Một lần đi uống nước với người yêu, anh chàng liền tâm sự :
_Sắp tới sinh nhật thằng bạn thân của anh mà anh nghĩ mãi không ra món quà gì để tặng cho nó.
Cô bồ liền hỏi :
_Sao thế anh?
_À, bởi vì nó quá đầy đủ rồi. Là giám đốc một công ty lớn đang ăn nên làm ra, ở biệt thự sang trọng, có xe riêng.... cái gì nó cũng có đủ cả!
Cô bồ nghe xong liền thỏ thẻ :
_Hay là anh tặng em cho anh ấy đi anh....!?

VietBF@sưu tập

Những gì đang diễn ra ở Công viên quốc gia Yellowstone của Mỹ có thể tiết lộ nhiều điều về sự sống ngoài hành tinh.

Trong một nghiên cứu vừa đăng tải trên tạp chí khoa học PNAS Nexus, nhóm tác giả dẫn đầu bởi tiến sĩ Eric Boyd từ Đại học bang Montana đã vén màn bí ẩn về sự sống ngầm ở Công viên quốc gia Yellowstone: Một cộng đồng vi sinh vật rộng lớn, phản ứng năng động với năng lượng địa chấn

Công viên quốc gia Yellowstone là lãnh địa của núi lửa quái vật cùng tên, nơi có cảnh quan ngoạn mục như một thế giới ngoài hành tinh và liên tục xảy ra những cơn động đất nhỏ.



Suối nước nóng Grand Prismatic là biểu hiện bề mặt của một hệ thống tầng chứa nước ngầm rộng lớn trong Công viên quốc gia Yellowstone, nơi sự sống ngầm phát triển mạnh mẽ - Ảnh: David Mencin


Khi động đất xảy ra, nhiều thứ có thể dịch chuyển cùng lúc. Các lớp đá có thể nứt vỡ và để lộ bề mặt khoáng chất mới. Chất lỏng trước đó bị giữ lại có thể bị đẩy ra ngoài. Nước có thể được chuyển hướng vào các kênh dẫn mới.

Cùng nhau, những thay đổi này có thể kích hoạt các phản ứng hóa học mới và làm thay đổi "thực đơn" hóa học của sự sống dưới bề mặt công viên quốc gia này.

Để ghi lại những thay đổi, các nhà khoa học thu thập mẫu nước từ một lỗ khoan sâu gần 100 mét ở rìa phía tây của Hồ Yellowstone 5 lần.

Dữ liệu cho thấy nồng độ hydro, sunfua và carbon hữu cơ hòa tan tăng lên sau mỗi trận động đất.

Những thay đổi hóa học này đi kèm với sự gia tăng số lượng tế bào phù du, cho thấy hoạt động hoặc số lượng vi sinh vật tăng lên cùng với những thay đổi về thành phần hóa học của nước.

Nói cách khác, sự sống dưới bề mặt ở đây là một cộng đồng vi sinh vật phản ứng năng động với năng lượng địa chấn: Mỗi cơn động đất nhỏ là một cú kích thích giúp các dạng sống này "tỉnh thức", phát triển nhanh đột biến, ngày càng đông đúc và đa dạng về loài.

Những phát hiện này cho thấy năng lượng địa chấn đóng vai trò tích cực hơn nhiều trong việc định hình các hệ sinh thái ngầm so với những gì chúng ta đã biết trước đây, theo SciTech Daily.

Các cơ chế tương tự có thể hoạt động trên các hành tinh đá khác chứa nước: Nếu các cơn động đất nhỏ có thể làm mới hóa học bề mặt ở những nơi khác, nó có thể làm tăng khả năng sinh sống của vi khuẩn trên các hành tinh như Sao Hỏa, cũng như trên nhiều "mặt trăng sự sống" của hệ Mặt Trời.

VietBF@ sưu tập

Theo như nam diễn viên Cổ Thiên Lạc phải nhập viện vào ngày mới đây do tình trạng sức khỏe bất ổn nên đã phải bỏ lỡ một số hoạt động quảng bá bộ phim mới do anh sản xuất, đảm nhận vai chính vì nam diễn viên này gặp vấn đề sức khỏe. Việc này buộc anh phải vắng mặt tại một số hoạt động quảng bá phim mới Tầm Tần Ký (hay còn gọi là Bước vào quá khứ).

Theo China Times, Cổ Thiên Lạc phải nhập viện ngày 2/1 do tình trạng sức khỏe bất ổn. Việc này buộc anh phải vắng mặt tại một số hoạt động quảng bá phim mới Tầm Tần Ký (hay còn gọi là Bước vào quá khứ). Tuy nhiên, đến hôm nay 3/1, nam diễn viên đã xuất hiện ở hoạt động quảng bá phim tại Thâm Quyến với diện mạo tươi tắn hơn, tinh thần cũng khá thoải mái.

Xuất hiện trước khán giả, Cổ Thiên Lạc hài hước chia sẻ: “Hôm qua tôi có chút việc phải giải quyết ở thế giới cổ đại nên tạm thời quay về đó. Bây giờ mọi chuyện đã xong xuôi, tôi trở về rồi”. Chưa dừng lại, nam diễn viên còn trêu chọc bạn diễn: “Hôm nay đến lượt Lâm Phong có việc ở thế giới cổ đại và phải quay về quá khứ”.

Cùng ngày 3/1, đơn vị phát hành Huaying Entertainment thông báo Cổ Thiên Lạc (vai Thiếu Long) và Tuyên Huyên (vai Vũ Đình Phương) đến Đài Loan vào 8-9/1 để tham gia 4 sự kiện giao lưu, quảng bá phim tại rạp Vieshow Titan, Hội trường Songren, Đài Bắc. Đây cũng là lần đầu tiên Cổ Thiên Lạc trở lại Đài Loan quảng bá phim sau 12 năm, kể từ thời điểm anh tham gia giới thiệu Nghe lén 3 vào 2014.

Bộ phim Bước vào quá khứ dự kiến ra mắt tại thị trường Đài Loan vào 9/1. Đây là phần điện ảnh tiếp theo của tác phẩm kinh điển Tầm Tần Ký, do Cổ Thiên Lạc đảm nhận vai trò nhà sản xuất kiêm nam chính. Dự án quy tụ dàn diễn viên đình đám như Cổ Thiên Lạc, Lâm Phong, Tuyên Huyên, Quách Thiện Ni và Đằng Lệ Danh.

Về thành tích phòng vé, bộ phim đang ghi nhận kết quả ấn tượng. Tại Hong Kong, tác phẩm chính thức ra rạp từ 31/12/2025. Phim thu về 11,3 triệu HKD ngay trong ngày đầu công chiếu tại Hong Kong và Macau, qua đó lập kỷ lục doanh thu ngày mở màn cao nhất lịch sử điện ảnh Hong Kong.

Tính đến trưa 3/1, tức ngày thứ 4 kể từ khi công chiếu, tổng doanh thu phim tại Hong Kong và Macau cán mốc 31 triệu HKD. Tại thị trường Trung Quốc đại lục, phim đạt hơn 120 triệu NDT sau 3 ngày.

Vừa qua, nam tài tử và Hồng Kim Bảo tham gia Gala Điện ảnh Hong Kong (Trung Quốc) lần đầu tổ chức tại Việt Nam diễn ra ngày 6-8/11/2025 ở TP.HCM. Tại đây, Cổ Thiên Lạc tiết lộ món ăn ở Việt Nam mà anh nhớ nhất là bánh mì. Diễn viên cũng bất ngờ trước sự chào đón của đông đảo fan Việt khi anh xuất hiện tại sân bay Tân Sơn Nhất vào tối 5/11/2025.

Một chuyến đi câu cá thư giãn bất ngờ trở thành tình huống dở khóc dở cười khi những con khỉ trên đảo ngang nhiên trộm bia rồi ngồi uống cạn trước sự bất lực của chủ nhân.


Ảnh cắt từ clip.

Sự việc xảy ra khi ông Pichet Thitisuwat đang đi câu cá trên một hòn đảo thuộc tỉnh Chonburi, Thái Lan. Trong lúc dừng chân ăn trưa, Pichet và những người đi cùng để bia trong thùng đá rồi xuống biển bắt mực. Khi quay trở lại, họ tá hỏa phát hiện số bia đã bị những con khỉ trên đảo lấy trộm.

Đoạn clip ghi lại cho thấy hai con khỉ khát nước liên tục đổ bia từ lon vào miệng rồi uống cạn, trong khi Pichet và những người khác chỉ có thể đứng từ xa quan sát. Đáng chú ý, một con khỉ khác còn gục đầu vào cây cột, trông chẳng khác nào đang say bia.

Pichet chia sẻ: "Tôi đi câu cá rồi dừng lại ở đảo để ăn trưa, chúng tôi bỏ bia vào thùng đá rồi xuống biển bắt mực, nhưng khi quay lại thì phát hiện lũ khỉ đã lấy trộm và uống cạn".

Theo Pichet, không ai dám tiến lại gần để lấy lại bia vì lũ khỉ tỏ ra hung dữ, tưởng rằng con người đang tìm cách cướp thức ăn của chúng. "Vì vậy, mọi người chỉ biết ngồi nhìn từ xa", anh nói.

VietBF@ sưu tập

1 – Những anh chị cả đời một vợ một chồng, hiển nhiên là vô cùng đáng quí, là phúc lành may mắn, xin chúc mừng các anh chị.
Nhưng thiệt thòi của các anh chị là ở chỗ, các anh chị không bao giờ được trải nghiệm những cảm giác kỳ diệu tuyệt vời khi đi dự đám cưới người vợ - hoặc chồng - mình đã ly hôn nửa năm trước đó, rồi chợt nhận ra người phụ nữ/đàn ông đứng trên sân khấu sắp thuộc về người khác kia đã từng là của mình và mọi thứ của người ấy đều ngon biết bao...
Và, khi ta đang đau đớn vì tiếc nuối thì đùng phát... người đó gặp ta và nói rằng người đó vẫn yêu ta, và rằng, chưa từng bao giờ quên ta...
2 - Ấy là lần tôi được vợ cũ mời đi dự đám cưới cô ấy.
Tôi và nàng kết hôn và sống với nhau 5 năm mặn nồng, rồi trong một cơn tự ái vớ vẩn nào đó, nàng dọa ly hôn, tôi bảo ok, thách nhà giàu húp tương hả, ly hôn thì ly hôn.
Và chúng tôi ly hôn chóng vánh.
Sáu tháng sau nàng bập vào một đại gia già nhưng giàu , và đám cưới xảy ra sau đó một tháng, ngay và luôn.
Tất nhiên, nàng đến tận nhà đưa thiếp mời, vẻ hân hoan như muốn chứng tỏ rằng nàng hoàn toàn hạnh phúc, rằng tôi chả là cái gì sất...
Tôi nghênh ngang đến dự đám cưới của nàng, thoạt đầu còn tỏ ra vui hớn hở, nói phét nói lác với bạn bè rằng hôm nay đi chúc phúc cho vợ cũ thế này thế nọ...
Nhưng khi nhìn nàng trong bộ váy cưới khoác tay lão chú rể ra sân khấu thì toàn thân tôi nóng bừng lên. Trời ơi, tất cả tòa thiên nhiên ngày xưa là của tôi thì từ hôm nay, tất cả những thứ đó thuộc về lão già nhăn nheo nom như cóc cụ đang đi bên nàng. Cứ hình dung mặt lão đang vần vò nàng... là tôi phát điên lên!
Không thể nhìn cảnh đó, tôi đứng dậy đi ra khỏi phòng cưới.
Tôi rẽ vào gian phòng nhỏ ngay cạnh phòng cưới, kiểu phòng dành cho khách hút thuốc giữa bữa tiệc, ngồi phịch xuống bộ salong, rút thuốc đốt thuốc lá liên tục như để trấn an, kiềm chế...
Tôi cứ ngồi một mình ở đó chừng nửa tiếng, bỗng cửa phòng xịch mở, và nàng xuất hiện. Tôi giật mình và ngạc nhiên. Vẻ mặt nàng cũng không che giấu sự sửng sốt. Rõ ràng, sự ngẫu nhiên đã đẩy tôi và nàng vào gian phòng này.
- Sao anh lại ngồi đây?
- Anh hơi mệt thôi, ngồi hút điếu thuốc! Còn em sao lại vào đây?
- Em vừa đi chúc rượu một vòng, èo, chóng hết cả mặt nên muốn trốn một lúc, với lại ... anh ấy cũng đang ngồi ở bàn bạn bè.... toàn già hói!
Sau đó là im lặng. Nàng ngồi im tôi cũng ngồi im. Rồi tôi thở dài.
Nàng nhìn sang tôi tò mò:
- Anh sao thế?
- Anh đã làm hỏng tất cả! – Tôi buồn bã đáp – Mới chỉ trước đây một năm thôi, cuộc sống thật tốt đẹp biết bao, anh đã có tất cả, một gia đình và em... anh đã biết thế nào là hạnh phúc, vậy mà anh làm hỏng hết! Giờ anh ngồi ở đây chỉ một mình... anh đã làm hỏng hết rồi!
Có lẽ nhận thấy thái độ của tôi thảm hại một cách chân thành, nàng tỏ ra băn khoăn.
- Anh ... có sao không đấy?
- Anh không sao! – Tôi cười gượng – Đáng lẽ anh không nên nói chuyện này, anh đến đây để chúc mừng đám cưới của em mà!Thôi, ra với anh ấy đi! Anh nom anh ấy cũng ... được đấy, chắc chưa đến 70...và rất phong độ, còn anh, anh muốn ngồi đây thêm lúc nữa, và anh sẽ...
Bất thình lình, nàng không nói gì hết mà chồm sang ôm nghiến lấy tôi và hôn. Tôi lập tức đáp lại. Nụ hôn mà 5 năm bên nhau chưa bao giờ thôi nóng bỏng và cuồng nhiệt..
3 – Nụ hôn sau gần năm trời chia ly, như muốn kéo dài không dứt, cuối cùng tôi cũng cố đẩy được nàng ra.
- Anh muốn em ly hôn ngay sau hôm nay, anh sẽ đến đón em ngay tắp lự!
- Không được! – Nàng thở dài – Ngay khi đăng ký kết hôn, anh ấy đã làm thừa kế cho em một phần gia tài của anh ấy, 30 tỷ! Hãy kiên nhẫn, sức khỏe anh ấy không được tốt, chỉ đợi nhiều nhất là năm năm thôi, em sẽ là bà góa!
- Năm năm ư? – Tôi gắt lên – Bằng cả cuộc hôn nhân vừa qua của em và anh đấy! Và nếu trí nhớ em không tồi thì em còn nhớ chúng ta đã làm gì nhau suốt năm năm đó? Anh không muốn ngồi chờ và hình dung cảnh lão già ấy lặp lại những việc đó ... trên người em!
- Nhưng em không muốn bỏ không ba mươi tỷ!
Tôi nhìn mặt nàng, cô bé đáng yêu này đôi khi thực dụng đến không chịu nổi
- Vậy là em sẽ ngủ với người em không yêu suốt 5 năm, vì tiền, em biết người ta gọi đó là nghề gì không?
- Nhưng anh nghĩ đi, nếu em quay về với anh ngay bây giờ, rồi nghèo đói như xưa thì cũng mau chán lắm, tiền sẽ giúp ta hạnh phúc hơn!
- Được rồi, để anh cho em biết một điều, anh chưa định nói ngay bây giờ đâu, nhưng em buộc anh phải nói, anh vừa được ... ông nội thừa kế 25 tỷ.
- Hai nhăm tỷ? – Nàng tròn mắt – Đâu ra vậy?
- Em không nhớ ông bà anh có quả nhà phố cổ à? Vừa bán được 100 tỷ và ông đã chia đều cho bốn đứa cháu...
Nàng suy nghĩ rất căng thẳng, rồi kết luận.
- Nếu em quay về với anh ngay lúc này thì cũng vì 25 tỷ thôi, nghĩ xem, em sẽ ngủ với anh vì 25 tỷ và người ta sẽ gọi đó là nghề gì?
Dứt lời nàng dứt khoát đứng dậy:
- Cố chờ em, năm năm là dài nhất, có khi không đến đâu, chúng ta sẽ có 55 tỷ!

VietBF@sưu tập

- Troy là một tên trộm. Một hôm, sau một mẻ trộm chưa được gì hết đã bị phát giác. Anh ta chạy thục mạng loanh quanh tìm chỗ trốn, bước đường cùng đến một đập nước đành nhẩy vội xuống bờ đập. Nhìn quanh quất không thấy có một lùm bụi nào để chui vào ẩn trốn, anh đành ngồi đại xuống đám cỏ đầy bùn. Xa xa đám người rượt theo tìm anh đang chạy tới. Bí quá, anh nhắm mắt lại không dám nhìn họ, cũng không dám nhúc nhích.
Đám đông chạy tới nơi, ngạc nhiên thấy một người ngồi an nhiên giữa đám bùn. Họ bảo nhau:
“Ông này là ai?”
Một người thấy tư thế của ông giống như một thầy tu, nên nói với mấy người kia:
“Có thể ông ta đang ở trong thiền định!”
Thế là mọi người đồng chắp tay kính cẩn chào và hỏi:
“Thưa thầy, chúng con xin phép làm rộn thầy. Từ nãy giờ thầy có thấy một người nào chạy ngang qua đây không? Chúng con đang truy tìm một tên trộm.”
Anh trả lời: “Ờ… tôi không để ý, không nghe thấy gì hết.”
Thế là đám đông kéo nhau đi. Chừng một đoạn đường họ quay trở lại chỗ anh ngồi. Anh vẫn còn ở đó vì chưa biết đi đâu. Thấy anh im lặng, không nhúc nhích, họ rất kính nể, sụp xuống xá lậy và mời anh về trụ ngôi chùa làng đến bây giờ chưa có vị tăng nào về. Trong lúc ngặt nghèo như thế, anh chỉ biết nhận lời để chờ thời.
Tuy ở trong chùa, nhưng máu ăn trộm nơi anh vẫn mạnh. Anh định bụng chờ cơ hội thuận tiện, trộm một mẻ kha khá rồi trốn biệt qua tỉnh khác thật xa.
Sáng sớm hôm đó, anh vào chánh điện, tóm gọn cho vào tay nải nào lư hương, đèn đuốc… những món đồ thờ phụng cổ kính đắt giá, sửa soạn ra đi.
Thình lình một Phật tử đến than khóc vì một người thân mới qua đời đêm qua. Ông ta đến chùa nhờ anh cầu siêu. Anh để vội tay nải xuống, lấy khăn lông lau lau chùi chùi mấy món đồ, làm như đang lau dọn bàn thờ. Anh an ủi ông Phật tử vài câu, ghi tên kẻ quá vãng vào tờ giấy và hứa sẽ đến nhà tụng kinh. Thế là mưu toan ăn trộm một lần nữa lại bất thành! Anh thở dài, ngao ngán. Xếp vội các món đồ thở trở lại lên bàn, anh lót lòng đỡ mấy miếng bánh còn lại từ chiều hôm qua, xong chuẩn bị đến nhà Phật tử. Cũng may anh tìm được nghi thức tụng kinh cầu siêu trong tủ kinh sách, nên yên lòng khoác áo ra đi.
Và như thế ngày này qua ngày nọ, anh ẩn nhẫn trong chùa đợi thời cơ. Nhưng chẳng gặp được cơ hội thuận tiện. Rồi người thì hỏi đạo, kẻ thì thỉnh đi tụng đám, anh không có thì giờ tính kế mưu nữa, chỉ biết tìm tòi trong tủ kinh những sách Phật pháp đọc và học để trả lời câu hỏi của Phật tử. Rồi anh tập ngồi thiền, niệm Phật cho khỏi suy nghĩ lo lắng đến tương lai. Lâu ngày cuộc sống của anh “đạo tặc” bất đắc dĩ phải nương náu cửa chùa này cũng êm xuôi, dần dần anh cảm thấy an ổn hơn.
Và thấm thoát đã hơn năm.
Thói quen mới của anh bây giờ là theo thời khóa của nếp sống nhà chùa, từ miếng ăn miếng ngủ đến lao động và công phu sáng chiều. Anh vui với công việc hàng ngày: quét dọn vệ sinh nhà Chùa, trồng trọt chút rau chút bắp. Anh vui với những người nông dân chất phác chân lấm tay bùn, chia xẻ với họ từng niềm vui nỗi buồn, thúng nếp họ gặt, đám khoai anh trồng. Nghĩ lại thời gian qua anh đã sống quá tệ hại, không biết đến công lao cần cù khó nhọc của họ, mà nỡ trộm cướp thành quả dành dụm chắt chiu của họ.
Thật tội lỗi biết bao! Anh cảm thấy hối hận vô vàn. Và từ đó anh dành nhiều thì giờ bái sám.
Kể từ đây dấu vết thói quen của cuộc đời một tên trộm thực sự tan biến. Anh bây giờ là một con người mới, con người hiền thiện và là chỗ nương tựa tâm linh cho dân làng.
Cuộc đời con người có những diễn biến thật bất ngờ, họa và phúc đan nhau nối tiếp như một tấm thảm muôn mầu thật thú vị. Tâm con người cũng thế, như một hang động bí ẩn đầy những ngõ ngách kỳ lạ với những cảnh trí muôn vẻ.
Người theo cảnh hay cảnh theo người? Đi sâu tìm hiểu tâm con người, có lẽ chúng ta sẽ hiểu được phần nào những cơ duyên đến trong cuộc đời chúng ta.

VietBF@sưu tập

Một trong những bệnh truyền nhiễm dễ lây nhất thế giới đang xuất hiện trở lại tại các sân bay ở Mỹ, làm dấy lên lo ngại mới.


Một ca sởi được ghi nhận tại sân bay quốc tế Newark Liberty vào tháng 12/2025. Ảnh: IMAGO/ZUMA Wire.
Hậu đại dịch Covid-19, những phương tiện công cộng như máy bay, tàu hỏa hay xe buýt vẫn là "môi trường lý tưởng" cho các mầm bệnh hô hấp khu trú. Bên cạnh nỗi lo thường trực về cúm mùa và cảm lạnh, giới chức y tế Mỹ vừa phát đi cảnh báo về sự trở lại đáng ngại của bệnh sởi.

Theo thông cáo của Sở Y tế bang New Jersey, một ca sởi được ghi nhận ở hành khách từng có mặt tại sân bay quốc tế Newark Liberty vào ngày 12/12/2025. Ngay sau đó, cơ quan này đã triển khai truy vết những người có khả năng tiếp xúc gần để ngăn nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Trước đó, một trường hợp khác cũng được xác nhận ở hành khách bay đến và đi từ sân bay quốc tế Boston Logan, một trong những sân bay nhộn nhịp nhất nước Mỹ, trong các ngày 11 và 12/12.

Sở Y tế Công cộng bang Massachusetts cũng phát đi cảnh báo riêng, nhấn mạnh rằng sởi là bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vaccine. Chính vì vậy, việc số ca mắc tăng trở lại trên toàn quốc được đánh giá là điều đáng lo ngại.

Theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ, trong năm 2025, Mỹ ghi nhận hơn 2.000 ca sởi, mức cao nhất kể từ năm 1992. Lý giải nguyên nhân sởi quay trở lại, đại diện Liên minh Vaccine toàn cầu (Gavi), cho biết sởi được xem là virus có khả năng lây lan mạnh nhất, dựa trên chỉ số R0 (số người trung bình có thể bị lây từ một ca bệnh).

Tương tự Covid-19 và cúm, virus sởi lây qua các hạt trong không khí khi người nhiễm bệnh ho hoặc hắt hơi. Đáng chú ý, các hạt virus này có thể tồn tại trong không khí đến hai giờ, khiến người khác vẫn có nguy cơ nhiễm bệnh ngay cả khi không tiếp xúc trực tiếp.

Bệnh sởi đầu tiên lây nhiễm vào đường hô hấp, sau đó lan ra khắp cơ thể, gây sốt cao, sổ mũi, ho, mắt đỏ, chảy nước và phát ban. Phát ban thường xuất hiện từ 3 đến 5 ngày sau các triệu chứng đầu tiên, bắt đầu là các đốm đỏ phẳng trên mặt và sau đó lan xuống cổ, thân, cánh tay, chân và bàn chân. Khi phát ban xuất hiện, sốt có thể tăng đột biến trên 40 độ C.

Sởi đã được ghi nhận trong y văn suốt khoảng hai thế kỷ và vaccine phòng bệnh được phát triển từ những năm 1960. Tuy nhiên, theo Gavi, tình trạng do dự hoặc từ chối tiêm vaccine ngày càng gia tăng trong những năm gần đây.

Nguyên nhân bao gồm thông tin sai lệch về vaccine, tác động kéo dài của đại dịch Covid-19 và nhiều khủng hoảng toàn cầu khác. Trước thực tế này, nhiều chuyên gia y tế đã liên tục lên tiếng khẳng định vaccine an toàn và hiệu quả, với điều kiện tỷ lệ bao phủ trong cộng đồng đủ cao để tạo miễn dịch tập thể.

Các chuyên gia cũng cho biết nguy cơ mắc sởi ở người đã tiêm đủ vaccine là rất hiếm. Dù vậy, trong môi trường đông đúc như sân bay, hành khách vẫn được khuyến cáo chủ động bảo vệ bản thân. Nếu có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh, việc đeo khẩu trang không chỉ giúp hạn chế phát tán virus mà còn bảo vệ những người xung quanh.

Dù số ca sởi tại Mỹ hiện vẫn ở mức thấp so với quy mô dân số, sự xuất hiện của bệnh tại các trung tâm giao thông lớn cho thấy nguy cơ bùng phát hoàn toàn có thể xảy ra nếu lơ là các biện pháp phòng ngừa cơ bản.

VietBF@ sưu tập

Ngày 3/1, Trung Quốc lên tiếng phản đối việc Mỹ can thiệp vào tình hình Venezuela và bắt giữ vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro.

“Trung Quốc vô cùng bàng hoàng và lên án mạnh mẽ việc Mỹ trắng trợn sử dụng vũ lực chống lại một quốc gia có chủ quyền và hành động chống lại tổng thống của nước này (Nicolas Maduro)”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh trong tuyên bố đưa ra ngày 3/1.

“Những hành động bá quyền như vậy của Mỹ vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và chủ quyền của Venezuela, đồng thời đe dọa hòa bình và an ninh ở khu vực Mỹ Latin và Caribe. Trung Quốc kiên quyết phản đối điều đó. Chúng tôi kêu gọi Mỹ tuân thủ luật pháp quốc tế và các mục đích và nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc, và ngừng vi phạm chủ quyền và an ninh của các quốc gia khác”, người phát ngôn nói thêm.

Trong khi đó, người phát ngôn của Tổng thư kýLiên Hợp Quốc António Guterres cho biết người đứng đầu tổ chức liên chính phủ lớn nhất thế giới “vô cùng lo ngại” về hành động quân sự của Mỹ tại Venezuela.

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc cho rằng hành động này sẽ để lại “những hệ lụy tiềm tàng đáng lo ngại với khu vực”, người phát ngôn Stéphane Dujarric cho biết.

“Bất kể tình hình ở Venezuela ra sao, những diễn biến này tạo thành tiền lệ nguy hiểm. Tổng thư ký tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế, bao gồm Hiến chương Liên Hợp Quốc”, ông Dujarric nhấn mạnh trong một tuyên bố.

Các nhà lãnh đạo trên khắp Mỹ Latin cũng đã đưa ra những phản ứng khác nhau đối với cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela.

Chủ tịch nước Cuba Miguel Díaz-Canel lên án điều mà ông gọi là cuộc tấn công “tội ác” của Mỹ vào Venezuela. Ông viết trong bài đăng trên mạng xã hội X: “Cuba lên án và khẩn cấp yêu cầu phản ứng của cộng đồng quốc tế đối với cuộc tấn công tội ác của Mỹ vào Venezuela. Khu vực hòa bình của chúng tôi đang bị tấn công một cách tàn bạo”.

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cũng đăng trên mạng xã hội X, trích dẫn một đoạn trong Hiến chương Liên Hợp Quốc, rằng các quốc gia thành viên phải kiềm chế việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại sự toàn vẹn lãnh thổ của một quốc gia khác. Bà tuyên bố chính phủ nước này “lên án mạnh mẽ và bác bỏ” cuộc tấn công.

Tổng thống Colombia Gustavo Petro cho biết đất nước của ông đang theo dõi tình hình ở nước láng giềng Venezuela với mối quan ngại sâu sắc. “Chính phủ Colombia bác bỏ bất kỳ hành động quân sự đơn phương nào có thể làm trầm trọng thêm tình hình hoặc gây nguy hiểm cho dân thường”, ông Gustavo Petro viết trên mạng xã hội.

Tổng thống sắp mãn nhiệm của Chile Gabriel Boric cho biết chính phủ của ông bày tỏ “quan ngại và lên án” cuộc tấn công của Mỹ. “Cuộc khủng hoảng Venezuela phải được giải quyết thông qua đối thoại và sự hỗ trợ của chủ nghĩa đa phương, chứ không phải thông qua bạo lực hoặc sự can thiệp của nước ngoài”.

Trong khi đó, Tổng thống Argentina Javier Milei - đồng minh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, có vẻ hoan nghênh việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela bằng thông điệp ngắn gọn trên mạng xã hội X: “Tự do tiến lên! Tự do muôn năm!”.

Tổng thống Ecuador Daniel Noboa cũng hoan nghênh tin tức này, đồng thời kêu gọi các lãnh đạo đối lập Venezuela và người dân giành lại đất nước.

Bộ Ngoại giao Nga cho biết, Ngoại trưởng Sergey Lavrov đã bày tỏ “tình đoàn kết vững chắc” với Venezuela trong cuộc điện đàm với Phó Tổng thống Delcy Rodríguez.

Trong cuộc điện đàm, ông Lavrov “bày tỏ tình đoàn kết vững chắc với người dân Venezuela trước sự xâm lược vũ trang. Hai bên nhất trí ngăn chặn leo thang hơn nữa và tìm cách giải quyết tình hình thông qua đối thoại”, thông cáo của Bộ Ngoại giao Nga cho biết.

Hai bên đều bày tỏ mong muốn “tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Nga và Venezuela”, thông cáo cho biết thêm.

Venezuela anh 1
Ông Trump chia sẻ hình ảnh ông Maduro bị bịt mắt và còng tay.
Tiền lệ nguy hiểm
Theo các chuyên gia, việc Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ đạo bắt tổng thống đương nhiệm của Venezuela ngay tại thủ đô cho thấy mức độ mới của quyền lực toàn cầu không bị kiềm chế.

Nhà lãnh đạo Mỹ thông báo về việc này trong đoạn đăng chỉ vỏn vẹn 74 từ trên mạng xã hội, cho thấy ông sẵn sàng hành động dứt khoát, đột ngột và có thể liều lĩnh, để theo đuổi các mục tiêu chính sách đối ngoại đa dạng và thay đổi liên tục của mình, mà ít quan tâm đến tiền lệ, hậu quả và cả luật pháp quốc tế.

Theo bài viết của CNN, chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân từ nơi được canh gác nghiêm ngặt ở Caracas để đưa về Mỹ xét xử tạo ra một tiền lệ nguy hiểm, khi Tổng thống Maduro là người đứng đầu của quốc gia trở thành mục tiêu chính trị của Mỹ. Bất kể cáo trạng của Mỹ viết gì, hành động này luôn mang tính chính trị.

Nhiều chính quyền liên tiếp của Nhà Trắng đều muốn lật đổ chính phủ cánh tả ở Venezuela, dù là để chống buôn bán ma túy, vì dầu mỏ, hay để sắp xếp khu vực.

Trong nhiệm kỳ hai, Tổng thống Mỹ Trump lấy việc chống ma tuý làm lý do để nhắm vào ông Maduro, với cáo buộc nhà lãnh đạo này dính dáng đến các băng đảng đưa ma tuý vào Mỹ.

Tuy nhiên, lý do này cũng gây hoài nghi. Vì Colombia, nơi sản xuất cocaine hàng đầu thế giới, nằm ngay sát biên giới. Các băng đảng ma túy ở Mexico và Colombia là những thế lực lớn hơn, nhưng dường như ít được quân đội Mỹ chú ý.

Theo các chuyên gia, phía sau hành động này là tham vọng lớn hơn của Washington về việc siết chặt kiểm soát khu vực lân cận, điều mà Mỹ đề cập trong Học thuyết Monroe cập nhật. Venezuela thân thiện với Mỹ hơn sẽ tốt cho Washington, và quan trọng hơn cả là hàng triệu người Venezuela đang ở Mỹ có thể về nước.

Chưa rõ điều gì sẽ xảy ra tiếp theo và ai sẽ lên lãnh đạo Venezuela. Cũng phải chờ xem chiến dịch quân sự của Mỹ có châm ngòi cho cơn thịnh nộ chống Mỹ ở Venezuela, hay người dân nước này sẽ chấp nhận một sự thay đổi, trong bối cảnh nền kinh tế Venezuela vẫn chìm trong khủng hoảng.

Sự ra đi của ông Maduro là một chiến thắng đối với Tổng thống Trump, nhưng kịch bản hỗn loạn hoặc sụp đổ nếu xảy ra sẽ gây tổn thất dây chuyền. Các nhà quan sát cho rằng kế hoạch cho điều tiếp theo quan trọng hơn màn phô trương sức mạnh đáng kinh ngạc của Mỹ trên bầu trời Caracas vào sáng sớm 3/1.

VietBF@ sưu tập

Cô con gái xách đồ về nhà, vừa kể lể với mẹ:

"Anh ấy xem con không bằng mấy đồng lẻ của ảnh nữa. Con lấy mấy đồng lẻ anh ấy cũng không cho..."

Người mẹ bức xúc:

"Đúng là đồ keo kiệt! Thế nó nói sao?"

Cô con gái thở dài:

"Anh ấy bảo: Em lấy hết tiền chẵn đi, để lại cho anh mấy đồng lẻ anh uống cà phê."

VietBF@sưu tập

Trong một biến cố gây ra chấn động dư luận quốc tế, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố quân đội Mỹ đã thực hiện "một cuộc tấn công với quy mô lớn" và đã bắt sống Tổng Thống Nicolás Maduro cùng vợ ông, bà Cilia Flores. Vợ chồng Maduro đã được đưa ra khỏi lãnh thổ Venezuela để đối mặt các tội danh hình sự tại Mỹ. Thông tin này được Trump viết trên Truth Social ngày 3 tháng Giêng, đánh dấu sự kết thúc đột ngột của một chế độ từng được coi là bất khả xâm phạm kéo dài hơn một thập niên qua.

(Minh họa)
Đây là bước leo thang dữ dội nhất trong chiến dịch gây ra áp lực kéo dài trong nhiều tháng qua của chính quyền Trump nhắm vào Caracas, với lý do Maduro đứng đầu một tổ chức buôn lậu ma túy quy mô lớn và đã gian lận bầu cử. Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi khẳng định Maduro và vợ sẽ bị truy tố tại Tòa Án Khu Vực Nam New York với các tội danh "âm mưu khủng bố và buôn lậu" cùng với nhiều các cáo buộc khác…

Người thừa kế của "El Comandante Chavez"

Từ một tài xế xe buýt vô danh ở Caracas đến kẻ bị Hoa Kỳ treo giải thưởng 50 triệu USD, hành trình chính trị của Nicolás Maduro là bức tranh cô đặc về sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy cánh tả, sự suy tàn của một quốc gia dầu mỏ và bi kịch của quyền lực không được kiểm soát.

Nicolás Maduro Moros sinh ngày 23/11/1962 ở thủ đô Caracas trong một gia đình nghèo. Không xuất thân từ giới tinh hoa quân sự hay tài phiệt, tuổi trẻ của Maduro gắn với những chuyến xe buýt công cộng và hoạt động công đoàn trong ngành giao thông. Con đường chính trị của ông chỉ thực sự mở ra khi Venezuela bước vào thời kỳ biến động vào đầu thập niên 1990, với cuộc đảo chính bất thành năm 1992 do viên sĩ quan nhảy dù Hugo Chávez dẫn đầu.

Sau đó Maduro đã trở thành một trong những người ủng hộ trung thành nhất của "El Comandante" (người chỉ huy) Hugo Chávez. Ông ta vận động cho việc trả lại tự do cho Chávez, tham gia xây dựng phong trào chính trị mới, và từng bước tiến thân trong bộ máy quyền lực sau khi Chávez đã đắc cử tổng thống hồi năm 1998. Năm 2000, Maduro đã đắc cử vào Quốc Hội. Đến năm 2005, Maduro làm chủ tịch Quốc Hội, rồi được Chávez bổ nhiệm làm Ngoại trưởng vào năm 2006. Sáu năm sau, ông trở thành Phó tổng thống.

Maduro được Chavez "chọn mặt gửi vàng" trong những ngày cuối đời vì bệnh ung thư. Khi Chávez đã qua đời năm 2013, Maduro thắng cử sít sao trong cuộc bầu cử đặc biệt, với cách biệt chưa đầy hai điểm phần trăm. Đó là chiến thắng mong manh nhưng đủ để cho ông tiếp quản di sản chính trị đồ sộ của người tiền nhiệm, và cả những mầm mống khủng hoảng âm ỉ từ lâu.

Kế thừa mô hình "chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21" của Chávez, Maduro tiếp tục chính sách kiểm soát giá cả, quốc hữu hóa và phân phối phúc lợi dựa vào nguồn thu từ dầu mỏ. Tuy nhiên, khi giá dầu bị lao dốc, nền kinh tế Venezuela vốn được phụ thuộc nặng vào xuất cảng dầu, đã rơi vào vòng xoáy suy thoái nặng nề. Trong giai đoạn 2012-2020, GDP Venezuela bị giảm hơn 70%, lạm phát lên đến mức siêu lạm phát, có thời điểm vượt 100,000%. Siêu thị trống rỗng, thuốc men khan hiếm…

Cùng với khủng hoảng kinh tế là khủng hoảng về chính trị. Các cuộc biểu tình đã nổ ra liên tiếp từ năm 2014, cao điểm là các đợt phản kháng dữ dội năm 2017 và 2019. Chính quyền Maduro đáp trả với biện pháp cứng rắn. Hàng trăm người đã thiệt mạng, hàng ngàn người bị bắt.

Năm 2015, phe đối lập giành chiến thắng trong bầu cử Quốc Hội. Tuy nhiên, thay vì chấp nhận thế cân bằng quyền lực mới, chính quyền Maduro sử dụng Tối Cao Pháp Viện và Hội Đồng Bầu Cử Quốc Gia để vô hiệu hóa Quốc Hội do phe đối lập kiểm soát. Một Quốc Hội mới, thân chính phủ, đã được thành lập ra vào năm 2017 trong bối cảnh có nhiều cáo buộc về gian lận. Từ đó, Maduro gần như chỉ cai trị bằng sắc lệnh. Các tổ chức quốc tế, trong đó có Liên Hiệp Quốc và Tổ Chức Các Quốc Gia Châu Mỹ (OAS), nhiều lần cảnh cáo về sự xói mòn nghiêm trọng của chế độ pháp quyền và tính cách độc lập tư pháp tại Venezuela.

Cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 7/2024 một lần nữa đã bị cáo buộc gian lận. Hội Đồng Bầu Cử Quốc Gia do Maduro kiểm soát tuyên bố ông đã thắng cử. Phe đối lập cho công bố biên bản kiểm phiếu cho thấy ứng viên Edmundo González Urrutia đã thắng áp đảo. Dù vậy, Maduro vẫn tổ chức lễ nhậm chức nhiệm kỳ ba vào tháng Giêng, 2025, với bài phát biểu hùng hồn tự so sánh mình như "David chống Goliath" trong cuộc chiến đương đầu với Hoa Kỳ. Ông cáo buộc Mỹ và phe đối lập âm mưu lật đổ chính phủ Venezuela, thậm chí còn đe dọa "khởi động chiến tranh thế giới thứ 3".

Trong khi đó, Washington cáo buộc Maduro đứng đầu "Cartel de los Soles", tổ chức mafia buôn lậu ma túy do các giới chức cao cấp Venezuela điều hành. Theo Bộ Ngoại Giao Mỹ, Maduro hợp tác với bọn du kích FARC của Colombia để vận chuyển hàng tấn cocaine, cung cấp vũ khí và huấn luyện dân quân. Năm 2020, Bộ Tư Pháp Mỹ truy tố Maduro với các cáo buộc "khủng bố" và "buôn lậu ma túy", ban đầu cho treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ ông này, sau đó (thời Tổng Thống Joe Biden) nâng lên 25 triệu USD và cuối cùng là 50 triệu USD vào tháng Tám, 2025.

Đất nước đã tan hoang
Dưới thời Maduro, Venezuela chứng kiến cuộc di cư lớn nhất trong lịch sử Mỹ Latin: khoảng 8 triệu người phải khăn gói rời bỏ đất nước. Liên Hiệp Quốc và Human Rights Watch ước tính có hơn 20,000 người đã bị giết hại ngoài vòng pháp luật. Năm 2011, Tòa Án Hình Sự Quốc Tế mở điều tra chính thức về tội ác chống nhân loại của chế độ Maduro.

Venezuela tụt hàng chục bậc trên bảng xếp hạng tự do báo chí toàn cầu. Theo bảng Xếp Hạng Tự Do Báo Chí Thế Giới (World Press Freedom Index) do Tổ Chức Phóng Viên Không Biên Giới (Reporters Without Borders–RSF) cho công bố ra vào năm 2025, Venezuela hiện được xếp thứ 160 trong 180 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hàng trăm cơ quan truyền thông đã bị đóng cửa, vô số nhà báo bị bắt hoặc buộc phải lưu vong. Chính quyền kiểm soát phần lớn truyền hình quốc gia, hạn chế internet trong các thời điểm nhạy cảm, tạo ra tình trạng "mất làn sóng thông tin" kéo dài. Trong bối cảnh đó, mạng xã hội vừa là kênh thông tin thay thế, vừa là mảnh đất màu mỡ cho các tin giả và tuyên truyền.

Cho đến những ngày cuối năm 2025, kinh tế Venezuela vẫn còn khó khăn trầm trọng. Trong bài báo ngày 21/11/2025 ("The Peril of Ousting Maduro"), tờ Foreign Affairs cho biết kinh tế nước này đã bị co rút lại chỉ còn bằng khoảng một phần tư so với quy mô trước đây.

Lạm phát hàng năm, vốn ở mức hai con số vào năm 2024, được dự báo tăng lên gần 700% vào năm 2026, theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Khoảng cách giữa tỷ giá hối đoái chính thức của chính phủ và tỷ giá thị trường được sử dụng cho các giao dịch không chính thức đã liên tục mở rộng, cho thấy đồng tiền quốc gia đang bị cho định giá quá cao. Tháng Giêng, 2025, hai tỷ giá này gần như bằng nhau; hiện nay, tỷ giá chính thức là 226 bolivar đổi 1 USD, thấp hơn nhiều so với tỷ giá thị trường là hơn 300 bolivar đổi 1 USD.

Đời sống khó khăn bội phần. Mức lương tối thiểu 130 bolivar mỗi tháng hiện chỉ còn giá trị chưa đến 1 USD! Ngay cả khi có các khoản tiền thưởng lớn, nhiều viên chức khu vực công cũng chỉ may mắn kiếm được hơn 100 USD mỗi tháng. Chi phí sinh hoạt cho một gia đình ở Venezuela hiện cao gấp khoảng năm lần số tiền đó.

Chính phủ Caracas luôn phủ nhận nền kinh tế trong tình trạng tồi tệ. Tháng Mười, Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez khoe rằng Venezuela đã trải qua 18 quý tăng trưởng GDP liên tiếp và dự báo mức tăng trưởng là 8.5% trong năm 2025, những số liệu thống kê lạc quan cao dựa chủ yếu vào việc tăng sản lượng dầu mỏ. Tuy nhiên, 80% người dân Venezuela đang sống trong cảnh nghèo đói, và tầng lớp trung lưu đang dần biến mất.

Khi không còn bóng của Nicolás Maduro
Vài giờ sau khi Trump loan báo bắt sống vợ chồng Nicolás Maduro, Bộ Tư pháp Mỹ công bố bản cáo trạng dài 25 trang cáo buộc Maduro đứng đầu đường dây buôn bán cocaine trên toàn cầu. Có tên trong cáo trạng là Cilia Flores (vợ của Maduro); con trai của Maduro, Nicolas Maduro Guerra; cùng Diosdado Cabello (Bộ trưởng Nội vụ); Ramón Rodríguez Chacín (cựu Bộ trưởng Nội vụ) và thủ lãnh băng giang hồ Tren de Aragua…

Chưa ai có thể nói điều gì sẽ đến tiếp theo nhưng sự sụp đổ của Maduro có thể dẫn Venezuela đến tình trạng chưa chắc đã sáng sủa hơn, ít nhất là trong thời điểm trước mắt. Khoảng trống quyền lực có thể được lấp đầy từ nhiều nhóm vũ trang khác nhau, từ các băng nhóm du kích Colombia đến các băng đảng tội phạm. Hàng ngàn tay súng của Quân đội Giải phóng Quốc gia (ELN), một nhóm du kích Marxist Colombia hoạt động từ những năm 1960, hiện còn nương náu ở Venezuela, dưới sự bảo kê của Nicolás Maduro. Đó là chưa kể nhóm giang hồ khét tiếng Tren de Aragua lâu nay cũng sống dưới sự che chở của chế độ Maduro.

Nói cách khác, Venezuela không thể nhanh chóng trở thành quốc gia dân chủ thật sự. Mọi cặp mắt giờ đây đang đổ dồn vào Maria Corina Machado, nhân vật bất đồng chính kiến lẫy lừng vừa giành được giải Nobel Hòa bình 2025. Theo giới quan sát, hai nhân vật sáng giá nhất kế nhiệm Nicolás Maduro là María Corina Machado và Edmundo González (cựu đại sứ Venezuela tại Argentina). Trên thực tế, trước đây Washington đã công nhận Edmundo González là người đứng đầu hợp pháp của Venezuela sau khi ông này đã đánh bại Nicolás Maduro trong cuộc bầu cử hồi năm 2024.

Tổng hợp

Sở hữu thiết kế hiện đại, loạt trang bị khủng, đặc biệt là hệ thống camera cao cấp đi kèm giá bán rẻ hấp dẫn, chiếc điện thoại Xiaomi này đang “oanh tạc” phân khúc tầm trung đầu năm 2026.
Từng là “con át chủ bài” trong phân khúc cận cao cấp của Xiaomi, Xiaomi 14T nay đã lùi lại nhường ánh hào quang cho Xiaomi 15T và tiếp tục “quậy đục nước” phân khúc tầm trung.

Hiện tại, chiếc Xiaomi 14T cấu hình 12GB/512GB đang được bán với giá chỉ 11.790.000 đồng, rẻ chưa bằng nửa iPhone 17 nhưng xét về trang bị thì không thua kém nhiều.

Xiaomi 14T là chiếc điện thoại thực dụng với thiết kế phẳng hoàn toàn, gọn nhẹ không rườm rà. Ngay cả mô-đun camera cũng được làm tối giản nhất có thể với cụm hình vuông và các ống kính đồng nhất.

Mặt lưng được hoàn thiện với lớp kính mờ tạo cảm giác trên tay như iPhone 16 cao cấp. Khung máy tuy bằng nhựa nhưng cảm giác như kim loại và khó nhận biết là nhựa.


Chưa bàn tới cấu hình phần cứng, Xiaomi 14T gây ấn tượng mạnh về tính năng khi bổ sung AI mạnh mẽ và thú vị không kém gì Galaxy AI nhà Samsung. Những tính năng mới dựa trên AI này bao gồm khoanh tròn để tìm kiếm (Circle to Search), Phiên dịch AI (AI Interpreter), Phụ đề AI (AI Subtitles) hay Ghi chú AI (AI Notes) biến Xiaomi 14T linh hoạt không kém gì Galaxy S24 nhưng rẻ hơn cả chục triệu.

Mặt trước của Xiaomi 14T là màn hình CrystalRes OLED 6,67 inch với độ phân giải 1220p, tốc độ làm mới 144Hz, độ sâu màu 12 bit và chứng nhận Dolby Vision, Nó gây chú ý với độ sáng tối đa 4.000 nits vượt xa iPhone 16 Pro Max và Galaxy S24 Ultra. Màn hình này hứa hẹn về khả năng xử lý nhanh chóng, chất lượng hiển thị tuyệt vời trong mọi tình huống.

Xiaomi 14T có chip Dimensity 8300-Ultra, với CPU mới hơn và mạnh hơn, đồ họa được cải thiện và bộ nhớ UFS 4.0 nhanh hơn. Nhờ đó, tuy không đạt đến cấp độ cao nhất nhưng với mức giá chưa đầy 13 triệu, Xiaomi 14T có thể chiến mọi tác vụ mà không hề giật lag bao gồm cả các tác vụ AI đòi hỏi nhiều tài nguyên.

Camera Leica là thứ mà Xiaomi 14T sở hữu lợi thế. Nó sở hữu 2 ống kính cực kỳ quan trọng với độ phân giải cao là camera chính 50MP và camera tele 2x 50MP. Camera góc siêu rộng 12MP giúp máy có đủ bộ các ống kính cho các bối cảnh chụp. Hệ thống camera mới hỗ trợ rất nhiều tính năng quay video tuyệt vời như hiệu ứng bokeh và Rack Focus.
Đối với pin và sạc, chiến thần nhiếp ảnh mới nhà Xiaomi sở hữu pin 5000 mAh cơ bản nhưng kèm sạc nhanh có dây tới 67W (có kèm sạc trong hộp). Tuy không quá cao cấp trong nhà Xiaomi nhưng vượt trội trước các flagship cao cấp như iPhone 16 Pro Max hay Galaxy S24 Ultra.


Tóm lại, với giá bán chưa đến 12 triệu đồng, Xiaomi 14T vẫn là chiếc điện thoại Android tầm trung hấp dẫn bậc nhất Việt Nam hiện nay, trang bị vẫn “out trình” so với các đối thủ cùng phân khúc.

VietBF@ sưu tập

Chiếc máy tính 2.000 năm tuổi

Về cốt lõi, máy tính là một thiết bị xử lý đầu vào - đầu ra: nó tiếp nhận mệnh lệnh, thực thi các chương trình, tự động thực hiện các phép tính và đưa ra kết quả.

Theo định nghĩa căn bản này, chiếc máy dệt hoa (ti hua ji) cổ đại của Trung Quốc – có niên đại hơn hai thiên niên kỷ từ thời Tây Hán – hoàn toàn có thể được công nhận là chiếc máy tính sớm nhất thế giới, theo nhận định của Hiệp hội Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (CAST).

Được khai quật vào năm 2012 từ một ngôi mộ có niên đại khoảng năm 150 trước Công nguyên tại Thành Đô, cỗ máy dệt lụa tinh xảo này đã sử dụng phương thức tính toán có thể lập trình.

"Chương trình" của nó tồn tại dưới dạng các thẻ mẫu vật lý – phiên bản cổ xưa của phần mềm – dùng để điều khiển việc nâng từng sợi dọc theo một thiết kế đã được cài đặt sẵn.

Một sợi dọc được nâng lên đại diện cho số 1, trong khi sợi hạ xuống đại diện cho số 0.

Trong một video đăng tải trên mạng xã hội vào ngày 27 tháng 12, CAST khẳng định đây là "phần cứng máy tính" cổ nhất thế giới từng được biết đến, đi kèm với đó là "phần mềm" tương ứng – chính là chương trình vận hành máy dệt hoa.

CAST là tổ chức khoa học chính thức lớn nhất tại Trung Quốc. Việc tổ chức này tham gia vào cuộc tranh luận toàn cầu về việc ai là người phát minh ra chiếc máy tính đầu tiên, cũng như công khai xác nhận khung dệt Thành Đô là phần cứng máy tính sơ khai, cho thấy một động thái mạnh mẽ nhằm viết lại lịch sử công nghệ từ góc nhìn phi phương Tây.

Qua nhiều thế hệ, quan điểm phổ biến vẫn cho rằng khoa học và máy tính bắt nguồn từ châu Âu. Tuy nhiên, khi Trung Quốc đang trở lại vị trí dẫn đầu về công nghệ toàn cầu – từ mạng di động thế hệ thứ năm (5G), trí tuệ nhân tạo (AI) đến robot – người dân nước này đang khôi phục lại một di sản bị lãng quên: các nghệ nhân Trung Hoa đã nắm vững những nguyên lý về khả năng lập trình, tự động hóa và mã hóa thông tin từ hơn 2.000 năm trước.

Phép màu tinh xảo của người xưa

Cỗ máy tại Thành Đô sử dụng 10.470 sợi dọc được điều khiển bởi 86 miếng "lập trình" màu nâu, kiểm soát hơn 9,6 triệu điểm giao nhau với các sợi ngang. Một khi đã được lập trình, nó có thể vận hành đồng thời trên 100 thiết bị, tạo ra kết quả là những hoa văn lụa dệt tinh xảo với độ chính xác tuyệt đối.

Trước khi máy dệt hoa ra đời, các hoa văn trên vải dệt phải được tạo ra hoàn toàn thủ công.

Tất cả các loại vải lụa đều được dệt từ sự đan xen của sợi dọc và sợi ngang. Để tạo ra hoa văn theo thiết kế sẵn, người thợ dệt phải cẩn thận nâng các sợi dọc cụ thể tại những vị trí chính xác, cho phép con thoi mang sợi ngang khác màu luồn qua.

Quá trình này làm tăng khối lượng công việc lên đáng kể. Trung Quốc đã sớm giải quyết thách thức này thông qua cơ giới hóa, điều giúp họ trở thành trung tâm sản xuất lụa của thế giới. Tuy nhiên, mốc thời gian chính xác của sự phát triển này vẫn chưa rõ ràng trong suốt nhiều thế kỷ.

Vào tháng 12 năm 2012, trong quá trình xây dựng tuyến tàu điện ngầm số 3 tại Thành Đô, một ngôi mộ thời Tây Hán đã được phát hiện tại khu vực núi Laoguan (Lão Quan Sơn).

Đội khảo cổ Thành Đô đã nhanh chóng tiến hành một cuộc khai quật cứu hộ, và kết quả bất ngờ đã giải mã được bí ẩn lịch sử này. Trong quá trình khai quật Mộ số 2, các nhà khảo cổ đã tìm thấy bốn mô hình khung dệt nằm trong lớp trầm tích dưới đáy của gian phòng phía bắc.

Được bảo quản tốt và có cấu trúc phức tạp, với dấu vết của sợi lụa và thuốc nhuộm còn sót lại trên các bộ phận, những mô hình này đã được các chuyên gia dệt may xác định là những chiếc máy dệt hoa hoàn chỉnh sớm nhất từng được biết đến, không chỉ ở Trung Quốc mà trên toàn thế giới.

Phát hiện này đã được bình chọn là một trong 10 Khám phá Khảo cổ hàng đầu của Trung Quốc năm 2013. Thông qua nghiên cứu khảo cổ học, Trung Quốc sau đó đã phục dựng lại chiếc máy dệt tự động này và làm sáng tỏ nguyên lý hoạt động của nó.

Nguyên lý nhị phân

Chiếc máy dệt hoa tự động này vận hành thông qua một "sách mẫu" – một bản mẫu thiết kế được lập trình tương tự như các thẻ đục lỗ (punch cards) hiện đại.

Người thợ thủ công trước tiên sẽ chuyển ngữ một mẫu thiết kế sang một chuỗi vật lý sử dụng các sợi dây hoặc thanh tre, một quy trình giống như "lập trình" cho máy dệt.

Trong quá trình dệt, người thợ (hoặc một cơ chế tự động) sẽ chạy chu trình theo chuỗi mẫu này. Mỗi nút thắt đóng vai trò như một mệnh lệnh, kiểm soát chính xác sợi dọc nào cần được nâng lên, từ đó hiển thị thiết kế đã định trước thông qua sự đan xen giữa sợi dọc và sợi ngang.

Ngoài những hoa văn tinh xảo mà nó tạo ra, tư duy khoa học ẩn chứa trong chiếc máy dệt hoa này còn đáng kinh ngạc hơn thế.

Nếu hoạt động của máy dệt được biểu diễn bằng mã – trong đó sợi dọc được nâng lên (nằm trên sợi ngang) ký hiệu là 1 và sợi hạ xuống ký hiệu là 0 – toàn bộ hoa văn trên vải sẽ chuyển thành một chuỗi các số 0 và 1. Điều này phản ánh nguyên lý nhị phân, nền tảng của công nghệ máy tính hiện đại.

Đáng chú ý, phương pháp lập trình cho mô hình máy dệt trong mộ Hán ở Laoguan không phải là duy nhất; nó sử dụng ít nhất hai kỹ thuật riêng biệt – khung trượt và cần nối – mỗi kỹ thuật tạo ra những kiểu hoa văn khác nhau.

Sau đó, công nghệ máy dệt hoa của Trung Quốc đã lan truyền sang phương Tây dọc theo Con đường Tơ lụa. Các thương nhân Ba Tư đã giới thiệu nó đến phương Tây vào thế kỷ thứ 6. Đến thế kỷ 12, các xưởng dệt lụa sử dụng máy dệt kiểu Trung Quốc đã xuất hiện tại các thành phố như Lucca và Venice của Ý.

Năm 1805, thợ thủ công người Pháp Joseph Marie Jacquard đã tạo ra một máy dệt hoa văn tự động được điều khiển bằng các thẻ đục lỗ và kim, từ đó ra đời cái tên "máy dệt Jacquard" ở phương Tây.

Karl Marx đã ghi nhận trong bộ Tư bản rằng "trước khi phát minh ra động cơ hơi nước, máy dệt Jacquard là cỗ máy phức tạp nhất," và các khái niệm tự động hóa của nó đã cung cấp nguồn cảm hứng then chốt cho Cách mạng Công nghiệp Châu Âu.

Vào thế kỷ 19, các thẻ đục lỗ của máy dệt hoa tự động cũng đã truyền cảm hứng cho các phương pháp lập trình của những chiếc máy tính sơ khai.

"Máy dệt hoa không đơn thuần là một công cụ dệt may, mà là sự kết tinh của tư duy lập trình và trí tuệ cơ khí cổ đại," ông Wang Yusheng, nguyên giám đốc Bảo tàng Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, nhận định trong một bài viết tháng 2 năm 2025 trên tạp chí China Science Communication .

"Nó đã đưa lụa Trung Quốc trở thành một mặt hàng xa xỉ toàn cầu, định hình bản sắc văn hóa của 'Xứ sở Tơ lụa', đồng thời logic công nghệ của nó đã ảnh hưởng sâu sắc đến các nguyên lý nền tảng của công nghệ thông tin hiện đại."

Năm 1946, một cột mốc quan trọng trong lĩnh vực máy tính đã đạt được với sự hoàn thiện của chiếc máy tính điện tử đa năng đầu tiên trên thế giới, ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer), bởi một nhóm nghiên cứu tại Đại học Pennsylvania.

Một thành viên nòng cốt của nhóm đó là Zhu Chuanju, người được ghi nhận có công thiết kế các phần cấu trúc logic của máy tính. Công trình của ông đã ứng dụng các khái niệm nhị phân và lập trình, những khái niệm mà một số học giả đã truy nguyên về các phát kiến cổ đại của Trung Quốc như máy dệt hoa và triết lý lấy cảm hứng từ hệ nhị phân trong "Kinh Dịch".

Sau những cuộc hôn nhân trước đây. MC Thanh Bạch mới đây lại khiến dân tình xôn xao khi công khai ‘bạn đời’ trong một sự kiện đặc biệt.

MC Thanh Bạch là gương mặt dẫn chương trình quen thuộc với khán giả, được biết đến rộng rãi từ những năm 2000 nhờ phong cách dẫn dắt duyên dáng, hài hước và khả năng ứng biến linh hoạt trên sân khấu. Về đời tư, nam MC từng trải qua hai cuộc hôn nhân. Kể từ năm 2020, ông không còn xuất hiện cùng người vợ thứ hai – bà trùm Thúy Nga. Điều này khiến nhiều người cho rằng cả hai đã âm thầm “đường ai nấy đi”.

Gần đây, MC Thanh Bạch tiếp tục thu hút sự chú ý khi xuất hiện trong một buổi cinetour của Lê Dương Bảo Lâm. Tại sự kiện, ông gây bất ngờ khi ngồi cạnh một người phụ nữ lạ mặt và công khai giới thiệu đó là bạn đời của mình trước đông đảo khán giả.

Trên sân khấu, MC Thanh Bạch chia sẻ: “Xin nhường lời cho người bạn đời ngồi bên cạnh Thanh Bạch, chính là Lý Huỳnh Hoa, sẽ chia sẻ cảm xúc đặc biệt. Đây chưa bao giờ cầm micro nhé quý vị. Cho một tràng pháo tay cho Lý Huỳnh Hoa đi quý vị”.

Ngay lập tức, thông tin này đã làm dấy lên nhiều bàn luận trên mạng xã hội.

Trước đó, Lý Huỳnh Hoa nhiều lần xuất hiện cùng MC Thanh Bạch tại các sự kiện giải trí, song danh tính luôn được giữ kín. Thậm chí, không ít khán giả từng nhầm lẫn người phụ nữ này là trợ lý của nam MC. Mỗi khi dự sự kiện, Thanh Bạch thường đưa Lý Huỳnh Hoa cùng sải bước trên thảm đỏ, thoải mái tạo dáng chụp ảnh chung.



Đáng chú ý, cả hai còn không né tránh việc nắm tay, thể hiện sự thân mật nơi công cộng. Chính những hình ảnh này khiến mối quan hệ giữa MC Thanh Bạch và Lý Huỳnh Hoa nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của dư luận.

Trước đó, vào năm 2016, Thanh Bạch từng gây xôn xao khi công bố tái hôn với bà Thúy Nga – người sáng lập trung tâm Thúy Nga Paris. Không chỉ gây chú ý bởi sự chênh lệch tuổi tác, mối quan hệ này còn khiến công chúng bàn tán khi cặp đôi tổ chức tới 10 lễ cưới, mỗi buổi đều được đầu tư hoành tráng và thu hút sự quan tâm lớn của truyền thông.

Chia sẻ về cuộc sống hôn nhân với Thúy Nga, Thanh Bạch từng nói: “ Nhìn mặt Thúy Nga nghiêm nên nhiều người sợ, nhưng thực ra chị ấy rất vui tính. Ai nói chuyện với chị ấy chỉ cần 3 phút thôi là có thể cười không nhịn nổi rồi. Tất nhiên, vẫn phải có một chút duyên nợ… thì mới giúp chúng tôi gắn bó được với nhau như vậy”.

Hiện tại, MC Thanh Bạch sống khá kín tiếng, hạn chế xuất hiện trước công chúng. Trong một lần hiếm hoi chia sẻ với truyền thông, ông cho biết cuộc sống hiện tại diễn ra nhẹ nhàng, thư thái, chủ yếu dành thời gian cho công việc giảng dạy. Nam MC tự chạy xe máy đến lớp, thỉnh thoảng nhận lời dẫn chương trình hoặc làm giám khảo cho một số show giải trí.

Thời sinh viên ở Sài Gòn, trong cặp sách của các sinh viên tỉnh lẻ như chúng tôi, ngoài giáo trình và vở ghi, thường có thêm một thứ rất quan trọng: một cái chén và một đôi đũa. Không phải để học nấu ăn, mà để… sinh tồn.
Cái chén được bọc kỹ bằng áo thun cũ hay tờ báo, đặt ở ngăn trong cùng của cặp. Bởi vì nếu đang ngồi học mà bỗng nghe “rổn…”, rồi “bể!”, thì coi như hôm đó khỏi ăn cơm. Bể chén đồng nghĩa với nhịn đói. Mà nhịn đói giữa Sài Gòn thì không lãng mạn chút nào.



Có lần đang giờ học, giảng viên đang giảng bài rất say sưa, cả lớp bỗng quay đầu lại vì một tiếng động nhỏ nhưng đau lòng. Một bạn cúi gằm mặt, mở cặp ra nhìn cái chén vỡ. Không ai nói gì, nhưng ai cũng hiểu: tối nay bạn đó sẽ ...
Tôi ở chung phòng trọ với một người bạn. Cuộc sống của chúng tôi xoay quanh : giảng đường,thư viện và
những bữa cơm tập thể
. Bữa sáng bụng đói vẫn đi học.Buổi trưa và bữa chiều ăn cơm tập thể.Cơm tập thể có qui định giờ giấc như sau:
Bữa trưa từ mười giờ rưỡi đến mười hai giờ rưỡi .Buổi chiều từ bốn giờ đến sáu giờ rưỡi. Nhưng nếu hôm nào không có giờ học, chúng tôi phải đến trước nửa tiếng để canh giờ ăn cơm.
Một suất cơm bốn người ăn. Cơm có lẫn bông cỏ ,tô canh rau lỏng và dĩa rau muống già đen xì, có hôm có một lát thịt mỡ mỏng bằng ngón tay út nằm trong tô canh rau lỏng .
Miếng mỡ đó rất đặc biệt: không ai dám gắp trước, vì ai cũng nhường nhau. Cuối cùng, bạn nào ăn chậm nhất thì ăn miếng thịt mỡ đó.
Những hôm có giờ học ra trễ tình cờ ăn cùng suất cơm với các bạn nữ,trong mâm cơm có nhiều món ăn hơn vì quà quê của của các bạn ấy.Những hôm như vậy cơm còn dư nhiều nên chúng tôi gói mang về.
Bữa tối hôm đó trong phòng trọ mới thật sự là “cao lương mỹ vị”. Cơm nguội chan nước lã cho mềm, chấm với muối hột. Muối hột không phải lúc nào cũng tinh khiết, thỉnh thoảng còn lẫn chân gián, cánh gián. Trước khi ăn phải nhặt ra, để qua một bên, rồi mới thong thả đưa cơm lên miệng, vừa ăn vừa vui...
Ăn xong, chúng tôi thường nhìn nhau cười. Cười vì đói mà vẫn còn cơm. Cười vì nghèo mà chưa đến nỗi ngã gục.
Còn hôm nào không có cơm thừa mang về, chúng tôi phải ngủ trước chín giờ tối. Không phải vì buồn ngủ, mà vì nếu thức sẽ đói. Đói mà không có gì ăn thì chỉ còn cách ngủ cho quên.
Tôi nhớ một đêm Noel, ngoài đường, Sài Gòn sáng rực, người ta nắm tay nhau đi dưới ánh đèn. Còn trong phòng trọ nhỏ, tôi và đứa bạn cúi đầu học bài, chuẩn bị thi. Không cây thông, không quà, chỉ có tiếng quạt máy và những ước mơ còn rất mỏng.
Thời gian trôi đi. Rồi chúng tôi cũng lớn lên.
Sau này, khi cuộc sống đã tạm gọi là tử tế, tôi và người bạn năm xưa gặp lại nhau trong bữa cơm thân mật gia đình nhà bạn. Trên bàn ăn là những món ăn thịnh soạn , chung quanh rộn tiếng cười của các đứa bé là con của bạn. Tôi kể lại chuyện ngày xưa — những bữa cơm nguội, những hạt muối hột còn dính chân gián, cánh gián.
Mấy đứa nhỏ tròn mắt nghe, như đang nghe chuyện cổ tích. Còn chúng tôi thì cười rất khẽ, vì hiểu rằng đó là những ngày không dễ gì quay lại, nhưng cũng không thể nào quên.
Và sau cùng, tôi nhận ra:
Có những năm tháng cực khổ đến mức chỉ cần nhớ lại thôi cũng đủ làm mình biết ơn hiện tại.
Và có những bữa cơm nghèo ngày xưa,
đã âm thầm dạy chúng tôi cách ăn chậm,
sống tử tế,
và không bao giờ coi nhẹ
một hạt muối,
một chén cơm,
hay một quãng đời đã đi qua.

VietBF@sưu tập

Trấn Thành gây chú ý khi nói về Tóc Tiên ngay trên sóng truyền hình.

Trấn Thành mới đây có câu nói đầy ẩn ý về Tóc Tiên ngay trên sóng. Cụ thể khi Đông Nhi nhận thử thách xa ông xã Ông Cao Thắng 3 ngày 3 đêm, cô liền từ chối ngay: "Trời đất ơi, không có đừng thách làm không có được". MC Trấn Thành liền nói sang Tóc Tiên: "Bây giờ thử thách sang Tóc Tiên coi. Nó cuốn gói đi 1 tháng luôn không về". Ngay khi ông xã Hari Won dứt lời, Tóc Tiên liền bật cười lớn.


Phát ngôn trên sóng truyền hình của MC Trấn Thành nhanh chóng trở thành chủ đề tranh luận trên mạng xã hội. Nhiều người cho rằng nam MC đình đám đang nói tới câu chuyện có thật về Tóc Tiên. Tuy nhiên số khác lại đưa ra quan điểm rằng Trấn Thành chỉ đang nói chuyện trêu đùa nữ ca sĩ mà thôi.

Tóc Tiên và Hoàng Touliver gặp nhau trong chương trình The Remix 2015. Cô chia sẻ về cơ duyên này: "Lúc về The Remix, tôi không biết Touliver là ai. Tụi tôi được bắt cặp với nhau chỉ vì không tìm được một ai khác, không có sự lựa chọn khác. Anh Hoàng cũng đã được giới thiệu 1 vài ca sĩ nhưng anh cảm thấy không hợp và dự định rút lui rồi. Sau đó anh Hồ Hoài Anh có giới thiệu tôi với anh ấy thì anh lại Ok. Lý do vì ở nhà anh Hoàng thì... bà nội cũng có xem 1 chương trình hải ngoại và có biết đến tôi! Thế nên mới thử, kiểu 'liều ăn nhiều'...".

Nói về việc ít khi đề cập tới chồng, nữ ca sĩ cho hay: "Mọi người có thể hiểu lầm là chúng tôi né tránh nhưng thực ra là không phải. Đây giống như một giao kèo của cả hai. Tôi và anh Hoàng đều là người trong ngành, lại là hai cá tính âm nhạc rất riêng biệt, cái tôi rất lớn. Vì thế, cả hai không có lý do gì để nhắc tới người kia trừ khi đó là một sản phẩm âm nhạc. Tôi tôn trọng chỗ đứng của anh Hoàng và anh ấy cũng tôn trọng chỗ đứng của tôi. Không cần thiết phải cộng hưởng với nhau để tạo hiệu ứng…".

Người hâm mộ theo dõi hành trình của cặp đôi cũng nhận ra Hoàng Touliver và bà xã không có thói quen đeo nhẫn cưới. " Với một đôi không quan tâm đến hình thức và theo chủ nghĩa khắc kỷ như chúng tôi thì còn yêu nhau nghĩa là còn hôn nhân", nữ ca sĩ giải thích.

Hồi đầu tháng 10, Tóc Tiên được bắt gặp rời khỏi một chung cư cao cấp trên đường Tạ Hiện (TP.HCM). Nữ ca sĩ xuất hiện với diện mạo giản dị, gương mặt mộc, phong thái tự nhiên và quen thuộc như người đã sống tại đây một thời gian. Trong một khoảnh khắc khác, Tóc Tiên được bắt gặp loay hoay tìm thẻ thang máy - chi tiết cho thấy cô đã dọn đến căn hộ mới thay vì sống trong biệt thự chung với Touliver như trước. Trong khi đó, Touliver vẫn được thấy thường xuyên ở biệt thự cũ, nơi từng là tổ ấm của hai người sau đám cưới.

Phó Tổng thống JD Vance vừa tung ra một thông điệp cứng như thép về lý do Nhà Trắng quyết định ra tay ở Venezuela: Tổng thống Donald Trump đã đưa ra “nhiều lối thoát” (multiple off ramps) cho Nicolás Maduro, nhưng vẫn đi đến kết cục bị bắt sau một chiến dịch quy mô lớn, kèm theo đòn đánh mạnh vào thủ đô Caracas.

Theo Vance, Trump đã rất rõ ràng từ đầu: nạn buôn ma túy phải chấm dứt, và “dầu bị đánh cắp” phải được trả lại cho Hoa Kỳ. Ông viết rằng Maduro chỉ là “người mới nhất” nhận ra một điều: Trump nói là làm. Và Vance dành lời khen cho các lực lượng đặc nhiệm Mỹ vì đã thực hiện một chiến dịch mà ông gọi là “thật sự ấn tượng.”

“Nhiều lối thoát” nhưng không có lối quay đầu: thông điệp điều kiện của Trump
Vance không đi vào chi tiết các “lối thoát” là gì. Nhưng cách ông mô tả khiến người ta hình dung đó là những cơ hội rút lui, những bước giảm leo thang, những cánh cửa để tránh một cuộc đối đầu trực diện.

Vấn đề nằm ở chỗ: Nhà Trắng nói họ đã mở cửa, nhưng cũng đặt điều kiện. Với Vance, điều kiện đó xoay quanh hai trục: ma túy và dầu. Và khi điều kiện không được đáp ứng, chiến dịch bắt giữ cùng đòn đánh vào Caracas được xem như câu trả lời cuối cùng.

Vance phản bác chỉ trích “phi pháp”: “Không thể trốn công lý chỉ vì sống trong cung điện”
Trong một bài đăng tiếp theo, Vance đẩy thẳng cuộc tranh luận vào mặt trận pháp lý. Ông bác bỏ ý tưởng rằng hành động của chính quyền Trump là “bất hợp pháp,” nhấn mạnh Maduro có nhiều cáo trạng ở Mỹ liên quan đến “narco-terrorism.”

Vance viết đại ý: bạn không thể né công lý vì tội buôn ma túy ở Mỹ chỉ vì bạn sống trong một cung điện ở Caracas. Câu này nghe như khẩu hiệu chính trị, nhưng mục tiêu rõ ràng: biến chiến dịch thành một hành động “thi hành công lý,” chứ không phải một cuộc phiêu lưu quân sự.

Trump đã báo trước: “Đánh trên bộ sẽ sớm bắt đầu”
Bối cảnh cho cú ra tay này đã được Trump gieo từ trước. Ngày 2/12, ông cảnh cáo rằng Mỹ đang chuẩn bị hành động mới chống các mạng lưới buôn ma túy bị cáo buộc ở Venezuela, và các đòn đánh trên bộ sẽ bắt đầu “sớm.”

Trump nói họ “biết họ sống ở đâu,” biết “những kẻ xấu sống ở đâu,” và sẽ ra tay rất nhanh. Trong nhiều tháng, chính quyền Trump đã tiến hành các đòn đánh nhắm vào các tàu bị nghi buôn ma túy.

Nhưng chiến dịch chống ma túy ấy cũng từng gây tranh cãi. Một đòn đánh tiếp theo vào một tàu nghi buôn ma túy ở vùng Caribbean ngày 2/9 — sau khi đòn đánh ban đầu không giết hết những người trên tàu — đã vấp chỉ trích lưỡng đảng, với lo ngại nó có thể cấu thành “tội ác chiến tranh.” Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khi đó tìm cách tạo khoảng cách với quyết định đánh đợt hai, nói rằng họ không biết về nó.

CIA được “bật đèn xanh”, và mệnh lệnh bí mật đánh cartel
Tháng 10, Trump nói ông đã cho phép CIA hoạt động bên trong Venezuela nhằm siết dòng di dân và ma túy bất hợp pháp. Cùng thời điểm, theo các nguồn tin, Trump cập nhật thẩm quyền cho CIA sau khi ký một chỉ thị bí mật yêu cầu quân đội bắt đầu tấn công các cartel ma túy ở Mỹ Latin từ đầu mùa hè.

Tất cả ghép lại thành một đường thẳng chính sách: coi ma túy là chiến trường, coi cartel là mục tiêu quân sự, và coi Venezuela là một mắt xích then chốt.

Florida reo mừng: “Như bức tường Berlin sụp đổ”
Nếu ở Washington là tranh luận đúng-sai và hợp pháp-không hợp pháp, thì ở Florida lại là cảm xúc bùng nổ.

Nhiều dân biểu, nghị sĩ Cộng Hòa Florida sáng Thứ Bảy đồng loạt ca ngợi chiến dịch và việc bắt Maduro. Dân biểu Carlos Gimenez nói ông đã trao đổi với Ngoại trưởng Marco Rubio ngay sau chiến dịch, và gọi đây là “phiên bản Tây bán cầu của sự kiện Bức tường Berlin sụp đổ.”

Ông viết rằng đó là “một ngày trọng đại ở Florida,” nơi tập trung đông đảo người lưu vong Venezuela, Cuba và Nicaragua; cộng đồng của ông “ngập tràn cảm xúc và hy vọng.”

Dân biểu Mario Diaz-Balart công kích Maduro và ca ngợi Trump, nói khi những người khác còn chần chừ, Trump đã nhìn đúng bản chất mối đe dọa và hành động dứt khoát.

Dân biểu Maria Elvira Salazar cảm ơn Trump và Rubio, tuyên bố “narco-terror” do chế độ Maduro áp đặt đã chấm hết, và đã đến lúc “những lãnh đạo chính đáng” của Venezuela khôi phục tự do, tái thiết đất nước.

Thượng nghị sĩ Rick Scott thì gọi đây là “một ngày mới” cho Venezuela và cả Mỹ Latin, cho rằng Mỹ và khu vực an toàn hơn nhờ “sự lãnh đạo” của Trump.

Vì sao Florida là tâm chấn? Con số 49% và câu chuyện lưu vong
Không phải ngẫu nhiên Florida phản ứng mạnh. Người Venezuela di cư tập trung lớn tại tiểu bang này. Theo Migration Policy Institute, giai đoạn 2019–2023 có khoảng 49% người nhập cư Venezuela ở Mỹ cư trú tại Florida.

Bởi vậy, bất kỳ biến động nào ở Caracas cũng dội thẳng vào trái tim chính trị Florida: hy vọng hồi hương, nỗi đau lưu lạc, ký ức về độc tài, và giấc mơ một ngày được trở về dựng lại quê nhà.

Và đó cũng là lý do cùng một sự kiện có thể được gọi bằng hai cái tên hoàn toàn khác nhau: với người ủng hộ, đó là “công lý”; với người hoài nghi, đó là “can thiệp.” Nhưng dù gọi thế nào, tuyên bố của JD Vance đã cho thấy Nhà Trắng muốn đóng khung câu chuyện bằng một kết luận duy nhất: Trump đã cảnh báo, đã mở lối thoát, và khi lối thoát không được bước qua, ông sẽ tự tay khép cánh cửa còn lại.

Chỉ bằng vài chục chữ trên mạng xã hội, Tổng thống Donald Trump đã tự vẽ ra một bức tranh về một nước Mỹ có thể ra tay đột ngột, quyết liệt và với một phần công luận, đó là “đòn kết thúc” dành cho một chế độ bị xem là độc tài.

Làn sóng phản ứng quốc tế đến dồn dập và trái chiều.
Thủ tướng Anh Keir Starmer viết thẳng: phương Tây coi Maduro là “bất hợp pháp” và “không nhỏ giọt nước mắt” trước hồi kết của chế độ này, đồng thời nhấn mạnh tiếp tục bàn với Mỹ về một lộ trình chuyển tiếp dân chủ.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng Maduro đã làm tổn hại phẩm giá chính người dân mình, và nói Paris mong một chuyển tiếp dân chủ dưới vai trò của ông Edmundo González Urrutia.
Ở chiều thận trọng, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói đang theo dõi sát, nhưng nhấn mạnh “mọi giải pháp phải tôn trọng luật quốc tế và Hiến chương Liên Hiệp Quốc.”
Ngược lại, Tổng thống Brazil Lula da Silva gọi cuộc tấn công của Mỹ là hành động xúc phạm nghiêm trọng chủ quyền, vượt qua một “lằn ranh không thể chấp nhận.” Cuba và Mexico lên án gay gắt, gọi đây là tội ác/đòn can thiệp thô bạo. Trung Quốc tuyên bố “bị sốc” và “kịch liệt phản đối” việc Mỹ công khai dùng vũ lực với một quốc gia có chủ quyền.
Trong khi đó, Tổng thống Argentina Javier Milei lại tỏ rõ thái độ hoan nghênh: “Tự do tiến lên!”

Ngay tại Hoa Kỳ: kẻ tung hô “bình minh mới”, người tố “đảo chính vì dầu”
Trong nội bộ Mỹ, các phản ứng cũng không kém phần đối nghịch.
Thống đốc New York Kathy Hochul nói tiểu bang bà có cộng đồng người Ủy Nội Thụy Lạp đông đảo, “đứng cùng các gia đình” với hy vọng về một tương lai ổn định hơn; đồng thời trấn an rằng hiện chưa có mối đe dọa đáng tin nào nhắm vào New York, nhưng lực lượng an ninh đang phối hợp theo dõi sát.
Thống đốc Texas Greg Abbott thì ăn mừng, gọi Maduro là “narco-terrorist” và tuyên bố “Texas và cả thế giới tốt hơn vì việc hắn bị bắt.”
Ở chiều phản đối, Thị trưởng Chicago Brandon Johnson lên án đây là “thay đổi chế độ bất hợp pháp”, vi phạm luật quốc tế và có thể đẩy tình hình tới nguy cơ chiến tranh toàn diện, cho rằng động cơ thật sự là “dầu mỏ và quyền lực.”

Hệ quả không chỉ nằm trên mặt đất. Sau các diễn biến quân sự, không phận khu vực Caribbean bị siết chặt vì lý do “an toàn bay”, kéo theo hàng trăm chuyến bay hủy và hoãn. JetBlue thuộc nhóm chịu tác động nặng, trong khi American Airlines, Delta, United cũng phải cắt/điều chỉnh lịch bay.
Một loạt sân bay ở Puerto Rico, Aruba, Saint Thomas, Saint Lucia… ghi nhận tỷ lệ hủy chuyến rất cao. Bộ Giao thông Mỹ nói các hạn chế sẽ được gỡ khi phù hợp, và các hãng đưa ra miễn phí đổi lịch cho hành khách bị ảnh hưởng.
Trong một ngày, cả vùng biển nắng gió bỗng hóa thành “nút thắt cổ chai” của hàng không: người muốn về không bay được, kẻ muốn đi phải chờ… và thế giới hiểu rằng, đôi khi tiếng nổ ở một thủ đô có thể làm rung cả bầu trời cách đó hàng nghìn cây số.

Phần lớn đội ngũ an ninh của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã thiệt mạng trong cuộc đột kích của Mỹ dẫn đến việc nhà lãnh đạo này bị bắt giữ hôm 3/1, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela - Vladimir Padrino - cho biết.


Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro khi bị Mỹ bắt giữ, đứng cạnh Giám đốc Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA) Terry Cole. Ông Maduro bị dẫn giải xuống khỏi máy bay tại Căn cứ Không quân Vệ binh Quốc gia Stewart ở Newburgh, New York, ngày 3/1. Ảnh: Reuters
Ông Padrino không đưa ra con số thương vong chính xác, nhưng ủng hộ việc tuyên bố Phó Tổng thống Delcy Rodriguez là tổng thống lâm thời, và cho biết lực lượng vũ trang đã được huy động trên khắp đất nước để đảm bảo chủ quyền.

Bộ trưởng cũng yêu cầu Mỹ “trả tự do ngay lập tức” cho Tổng thống Nicolas Maduro và Phu nhân Cilia Flores.

“Chúng tôi yêu cầu trả tự do cho Tổng thống Maduro và Đệ nhất phu nhân”, ông nói. “Đây là một hành động gây hấn nhằm vào tổng thống hợp pháp của Venezuela và phu nhân. Chúng tôi lên án mọi điều đang xảy ra đối với Venezuela. Việc này đi ngược lại chủ quyền của đất nước tôi”.

Phát biểu cùng ngày, Bộ trưởng Nội vụ Venezuela Diosdado Cabello khẳng định chính phủ nước này sẽ vẫn đoàn kết ủng hộ ông Nicolas Maduro. Tổng thống Venezuela đang bị giam giữ ở New York và dự kiến sẽ hầu tòa vào ngày 6/1 với cáo buộc liên quan đến ma túy.

“Ở đây, sự thống nhất của lực lượng cách mạng được đảm bảo hơn cả, và chúng tôi chỉ có một tổng thống duy nhất, tên là Nicolas Maduro. Đừng mắc bẫy những lời khiêu khích của đối phương”, Bộ trưởng Nội vụ Cabello nói, đồng thời kêu gọi người dân bình tĩnh.

Hình ảnh ông Maduro bị dẫn đi bởi lực lượng Mỹ đã khiến nhiều người dân Venezuela bị sốc. Hành động này là sự can thiệp gây tranh cãi nhất của Washington vào khu vực Mỹ Latinh kể từ cuộc tấn công Panama 37 năm trước.

Phó Tổng thống Delcy Rodriguez đã tiếp quản vị trí lãnh đạo lâm thời với sự chấp thuận của Tòa án Tối cao Venezuela, mặc dù bà tuyên bố ông Maduro vẫn là tổng thống.

Do có mối quan hệ mật thiết với các doanh nghiệp tư nhân và hiểu biết sâu rộng về dầu mỏ - nguồn thu nhập chính của Venezuela, bà Rodriguez từ lâu đã được coi là thành viên thực dụng nhất trong nhóm thân cận của ông Maduro, nhưng bà đã công khai phản bác tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng bà sẵn sàng hợp tác với Mỹ.

Chính phủ Venezuela đã tuyên bố trong nhiều tháng, rằng chiến dịch gây sức ép của Mỹ là một nỗ lực nhằm kiểm soát nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ của nước này, đặc biệt là dầu mỏ. Các quan chức Venezuela bày tỏ sự phẫn nộ khi ông Trump nói rằng các công ty dầu mỏ lớn của Mỹ sẽ tiến vào Venezuela.

“Chúng tôi rất phẫn nộ vì cuối cùng mọi chuyện đã được phơi bày. Sự thật là họ chỉ muốn dầu mỏ của chúng tôi”, ông Cabello, người có quan hệ thân thiết với quân đội, nói thêm.

Công ty dầu khí nhà nước Venezuela PDVSA đang yêu cầu một số liên doanh của mình cắt giảm sản lượng dầu thô bằng cách đóng cửa các mỏ dầu hoặc giếng dầu trong bối cảnh xuất khẩu bị tê liệt, ba nguồn tin nói với Reuters.

Xuất khẩu dầu từ quốc gia OPEC này vẫn đang bị đình trệ kể từ khi Mỹ tuyên bố phong tỏa các tàu chở dầu bị trừng phạt ra vào vùng biển Venezuela từ tháng trước, và tịch thu hai lô hàng dầu.

VietBF@ sưu tập

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ cho hay lực lượng nước này bắt Tổng thống Venezuela theo quyết định truy tố của tòa án liên bang New York với tội danh ma túy.

"Họ sẽ sớm đối mặt với sự trừng phạt nghiêm khắc của công lý Mỹ trên đất Mỹ, tại tòa án Mỹ", Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pamela Bondi ngày 3/1 cho biết, đề cập đến Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ ông, bà Cilia Flores.

Bà Bondi cho hay ông Maduro đã bị Tòa án liên bang quận Nam ở New York truy tố tội khủng bố liên quan đến ma túy, thông đồng nhập khẩu cocaine vào Mỹ, tàng trữ vũ khí hạng nặng và thiết bị hủy diệt chống lại Mỹ.

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ gửi lời cảm ơn Tổng thống Donald Trump và quân đội Mỹ vì đã "thực hiện sứ mệnh phi thường và cực kỳ thành công là bắt hai người bị cáo buộc là trùm buôn bán ma túy quốc tế".


Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ, bà Cilia Flores, tại Caracas ngày 10/1/2025. Ảnh: AP

Năm 2020, trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, Tòa án liên bang quận Nam New York truy tố ông Maduro và một số đồng minh thân cận tội khủng bố liên quan đến ma túy và nhập khẩu cocaine.

Thời điểm đó, Mỹ treo thưởng 15 triệu USD cho ai bắt được ông Maduro. Chính quyền ông Biden tiếp tục nâng mức thưởng lên 25 triệu USD, bằng số tiền Mỹ treo thưởng cho việc bắt trùm khủng bố Osama bin Laden sau vụ tấn công ngày 11/9/2001.

Sau khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, ông Trump nâng mức treo thưởng lên 50 triệu USD hồi tháng 8 với cáo buộc ông Maduro là một trong những "trùm ma túy" lớn nhất thế giới đã cấu kết với các băng đảng ma túy để tuồn cocaine pha fentanyl vào Mỹ.

Mỹ không công nhận tính hợp pháp của chính quyền Maduro và nhiều lần cáo buộc ông cấu kết với các băng nhóm tội phạm khét tiếng như Tren de Aragua và Sinaloa Cartel, điều mà Caracas bác bỏ.

Hiện chưa rõ vợ chồng ông Maduro đang ở đâu, sau khi ông Trump xác nhận lực lượng Mỹ đã bắt vợ chồng Tổng thống Maduro trong cuộc đột kích lúc rạng sáng 3/1 vào thủ đô Caracas.

VietBF@sưu tập

Người dùng 8 dòng iPhone sau đây cần nên lưu ý thông báo quan trọng.

Không lâu trước đây, Apple đã phát đi cảnh báo khẩn, kêu gọi người dùng iPhone cập nhật phần mềm ngay lập tức để tránh nguy cơ bị tấn công an ninh mạng. Tuy nhiên, sau hơn một tuần, phần lớn thiết bị trên toàn cầu vẫn chưa cài đặt bản vá, khiến hàng trăm triệu iPhone rơi vào trạng thái dễ bị khai thác.

Theo các phân tích bảo mật, lỗ hổng lần này có mức độ nghiêm trọng cao và đang bị tin tặc lợi dụng. Khác với nhiều đợt trước, Apple không phát hành một bản vá nhỏ cho các phiên bản cũ mà yêu cầu người dùng nâng cấp thẳng lên iOS 26.2 để khắc phục triệt để.

Yêu cầu nâng cấp bắt buộc lên iOS 26 khiến không ít người dùng iOS 18 hoặc các phiên bản cũ hơn chần chừ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ lo ngại thiết bị hoạt động chậm sau khi nâng cấp hoặc không quen với giao diện mới. Tuy vậy, giới chuyên gia cảnh báo việc trì hoãn trong bối cảnh lỗ hổng đã bị công bố đồng nghĩa với việc chấp nhận rủi ro mất an toàn dữ liệu.


Người dùng iPhone được khuyến cáo cập nhật iOS 26.2 càng sớm càng tốt. (Ảnh minh hoạ: GSMArena)

Người dùng có thể tự kiểm tra bằng cách vào Cài đặt > Cài đặt chung > Cập nhật phần mềm. Nếu hệ thống yêu cầu nâng cấp lên iOS 26.2, thiết bị thuộc diện cần cập nhật ngay để đảm bảo an toàn.

Apple cho biết các mẫu iPhone sau có thể nâng cấp lên iOS 26:

- iPhone 16e

- iPhone 16, 16 Plus, 16 Pro, 16 Pro Max

- iPhone 15, 15 Plus, 15 Pro, 15 Pro Max

- iPhone 14, 14 Plus, 14 Pro, 14 Pro Max

- iPhone 13, 13 mini, 13 Pro, 13 Pro Max

- iPhone 12, 12 mini, 12 Pro, 12 Pro Max

- iPhone 11, 11 Pro, 11 Pro Max

- iPhone SE (từ thế hệ thứ 2 trở đi)

Ông James Maude, đại diện BeyondTrust, nhận định người dùng cần khẩn trương cập nhật toàn bộ thiết bị Apple bị ảnh hưởng, bởi các lỗ hổng này có thể sớm bị nhiều nhóm tội phạm mạng khai thác đồng loạt.

Cùng quan điểm, ông Darren Guccione, CEO của Keeper Security, cho rằng rủi ro lớn nhất nằm ở giai đoạn người dùng chậm cập nhật sau khi Apple đã phát hành bản vá. Khi thông tin lỗ hổng được công bố, tin tặc có thêm dữ liệu để tìm cách tấn công các thiết bị chưa được vá lỗi, và trong thời điểm này, không có thiết lập hay thói quen sử dụng nào đủ khả năng thay thế việc cập nhật hệ điều hành.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công ngày càng tinh vi, giới chuyên gia nhấn mạnh việc nâng cấp lên iOS 26.2 không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ thiết bị và dữ liệu cá nhân.

VietBF@sưu tập