp này là do gần mạch máu nơi cổ có nhiều đốt xương, bình thường giữa các đốt có chất nhờn bôi trơn nhưng về già chất bôi trơn kém đi, các đốt xương trở nên sắc cạnh. Khi ngửa cổ ra phía sau quá giới hạn cho phép, phần xương sắc cạnh đó làm tổn thương đến mạch máu, hạn chế lượng máu đưa lên não gây ra thiếu máu não làm ngất xỉu. Vì vậy, người già khi ngồi ghế tựa không nên ngửa cổ quá mức về phía sau.
6. Không nên thắt dây lưng quá chặt
Vùng bụng quanh dây lưng là nơi gần dạ dày, ruột non, ruột già, trực tràng và hậu môn. Dây lưng mà thắt chặt quá sẽ chèn ép các mạch máu bụng, cản trở máu lưu thông, đoạn trực tràng gần hậu môn có thể dễ bị lòi ra ngoài khi đi đại tiện mà ta thường gọi là lòi dom. Dây lưng thắt chặt, dạ dày, ruột non luôn ở trạng thái chịu sức ép ảnh hưởng xấu đến tiêu hóa.
Vì vậy, không nên thắt chặt dây lưng và tốt nhất là dùng dây đeo quần qua vai, tiếng Pháp gọi là Bretel (bờ rơ ten). Bình thường ở nhà chỉ nên mặc quần ngủ lồng chun, không nên mặc quần âu cứ phải thắt dây lưng làm bụng luôn bị gò bó.
7. Khi đi đại tiện không nên rặn quá mức
Táo bón là hiện tượng thường gặp ở người già. Tâm lý khi đi đại tiện không ai muốn ở lâu trong nhà vệ sinh nên thường muốn rặn mạnh để đi cho nhanh nhưng nếu rặn quá sức, mặt mũi đỏ gay rất nguy hiểm.
Các khảo nghiệm về y học đã cho biết khi rặn mạnh dễ giãn tĩnh mạch ở hậu môn gây chảy máu nhưng điều quan trọng hơn là huyết áp sẽ tăng có thể dẫn tới tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim. Để đỡ phải rặn khi đi ngoài, người già cần ăn nhiều rau quả, chuối, khoai, uống nhiều nước để chống táo bón.
8. Không nên nói nhanh, nói nhiều
Một số nhà khoa học Mỹ phát hiện khi ta nói chuyện bình thường dù chỉ là chuyện vui nhẹ nhàng, các tế bào trong cơ thể vẫn chịu tác động và ảnh hưởng tới huyết áp. Thử nghiệm khoa học với 100 người mỗi người đọc 2 trang tài liệu với tốc độ nhanh chậm khác nhau. Kết quả cho thấy người đọc tốc độ vừa phải thì huyết áp, nhịp tim bình thường.
Người đọc nhanh quá, đọc liến thoắng thì lập tức huyết áp tăng, nhịp tim tăng nhưng khi đọc thong thả trở lại, huyết áp, nhịp tim lại giảm xuống. Qua đó ta thấy người già nên nói ít, nói chậm thì có lợi cho sức khỏe. Những cụ nào bị bệnh tim mạch, bị huyết áp càng phải nói chậm, nói ít.
9. Không nên xúc động
Đối với người già mạch máu đã lão hóa nếu xúc động mạnh, quá giận dữ hoặc quá vui dễ bị nhồi máu cơ tim và đứt mạch máu não. Do đó, người già không nên xúc động tránh mọi sự tức giận, buồn phiền mà cần sống thanh thản, hòa nhã, vui vẻ, bỏ qua hết mọi chuyện, ảnh hưởng đến tâm lý, sức khỏe.
Có một câu nói rất hay: "Đừng để chết vì thiếu hiểu biết". Vì thật ra đã có rất nhiều người chết vì thiếu hiểu biết kể cả những người còn trẻ.
Qua sự hiểu biết ít ỏi của bản thân, qua kinh nghiệm cuộc sống và qua tham khảo các tài liệu y học mới nhất của nước ngoài, mong rằng với bài viết ngắn này sẽ giúp các bậc cao niên sống lâu, sống khỏe, sống vui tăng thêm nhiều tuổi thọ.
Trong một tuyên bố đầy bất ngờ vào ngày 6/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức hé lộ nguyên nhân sâu xa khiến ông muốn rút Washington khỏi liên minh NATO. Theo đó, hòn đảo chiến lược Greenland và thái độ của các đồng minh trong cuộc xung đột tại Trung Đông chính là những tác nhân chính đẩy mối quan hệ này đến bờ vực đổ vỡ.
Theo Tổng thống Donald Trump, mâu thuẫn giữa ông và Liên minh Bắc Đại Tây Dương không chỉ đơn thuần là vấn đề ngân sách mà bắt nguồn từ một mục tiêu cụ thể: đảo Greenland. "Nếu mọi người muốn biết sự thật, toàn bộ mọi thứ bắt đầu từ Greenland," ông Trump khẳng định.
Lãnh đạo Mỹ cho biết tham vọng sáp nhập hòn đảo thuộc chủ quyền của Đan Mạch – một thành viên NATO – đã bị liên minh này khước từ quyết liệt. Thái độ không hợp tác của các đồng minh trong vấn đề này đã khiến ông đưa ra phản ứng gay gắt: "Chúng tôi muốn có Greenland, nhưng họ không muốn giao hòn đảo đó cho chúng tôi. Thế là tôi nói 'tạm biệt'".
Không dừng lại ở câu chuyện lãnh thổ, Tổng thống Trump tiếp tục dùng những lời lẽ nặng nề để công kích năng lực của liên minh quân sự lớn nhất hành tinh. Ông thẳng thừng gọi NATO là "con hổ giấy" và cho rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin hoàn toàn "không e ngại" tổ chức này.
Lý do cho sự khinh miệt này, theo ông Trump, xuất phát từ việc các đồng minh NATO đã quay lưng khi Mỹ cần sự hỗ trợ nhất trong các cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông. Ông chia sẻ rằng mình đã tìm đến các đối tác với lời đề nghị giúp đỡ không quá khắt khe, nhưng câu trả lời nhận được chỉ là sự từ chối thẳng thừng.
Căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh truyền thống đã lên tới đỉnh điểm sau các sự kiện liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch bị Iran phong tỏa từ cuối tháng 2. Trước đó, vào ngày 20/3, ông Trump từng cáo buộc NATO "hèn nhát" khi không hỗ trợ Mỹ mở lại eo biển này.
Thậm chí, một số thành viên chủ chốt như Pháp, Italy và Tây Ban Nha còn có động thái gây sốc khi cấm máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận và căn cứ để tấn công Iran.
Bên cạnh NATO, các đối tác chiến lược khác như Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia cũng rơi vào tầm ngắm chỉ trích của ông Trump vì sự thiếu hỗ trợ. Ngược lại, Tổng thống Mỹ dành lời khen ngợi cho các quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Kuwait, Bahrain, Qatar và UAE, coi đây là những đồng minh thực sự khi đã đứng về phía Mỹ trong cuộc đối đầu với Iran.
Giữa bối cảnh lòng tin sụt giảm nghiêm trọng, Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự kiến sẽ có chuyến thăm Washington trong tuần này để thực hiện các cuộc hội đàm cấp cao với Tổng thống Trump cùng các quan chức hàng đầu như Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.
Chuyến đi này được xem là nỗ lực cuối cùng để xoa dịu những căng thẳng vốn đã tích tụ từ lâu. Tuy nhiên, với việc ông Trump liên tục đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh và công khai những bất mãn về vấn đề Greenland cũng như eo biển Hormuz, tương lai của NATO dưới sự dẫn dắt của Mỹ đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Sau khi ông trùm ''buôn vàng'' Vũ Minh Châu cùng con trai bị khởi tố vì sai phạm kế toán nghiêm trọng, gây thất thoát 150 tỷ đồng ngân sách. Mới đây, Công ty Bảo Tín Minh Châu đã chính thức phản hồi về tình hình vận hành và cam kết chất lượng sản phẩm giữa tâm điểm pháp lý.
Theo báo Dân trí, ngày 2/4, Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố ông Vũ Minh Châu cùng con trai Vũ Minh Tú và hai kế toán về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Hành vi sai phạm tập trung vào việc lập hệ thống sổ sách kép nhằm che giấu doanh thu khổng lồ.
Theo kết quả điều tra, từ năm 2020 đến 2023, doanh thu thực tế của doanh nghiệp đạt khoảng 13.700 tỷ đồng. Tuy nhiên, con số báo cáo thuế lại thấp hơn tới 9.700 tỷ đồng. Sự chênh lệch này khiến Ngân sách Nhà nước bị thiệt hại ước tính khoảng 150 tỷ đồng.
Thủ đoạn của các đối tượng là sử dụng song song nhiều hệ thống phần mềm. Các phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro và Excel được dùng để theo dõi hoạt động kinh doanh thực tế. Trong khi đó, phần mềm Misa chỉ dùng riêng cho mục đích kê khai báo cáo thuế với số liệu đã bị điều chỉnh.
Đến nửa cuối năm 2024, nhằm đối phó sự kiểm tra, ông Châu chỉ đạo xóa dữ liệu trên các phần mềm cũ. Doanh nghiệp chuyển sang dùng hệ thống Excel và phần mềm Fox AI để quản lý mua bán. Dữ liệu sau đó được bộ phận kế toán lọc và tổng hợp lại trước khi đẩy lên phần mềm thuế.
Trước biến cố pháp lý của dàn lãnh đạo, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu đã phát đi thông báo chính thức. Doanh nghiệp xác nhận đang "phối hợp nghiêm túc" với phía công an, cung cấp mọi hồ sơ và tài liệu cần thiết để phục vụ công tác xác minh sai phạm.
Về tình hình vận hành, phía Bảo Tín Minh Châu khẳng định mọi hoạt động kinh doanh tại các cơ sở vẫn diễn ra bình thường. Công ty cam kết đảm bảo sự thông suốt trong giao dịch và gửi lời xin lỗi đến các đối tác, khách hàng về những lo ngại phát sinh.
Đối với vấn đề chất lượng, đơn vị này tuyên bố toàn bộ sản phẩm vàng bạc, đá quý vẫn đáp ứng đúng tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng định danh. Đây là nỗ lực nhằm ổn định tâm lý người tiêu dùng trong bối cảnh vụ án đang được mở rộng.
Đại diện doanh nghiệp nhấn mạnh sẽ tuyệt đối tuân thủ các yêu cầu pháp lý sau khi có kết luận cuối cùng. Đồng thời, công ty dự kiến triển khai các phương án nâng cao dịch vụ và ổn định tổ chức. Mọi diễn biến mới sẽ được cập nhật công khai trên các kênh truyền thông của hãng.
Hiện tại, Cơ quan Cảnh sát điều tra đang tiếp tục mở rộng vụ án. Các điều tra viên đang làm rõ hành vi của những đối tượng liên quan để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, quyết tâm làm sáng tỏ mọi sai phạm trong quản lý tài chính tại đây.
Trong khuôn khổ Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã tiến hành quy trình bầu Chủ tịch nước và thống nhất cao với nhân sự được giới thiệu.
Với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc h
ội thông qua Nghị quyết bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sinh năm 1957, quê quán xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên. Đồng chí có trình độ Giáo sư Khoa học An ninh, Tiến sĩ Luật học; Cao cấp lý luận chính trị.
Đồng chí là Tổng Bí thư khóa XIII, XIV; Ủy viên Bộ Chính trị khóa XII, XIII, XIV; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XI, XII, XIII, XIV; Đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV; XVI.
Sau khi theo học Đại học An ninh Nhân dân (nay là Học viện An ninh Nhân dân), đồng chí có hơn 30 năm công tác trước khi được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Công an vào năm 2010. Sau đó, từ tháng 4/2016, đồng chí giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Công an.
Đầu năm 2019, đồng chí Tô Lâm được thăng cấp bậc hàm lên Đại tướng, trở thành người thứ tư trong lịch sử Công an Nhân dân mang cấp bậc hàm cao nhất.
Tháng 5/2024, Đại tướng Tô Lâm được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước và ba tháng sau được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII bầu giữ chức Tổng Bí thư. Đồng chí có hai tháng đảm nhiệm cương vị Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và giữ chức Tổng Bí thư từ tháng 10/2024.
Ngày 22/1/2026, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí được bầu là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Tại Hội nghị lần thứ nhất ngày 23/1/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Theo nghị quyết về công bố kết quả bầu cử và danh sách 500 người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI được Hội đồng Bầu cử quốc gia công bố chiều 21/3/2026, đồng chí Tô Lâm Tô Lâm trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại đơn vị bầu cử số 1 của TP Hà Nội.
Từ 8-10/4, vận trình đảo chiều nhanh. 3 con giáp được quý nhân nâng đỡ, tháo gỡ bế tắc và bất ngờ tìm ra cơ hội trong chính thử thách.
Ba ngày giữa tuần tưởng chừng bình lặng lại là điểm xoay vận mạnh. Từ 8–10/4, một số con giáp đón luồng khí mới: khó khăn không biến mất ngay, nhưng cánh cửa khác bất ngờ mở ra.
Tuổi Dần
Dần bước vào nhịp tăng tốc khi những vướng mắc trước đó bắt đầu lộ hướng tháo gỡ. Áp lực công việc vẫn còn, nhưng không còn cảm giác “bí lối” như trước. Các mối quan hệ trong môi trường làm việc trở nên mềm hơn, tạo điều kiện để Dần xoay chuyển tình thế.
Tuổi Dần có những ngày thuận lợi khi khó khăn được tháo gỡ
Điểm sáng nằm ở quý nhân xuất hiện đúng thời điểm. Đó có thể là người đưa ra lời khuyên then chốt, hoặc một cơ hội hợp tác tưởng nhỏ nhưng lại mở ra hướng đi mới. Nhờ đó, Dần nhìn thấy giải pháp ngay trong vấn đề từng khiến mình bế tắc.
Tài vận có dấu hiệu khởi sắc nhẹ nhưng đều. Những khoản thu chưa lớn ngay lập tức, song mang tính bền. Nếu biết tận dụng thời điểm này để điều chỉnh cách làm việc và mở rộng kết nối, Dần dễ tạo nền cho bước tiến rõ rệt sau đó.
Tuổi Tỵ
Tỵ trải qua ba ngày với nhịp chuyển nhanh và rõ. Những việc tưởng chừng đình trệ lại bất ngờ “chạy” trở lại. Các tín hiệu tích cực đến liên tục, giúp Tỵ lấy lại sự chủ động và tự tin trong quyết định.
Quý nhân của Tỵ không chỉ hỗ trợ về thông tin mà còn mở ra cơ hội cụ thể. Một lời giới thiệu, một kết nối mới hoặc một lời mời hợp tác có thể trở thành bước ngoặt. Điều quan trọng là Tỵ nhận ra giá trị của cơ hội này ngay khi nó xuất hiện.
Dòng tiền có dấu hiệu cải thiện rõ hơn so với trước đó. Không chỉ đến từ nguồn chính, Tỵ còn có khả năng tìm thấy hướng thu phụ hoặc cách tối ưu hóa công việc hiện tại. Đây là thời điểm nên hành động nhanh, tránh chần chừ vì cơ hội đến và đi rất gọn.
Tuổi Dậu
Dậu bước vào giai đoạn “bật lại” sau chuỗi ngày chững. Những khó khăn không còn dồn dập, thay vào đó là cảm giác nhẹ nhõm và kiểm soát tốt hơn. Tư duy trở nên sắc bén, giúp Dậu nhìn ra điểm mấu chốt trong vấn đề.
Sự xuất hiện của quý nhân mang tính định hướng rõ ràng. Một lời góp ý đúng trọng tâm hoặc một sự hỗ trợ đúng lúc giúp Dậu tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức. Nhờ vậy, những việc tưởng kéo dài lại được rút ngắn đáng kể.
Cơ hội với Dậu không đến theo cách ồn ào mà nằm ngay trong những gì đang làm. Khi thay đổi góc nhìn hoặc điều chỉnh cách tiếp cận, Dậu dễ phát hiện ra “lối đi mới” từ chính tình huống cũ. Nếu tận dụng tốt, ba ngày này có thể trở thành bước đệm quan trọng cho giai đoạn tiếp theo.
Ba ngày 8–10/4 không phải là thời điểm mọi thứ tự nhiên suôn sẻ, mà là lúc vận may xuất hiện đúng chỗ cần. Với Dần, Tỵ và Dậu, thử thách vẫn còn, nhưng cánh cửa đã mở. Vấn đề nằm ở việc nhận ra và bước qua đúng lúc.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
Thailand
