Cuộc chiến của Tổng thống Donald Trump chống lại Iran đã gây ra một cuộc khủng hoảng mới đối với NATO - một cuộc khủng hoảng có thể vượt khỏi tầm kiểm soát, khiến liên minh quân sự gặp nguy hiểm, cựu Cố vấn An ninh Nhà trắng John Bolton từng phục vụ dưới thời ông Trump từ tháng 4/2018 đến tháng 9/2019 cảnh báo trong một bài bình luận trên tờ Telegraph.

Theo ông Bolton, những chỉ trích của ông Trump nhằm vào NATO, nhiều quốc gia thành viên và cả các nhà lãnh đạo riêng lẻ giờ đây mang sắc thái gay gắt hơn, báo hiệu tương lai bất ổn cho liên minh.

Ông Trump đã gia tăng các lời công kích cá nhân và gọi NATO là “con hổ giấy”. Nhưng theo ông Bolton, các thành viên NATO cũng đã “mắc bẫy” khi đáp trả theo cùng cách thay vì suy nghĩ chiến lược, qua đó càng làm suy yếu mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Theo cựu Cố vấn An ninh Nhà Trắng, rõ ràng ông Trump đã sai lầm khi không tham vấn các đồng minh NATO trước khi tiến hành các cuộc tấn công chung Mỹ - Israel nhằm vào Iran. Ông cũng không tham khảo ý kiến các đồng minh ở châu Á - Thái Bình Dương như Nhật Bản hay Hàn Quốc – những nước phụ thuộc lớn vào dầu mỏ vùng Vịnh – cũng như các quốc gia Arab vùng Vịnh và các đối tác khác trên toàn cầu. Ngoài ra, ông cũng không thuyết phục được người dân Mỹ và Quốc hội về lý do cần thay đổi chế độ tại Iran. Có thể nói NATO không phải là bên duy nhất bị phớt lờ.

Những người ủng hộ ông Trump cho rằng việc tham vấn trước có thể làm mất yếu tố bất ngờ của chiến dịch quân sự. Tuy nhiên, lập luận này hiểu sai bản chất của việc tham vấn. Mục tiêu của tham vấn là xây dựng sự ủng hộ về chính trị cả trong và ngoài nước, chứ không phải tiết lộ chi tiết tác chiến hay thời điểm tấn công. Trên thực tế, các thông tin về việc Mỹ tăng cường lực lượng tại Trung Đông trước đó đã đủ để Tehran nhận ra nguy cơ.

Sau khi hành động đơn phương, ông Trump đã thất vọng khi Mỹ không được phép sử dụng nhiều căn cứ tại châu Âu, và không có đồng minh NATO nào sẵn sàng hỗ trợ sau khi chiến tranh nổ ra.

“Đây không phải là cuộc chiến của châu Âu”, các nước này tuyên bố.

Sau tuyên bố của châu Âu, phản ứng của ông Trump là có thể dự đoán: “Ukraine không phải là cuộc chiến của chúng tôi".

Từ đó, hai cuộc tranh luận về Iran và Ukraine chồng chéo lên nhau, khiến tình hình thêm phức tạp, ông Bolton bình luận.

Trong khi đó, nhiều người châu Âu tỏ ra quá lạc quan về khả năng Mỹ rút khỏi NATO, cho rằng ông Trump không thể làm điều đó về mặt pháp lý. Một đạo luật năm 2023 yêu cầu phải có sự đồng thuận của hai phần ba Thượng viện hoặc Quốc hội thì Mỹ mới có thể rút khỏi NATO. Tuy nhiên, theo ông Bolton, điều này khó có thể ngăn cản ông Trump.

Theo Hiến pháp Mỹ, Thượng viện chỉ có vai trò phê chuẩn hiệp ước, còn việc rút khỏi hiệp ước thuộc thẩm quyền của tổng thống. Trong thực tế, các quyết định rút khỏi các hiệp ước trước đây như Hiệp ước Chống tên lửa đạn đạo (2002), Hiệp ước INF (2019) hay Hiệp ước Bầu trời Mở (2020) đều không cần sự tham gia của Quốc hội.

Ngay cả khi có tranh chấp pháp lý, quá trình xét xử có thể kéo dài, và trong thời gian đó NATO có thể đã suy yếu nghiêm trọng. Kết quả cũng có thể không rõ ràng, giống như phán quyết năm 1979 trong vụ kiện liên quan đến quyết định của Tổng thống Jimmy Carter về việc công nhận Trung Quốc, ông Bolton nhấn mạnh.

Một số người hy vọng ông Trump sẽ chỉ thực hiện các bước nhỏ gây tổn hại nhưng không phá vỡ NATO. Tuy nhiên, theo ông Bolton, tiêu đề “Mỹ rút khỏi NATO” hấp dẫn hơn nhiều đối với ông Trump so với những bước đi nhỏ lẻ.

Trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ và châu Âu suy giảm, các nhà lãnh đạo châu Âu đã bắt đầu bàn về việc xây dựng hệ thống phòng thủ độc lập. Nhưng ông Bolton cho rằng, châu Âu chưa sẵn sàng và sẽ không thể tự bảo vệ mình trong tương lai gần.

Việc Mỹ rút khỏi NATO – dù trên thực tế hay pháp lý – sẽ khiến năng lực quân sự, tình báo và hậu cần của liên minh suy giảm nghiêm trọng, và phải mất nhiều thập kỷ mới có thể bù đắp. Quan trọng hơn, việc mất “ô hạt nhân” của Mỹ sẽ tạo cơ hội cho các đối thủ của NATO gia tăng ảnh hưởng tại Đông và Trung Âu. Ngay cả khi kết hợp lực lượng răn đe hạt nhân của Anh và Pháp, châu Âu vẫn không thể thay thế vai trò của Mỹ, ông Bolton cảnh báo.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhanh chóng tuyên bố chiến thắng sau khi phi công thứ 2 của tiêm kích F-15 bị bắn rơi tại Iran được giải cứu thành công. Ông khẳng định chiến dịch táo bạo ngay trên lãnh thổ Iran là bằng chứng cho thấy Mỹ đã “thiết lập ưu thế áp đảo trên không”. Tuy nhiên, theo giới quan sát, thực tế phức tạp hơn nhiều so với tuyên bố của Nhà Trắng.

Dù chiến dịch giải cứu được coi là thành công, những gì diễn ra trong vài ngày qua – với 2 máy bay bị bắn rơi và ít nhất một trực thăng trúng hỏa lực từ mặt đất – cho thấy mối đe dọa đối với lực lượng Mỹ vẫn hiện hữu.

Điều này xảy ra bất chấp nhiều tuần không kích dữ dội của Mỹ và Israel nhằm vào hạ tầng quân sự Iran, cũng như tuyên bố trước đó của ông Trump rằng Tehran “không còn hệ thống phòng không”.

Một số nguồn tin tại Washington tiết lộ với BBC rằng, tổn thất máy bay cùng mức độ phức tạp của chiến dịch giải cứu có thể khiến ông Trump phải cân nhắc lại các phương án quân sự lớn hơn.

Trong đó có khả năng triển khai lực lượng trên bộ nhằm kiểm soát các mục tiêu chiến lược như đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu của Iran – hoặc các cơ sở hạt nhân được bảo vệ sâu dưới lòng đất.

Các kế hoạch này được đánh giá là cực kỳ rủi ro, bởi quân đội Mỹ vẫn có thể đối mặt với các năng lực phòng không còn sót lại của Iran, đặc biệt là các hệ thống tên lửa vác vai (MANPADS) – loại vũ khí rất nguy hiểm đối với máy bay bay thấp.

Ở chiều ngược lại, việc lực lượng Mỹ có thể xâm nhập khu vực tranh chấp, thiết lập một sân bay dã chiến và điểm tiếp nhiên liệu ngay “dưới mũi” Iran, duy trì hoạt động trong nhiều giờ, thậm chí phá hủy hai máy bay mắc kẹt rồi đưa phương tiện thay thế vào, lại có thể khiến Nhà Trắng thêm tự tin.

Điều này có thể củng cố niềm tin rằng các chiến dịch tấn công đường không hoặc đổ bộ nhằm vào mục tiêu tại Iran hoàn toàn có khả năng thành công.

Thông điệp này không chỉ tác động đến các nhà hoạch định chính sách mà còn đến binh sĩ Mỹ đang hoạt động trên không phận Iran, cũng như những lực lượng chuẩn bị được triển khai, theo BBC.

Trong khi đó, ông Trump tiếp tục phát đi những tín hiệu trái chiều về hướng đi tiếp theo. Trong các cuộc trao đổi với báo giới, ông cho rằng một “thỏa thuận” với Iran có thể sớm đạt được. Tuy nhiên, nếu thất bại, ông nhiều lần cảnh báo thời hạn để tiến hành các đòn tấn công vào hạ tầng trọng yếu của Iran – như nhà máy điện hay cầu – đang dần cạn.

Liên quan đến eo biển Hormuz, ông Trump thậm chí đưa ra những lời đe dọa gay gắt, tuyên bố Iran sẽ phải “sống trong địa ngục” nếu không mở lại tuyến hàng hải chiến lược này. Trong một cuộc phỏng vấn ngắn, ông còn ám chỉ khả năng Mỹ sẽ “chiếm lấy” dầu mỏ của Iran, nhưng không nêu chi tiết.

Giới phân tích cảnh báo rằng việc mở rộng chiến dịch nhằm vào cơ sở hạ tầng và năng lượng của Iran sẽ đánh dấu một bước leo thang nguy hiểm, với nguy cơ gây thương vong cho dân thường và làm dấy lên các cáo buộc vi phạm luật chiến tranh.

Một số nhà phê bình cho rằng, những phát biểu cứng rắn của ông Trump phản ánh sự thất vọng khi Mỹ vẫn chưa đảm bảo được tự do hàng hải tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.

Song chiến dịch giải cứu vẫn mang lại lợi thế chính trị nhất định cho ông Trump. Nó giúp củng cố hình ảnh quyết đoán trước công chúng và quân đội, đồng thời thể hiện cam kết không bỏ rơi binh sĩ Mỹ trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Dẫu vậy, ngay cả trong nội bộ những người ủng hộ ông, sự lo ngại cũng bắt đầu gia tăng về nguy cơ sa lầy vào một cuộc chiến tốn kém, phức tạp và chưa rõ điểm kết thúc – với cái giá có thể là sinh mạng của binh sĩ Mỹ.

Quân đội Mỹ đang bị chính trị hóa, với lực lượng vũ trang không bảo vệ đất nước mà bảo vệ các chính trị gia, như đã thấy trong cuộc xung đột ở Iran - cựu chuyên gia phân tích của CIA Larry Johnson bình luận.

"Tôi muốn chỉ ra điều chúng ta đang chứng kiến ở đây. Tôi gọi đó là sự chính trị hóa quân đội - sự biến đổi lực lượng vũ trang thành đội cận vệ hoàng gia thay vì lính lê dương" - ông Johnson nói trong một bình luận trên YouTue.

"Trong hệ thống La Mã, lính lê dương chiến đấu vì Rome, vì quốc gia. Đội Cận vệ Hoàng gia tồn tại để bảo vệ một chính trị gia cụ thể. Và trong trường hợp này, nó thực sự bắt đầu một cách nghiêm túc dưới thời ông Barack Obama, tiếp tục dưới thời ông Biden, và cả dưới thời ông Trump nữa... Điều này cực kỳ nguy hiểm, bởi vì, theo tôi, đây là việc vượt qua ranh giới sẽ dẫn đến sự hủy diệt của quân đội" - ông giải thích.

Đồng thời, theo Johnson, tình hình đang diễn biến theo chiều hướng tiêu cực đối với chính nhà lãnh đạo Mỹ.

"Giờ đây, cơn ác mộng của Donald Trump đang bắt đầu hiện thực hóa một cách trọn vẹn. Sau tất cả, chúng ta nhớ rằng Mỹ đã 'đánh bại' Iran - Iran không còn hệ thống phòng không, không quân bị phá hủy, hải quân bị phá hủy, Iran chẳng còn gì cả. Thế nhưng giờ đây, người Iran đã bắn hạ một chiếc F-15 và một chiếc trực thăng Black Hawk... Điều này đơn giản chỉ là lời nhắc nhở rằng luận điệu của Trump về sự thất bại hoàn toàn của Iran không hoàn toàn đúng" - chuyên gia này nói thêm.

Mỹ và Israel đã tiến hành một chiến dịch quân sự chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran kể từ ngày 28/2. Hai bên đã liên tục giáng các đòn mạnh vào nhau kể từ đó. Tel Aviv tuyên bố mục tiêu của họ là ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Washington đe dọa sẽ phá hủy tiềm lực quân sự của nước này và kêu gọi người dân lật đổ chế độ. Trong khi đó, Iran nhấn mạnh sự sẵn sàng tự vệ và không thấy lý do gì để nối lại đàm phán.

Theo như có một thống báo mới đây lại phát đi các cảnh báo tương tự như khi tổ chức tập trận của chính quyền Trung Quốc, nhưng chưa có tuyên bố chính thức nào. Điều này được cho là bất thường, vì các cuộc tập trận thường chỉ kéo dài vài ngày như lời của Nhật báo Mỹ The Wall Street Journal hôm qua, 05/04/2026, tiết lộ rằng Trung Quốc đã đóng không phận ở khu vực Hoàng Hải và Biển Hoa Đông trong 40 ngày.

Theo nhật báo Mỹ, Trung Quốc đã gửi thông báo cho các phi công và các cơ quan hàng không về “các mối nguy hiểm hoặc các hạn chế tạm thời”, từ ngày 27/03 đến ngày 06/05, tại khu vực cách Đài Loan hơn 100km về phía bắc. Thông báo cho biết hàng không dân sự không bị ảnh hưởng, nhưng khuyến cáo các máy bay phải phối hợp khi di chuyển qua khu vực này.

Theo ông Ray Powell, giám đốc dự án SeaLight của đại học Standfort, chuyên theo dõi hoạt động hàng hải của Trung Quốc, thông báo nói trên “cho thấy những hạn chế này không phải là nhằm tổ chức một cuộc tập trận, mà thể hiện tư thế sẵn sàng hoạt động liên tục và Bắc Kinh thấy không cần phải giải thích”. Nếu vùng không phận này thực sự “được dành cho các cuộc tập trận thì Bắc Kinh đã thay đổi đáng kể cách kiểm soát không phận, như là một công cụ phát tín hiệu quân sự”.

Hiện bộ Quốc Phòng và Cơ quan Hàng Không Dân sự Trung Quốc chưa đưa ra thông báo chính thức nào và cũng không trả lời báo chí. Theo giới chuyên gia, khu vực không phận bị hạn chế nằm giữa Hoàng Hải và Biển Hoa Đông, cho thấy “Bắc Kinh đang nhắm vào Nhật Bản, muốn răn đe các đồng minh của Mỹ và làm suy yếu ảnh hưởng của Hoa Kỳ tại khu vực Ấn Độ Thái Bình Dương”. Trung Quốc được cho là đang gia tăng các hoạt động quân sự, trong bối cảnh Hoa Kỳ dồn nguồn lực vào cuộc chiến ở Trung Đông.

Ông Christopher Sharman, giám đốc Viện Nghiên cứu Hàng hải Trung Quốc thuộc Học viện Chiến tranh Hải quân Hoa Kỳ, trả lời The Wall Street Journal, khẳng định Trung Quốc có thể diễn tập quân sự tại khu vực không phận nói trên, tương tự như các cuộc tập trận trước đó, nhằm kiểm soát các tuyến đường mà quân đội Mỹ có thể sử dụng nếu chiến tranh Đài Loan nổ ra.

Thông tin này được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sẽ trừng phạt Iran nếu nước này không đạt thỏa thuận.

Nguồn thạo tin cho biết, Tư lệnh quân đội Pakistan - Asim Munir - đã liên lạc "suốt đêm" với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi.

Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Iran nói với Reuters ngày 6/4, rằng Iran sẽ không mở lại eo biển Hormuz như một phần của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, đồng thời cho biết Iran sẽ không chấp nhận việc bị áp hạn chót khi xem xét các đề xuất ngừng bắn. Theo quan chức này, Tehran tin rằng Washington thiếu sự sẵn sàng cho một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.

Các cuộc tấn công cuối tuần của Iran vào các cơ sở hóa dầu và tàu liên kết với Israel ở Kuwait, Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất đã nhấn mạnh khả năng phản công của nước này, bất chấp những tuyên bố lặp đi lặp lại của ông Trump về việc đã vô hiệu hóa khả năng tên lửa và máy bay không người lái của Iran.

Trước đó, ngày 5/4, Axios đưa tin Mỹ, Iran và các bên trung gian hòa giải đang thảo luận về một thỏa thuận ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày như một phần của thỏa thuận hai giai đoạn có thể dẫn đến chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến.

Anwar Gargash - cố vấn của tổng thống Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất - cho biết, bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải đảm bảo quyền tiếp cận của tàu thuyền qua eo biển Hormuz.

Ông cảnh báo rằng một thỏa thuận không kiềm chế được chương trình hạt nhân, tên lửa và máy bay không người lái của Iran sẽ mở đường cho "một Trung Đông nguy hiểm hơn, bất ổn hơn".

Nga nói Mỹ phải ngừng áp đặt tối hậu thư lên Iran

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và người đồng cấp Iran Abbas Araghchi đã nhất trí về sự cần thiết phải chấm dứt các "cuộc tấn công liều lĩnh" của Mỹ và Israel vào nhà máy điện hạt nhân Bushehr, cũng như các cơ sở năng lượng và dân sự khác ở Iran, Bộ Ngoại giao Nga cho biết ngày 6/4, sau cuộc điện đàm giữa hai nhà ngoại giao cấp cao.

"Hai bên nhấn mạnh sự cần thiết phải ngay lập tức chấm dứt các cuộc tấn công liều lĩnh và bất hợp pháp vào các cơ sở hạ tầng dân sự, công nghiệp và năng lượng, bao gồm cả nhà máy điện hạt nhân Bushehr, vốn đang được Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) giám sát," tuyên bố cho biết.

Cuộc điện đàm "nhấn mạnh rằng không thể chấp nhận việc đe dọa đến tính mạng và sức khỏe" của nhân viên nhà máy, cũng như "nguy cơ thảm họa phóng xạ cho toàn khu vực."

Theo Bộ Ngoại giao Nga, trong cuộc điện đàm, phía Nga bày tỏ hy vọng về sự thành công của những nỗ lực do một số quốc gia thực hiện nhằm giảm căng thẳng xung quanh Iran, "vì lợi ích của việc bình thường hóa lâu dài và bền vững tình hình ở Trung Đông”.

Những nỗ lực này sẽ được tạo điều kiện thuận lợi nếu Mỹ “từ bỏ ngôn ngữ tối hậu thư và ngồi vào bàn đàm phán."

Ngoài ra, ông Lavrov và ông Araghchi nhấn mạnh sự cần thiết phải ngăn chặn những bước đi "có thể làm suy yếu những cơ hội còn lại để thúc đẩy các nỗ lực chính trị và ngoại giao nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng".

Truyền thông nhà nước Iran ngày 6/4 cho biết, người đứng đầu cơ quan tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo - Majid Khademi - đã thiệt mạng.

Các cuộc tấn công của Israel và Mỹ đã loại bỏ một số thành viên cấp cao của chế độ Iran, bao gồm cả Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei, người sau đó được thay thế bởi con trai ông, Mojtaba Khamenei.

Trong quan niệm của y học cổ truyền, thận được coi là "gốc rễ của sự sống", nơi lưu trữ tinh hoa và quyết định tốc độ lão hóa của con người. Y học hiện đại cũng đồng tình rằng thận đóng vai trò huyết mạch trong việc bài tiết chất thải, cân bằng khoáng chất và điều tiết huyết áp thông qua các hormone quan trọng.

Một phân tích công bố trên Tạp chí Thận học Lâm sàng Hoa Kỳ đã chỉ ra rằng, một chế độ ăn uống lành mạnh có thể giảm tới 30% nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính. Thay vì tìm kiếm những loại thuốc bổ đắt đỏ, bạn hoàn toàn có thể tìm thấy những "báu vật" dưỡng thận ngay tại các sạp hàng quen thuộc ở chợ Việt với mức giá rất bình dân. Nổi bật như:

1. Đậu đen

Y học cổ truyền tin rằng thực phẩm màu đen có tác động trực tiếp vào kinh thận, và đậu đen chính là cái tên đứng đầu danh sách này. Dưới góc nhìn khoa học, đậu đen rất giàu polysaccharid - hợp chất đã được chứng minh qua các thí nghiệm là có khả năng cải thiện tình trạng bệnh thận do tiểu đường.

Ngoài ra, y học hiện đại chứng minh lớp vỏ màu đen của đậu chứa nhiều anthocyanin, một chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp bảo vệ các mạch máu nhỏ trong thận khỏi sự tấn công của gốc tự do. Tuy nhiên, người đã mắc bệnh thận nặng hoặc có hệ tiêu hóa kém nên ăn lượng vừa phải để tránh gây đầy hơi hoặc tăng gánh nặng lọc cho thận.

2. Hạt bí ngô

Hạt bí là món ăn vặt "quốc dân" tại Việt Nam nhưng ít ai biết chúng là vệ sĩ thầm lặng cho hệ tiết niệu, dưỡng thận rất tốt.

Các nghiên cứu y khoa hiện đại cho thấy hạt bí ngô rang có tác dụng bảo vệ thận tốt hơn hạt sống. Chúng chứa hàm lượng kẽm và magiê dồi dào, giúp giảm nồng độ các chất gây tổn thương mô thận và tăng cường khả năng chống oxy hóa cho cơ thể. Việc duy trì một nắm nhỏ hạt bí mỗi ngày giúp thận duy trì chức năng ổn định và giảm nguy cơ hình thành sỏi thận hiệu quả.

3. Táo

Táo là loại quả vàng cho người cần dưỡng thận nhờ hàm lượng kali, phốt pho và natri cực thấp. Điều này giúp giảm áp lực bài tiết tối đa cho bộ lọc của cơ thể.

Y học hiện đại nhấn mạnh rằng polyphenol và vitamin C trong táo, đặc biệt là ở phần vỏ, có đặc tính kháng viêm rất mạnh. Một nghiên cứu vào đầu năm 2025 cho thấy việc bổ sung polyphenol từ táo giúp cải thiện đáng kể các chỉ số liên quan đến bệnh thận giai đoạn đầu. Vì vậy, khi ăn táo tại nhà, bạn nên rửa sạch và ăn cả vỏ để hấp thụ trọn vẹn dưỡng chất.

4. Đậu đỏ

Bác sĩ y Lâm Quý (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết, nếu đậu đen dưỡng thận âm thì đậu đỏ được Đông y trọng dụng nhờ khả năng "lợi tiểu, tiêu phù, bổ thận". Y học hiện đại phân tích thấy đậu đỏ chứa hàm lượng chất xơ hòa tan và protein thực vật rất cao nhưng lại ít chất béo xấu.

Việc tiêu thụ đậu đỏ giúp kiểm soát mức đường huyết và huyết áp – hai "kẻ thù" lớn nhất gây suy giảm chức năng lọc của cầu thận. Đặc biệt, đậu đỏ giúp thúc đẩy quá trình đào thải chất độc qua đường tiết niệu mà không làm mất đi các khoáng chất thiết yếu, giúp thận hoạt động nhẹ nhàng và bền bỉ hơn.

5. Mộc nhĩ

Tại các sạp đồ khô ở chợ Việt, mộc nhĩ (nấm mèo) là nguyên liệu cực rẻ nhưng lại giàu polysaccharid tự nhiên. Các hoạt chất này giúp bảo vệ tế bào thận và giảm tình trạng mất protein qua nước tiểu. Chất xơ trong các loại thực phẩm này còn hỗ trợ đào thải các kim loại nặng như cadmium và chì ra khỏi cơ thể trước khi chúng kịp tích tụ và gây độc cho thận.

Đây là giải pháp giải độc tự nhiên và hiệu quả mà y học dự phòng luôn khuyến khích để giữ cho mạch máu thận luôn thông thoáng. Nên ưn vừa phải để dưỡng thận, tốt cho tim mạch.

6. Dầu ô liu

Dầu ô liu ngày nay đã trở nên phổ biến trong gian bếp Việt và bán ở nhiều hàng quán như một lựa chọn lành mạnh cho sức khỏe.

Theo bác sĩ Lâm, cholesterol cao là kẻ thù giấu mặt gây xơ cứng mạch máu thận. Với hàm lượng axit béo không bão hòa đơn và các chất kháng viêm, dầu ô liu giúp giảm cholesterol ldl có hại, từ đó bảo vệ tính đàn hồi của thành mạch máu thận. Các nghiên cứu cũng cho thấy chỉ sau 9 tuần sử dụng dầu ô liu nguyên chất, các bệnh nhân mắc bệnh thận đã có sự cải thiện rõ rệt về chức năng lọc và giảm tình trạng stress oxy hóa khốc liệt.
Dấu hiệu thận gặp vấn đề

Dưỡng thận ngoài ăn uống còn phải ngủ nghỉ, vận động vừa phải, uống nước đúng cách và khám sức khỏe định kỳ. Nếu phát hiện các dấu hiệu thận suy yếu dưới đây thì cần đi khám ngay:

- Cảm giác mệt mỏi, uể oải kéo dài ngay cả sau khi đã nghỉ ngơi.

- Phù nề ở chân, bàn chân hoặc mí mắt sưng húp vào buổi sáng.

- Nước tiểu có nhiều bọt kéo lâu tan hoặc có màu sắc bất thường như tiểu ra máu.

- Thay đổi thói quen tiểu tiện như đi tiểu quá nhiều hoặc quá ít một cách đột ngột, tiểu buốt.

- Đau lưng vùng hạ sườn khó hiểu, kèm thói quen tiểu tiện thay đổi.

- Da dẻ xỉn màu hoặc luôn cảm thấy có vị kim loại trong miệng.

Nguồn và ảnh: Epochtimes, Family Doctor

Theo trang Tasting Table, thớt là một trong những dụng cụ quan trọng nhất trong bộ dụng cụ nấu nướng của chúng ta. Gỗ là vật liệu tốt nhất về độ bền và cả giá trị thẩm mỹ khi nói đến thớt, nhưng bản chất của nó đòi hỏi một số biện pháp phòng ngừa để đảm bảo an toàn thực phẩm. Một trong những biện pháp phòng ngừa đó là biết bạn nên và không nên thái những gì trên thớt gỗ. Nhìn chung, thớt gỗ được coi là an toàn vì gỗ có tính xốp, và không giống như nhựa nơi vi khuẩn có thể trú ngụ, gỗ hấp thụ vi khuẩn, khô đi và vi khuẩn chết đi. Tất cả điều này chỉ diễn ra theo đúng kế hoạch nếu được bảo quản đúng cách.

Một trong những cách tốt nhất để giữ cho thớt gỗ sạch sẽ là tránh các loại thực phẩm có khả năng gây hại, đặc biệt là đồ nóng hoặc nhiều dầu mỡ . Chất béo trong các loại dầu khác nhau sẽ thấm vào các lỗ nhỏ trên gỗ, nơi chúng có thể bị mắc kẹt và gây hư hỏng. Mặc dù việc vệ sinh cẩn thận giúp kiểm soát vi khuẩn trên thớt gỗ, nhưng chất béo thấm vào mà bạn không hề hay biết sẽ bị ôi thiu và trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Ngay cả khi điều này không làm bạn bị ốm, nó cũng có thể khiến mọi thứ bạn thái sau đó đều có vị rất tệ.

Nhiệt độ từ thức ăn nóng cũng có thể gây ra hư hại lâu dài. Nhiệt độ cao tác động trực tiếp lên gỗ có thể làm cho gỗ bị cong vênh, theo thời gian dẫn đến nứt nẻ. Một chiếc thớt bị nứt không chỉ là một bề mặt thái không bằng phẳng, gây khó chịu hoặc nguy hiểm, mà còn là nơi trú ẩn lý tưởng cho vi khuẩn phát triển.

Nên thái loại thực phẩm nào trên thớt nào?

Trước nguy cơ mùi vị bị ôi thiu, vi khuẩn gây bệnh và bề mặt bị nứt nẻ, có lẽ bạn sẽ không bao giờ chế biến thức ăn nóng, nhiều dầu mỡ trên thớt gỗ của mình nữa. Nhận ra điều này là cơ hội tốt để nâng cấp toàn bộ bộ dụng cụ thớt của bạn. Bạn không chỉ nên tránh dùng một số loại thực phẩm nhất định trên thớt gỗ, mà thực tế bạn nên sử dụng các loại thớt khác nhau cho các loại thực phẩm khác nhau để tránh lây nhiễm chéo. Các đầu bếp chuyên nghiệp sử dụng hệ thống thớt mã màu mà các bà nội trợ nên học hỏi, gán các màu nhất định cho thịt và gia cầm sống, hải sản sống, rau củ quả đã rửa hoặc chưa rửa, sản phẩm từ sữa, bánh nướng và các loại thực phẩm khác.

Nên sử dụng các loại thớt nhựa có mã màu khác nhau cho những thực phẩm bạn không muốn thái trên thớt gỗ, ví dụ như các loại thực phẩm nóng và nhiều dầu mỡ, cũng như các loại trái cây có tính axit dễ ăn mòn gỗ, thịt sống và hải sản. Ngoài ra, hãy nhớ khử trùng thớt gỗ sau mỗi lần sử dụng, bất kể bạn thái gì trên đó. Điều này sẽ ngăn ngừa vi khuẩn bám lại và sinh sôi. Cách dễ dàng và hiệu quả để khử trùng thớt gỗ là sử dụng dung dịch an toàn thực phẩm gồm nước và giấm trắng. Sau đó, điều quan trọng là phải tôi dầu khoáng cho thớt gỗ, vì nó tạo ra một lớp màng bảo vệ chống lại vi khuẩn.

Nếu bạn chỉ sử dụng thớt gỗ cho những loại thực phẩm cụ thể và vệ sinh chúng sau mỗi lần sử dụng, bạn sẽ tránh được việc mùi vị khó chịu lan rộng và sự phát triển của vi khuẩn. Với những kỹ thuật này, thớt gỗ của bạn sẽ dùng được trong nhiều năm.

Nhiều người trung niên và lớn tuổi cố gắng duy trì thói quen đi bộ 10.000 bước mỗi ngày với hy vọng cải thiện sức khỏe. Tuy nhiên, không ít người lại gặp tình trạng cân nặng không giảm, trong khi đầu gối ngày càng đau, leo cầu thang thì chân yếu hẳn đi.

Chuyên gia cho biết, nếu chỉ coi đi bộ là hình thức vận động duy nhất, thậm chí cố gắng "cày đủ bước" mỗi ngày, điều này không những không tốt mà còn có thể làm mất cơ nhanh hơn và gây hại cho khớp.

Đi bộ chỉ rèn luyện một loại cơ

Chuyên gia dinh dưỡng đồng thời là huấn luyện viên của Hiệp hội Y học Thể thao Mỹ, ông Khâu Thế Hân, chia sẻ một trường hợp: Một phụ nữ 62 tuổi kiên trì đi đủ 10.000 bước mỗi ngày trong vài tháng. Kết quả là cân nặng không giảm rõ rệt, nhưng đầu gối lại đau nghiêm trọng.

Ông giải thích, cơ thể con người có 2 loại cơ chính:

Cơ co chậm (cơ đỏ): Phụ trách sức bền.

Cơ co nhanh (cơ trắng): Phụ trách sức mạnh, khả năng chống đỡ và phản xạ chống ngã.

Các hoạt động như đi bộ hay chạy chậm trong thời gian dài chủ yếu chỉ kích thích cơ co chậm.

Theo chuyên gia, khi tuổi tăng lên, nhóm cơ bị suy giảm nhanh nhất lại chính là cơ co nhanh. Điều này đồng nghĩa với việc dù mỗi ngày đi đủ 10.000 bước, bạn vẫn không tác động được đến nhóm cơ đang bị teo đi nhanh nhất.

Thiếu protein, càng đi càng "hao cơ"

Nếu chế độ ăn thiếu protein, việc đi bộ kéo dài có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái dị hóa (phân giải). Khi đó, cơ thể sẽ "đốt" chính phần cơ vốn đã ít ỏi để tạo năng lượng.

Hậu quả là:

Khối lượng cơ giảm dần

Khớp mất lớp "đệm" bảo vệ

Mỗi bước đi giống như xương cọ xát trực tiếp vào nhau

Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều người càng đi càng đau đầu gối.

3 chiến lược quan trọng để vừa giữ cơ, vừa bảo vệ khớp

Chuyên gia khuyến nghị, nếu đã xuất hiện đau gối, nên từ bỏ việc ép bản thân đi đủ 10.000 bước mỗi ngày, và thay vào đó:

1. Đi bộ nhẹ nhàng: Chỉ cần đi dạo thư giãn khoảng 15-20 phút mỗi ngày là đủ.

2. Kích hoạt cơ co nhanh bằng tập kháng lực: Điều thực sự cần thiết là "rèn luyện sức đề kháng". Bạn có thể từ từ thực hiện squat tại nhà với một chiếc ghế ổn định, hoặc buộc dây thun vào đùi để nâng chân bên. Kích thích trọng lượng cho cơ bắp một chút để phát triển các cơ co bóp nhanh.

3. Bổ sung dinh dưỡng đúng thời điểm: Trong vòng 30-60 phút sau khi tập kháng lực là "thời điểm vàng" để tổng hợp cơ.

Nên bổ sung sữa đậu nành không đường hoặc protein whey giúp cung cấp nguyên liệu cần thiết cho cơ bắp phục hồi và phát triển.

Tóm lại, đi bộ tốt cho sức khỏe nhưng không phải "càng nhiều càng tốt". Nếu thiếu tập kháng lực và dinh dưỡng phù hợp, bạn có thể rơi vào tình trạng càng vận động càng mất cơ – càng đi càng đau khớp.

Nước tăng lực hiện là ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD, với hơn một nửa dân số toàn cầu từng thử ít nhất một lần và hơn 20% sử dụng hàng tuần. Điều đó đồng nghĩa với việc có một lượng lớn người đã và đang sử dụng loại đồ uống này.

Theo các chuyên gia, vấn đề không nằm hoàn toàn ở bản thân nước tăng lực, mà ở liều lượng, tần suất và thời điểm sử dụng, cũng như lối sống tổng thể của người dùng.
Cơ chế tác động: caffeine và đường

Một video do Viện Giải phẫu Người (Institute of Human Anatomy) công bố năm 2023 đã giải thích chi tiết những gì xảy ra trong cơ thể khi bạn uống nước tăng lực.

Trong video, Justin Cottle - cựu Giám đốc phòng thí nghiệm của viện cho biết, tác động của nước tăng lực chủ yếu đến từ hai thành phần phổ biến nhất: caffeine và đường. Mặc dù những tác động này không chỉ riêng nước tăng lực mới có, nhưng đây là nguồn phổ biến và dễ tiếp cận nhất để hai yếu tố này cùng xuất hiện.
Caffeine “đánh lừa” não bộ

Caffeine hoạt động bằng cách chặn các thụ thể adenosine trong não. Bình thường, adenosine là phân tử giúp gửi tín hiệu khiến bạn cảm thấy buồn ngủ.

Caffeine có cấu trúc tương tự nên có thể “chiếm chỗ” các thụ thể này nhưng không kích hoạt chúng. Kết quả là não không nhận được tín hiệu mệt mỏi, khiến bạn cảm thấy tỉnh táo dù thực tế không hề được bổ sung năng lượng.

Tuy nhiên, hiệu ứng này chỉ là tạm thời. Khi caffeine hết tác dụng, lượng adenosine tích tụ trước đó sẽ đồng loạt gắn vào các thụ thể, tạo ra cảm giác mệt mỏi dồn dập - hiện tượng này thường được gọi là “tụt năng lượng”.

Kích hoạt phản ứng “chiến hay chạy”

Việc tiêu thụ caffeine còn kích thích tuyến yên và tuyến thượng thận, khiến cơ thể giải phóng adrenaline và norepinephrine - những hormone liên quan đến phản ứng “chiến đấu hoặc bỏ chạy”.

Ở liều cao, phản ứng này khiến nhịp tim tăng lên dù cơ thể không thực sự cần chiến đấu hay chạy trốn. Điều này có thể gây áp lực lên hệ tim mạch, đặc biệt ở những người ít vận động hoặc đã có bệnh nền.

Ngoài ra, trạng thái “chiến hay chạy” cũng khiến cơ thể tạm ngưng các chức năng như nghỉ ngơi và tiêu hóa, vốn bị xem là không cần thiết trong tình huống nguy hiểm.
Tác động của đường

Bên cạnh caffeine, lượng đường cao trong nước tăng lực cũng là vấn đề đáng lo ngại.

Đường kích hoạt hệ thống phần thưởng dopamine trong não. Theo Cottle, bản thân đường không hoàn toàn xấu, nhưng tiêu thụ quá nhiều có thể gây hại nghiêm trọng.

Trong quá trình tiêu hóa, đường được phân giải thành glucose và fructose, sau đó được lưu trữ dưới dạng mỡ. Điều này có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, và các nghiên cứu vẫn đang tiếp tục tìm hiểu mối liên hệ giữa đường với các rối loạn chuyển hóa và thần kinh.
Vấn đề nằm ở cách sử dụng

Việc thỉnh thoảng sử dụng nước tăng lực có thể không gây vấn đề lớn đối với người khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu bạn có chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, ít vận động hoặc có sẵn vấn đề sức khỏe, thì ngay cả một lon nước tăng lực cũng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng hiện tại.

Tóm lại, nước tăng lực không hoàn toàn có hại nhưng việc sử dụng thiếu kiểm soát có thể dẫn đến nhiều hệ lụy cho cơ thể, từ cảm giác mệt mỏi đến các nguy cơ về tim mạch và chuyển hóa.

(Theo Ladbible)

Trong khi nhiều người sẵn sàng chi hàng triệu đồng cho thực phẩm chức năng với kỳ vọng cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, thì ít ai ngờ rằng một loại thực phẩm quen thuộc, giá rẻ lại mang đến hiệu quả không kém. Đó chính là đậu nành - nguồn protein thực vật được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao nhờ khả năng bảo vệ tim mạch, giảm bệnh tật và góp phần nâng cao chất lượng sống nếu được sử dụng đúng cách, đều đặn.

Protein thực vật và “chìa khóa” cho tuổi thọ

Những năm gần đây, ngày càng nhiều nghiên cứu khoa học khẳng định vai trò của protein thực vật đối với sức khỏe lâu dài. Một nghiên cứu công bố tháng 1/2024 trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ đã theo dõi hơn 40.000 người trong độ tuổi từ 38 đến 59, phân tích mối liên hệ giữa lượng protein tiêu thụ và tình trạng sức khỏe trong thời gian dài.

Kết quả cho thấy, những người tiêu thụ nhiều protein thực vật ở độ tuổi trung niên có khả năng duy trì sức khỏe tốt và sống thọ hơn so với nhóm tiêu thụ ít. Đáng chú ý, cứ mỗi 3% năng lượng hằng ngày được bổ sung từ protein thực vật, khả năng kéo dài tuổi thọ và giảm nguy cơ bệnh tật trong giai đoạn sau của cuộc đời có thể tăng tới 46%.

Không chỉ dừng lại ở tuổi thọ, chế độ ăn giàu protein thực vật còn giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mãn tính. Nhóm người này có tỷ lệ suy giảm trí nhớ, suy giảm nhận thức và các vấn đề sức khỏe tinh thần thấp hơn đáng kể. Các nhà nghiên cứu lý giải rằng thực phẩm có nguồn gốc thực vật giúp giảm cholesterol xấu, hỗ trợ hạ huyết áp, cải thiện độ nhạy insulin và giảm tình trạng viêm trong cơ thể - những yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tim mạch.

Một nghiên cứu khác công bố tháng 2/2024 trên chuyên trang “Thực phẩm tự nhiên” của tạp chí Nature tiếp tục củng cố nhận định này. Theo đó, việc thay thế thịt đỏ, thịt chế biến sẵn và một phần sản phẩm từ sữa bằng thực phẩm giàu protein thực vật có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh mãn tính, đồng thời góp phần kéo dài tuổi thọ.

Những kết quả này cho thấy, thay vì phụ thuộc vào các loại thực phẩm bổ sung đắt đỏ, việc điều chỉnh chế độ ăn uống theo hướng tăng cường thực phẩm có nguồn gốc thực vật là một giải pháp bền vững, khoa học và phù hợp với đa số người dân.

Đậu nành - nguồn protein thực vật “vàng”

Trong số các thực phẩm giàu protein thực vật, đậu nành được xem là lựa chọn nổi bật. Theo Phó giáo sư Bành Tinh Vân, thuộc Học viện Khoa học Thực phẩm và Kỹ thuật Dinh dưỡng (Trung Quốc), hàm lượng protein trong đậu nành có thể đạt khoảng 35%. Đặc biệt, tỷ lệ hấp thu của protein từ đậu nành lên tới hơn 0,9 - tương đương với protein từ thịt và trứng.

Chính vì vậy, đậu nành được đánh giá là loại protein thực vật có giá trị sinh học cao, có thể thay thế một phần hoặc thậm chí toàn bộ protein động vật trong khẩu phần ăn nếu sử dụng hợp lý.

Không chỉ dừng lại ở hạt đậu nành, các sản phẩm chế biến như sữa đậu nành, đậu phụ, đậu phụ khô, váng đậu hay tào phớ cũng đều chứa lượng protein chất lượng cao. Những thực phẩm này không chỉ dễ ăn, dễ chế biến mà còn phù hợp với nhiều đối tượng, từ trẻ em đến người cao tuổi.

Theo “Hướng dẫn chế độ ăn uống cho cư dân Trung Quốc” năm 2022, mỗi người nên tiêu thụ từ 105-175 gram đậu nành mỗi tuần, tương đương khoảng 15-25 gram mỗi ngày để đảm bảo lợi ích sức khỏe tối ưu.

Giải đáp những hiểu lầm phổ biến:

Dù mang lại nhiều lợi ích, đậu nành vẫn thường bị hiểu sai, khiến không ít người e ngại khi sử dụng.

1. Đậu nành gây ung thư vú?

Theo bác sĩ Trịnh Oánh, Giám đốc Khoa Phòng chống Ung thư của Bệnh viện Ung thư Đại học Phúc Đán, cả nghiên cứu thực tế và thí nghiệm đều không ủng hộ quan điểm này. Ngược lại, nhiều nghiên cứu cộng đồng cho thấy việc tiêu thụ đậu nành có liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư vú. Đối với bệnh nhân ung thư, sử dụng đậu nành hợp lý còn giúp giảm nguy cơ tái phát và tử vong.

2. Người mắc bệnh thận không nên ăn đậu nành?

Chuyên gia dinh dưỡng Lư Vị (Bệnh viện trực thuộc Đại học Tôn Trung Sơn) cho biết đây là quan niệm chưa chính xác. Protein từ đậu nành có thể giúp giảm tình trạng lọc cầu thận quá mức. Tuy nhiên, người mắc bệnh thận cần kiểm soát lượng tiêu thụ, không nên vượt quá 20 gram mỗi ngày.

3. Trẻ em ăn đậu nành sẽ dậy thì sớm?

Theo bà Hùng Trúc Quyên, Giám đốc Khoa Dinh dưỡng Lâm sàng Bệnh viện Ung thư Tứ Xuyên, hiện chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh điều này. Phytoestrogen trong đậu nành khác biệt đáng kể với estrogen trong cơ thể người và lượng hấp thụ hằng ngày không đủ để gây ảnh hưởng đến quá trình dậy thì.

(Theo The Paper)