Những đợt tấn công liên tiếp của Iran đang đẩy hệ thống phòng thủ của Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh vào tình trạng căng thẳng nghiêm trọng, khi kho dự trữ tên lửa đánh chặn dần cạn kiệt, theo Bloomberg.
Theo Bloomberg, kể từ khi xung đột bùng phát, Iran đã phóng gần 1.200 tên lửa đạn đạo và khoảng 4.000 máy bay không người lái Shahed nhằm vào nhiều mục tiêu liên quan đến Mỹ và Israel trên khắp vùng Vịnh. Riêng cuối tuần vừa qua, tần suất tấn công tăng vọt lên khoảng 40 vụ phóng mỗi ngày, gấp đôi mức trung bình trước đó.
Để đối phó, các hệ thống phòng thủ phải triển khai số lượng lớn tên lửa đánh chặn, chủ yếu là Patriot PAC-3 và GEM-T. Theo Bloomberg, ít nhất 2.400 tên lửa đã được sử dụng, trong khi tổng dự trữ của các nước vùng Vịnh được ước tính chưa đến 2.800 quả (trước xung đột).
Ấn phẩm này lưu ý, một phần đáng kể kho vũ khí đã được sử dụng trong một thời gian ngắn, cho thấy cường độ của các cuộc tấn công tên lửa và áp lực lên hệ thống phòng không.
Trong khi đó, Bộ Chiến tranh Mỹ khẳng định, vẫn có đủ đạn dược để duy trì chiến dịch. Tuy nhiên, các dữ liệu từ chương trình Bán vũ khí cho nước ngoài (FMS) cho thấy số lượng thực tế được bàn giao có thể thấp hơn mức phê duyệt.Về năng lực sản xuất, Lockheed Martin hiện chế tạo khoảng 650 tên lửa PAC-3 mỗi năm và đặt mục tiêu nâng lên 2.000 quả vào năm 2030. Đối với hệ thống THAAD, sản lượng hiện ở mức 96 quả/năm và dự kiến tăng lên 400.
Bloomberg dẫn một nguồn thạo tin cho biết, Mỹ đã phóng hàng trăm tên lửa Tomahawk (trị giá khoảng 2 triệu USD/quả) và hơn 1.000 tên lửa tàng hình JASSM (khoảng 1,5 triệu USD/quả). Mặc dù nhiều cuộc tấn công đã chuyển sang sử dụng loại đạn JDAM rẻ hơn, tên lửa hành trình vẫn được sử dụng rộng rãi vì một số khu vực không phận của Iran vẫn tiềm ẩn rủi ro cho các hoạt động tấn công tầm gần.
Trước chiến tranh, Mỹ sở hữu khoảng 4.000 tên lửa Tomahawk, trong khi năng lực sản xuất chỉ vào khoảng 100 quả mỗi năm. Với JASSM, sản lượng tối đa năm nay ước tính khoảng 860 quả. Cả hai loại tên lửa đều được thiết kế để bay tầm xa.
Một số chuyên gia cho rằng việc tiêu hao nhanh các loại vũ khí công nghệ cao có thể ảnh hưởng đến năng lực răn đe trong các kịch bản xung đột lớn hơn. Ông Peter Layton, cựu sĩ quan Không quân Hoàng gia Australia nhận định, điều này cho thấy Washington đang đặt ưu tiên chiến lược cao vào Iran, thậm chí chấp nhận rủi ro ở các mặt trận khác.
Tình trạng thiếu hụt cũng làm dấy lên lo ngại trong nội bộ các đồng minh. Theo Washington Post, Lầu Năm Góc đang cân nhắc điều chuyển một phần nguồn vũ khí dự kiến dành cho Ukraine sang khu vực vùng Vịnh, bao gồm cả tên lửa đánh chặn.
Các quan chức quốc phòng châu Âu cũng ghi nhận dấu hiệu căng thẳng trong chuỗi cung ứng. Ông Thomas Erndl, người phát ngôn chính sách quốc phòng của Thủ tướng Đức Friedrich Merz cảnh báo, việc Mỹ kéo dài sự can thiệp vào cuộc chiến ở Iran có thể gây áp lực đáng kể lên kho dự trữ vũ khí của nước này.
Đạo luật cho phép áp dụng án tử đối với người Palestine của Israel làm dấy lên làn sóng chỉ trích với lo ngại về vi phạm luật quốc tế và nguy cơ leo thang căng thẳng.
Việc Quốc hội Israel thông qua đạo luật áp dụng án tử hình đối với người Palestine bị kết tội thực hiện các vụ tấn công gây chết người đã nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận quốc tế.
Trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang, quyết định này cho là mang tính bước ngoặt, đồng thời làm dấy lên những luồng ý kiến trái chiều liên quan đến nhân quyền và luật pháp quốc tế.
Đạo luật quy định hình phạt treo cổ là mức án mặc định đối với các bị cáo người Palestine tại Bờ Tây bị chiếm đóng. Đây là một thay đổi đáng kể trong hệ thống pháp lý của Israel, nơi án tử hình vốn hiếm khi được áp dụng. Tuy nhiên, việc luật chỉ áp dụng đối với một nhóm đối tượng cụ thể đã làm dấy lên cáo buộc về tính phân biệt đối xử.
Tranh cãi về tính hợp pháp
Dự luật được thông qua với 62 phiếu thuận và 48 phiếu chống, dưới sự thúc đẩy mạnh mẽ của Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir.
Ngay sau khi kết quả được công bố, ông Ben-Gvir đã công khai ăn mừng và tuyên bố trên mạng xã hội: "Chúng tôi đã làm nên lịch sử". Đồng thời, ông bác bỏ các chỉ trích từ nước ngoài, khẳng định: "Chúng tôi không sợ hãi, chúng tôi sẽ không khuất phục".Tuy nhiên, phía Palestine và các tổ chức nhân quyền lại có phản ứng trái chiều. Bộ Ngoại giao Palestine mô tả đạo luật là một "sự leo thang nguy hiểm", đồng thời nhấn mạnh rằng Israel "không có chủ quyền đối với lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng". Cơ quan này cho rằng luật mới thực chất nhằm hợp thức hóa các hành vi "giết người ngoài tư pháp dưới vỏ bọc pháp lý".
Phong trào Hamas cũng lên án quyết định này là một "tiền lệ nguy hiểm đe dọa tính mạng" của các tù nhân Palestine. Trong tuyên bố chính thức, Hamas cáo buộc Israel thể hiện "sự coi thường luật pháp quốc tế và các chuẩn mực nhân đạo", đồng thời kêu gọi Liên Hợp Quốc và Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế có hành động khẩn cấp nhằm bảo vệ tù nhân.
Từ góc độ chính trị, ông Mustafa Barghouti, Tổng Thư ký Sáng kiến Quốc gia Palestine, cảnh báo về "tính chất nghiêm trọng" của đạo luật, cho rằng các nhà hoạt động và tù nhân chính trị có thể bị khoanh vùng.
"Việc đề xuất một đạo luật bất công và vô nhân đạo như vậy phản ánh mức độ chuyển dịch theo hướng cực đoan trong hệ thống Israel", ông Barghouti nói.Trung tâm Nhân quyền Palestine (PCHR) lên án mạnh mẽ đạo luật, cho rằng động thái này "củng cố chính sách xử tử ngoài tư pháp lâu dài của Israel", đồng thời vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế.
Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc tại Palestine kêu gọi Israel "lập tức bãi bỏ đạo luật phân biệt đối xử này".
"Liên Hợp Quốc phản đối án tử hình trong mọi hoàn cảnh. Việc thực thi luật này sẽ vi phạm lệnh cấm đối với các hình phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người", cơ quan này tuyên bố.
Tổ chức Ân xá Quốc tế cũng lên tiếng chỉ trích đạo luật, gọi đây là "một biểu hiện công khai của sự tàn nhẫn, phân biệt đối xử và coi thường nhân quyền".
"Đạo luật mới cho phép các vụ hành quyết do nhà nước bảo trợ là đỉnh điểm của một chuỗi chính sách đã tồn tại từ lâu", luật sư nhân quyền Erika Guevara-Rosas nhận định.
Phản ứng quốc tế và hệ lụy chính trị
Trên bình diện quốc tế, đạo luật của Israel đã vấp phải sự phản đối từ nhiều chính phủ và tổ chức khu vực. Tổng Thư ký Hội đồng châu Âu (EC) Alain Berset gọi đây là một "bước thụt lùi nghiêm trọng", đồng thời nhấn mạnh rằng án tử hình là "một di sản pháp lý lỗi thời, không tương thích với các chuẩn mực nhân quyền hiện đại".
Ông Berset cũng lưu ý rằng bất kỳ hình thức áp dụng án tử hình nào mang tính phân biệt đều "không thể chấp nhận trong một nhà nước pháp quyền". EC cho biết sẽ theo dõi chặt chẽ các diễn biến liên quan đến đạo luật này và đánh giá tác động của nó đối với các cam kết quốc tế của Israel.
Tại châu Âu, Bộ trưởng Ngoại giao Ireland Helen McEntee bày tỏ thái độ "đặc biệt quan ngại" về bản chất phân biệt đối xử của đạo luật, đồng thời khẳng định: "Quyền được sống là một quyền cơ bản và Ireland luôn kiên quyết phản đối án tử hình trong mọi trường hợp".
Trước đó, Italy cùng với Đức, Pháp và Anh đã kêu gọi Israel rút lại dự luật. Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani nhấn mạnh rằng các cam kết quốc tế, đặc biệt là các nghị quyết của Liên Hợp Quốc về việc đình chỉ án tử hình, "không thể bị phớt lờ".
"Sinh mạng con người có giá trị tuyệt đối; việc tự cho mình quyền tước đoạt nó để trừng phạt là một biện pháp vô nhân đạo", ông Tajani nói.Bối cảnh thông qua đạo luật cũng làm gia tăng lo ngại. Quyết định này diễn ra trong thời điểm bạo lực gia tăng tại Bờ Tây, với hàng nghìn người Palestine bị bắt giữ và các cuộc đụng độ giữa lực lượng Israel và người định cư với cư dân địa phương.
Trong khi đó, các tổ chức dân quyền tại Israel đã nhanh chóng đệ đơn lên Tòa án Tối cao nhằm thách thức tính hợp pháp của đạo luật. Điều này cho thấy ngay trong nội bộ Israel cũng tồn tại những quan điểm trái chiều về hướng đi của chính sách an ninh và pháp lý.
Nhiều chuyên gia nhận định rằng việc áp dụng án tử hình trong bối cảnh xung đột kéo dài có thể làm gia tăng căng thẳng và khiến triển vọng đối thoại trở nên xa vời hơn. Đồng thời, nguy cơ bị cáo buộc vi phạm luật pháp quốc tế có thể ảnh hưởng đến vị thế của Israel trên trường quốc tế.
Giám đốc điều hành hãng hàng không lớn nhất Canada đã quyết định từ chức sau khi đoạn video tưởng niệm hai phi công thiệt mạng trong vụ tai nạn thảm khốc trở thành một cuộc khủng hoảng truyền thông. Việc ông không sử dụng tiếng Pháp trong video đã châm ngòi cho làn sóng phẫn nộ và chỉ trích gay gắt từ cả công chúng lẫn giới chính trị gia.Ngày 30/3, Air Canada thông báo Giám đốc điều hành (CEO) Michael Rousseau sẽ chính thức nghỉ hưu vào cuối quý 3 năm 2026. Tuy nhiên, từ nay cho đến thời điểm đó, ông vẫn sẽ tiếp tục lãnh đạo công ty và giữ vai trò trong hội đồng quản trị của hãng hàng không này.
Sự việc bắt nguồn từ tuần trước, khi một chuyến bay của Air Canada Jazz hạ cánh xuống sân bay LaGuardia ở New York và không may va chạm với một chiếc xe cứu hỏa trên đường băng. Vụ tai nạn nghiêm trọng này đã khiến hai phi công là Antoine Forest và Mackenzie Gunther thiệt mạng.
Họ đã được các chuyên gia hàng không hết lời ca ngợi vì có những hành động dũng cảm giúp cứu sống toàn bộ hành khách trên chuyến bay.
Để chia buồn trước thảm kịch, công ty đã đăng tải một đoạn video dài bốn phút. Tuy nhiên, sóng gió nổi lên khi ông Rousseau chỉ nói vỏn vẹn hai từ tiếng Pháp là xin chào và cảm ơn. Điều này lập tức gây tranh cãi lớn bởi Air Canada có trụ sở chính tại Montreal, Quebec – nơi tiếng Pháp vừa là ngôn ngữ chính thức vừa được sử dụng rộng rãi. Hơn nữa, cố phi công Forest cùng rất nhiều hành khách trên chuyến bay định mệnh đó đều là những người sử dụng tiếng Pháp.
Theo Đạo luật Ngôn ngữ Chính thức của Canada, các hãng hàng không bắt buộc phải cung cấp dịch vụ bằng cả tiếng Anh và tiếng Pháp. Thậm chí, ngay cả quy định nội bộ của công ty cũng yêu cầu mọi thông điệp giao tiếp với công chúng đều phải được thực hiện song ngữ.
Ngay sau đó, Thủ tướng Mark Carney đã lên tiếng tuyên bố ông vô cùng thất vọng trước thông điệp đơn ngữ của ông Rousseau. Ông cho rằng điều này thể hiện sự thiếu đồng cảm sâu sắc đối với các nạn nhân trong vụ tai nạn.
Trước sức ép dư luận, vài ngày sau, ông Rousseau đã phải lên tiếng xin lỗi. Ông thừa nhận việc bản thân không thể nói tiếng Pháp đã làm lu mờ nỗi đau buồn to lớn của các gia đình nạn nhân, và vô tình hướng sự chú ý của mọi người vào khả năng ngôn ngữ của ông. Vị giám đốc phân trần rằng dù đã học tiếng Pháp nhiều năm, ông vẫn chưa thể diễn đạt trôi chảy và hứa sẽ tiếp tục nỗ lực cải thiện.
Tính đến ngày 27/3, văn phòng ủy viên ngôn ngữ chính thức cho biết họ đã nhận được hơn 2.000 đơn khiếu nại. Tại Quebec, các nhà lập pháp đã đồng loạt thông qua một bản kiến nghị yêu cầu ông Rousseau phải từ chức.
Một thay đổi quan trọng trong luật quốc tịch Canada đang mở cánh cửa cho hàng triệu người Mỹ xin nhập tịch, trong bối cảnh nhiều người cảm thấy bất ổn trước tình hình chính trị và xã hội tại Mỹ. Không ít người xem đây là “kế hoạch B” cho tương lai.Vào năm 2016, bà Ellen Robillard, sống tại bang New York, từng cân nhắc xin quốc tịch Canada do mẹ bà sinh ra tại Nova Scotia. Tuy nhiên, ý định này nhanh chóng bị gác lại vì luật khi đó không cho phép công dân Canada sinh ở nước ngoài truyền quốc tịch cho con nếu đứa trẻ cũng sinh ra ở ngoài lãnh thổ Canada.Theo CNN, bước ngoặt xảy ra vào năm 2023 khi tòa án Canada tuyên bố quy định này là vi hiến. Những thay đổi chính thức có hiệu lực từ tháng 12, xóa bỏ giới hạn thế hệ đầu tiên và mở rộng đáng kể diện đủ điều kiện nhập tịch.
Nhờ đó, bà Robillard, hiện 52 tuổi, đã bắt đầu nộp hồ sơ xin quốc tịch cùng con trai 19 tuổi. Trong bối cảnh lo ngại về bạo lực chính trị leo thang tại Mỹ, bà coi đây là một phương án dự phòng cần thiết.
“Tôi không còn nhận ra thế giới của mình nữa”, bà chia sẻ, đồng thời cho biết chuyến trở lại quê hương của mẹ tại Nova Scotia đã giúp bà củng cố quyết định. Trải nghiệm tại Canada mang lại cho bà cảm giác bình yên và thân thiện hơn hẳn.
Lượng hồ sơ tăng đột biến chưa từng có
Theo bà Cassandra Fultz, chuyên gia tư vấn nhập cư tại Ottawa, số lượng hồ sơ từ công dân Mỹ đã tăng gấp 10 lần, từ khoảng 10 lên 100 hồ sơ mỗi tháng kể từ khi luật mới được thông qua. Những người có thể chứng minh dòng dõi trực tiếp với công dân Canada, kể cả từ nhiều thế hệ trước, đều có thể nộp đơn.
Bà Fultz cho biết, dù mỗi kỳ bầu cử tại Mỹ đều kéo theo làn sóng quan tâm đến việc di cư, nhưng thông thường xu hướng này chỉ kéo dài ngắn hạn. Tuy nhiên, lần này lại hoàn toàn khác.
“Chúng tôi ghi nhận mức độ quan tâm tăng đều từ cuối năm 2024 đến nay, điều chưa từng xảy ra trong 17 năm làm nghề”, bà nói.
Số liệu từ cơ quan lưu trữ quốc gia Québec cũng cho thấy xu hướng tương tự. Số yêu cầu từ Mỹ về giấy tờ như khai sinh, kết hôn, rửa tội đã tăng vọt từ 100 hồ sơ vào tháng 2/2025 lên 1.500 hồ sơ vào cùng kỳ năm nay.
Hiện thời gian xử lý hồ sơ quốc tịch kéo dài khoảng 10 tháng, với hơn 50.000 người đang chờ xét duyệt.
Tâm lý bất an thúc đẩy nhu cầu
Không chỉ những người sống tại Mỹ, công dân Mỹ ở nước ngoài cũng bị ảnh hưởng bởi tình hình chính trị. Rachel Rabb, 34 tuổi, đã rời Mỹ từ năm 2018 để sinh sống tại Costa Rica và Mexico nhằm tránh các chính sách chống nhập cư và nguy cơ bạo lực sắc tộc.
Tuy nhiên, từ năm 2024, nỗi lo của cô quay trở lại. Các diễn biến an ninh tại khu vực Mỹ Latinh, bao gồm các cuộc tấn công quân sự và bạo lực leo thang, càng khiến Rabb cảm thấy bất ổn.
Khi biết về việc Canada nới lỏng luật quốc tịch, cô bắt đầu tra cứu gia phả và phát hiện tổ tiên của mình có nguồn gốc từ Ontario. Điều này mở ra cơ hội xin quốc tịch mà cô mô tả là món quà từ trên trời.
“Tôi không có kế hoạch quay lại Mỹ lúc này. Mọi thứ quá nguy hiểm”, Rabb nói, cho rằng bất kỳ ai cũng có thể trở thành mục tiêu trong bối cảnh hiện tại.
Dù yếu tố chính trị đóng vai trò quan trọng, không phải tất cả hồ sơ đều xuất phát từ lo ngại này. Nhiều người Mỹ tìm đến quốc tịch Canada để đoàn tụ gia đình, học tập, làm việc hoặc đơn giản là tìm lại nguồn gốc văn hóa.
Tranh cãi và quan điểm về quyền công dân
Tuy nhiên, việc nới lỏng quy định cũng gây ra tranh luận trong dư luận Canada. Một số ý kiến cho rằng chính sách này ưu ái người Mỹ có ít đóng góp thực tế, trong khi người nhập cư lâu dài phải trải qua quy trình phức tạp hơn.
Dù vậy, theo các chuyên gia, thay đổi luật là cần thiết nhằm khắc phục những bất công trước đây, đặc biệt đối với nhóm “Lost Canadians” - những người từng bị mất hoặc không được công nhận quốc tịch do các quy định lỗi thời.
“Về bản chất, một người Canada vẫn là một người Canada”, bà Fultz nhấn mạnh, cho rằng luật mới giúp đảm bảo tính công bằng trong hệ thống quốc tịch.
Thế giới đang bước sang kỷ nguyên của những chiến đấu cơ tàng hình như F-22 hay F-35, Không quân Iran vẫn phải dựa tiêm kích F-5 Tiger II với tuổi đời hơn nửa thế kỷ.F-5 Tiger II là sản phẩm của thời kỳ Chiến tranh Lạnh, được Mỹ thiết kế như một tiêm kích hạng nhẹ, chi phí thấp để xuất khẩu cho các đồng minh. Trước Cách mạng Hồi giáo năm 1979, Iran từng là đối tác thân cận của Washington và đã mua tới 140 chiếc F-5. Tuy nhiên, sau khi quan hệ hai nước đổ vỡ, các lệnh trừng phạt kéo dài hàng chục năm đã khiến Tehran gần như bị "cắt đứt" khỏi nguồn cung vũ khí phương Tây, buộc họ phải tiếp tục duy trì và khai thác những gì đã có.Trong cuộc chiến Iran – Iraq những năm 1980, F-5 từng đóng vai trò quan trọng trong các nhiệm vụ tấn công mặt đất và hỗ trợ hỏa lực. Dù không nổi bật trong không chiến, loại máy bay này vẫn chứng minh được tính hữu dụng nhất định trong bối cảnh Iran thiếu lựa chọn thay thế. Chính kinh nghiệm đó khiến Tehran tiếp tục giữ lại F-5 trong biên chế, bất chấp việc nó ngày càng lạc hậu.
Sau hơn 40 năm, số lượng F-5 còn hoạt động của Iran chỉ còn khoảng vài chục chiếc. Để duy trì chúng, Iran phải tháo dỡ các khung máy bay cũ để lấy linh kiện, đồng thời tự sản xuất phụ tùng trong nước. Đây là giải pháp tình thế, nhưng đi kèm với đó là hàng loạt vấn đề: chi phí bảo trì cao, độ tin cậy không ổn định và hiệu suất ngày càng suy giảm.
Điểm yếu lớn nhất của F-5 nằm ở việc nó đã lỗi thời gần như toàn diện. Hệ thống radar yếu khiến máy bay khó phát hiện mục tiêu hiện đại, thiết bị điện tử xuống cấp nghiêm trọng, trong khi khả năng mang và sử dụng vũ khí tiên tiến rất hạn chế. Trong môi trường tác chiến hiện đại, nơi các hệ thống phòng không tích hợp và tên lửa tầm xa chiếm ưu thế, F-5 gần như không có cơ hội sống sót nếu phải đối đầu trực tiếp với các lực lượng không quân tiên tiến.
Chính vì vậy, Iran đã buộc phải thay đổi cách sử dụng F-5. Thay vì coi đây là lực lượng chủ lực, Tehran chuyển nó sang các vai trò thứ yếu như huấn luyện phi công, tuần tra tầm ngắn hoặc thực hiện các nhiệm vụ tấn công mặt đất quy mô nhỏ. Trong một số trường hợp, F-5 thậm chí còn được dùng như "mồi nhử" nhằm làm rối loạn hệ thống phòng không đối phương.
Song song với đó, Iran cũng tìm cách kéo dài tuổi thọ của dòng máy bay này thông qua các chương trình nội địa hóa, tạo ra những biến thể như Saeqeh, Kowsar hay Azarakhsh. Những phiên bản này được cải tiến một phần về điện tử hàng không và thiết kế, nhưng về bản chất vẫn không thể vượt qua những giới hạn của nền tảng F-5 ban đầu.
Thực tế trên chiến trường gần đây càng cho thấy rõ những hạn chế đó. Một số máy bay F-5 đã bị phá hủy ngay trên mặt đất trong các đòn tấn công phủ đầu, cho thấy mức độ dễ tổn thương cao của loại tiêm kích này trong môi trường tác chiến hiện đại. Ngay cả khi cất cánh, khả năng sống sót của F-5 trong không phận bị kiểm soát chặt chẽ cũng là rất thấp.
Việc Iran tiếp tục sử dụng F-5 vì thế không phải là lựa chọn chiến lược tối ưu, mà là giải pháp bắt buộc trong bối cảnh bị cô lập lâu dài. Những chiếc tiêm kích già nua này đã trở thành biểu tượng cho khó khăn của Tehran trong việc hiện đại hóa lực lượng không quân, khi các lệnh trừng phạt khiến họ gần như không thể tiếp cận các công nghệ quân sự tiên tiến.
Trong khi nhiều quốc gia đang tiến nhanh vào kỷ nguyên chiến đấu cơ thế hệ 5 và chiến tranh công nghệ cao, Iran vẫn phải dựa vào một "di sản" của quá khứ để duy trì năng lực tối thiểu trên bầu trời. Và chừng nào những rào cản về công nghệ và chính trị còn tồn tại, F-5 có lẽ vẫn sẽ tiếp tục bay, không phải vì nó mạnh, mà vì Iran chưa thể thay thế nó.
Con người khi về già, các bộ phận trong cơ thể đều lão hóa, yếu đi.
Một số điều sau đây luôn ẩn chứa những hiểm họa bất ngờ mà người cao tuổi cần phải lưu tâm đề phòng.
1. Không nên tập luyện vào lúc sáng sớm
Ta vẫn có quan niệm cho rằng tập luyện vào buổi sáng là tốt vì không khí trong lành. Điều đó không đúng. Vì từ 4-6 giờ sáng theo quy luật của đồng hồ sinh học của người già thân nhiệt đang cao, huyết áp tăng, thận thượng tuyến tố cũng cao gấp 4 lần buổi tối, nếu vận động mạnh, chạy hoặc đi bộ nhiều gặp gió lạnh, tim dễ ngừng đập. Đã có không ít cụ đi bộ buổi sáng sớm về ra mồ hôi, tắm xong huyết áp tăng đột ngột, đứt mạch máu não, đột quỵ luôn. Tốt nhất là nên tập vào chiều tối, tuy không khí không được thanh sạch như sáng sớm nhưng an toàn hơn nhiều.
2. Đang ngủ không nên trở dậy vội vàng
3. Không nên ngoái đầu một cách đột ngột
Người già mạch máu thường xơ cứng, thành mạch dày hẹp và đàn hồi kém. Nếu đột nhiên quay ngoắt đầu về phía sau, mạch máu ở cổ bị chèn ép, động mạch vốn đã hẹp bị chèn ép lại càng hẹp hơn cộng thêm thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh làm mạch máu co lại, máu lưu thông chậm làm não thiếu máu cục bộ, thiếu ôxy nên bị choáng, hoa mắt, chóng mặt, có người đã bị ngã.
Vậy đang đứng hoặc đang đi có ai gọi từ phía sau, chớ có quay ngoắt đầu lại ngay mà nên quay chầm chậm. Tốt nhất là xoay cả người lại, tránh chỉ quay đầu.
4. Không nên đứng co một chân để mặc quần
Xương của người già thường bị xốp do thiếu canxi. Nếu không bị xốp thì xương cũng giòn. Khi mặc quần mà đứng co chân để xỏ từng chân vào ống quần dễ bị ngã do mất thăng bằng hoặc do vướng vào quần.
Người cao tuổi đã ngã thì dễ gãy xương, dập xương. Khi mặc quần tốt nhất là nên ngồi trên ghế hoặc trên giường. Trong nhà tắm nếu không có chỗ ngồi thì phải dựa mông vào một bên tường để giữ thăng bằng cho khỏi ngã. Nhiều người bị ngã gãy xương ống chân, dập xương chậu vì đứng co chân mặc quần.
5. Không nên quá ngửa cổ về phía sau
Có lần một ông già đã về hưu cạnh nhà tôi, sức khỏe tốt, khi ăn tối xong ngồi nghỉ trên ghế tựa có lẽ do mỏi cổ nên ông đã ngửa cổ về phía sau hơi quá nên bị xỉu luôn. Khi con cháu biết thì nửa người bên phải của ông đã bị liệt, nước mũi nước dãi chảy ròng ròng và không nói được nữa, phải đưa ngay vào viện.
Trường hợp này là do gần mạch máu nơi cổ có nhiều đốt xương, bình thường giữa các đốt có chất nhờn bôi trơn nhưng về già chất bôi trơn kém đi, các đốt xương trở nên sắc cạnh. Khi ngửa cổ ra phía sau quá giới hạn cho phép, phần xương sắc cạnh đó làm tổn thương đến mạch máu, hạn chế lượng máu đưa lên não gây ra thiếu máu não làm ngất xỉu. Vì vậy, người già khi ngồi ghế tựa không nên ngửa cổ quá mức về phía sau.
6. Không nên thắt dây lưng quá chặt
Vùng bụng quanh dây lưng là nơi gần dạ dày, ruột non, ruột già, trực tràng và hậu môn. Dây lưng mà thắt chặt quá sẽ chèn ép các mạch máu bụng, cản trở máu lưu thông, đoạn trực tràng gần hậu môn có thể dễ bị lòi ra ngoài khi đi đại tiện mà ta thường gọi là lòi dom. Dây lưng thắt chặt, dạ dày, ruột non luôn ở trạng thái chịu sức ép ảnh hưởng xấu đến tiêu hóa.
Vì vậy, không nên thắt chặt dây lưng và tốt nhất là dùng dây đeo quần qua vai, tiếng Pháp gọi là Bretel (bờ rơ ten). Bình thường ở nhà chỉ nên mặc quần ngủ lồng chun, không nên mặc quần âu cứ phải thắt dây lưng làm bụng luôn bị gò bó.
7. Khi đi đại tiện không nên rặn quá mức
Táo bón là hiện tượng thường gặp ở người già. Tâm lý khi đi đại tiện không ai muốn ở lâu trong nhà vệ sinh nên thường muốn rặn mạnh để đi cho nhanh nhưng nếu rặn quá sức, mặt mũi đỏ gay rất nguy hiểm.
Các khảo nghiệm về y học đã cho biết khi rặn mạnh dễ giãn tĩnh mạch ở hậu môn gây chảy máu nhưng điều quan trọng hơn là huyết áp sẽ tăng có thể dẫn tới tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim. Để đỡ phải rặn khi đi ngoài, người già cần ăn nhiều rau quả, chuối, khoai, uống nhiều nước để chống táo bón.
8. Không nên nói nhanh, nói nhiều
Một số nhà khoa học Mỹ phát hiện khi ta nói chuyện bình thường dù chỉ là chuyện vui nhẹ nhàng, các tế bào trong cơ thể vẫn chịu tác động và ảnh hưởng tới huyết áp. Thử nghiệm khoa học với 100 người mỗi người đọc 2 trang tài liệu với tốc độ nhanh chậm khác nhau. Kết quả cho thấy người đọc tốc độ vừa phải thì huyết áp, nhịp tim bình thường.
Người đọc nhanh quá, đọc liến thoắng thì lập tức huyết áp tăng, nhịp tim tăng nhưng khi đọc thong thả trở lại, huyết áp, nhịp tim lại giảm xuống. Qua đó ta thấy người già nên nói ít, nói chậm thì có lợi cho sức khỏe. Những cụ nào bị bệnh tim mạch, bị huyết áp càng phải nói chậm, nói ít.
9. Không nên xúc động
Đối với người già mạch máu đã lão hóa nếu xúc động mạnh, quá giận dữ hoặc quá vui dễ bị nhồi máu cơ tim và đứt mạch máu não. Do đó, người già không nên xúc động tránh mọi sự tức giận, buồn phiền mà cần sống thanh thản, hòa nhã, vui vẻ, bỏ qua hết mọi chuyện, ảnh hưởng đến tâm lý, sức khỏe.
Có một câu nói rất hay: "Đừng để chết vì thiếu hiểu biết". Vì thật ra đã có rất nhiều người chết vì thiếu hiểu biết kể cả những người còn trẻ.
Qua sự hiểu biết ít ỏi của bản thân, qua kinh nghiệm cuộc sống và qua tham khảo các tài liệu y học mới nhất của nước ngoài, mong rằng với bài viết ngắn này sẽ giúp các bậc cao niên sống lâu, sống khỏe, sống vui tăng thêm nhiều tuổi thọ.
Trong một tuyên bố đầy bất ngờ vào ngày 6/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức hé lộ nguyên nhân sâu xa khiến ông muốn rút Washington khỏi liên minh NATO. Theo đó, hòn đảo chiến lược Greenland và thái độ của các đồng minh trong cuộc xung đột tại Trung Đông chính là những tác nhân chính đẩy mối quan hệ này đến bờ vực đổ vỡ.
Theo Tổng thống Donald Trump, mâu thuẫn giữa ông và Liên minh Bắc Đại Tây Dương không chỉ đơn thuần là vấn đề ngân sách mà bắt nguồn từ một mục tiêu cụ thể: đảo Greenland. "Nếu mọi người muốn biết sự thật, toàn bộ mọi thứ bắt đầu từ Greenland," ông Trump khẳng định.
Lãnh đạo Mỹ cho biết tham vọng sáp nhập hòn đảo thuộc chủ quyền của Đan Mạch – một thành viên NATO – đã bị liên minh này khước từ quyết liệt. Thái độ không hợp tác của các đồng minh trong vấn đề này đã khiến ông đưa ra phản ứng gay gắt: "Chúng tôi muốn có Greenland, nhưng họ không muốn giao hòn đảo đó cho chúng tôi. Thế là tôi nói 'tạm biệt'".
Không dừng lại ở câu chuyện lãnh thổ, Tổng thống Trump tiếp tục dùng những lời lẽ nặng nề để công kích năng lực của liên minh quân sự lớn nhất hành tinh. Ông thẳng thừng gọi NATO là "con hổ giấy" và cho rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin hoàn toàn "không e ngại" tổ chức này.
Lý do cho sự khinh miệt này, theo ông Trump, xuất phát từ việc các đồng minh NATO đã quay lưng khi Mỹ cần sự hỗ trợ nhất trong các cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông. Ông chia sẻ rằng mình đã tìm đến các đối tác với lời đề nghị giúp đỡ không quá khắt khe, nhưng câu trả lời nhận được chỉ là sự từ chối thẳng thừng.
Căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh truyền thống đã lên tới đỉnh điểm sau các sự kiện liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch bị Iran phong tỏa từ cuối tháng 2. Trước đó, vào ngày 20/3, ông Trump từng cáo buộc NATO "hèn nhát" khi không hỗ trợ Mỹ mở lại eo biển này.
Thậm chí, một số thành viên chủ chốt như Pháp, Italy và Tây Ban Nha còn có động thái gây sốc khi cấm máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận và căn cứ để tấn công Iran.
Bên cạnh NATO, các đối tác chiến lược khác như Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia cũng rơi vào tầm ngắm chỉ trích của ông Trump vì sự thiếu hỗ trợ. Ngược lại, Tổng thống Mỹ dành lời khen ngợi cho các quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Kuwait, Bahrain, Qatar và UAE, coi đây là những đồng minh thực sự khi đã đứng về phía Mỹ trong cuộc đối đầu với Iran.
Giữa bối cảnh lòng tin sụt giảm nghiêm trọng, Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự kiến sẽ có chuyến thăm Washington trong tuần này để thực hiện các cuộc hội đàm cấp cao với Tổng thống Trump cùng các quan chức hàng đầu như Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.
Chuyến đi này được xem là nỗ lực cuối cùng để xoa dịu những căng thẳng vốn đã tích tụ từ lâu. Tuy nhiên, với việc ông Trump liên tục đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh và công khai những bất mãn về vấn đề Greenland cũng như eo biển Hormuz, tương lai của NATO dưới sự dẫn dắt của Mỹ đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Sau khi ông trùm ''buôn vàng'' Vũ Minh Châu cùng con trai bị khởi tố vì sai phạm kế toán nghiêm trọng, gây thất thoát 150 tỷ đồng ngân sách. Mới đây, Công ty Bảo Tín Minh Châu đã chính thức phản hồi về tình hình vận hành và cam kết chất lượng sản phẩm giữa tâm điểm pháp lý.
Theo báo Dân trí, ngày 2/4, Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố ông Vũ Minh Châu cùng con trai Vũ Minh Tú và hai kế toán về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Hành vi sai phạm tập trung vào việc lập hệ thống sổ sách kép nhằm che giấu doanh thu khổng lồ.
Theo kết quả điều tra, từ năm 2020 đến 2023, doanh thu thực tế của doanh nghiệp đạt khoảng 13.700 tỷ đồng. Tuy nhiên, con số báo cáo thuế lại thấp hơn tới 9.700 tỷ đồng. Sự chênh lệch này khiến Ngân sách Nhà nước bị thiệt hại ước tính khoảng 150 tỷ đồng.
Thủ đoạn của các đối tượng là sử dụng song song nhiều hệ thống phần mềm. Các phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro và Excel được dùng để theo dõi hoạt động kinh doanh thực tế. Trong khi đó, phần mềm Misa chỉ dùng riêng cho mục đích kê khai báo cáo thuế với số liệu đã bị điều chỉnh.
Đến nửa cuối năm 2024, nhằm đối phó sự kiểm tra, ông Châu chỉ đạo xóa dữ liệu trên các phần mềm cũ. Doanh nghiệp chuyển sang dùng hệ thống Excel và phần mềm Fox AI để quản lý mua bán. Dữ liệu sau đó được bộ phận kế toán lọc và tổng hợp lại trước khi đẩy lên phần mềm thuế.
Trước biến cố pháp lý của dàn lãnh đạo, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu đã phát đi thông báo chính thức. Doanh nghiệp xác nhận đang "phối hợp nghiêm túc" với phía công an, cung cấp mọi hồ sơ và tài liệu cần thiết để phục vụ công tác xác minh sai phạm.
Về tình hình vận hành, phía Bảo Tín Minh Châu khẳng định mọi hoạt động kinh doanh tại các cơ sở vẫn diễn ra bình thường. Công ty cam kết đảm bảo sự thông suốt trong giao dịch và gửi lời xin lỗi đến các đối tác, khách hàng về những lo ngại phát sinh.
Đối với vấn đề chất lượng, đơn vị này tuyên bố toàn bộ sản phẩm vàng bạc, đá quý vẫn đáp ứng đúng tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng định danh. Đây là nỗ lực nhằm ổn định tâm lý người tiêu dùng trong bối cảnh vụ án đang được mở rộng.
Đại diện doanh nghiệp nhấn mạnh sẽ tuyệt đối tuân thủ các yêu cầu pháp lý sau khi có kết luận cuối cùng. Đồng thời, công ty dự kiến triển khai các phương án nâng cao dịch vụ và ổn định tổ chức. Mọi diễn biến mới sẽ được cập nhật công khai trên các kênh truyền thông của hãng.
Hiện tại, Cơ quan Cảnh sát điều tra đang tiếp tục mở rộng vụ án. Các điều tra viên đang làm rõ hành vi của những đối tượng liên quan để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, quyết tâm làm sáng tỏ mọi sai phạm trong quản lý tài chính tại đây.
Trong khuôn khổ Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã tiến hành quy trình bầu Chủ tịch nước và thống nhất cao với nhân sự được giới thiệu.
Với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc h
ội thông qua Nghị quyết bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sinh năm 1957, quê quán xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên. Đồng chí có trình độ Giáo sư Khoa học An ninh, Tiến sĩ Luật học; Cao cấp lý luận chính trị.
Đồng chí là Tổng Bí thư khóa XIII, XIV; Ủy viên Bộ Chính trị khóa XII, XIII, XIV; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XI, XII, XIII, XIV; Đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV; XVI.
Sau khi theo học Đại học An ninh Nhân dân (nay là Học viện An ninh Nhân dân), đồng chí có hơn 30 năm công tác trước khi được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Công an vào năm 2010. Sau đó, từ tháng 4/2016, đồng chí giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Công an.
Đầu năm 2019, đồng chí Tô Lâm được thăng cấp bậc hàm lên Đại tướng, trở thành người thứ tư trong lịch sử Công an Nhân dân mang cấp bậc hàm cao nhất.
Tháng 5/2024, Đại tướng Tô Lâm được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước và ba tháng sau được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII bầu giữ chức Tổng Bí thư. Đồng chí có hai tháng đảm nhiệm cương vị Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và giữ chức Tổng Bí thư từ tháng 10/2024.
Ngày 22/1/2026, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí được bầu là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Tại Hội nghị lần thứ nhất ngày 23/1/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Theo nghị quyết về công bố kết quả bầu cử và danh sách 500 người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI được Hội đồng Bầu cử quốc gia công bố chiều 21/3/2026, đồng chí Tô Lâm Tô Lâm trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại đơn vị bầu cử số 1 của TP Hà Nội.
Từ 8-10/4, vận trình đảo chiều nhanh. 3 con giáp được quý nhân nâng đỡ, tháo gỡ bế tắc và bất ngờ tìm ra cơ hội trong chính thử thách.
Ba ngày giữa tuần tưởng chừng bình lặng lại là điểm xoay vận mạnh. Từ 8–10/4, một số con giáp đón luồng khí mới: khó khăn không biến mất ngay, nhưng cánh cửa khác bất ngờ mở ra.
Tuổi Dần
Dần bước vào nhịp tăng tốc khi những vướng mắc trước đó bắt đầu lộ hướng tháo gỡ. Áp lực công việc vẫn còn, nhưng không còn cảm giác “bí lối” như trước. Các mối quan hệ trong môi trường làm việc trở nên mềm hơn, tạo điều kiện để Dần xoay chuyển tình thế.
Tuổi Dần có những ngày thuận lợi khi khó khăn được tháo gỡ
Điểm sáng nằm ở quý nhân xuất hiện đúng thời điểm. Đó có thể là người đưa ra lời khuyên then chốt, hoặc một cơ hội hợp tác tưởng nhỏ nhưng lại mở ra hướng đi mới. Nhờ đó, Dần nhìn thấy giải pháp ngay trong vấn đề từng khiến mình bế tắc.
Tài vận có dấu hiệu khởi sắc nhẹ nhưng đều. Những khoản thu chưa lớn ngay lập tức, song mang tính bền. Nếu biết tận dụng thời điểm này để điều chỉnh cách làm việc và mở rộng kết nối, Dần dễ tạo nền cho bước tiến rõ rệt sau đó.
Tuổi Tỵ
Tỵ trải qua ba ngày với nhịp chuyển nhanh và rõ. Những việc tưởng chừng đình trệ lại bất ngờ “chạy” trở lại. Các tín hiệu tích cực đến liên tục, giúp Tỵ lấy lại sự chủ động và tự tin trong quyết định.
Quý nhân của Tỵ không chỉ hỗ trợ về thông tin mà còn mở ra cơ hội cụ thể. Một lời giới thiệu, một kết nối mới hoặc một lời mời hợp tác có thể trở thành bước ngoặt. Điều quan trọng là Tỵ nhận ra giá trị của cơ hội này ngay khi nó xuất hiện.
Dòng tiền có dấu hiệu cải thiện rõ hơn so với trước đó. Không chỉ đến từ nguồn chính, Tỵ còn có khả năng tìm thấy hướng thu phụ hoặc cách tối ưu hóa công việc hiện tại. Đây là thời điểm nên hành động nhanh, tránh chần chừ vì cơ hội đến và đi rất gọn.
Tuổi Dậu
Dậu bước vào giai đoạn “bật lại” sau chuỗi ngày chững. Những khó khăn không còn dồn dập, thay vào đó là cảm giác nhẹ nhõm và kiểm soát tốt hơn. Tư duy trở nên sắc bén, giúp Dậu nhìn ra điểm mấu chốt trong vấn đề.
Sự xuất hiện của quý nhân mang tính định hướng rõ ràng. Một lời góp ý đúng trọng tâm hoặc một sự hỗ trợ đúng lúc giúp Dậu tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức. Nhờ vậy, những việc tưởng kéo dài lại được rút ngắn đáng kể.
Cơ hội với Dậu không đến theo cách ồn ào mà nằm ngay trong những gì đang làm. Khi thay đổi góc nhìn hoặc điều chỉnh cách tiếp cận, Dậu dễ phát hiện ra “lối đi mới” từ chính tình huống cũ. Nếu tận dụng tốt, ba ngày này có thể trở thành bước đệm quan trọng cho giai đoạn tiếp theo.
Ba ngày 8–10/4 không phải là thời điểm mọi thứ tự nhiên suôn sẻ, mà là lúc vận may xuất hiện đúng chỗ cần. Với Dần, Tỵ và Dậu, thử thách vẫn còn, nhưng cánh cửa đã mở. Vấn đề nằm ở việc nhận ra và bước qua đúng lúc.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
Thailand
