Trong thư gửi cổ đông thường niên ngày 6/4/2026, ông Jamie Dimon, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) JPMorgan Chase, cảnh báo cuộc xung đột tại Trung Đông đang gây ra các cú sốc giá dầu mỏ và hàng hóa toàn cầu.

Những yếu tố này có khả năng khiến lạm phát trở nên "dai dẳng" và buộc lãi suất phải duy trì ở mức cao hơn so với kỳ vọng hiện tại của thị trường.


Trụ sở JPMorgan Chase tại thành phố New York, Mỹ. Ảnh minh họa: Reuters

Cảnh báo của người đứng đầu ngân hàng lớn nhất Mỹ được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng áp lực, đe dọa tấn công các cây cầu với nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz - tuyến đường vận tải dầu mỏ huyết mạch của thế giới. Ngoài rủi ro từ khu vực Trung Đông, ông Dimon còn nhấn mạnh các thách thức địa chính trị lớn khác như xung đột tại Ukraine và căng thẳng Mỹ - Trung. Những lo ngại này đã khiến thị trường chứng khoán Mỹ vừa trải qua quý tồi tệ nhất kể từ năm 2022 và làm mờ nhạt khả năng cắt giảm lãi suất trong năm nay.

Đánh giá về kinh tế Mỹ, ông Dimon cho rằng nội lực vẫn khá tốt nhờ chi tiêu tiêu dùng và sức khỏe doanh nghiệp ổn định. Tuy nhiên, ông lưu ý đà tăng trưởng này phụ thuộc nhiều vào thâm hụt ngân sách chính phủ và các gói kích thích tài khóa từ quá khứ. Dù vậy, ông vẫn kỳ vọng tích cực vào các chính sách nới lỏng quy định và làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI).

Đối với thị trường tín dụng tư nhân trị giá 1.800 tỷ USD, ông cho rằng lĩnh vực này ít có nguy cơ gây rủi ro hệ thống, dù tính minh bạch thấp có thể khiến thua lỗ nhiều hơn dự kiến khi nền kinh tế yếu đi.

Cuối cùng, ông Dimon chỉ trích gay gắt các quy định mới về vốn ngân hàng (Basel III) của giới chức Mỹ. Ông nhấn mạnh rằng trong bối cảnh thế giới đầy biến động như hiện nay, các quy định này là "không phù hợp với giá trị Mỹ".

VietBF@sưu tập

Tổng thống Trump ngày thứ Hai cho biết chiến dịch giải cứu phi công bị bắn rơi trong lãnh thổ Iran là một trong những nhiệm vụ phức tạp và rủi ro nhất, với yếu tố then chốt là chiến thuật “nghi binh” nhằm đánh lạc hướng lực lượng Iran, trong khi viên phi công phải tự xoay xở sinh tồn giữa địa hình hiểm trở.

Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump nói Mỹ đã dựng lên nhiều kịch bản giả, tạo ra ít nhất bảy địa điểm khác nhau để khiến đối phương nhầm lẫn về vị trí thực của phi công, buộc phía Iran phải phân tán nguồn lực.

“Chúng tôi muốn họ tin rằng anh ấy ở một nơi khác. Có hàng nghìn người đang truy lùng, nên chúng tôi phải khiến họ tìm sai hướng”, ông nói, nhấn mạnh yếu tố nghi binh là chìa khóa thành công của chiến dịch.

“Có nhiều khu vực mà ai cũng nghĩ phi công đang ở đó. Họ cho rằng ‘chúng tôi đã tìm thấy anh ta ở khu vực kia’, bởi có tới chín máy bay bay vòng trên một vùng nhỏ cách bờ biển khoảng 25 dặm", ông Trump mô tả.

Song song, Tổng thống Trump cho biết chiến dịch giải cứu huy động lực lượng lớn với tổng cộng 155 máy bay, gồm máy bay ném bom, tiêm kích, máy bay tiếp nhiên liệu và các phương tiện chuyên trách cứu hộ.



Giám đốc CIA John Ratcliffe mô tả nhiệm vụ tìm kiếm phi công “giống như tìm một hạt cát giữa sa mạc”, đồng thời nhấn mạnh đây là cuộc chạy đua với thời gian, vừa phải xác định vị trí mục tiêu, vừa phải duy trì trạng thái đánh lạc hướng đối phương.

“Bởi vì truyền thống đặc biệt của Lực lượng Vũ trang Mỹ là không bao giờ bỏ lại bất kỳ ai phía sau, nên đây là một nhiệm vụ không được phép thất bại”, ông khẳng định.

Theo ông Ratcliffe, cơ quan này đã sử dụng kết hợp nguồn tin con người và phương tiện kỹ thuật để xác nhận phi công còn sống vào sáng thứ Bảy, khi người này đã “ẩn mình trong một khe núi, vẫn vô hình trước đối phương nhưng không thể qua mắt được CIA".

Trước đó, sau khi chiếc F-15E bị bắn hạ, sĩ quan hệ thống vũ khí đã nhảy dù xuống khu vực núi non hiểm trở, với "khuôn mặt bị chảy máu khá nhiều", theo ông Trump.

"Anh ấy leo lên địa hình dốc đứng, tìm cách lên cao hơn, đúng như những gì được huấn luyện để tránh bị bắt”, Tổng thống Trump cho biết. Viên sĩ quan sau đó tự sơ cứu vết thương và liên lạc với lực lượng Mỹ để truyền vị trí.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, cho rằng yếu tố quyết định thành công của chiến dịch chính là “ý chí sinh tồn tuyệt đối” của phi công. “Ý chí sống sót, chờ giải cứu của người lính là tất cả”, ông nói.

Chiến dịch cũng đối mặt với rủi ro lớn. Ông Trump thừa nhận không phải tất cả cố vấn quân sự đều ủng hộ kế hoạch, do lo ngại thương vong có thể lên tới hàng trăm người. “Có những người trong quân đội cho rằng đây là quyết định không khôn ngoan”, ông nói, song khẳng định cuối cùng vẫn quyết định triển khai.

Trong quá trình giải cứu, một máy bay A-10 của Mỹ đã bị trúng hỏa lực Iran khi đang làm nhiệm vụ yểm trợ, song phi công đã kịp điều khiển máy bay rời khỏi khu vực nguy hiểm và nhảy dù an toàn.

Chiếc A-10 là một trong những máy bay giữ vai trò chủ chốt trong việc duy trì liên lạc với phi công F-15 bị bắn rơi - người đã được giải cứu đầu tiên vào ngày thứ Sáu. Thành viên tổ lái thứ hai, sĩ quan hệ thống vũ khí, được giải cứu trong một chiến dịch riêng biệt vào Chủ nhật.

Số lượng binh sĩ tham gia chiến dịch không được công bố, song ông Trump tiết lộ “có hàng trăm người” tham gia, đồng thời nhấn mạnh quy mô và mức độ rủi ro của nhiệm vụ.

Cuối cùng, quân đội Mỹ đã giải cứu thành công cả hai thành viên tổ lái và rút khỏi lãnh thổ Iran mà không ghi nhận thương vong, khép lại một chiến dịch được mô tả là “không được phép thất bại” của quân đội Mỹ.

Tổng thống Donald Trump hôm 5/4 thông báo các lực lượng Mỹ đã giải cứu được thành viên còn lại trong tổ lái tiêm kích đa năng F-15E bị phòng không Iran bắn rơi. Ông khẳng định những chiến dịch đột kích, giải cứu phi công như vậy "rất hiếm khi được tiến hành" bởi mối đe dọa đối với nhân lực và khí tài của quân đội Mỹ.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ca ngợi đây là "một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ".

Chiến dịch tìm kiếm cứu hộ được triển khai ngay sau khi tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn hạ ở khu vực sâu trong không phận phía nam Iran hôm 3/4.

Phi công buồng trước nhanh chóng được giải cứu sau vài giờ. Sĩ quan điều khiển vũ khí ngồi buồng sau, người được ông Trump mô tả là "một đại tá rất được kính trọng", đã mất tích. Điều đó khiến quân đội Mỹ phải gấp rút huy động nguồn lực quy mô lớn để tìm kiếm phi công, một phần do lo ngại cục diện đàm phán sẽ thay đổi nếu Iran bắt sống được người này.

Hai quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ với CNN rằng phi công này mang theo súng ngắn, bộ phát tín hiệu định vị và hệ thống liên lạc bảo mật, đồng thời phải liên tục di chuyển để trốn các mũi truy lùng của lực lượng Iran.

Vì lo ngại bị đối phương phát hiện, đại tá Mỹ không thể liên tục phát tín hiệu vô tuyến cho đồng đội xác định vị trí. Có thời điểm, ông phải leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m so với mực nước biển để tránh gọng kìm truy đuổi của các dân quân Iran.

Sĩ quan Mỹ cuối cùng ẩn nấp trong một khe núi. Vị trí của ông được các đặc vụ Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định bằng nguồn lực riêng, sau đó chuyển lại cho Nhà Trắng và Lầu Năm Góc để đưa ra quyết định hành động. Đây cũng đánh dấu lần đầu Mỹ điều động quân nhân đặt chân lên lãnh thổ Iran kể từ đầu xung đột.

"Trong vòng 8 tiếng sau khi xác định được vị trí, chúng tôi đã xây dựng xong kế hoạch hành động. Trong 12 tiếng sau đó, chúng tôi đã triển khai lực lượng vào Iran", một nguồn tin tình báo Mỹ tiết lộ với Fox News.

Theo tiết lộ từ các quan chức Mỹ, hàng trăm binh sĩ cùng lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ và hàng chục máy bay từ các quân chủng đã tham gia chiến dịch. Quy mô nhân sự và số lượng phương tiện được huy động khiến chiến dịch trở nên đặc biệt hiếm có.

"Đây là những điều chúng ta chỉ thấy trong phim. Khi câu chuyện chính thức được công bố, tôi nghĩ mọi người sẽ bất ngờ. Đây là chiến dịch có thể được ghi vào sách sử", Jennifer Griffin, nhà báo chuyên về chiến sự của Fox, bình luận về chiến dịch sau khi tiếp cận các nguồn tin Lầu Năm Góc.



Một quan chức Mỹ mô tả cho biết chiến dịch giải cứu được chia làm hai giai đoạn, gồm bao vây khu vực và tiếp cận mục tiêu. Hoạt động diễn ra trong nhiều giờ, kéo dài từ đêm sang ngày, thay vì được tiến hành chớp nhoáng trong đêm như các chiến dịch giải cứu thông thường.

Đặc nhiệm SEAL Team 6 của hải quân Mỹ được giao nhiệm vụ tiến vào khu vực mục tiêu để giải cứu phi công, trong khi tiêm kích và các phương tiện yểm trợ hoạt động liên tục để kiểm soát không phận và ngăn lực lượng Iran tiếp cận. Các nguồn tin quan chức Mỹ khẳng định không xảy ra giao tranh trực diện giữa đặc nhiệm Mỹ và lực lượng Iran.

Song song với hoạt động quân sự, CIA triển khai chiến dịch đánh lạc hướng, tung thông tin sai lệch rằng phi công Mỹ đã được giải cứu từ lâu và đang được sơ tán khỏi Iran bằng đường bộ. Chiến thuật này nhằm gây nhiễu loạn và kìm hãm quá trình truy tìm của lực lượng Iran.

Khi các đơn vị Mỹ hội quân tại khu vực phi công ẩn nấp, không quân Mỹ tiến hành không kích và tuần tra để bảo đảm hành lang an toàn. Máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper và các hệ thống trinh sát liên tục theo dõi, sẵn sàng tấn công nếu lực lượng Iran tiến gần.

Chiến dịch cũng đòi hỏi thiết lập đường băng dã chiến trong lãnh thổ Iran để phục vụ rút quân. Dữ liệu đối chiếu địa lý cho thấy địa điểm này dường như nằm ở phía nam thành phố Isfahan, một trong những đô thị chủ chốt của Iran. Quân đội Mỹ đã triển khai ít nhất hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J Commando II đến đây, sẵn sàng đưa đặc nhiệm và phi công F-15E rời khu vực.

Tuy nhiên, trong quá trình chờ đợi, hai máy bay MC-130J đã gặp sự cố và không thể cất cánh.

Bộ chỉ huy chiến dịch sau đó phải điều động 3 vận tải cơ dự bị đến sân bay dã chiến để sơ tán lực lượng. Đặc nhiệm Mỹ phá hủy hai máy bay MC-130J, mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng 114 triệu USD, nhằm ngăn chúng rơi vào tay Iran. Hình ảnh hiện trường còn cho thấy một hoặc hai trực thăng hạng nhẹ AH/MH-6 Little Bird, có giá 2-7 triệu USD tùy phiên bản, bị cháy rụi.

Giới chức Mỹ không công bố nguyên nhân dẫn tới sự cố. ABC News dẫn lời hai quan chức giấu tên cho biết các phi cơ Commando II bị mắc kẹt trong nền cát, trong khi quân đội Iran tuyên bố đã bắn hạ "ít nhất một vận tải cơ C-130 và hai trực thăng của Mỹ".

Quân đội Mỹ cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu. Ông Trump nói rằng đại tá phi công F-15E bị thương nặng, nhưng đang được điều trị và sẽ phục hồi sức khỏe.

Tuy nhiên, quân đội Mỹ cũng hứng chịu nhiều tổn thất khí tài trong nỗ lực giải cứu. Bên cạnh các vận tải cơ MC-130J và trực thăng AH/MH-6 bị phá hủy, một cường kích A-10 đã bị phòng không Iran bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm.

Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng vẫn hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.

Các quan chức Mỹ và giới chuyên gia nhận định đây là chiến dịch có độ phức tạp hiếm thấy, bắt nguồn từ hàng loạt yếu tố như địa hình núi non hiểm trở, phi công bị thương, áp lực truy đuổi từ đối phương, phải triển khai lực lượng vào sâu trong lãnh thổ thù địch.

Theo Griffin, chiến dịch này vượt trội cả về quy mô lẫn mức độ rủi ro so với những đợt giải cứu của quân đội Mỹ trong quá khứ.

"Đây là hoạt động rất khác thường. Chúng ta đã giải cứu phi công giữa ban ngày, sau 7 giờ hiện diện trong lãnh thổ Iran. Tất cả binh sĩ tham gia đã thể hiện tài năng và sự dũng cảm tuyệt vời", Tổng thống Trump cho hay.

Một YouTuber và ký giả độc lập tại Hoa Kỳ cho biết ông buộc phải di chuyển cùng lực lượng bảo vệ sau khi nhận nhiều lời đe dọa liên quan đến các phúc trình của mình về những nghi vấn gian lận trong các chương trình của chính phủ.

Ông Nick Shirley chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn rằng môi trường hiện tại đã trở nên nguy hiểm hơn đáng kể, buộc ông phải thay đổi hoàn toàn cách sinh hoạt hằng ngày. Theo lời ông, nhiều người đã công khai tuyên bố muốn gây hại đến tính mạng của ông, khiến việc di chuyển và xuất hiện nơi công cộng trở nên rủi ro.

Ông cho biết việc phải luôn có bảo vệ đi kèm không chỉ gây áp lực tâm lý mà còn làm gián đoạn đời sống cá nhân, khi mọi hoạt động đều phải được lên kế hoạch cẩn thận. Những sinh hoạt bình thường như ra ngoài hay gặp gỡ người khác giờ đây đều phải cân nhắc về an ninh.

Trong cuộc đối thoại, ông Shirley nhấn mạnh rằng công việc của mình được thúc đẩy bởi niềm tin tôn giáo và mong muốn tìm kiếm sự thật. Ông cho rằng việc theo đuổi sự thật không nên bị cản trở bởi nỗi sợ hãi, dù phải đối diện với những rủi ro cá nhân.



Chương trình cũng đề cập đến bối cảnh xã hội rộng hơn, nơi các tranh luận về văn hóa, chính trị và di trú đang trở nên ngày càng gay gắt. Ông Shirley nhận định rằng nhiều người thiếu tư duy căn bản khi tiếp cận các vấn đề này, và kêu gọi giới trẻ cần suy nghĩ độc lập và sử dụng lý trí.

Ông cũng cho rằng mỗi cá nhân có trách nhiệm lên tiếng khi tin rằng mình đang theo đuổi sự thật, thay vì chờ đợi người khác hành động. Theo ông, nếu không có người dám nói, những vấn đề quan trọng có thể sẽ không bao giờ được đưa ra ánh sáng.

Diễn biến này phản ánh một xu hướng rộng lớn hơn trong xã hội Hoa Kỳ, nơi các cá nhân hoạt động trong lĩnh vực truyền thông độc lập ngày càng đối diện với áp lực và nguy cơ an ninh khi đề cập đến các vấn đề nhạy cảm.

UAV Lucas, được Mỹ sao chép từ dòng Shahed-136 Iran, đang tham chiến tại Trung Đông với tần suất vượt xa các sản phẩm nội địa.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 28/2 tuyên bố máy bay không người lái (UAV) giá rẻ "được thiết kế dựa trên dòng Shahed" đã thực chiến lần đầu trong chiến dịch tấn công Iran.

Cơ quan này không nêu tên cụ thể, song ảnh đăng kèm cho thấy đó là dòng Lucas, có giá ước tính 35.000 USD mỗi chiếc. Đây cũng là mẫu UAV tự sát đầu tiên mà Mỹ triển khai trong xung đột với Iran.

Thông tin về hiệu quả thực chiến của nó vẫn còn hạn chế. Dù vậy, Wall Street Journal dẫn lời các quan chức quốc phòng cấp cao Mỹ giấu tên cho biết UAV Lucas đã được sử dụng trong những cuộc tập kích thành công nhằm vào hàng loạt địa điểm của quân đội Iran và Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Những cuộc tấn công của Lucas đã góp phần khiến số đòn đánh bằng UAV của Iran giảm tới 83% trong những ngày đầu xung đột, theo nhóm quan chức.

"Từ giai đoạn đầu chiến sự, UAV FLM 136, còn gọi là Lucas, đã xóa sổ nhiều mục tiêu quân sự của Iran, trong khi những hệ thống UAV được đầu tư nhiều tiền của từ các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực quốc phòng lại tham gia rất ít", báo Mỹ cho hay.

Lucas không đến từ doanh nghiệp nào trong hơn 400 công ty khởi nghiệp về UAV được rót vốn đầu tư mạo hiểm tại Mỹ, cũng không phải sản phẩm của Thung lũng Silicon nổi tiếng. Thay vào đó, mẫu phi cơ này được chính quân đội Mỹ phát triển bằng cách sao chép công nghệ và thiết kế UAV tự sát Shahed-136 của Iran.

Dù lần đầu thực chiến trong xung đột Trung Đông, UAV Lucas thực chất được Mỹ chế tạo nhằm chuẩn bị cho xung đột với các đối thủ ngang hàng.

Trong những cuộc diễn tập mô phỏng kịch bản chiến tranh quy mô lớn, giới chuyên gia phát hiện rằng quân đội Mỹ sẽ cạn kiệt đạn dược thiết yếu chỉ trong vòng 2-3 tuần. Do đó, Lầu Năm Góc muốn sở hữu mẫu UAV có thể sản xuất nhanh chóng với số lượng lớn, đạt tầm bay xa và có giá thành đủ rẻ để không gây áp lực lớn lên ngân sách.

Dưới thời chính quyền cựu tổng thống Joe Biden, một nhóm nhỏ quan chức Lầu Năm Góc đã theo đuổi ý tưởng chế tạo một phiên bản UAV Shahed dành cho quân đội Mỹ, tương tự nhiều quốc gia và nhóm vũ trang phi nhà nước trên thế giới.


Thông số kỹ thuật của UAV Lucas. Đồ họa: Wall Street Journal

Năng lực của UAV dạng Shahed đã được chứng minh trong xung đột Ukraine. Nga được cho là sử dụng hàng nghìn UAV Geran-2, phiên bản tự sản xuất dựa trên dòng Shahed-136, để tập kích Ukraine mỗi tháng, trong đó có những trận đánh cao điểm huy động hơn 1.000 phi cơ chỉ trong một đêm.

Một đội ngũ nhỏ thuộc văn phòng kỹ thuật và nghiên cứu của quân đội Mỹ sau đó xây dựng kế hoạch tháo rời, phân tích UAV Geran-2 thu được từ Ukraine. Đây là lần đầu Mỹ áp dụng kỹ thuật đảo ngược để sao chép công nghệ quân sự của nước khác để phát triển sản phẩm nội địa trong vòng 50 năm.

Một cựu quan chức quốc phòng mô tả Lucas, viết tắt của cụm từ "hệ thống chiến đấu không người lái giá rẻ", không có đầy đủ tính năng như nhiều mẫu UAV đắt tiền và cũng không sử dụng linh kiện cao cấp nhất, song có chi phí chế tạo thấp và có thể sản xuất với số lượng lớn.

Michael Horowitz, cựu quan chức cấp cao Lầu Năm Góc và là một trong những lãnh đạo của đội ngũ phát triển Lucas, cho biết quân đội các nước có khả năng tự phát triển vũ khí tầm xa chính xác cao với giá rẻ. "Vấn đề là Mỹ không chi một đồng nào cho loại khí tài này", ông nói.

UAV Lucas hồi năm 2024 được lựa chọn để tham gia sáng kiến giúp triển khai hàng nghìn vũ khí tự hành trước tháng 8/2025. Động thái này đã gây ra nhiều tranh cãi, do mẫu UAV này khi đó mới chỉ tồn tại dưới dạng mô hình, song lại đánh bại nhiều hệ thống đã hoàn thiện.

Do Lucas là tài sản thuộc sở hữu trí tuệ của chính phủ, Mỹ đang dùng phương pháp từng áp dụng để chế tạo tàu chiến trong thời kỳ Thế chiến II, đó là huy động các nhà thầu thứ cấp để sản xuất hàng loạt UAV theo nhu cầu thời chiến.

Các công ty ít tên tuổi là SpektreWorks và Integration Innovation được giao nhiệm vụ chế tạo UAV Lucas. Tổng cộng 5 nhà sản xuất sẽ được chọn, trong đó mỗi hãng sẽ xuất xưởng khoảng 300 chiếc mỗi tháng, theo một cựu quan chức quốc phòng Mỹ am hiểu kế hoạch.

Thủy quân lục chiến Mỹ là lực lượng đầu tiên sử dụng UAV Lucas và đã đặt mua khoảng 6.000 chiếc để triển khai ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Số UAV trên đã được chuyển cho CENTCOM trước khi xung đột Trung Đông bùng phát.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã tiến hành các cải cách sâu rộng trong lĩnh vực mua sắm quốc phòng, giúp quân đội mua vũ khí nhanh chóng và dễ dàng hơn, cũng như tăng cường sử dụng công nghệ dân sự để hiện đại hóa khí tài.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hồi tháng 8/2025 ra quyết định hủy bỏ các quy trình và rào cản tồn tại từ lâu, giúp quân đội Mỹ nhanh chóng triển khai UAV Lucas.

Dù vậy, một số chuyên gia vẫn cảnh báo rằng thành công của Lucas trong xung đột Trung Đông, khi đối đầu với lưới phòng không đã suy yếu của Iran, không đồng nghĩa là nó sẽ đạt hiệu quả trong những cuộc chiến với các cường quốc quân sự ngang hàng với Mỹ.

"UAV Mỹ không phải đối mặt với biện pháp gây nhiễu đáng kể nào ở Trung Đông. Tình hình sẽ khác trong kịch bản xảy ra xung đột giữa Mỹ với Nga hoặc Trung Quốc. Mọi công nghệ đều sẽ bị đánh bại vào thời điểm nào đó", Jack De Santis, chuyên gia về tác chiến điện tử, nói với Wall Street Journal.

Một lo ngại khác với quân đội Mỹ là thiếu hụt công nghệ chống thiết bị bay không người lái (drone) giá rẻ. Thực trạng này đang giúp các nhóm dân quân thân Iran tiếp tục sử dụng drone cỡ nhỏ để tấn công những căn cứ đồn trú của Mỹ ở Trung Đông.

Sự thiếu hụt về vũ khí hiện đại giá rẻ trong xung đột với Iran được cho là lời cảnh tỉnh với quân đội Mỹ. "Chúng ta chưa sẵn sàng. Chính phủ không có thứ mình cần ở quy mô như nhu cầu", Julie Bush, đồng sáng lập công ty công nghệ quốc phòng Valinor Enterprises, nhận định.

VietBF@sưu tập

Sáng nay (7.4, giờ Việt Nam), sứ mệnh Artemis 2 đã bay đến điểm xa nhất trong không gian so với trái đất, di chuyển trên quỹ đạo chịu lực hút của mặt trăng và đi qua vùng tối của thiên thể này.


Hình ảnh truyền về từ tàu vũ trụ Orion vào rạng sáng nay (7.4) giờ Việt Nam

ảnh: nasa

Đội ngũ Artemis 2 của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đã phá kỷ lục về khoảng cách với trái đất được sứ mệnh Apollo 13 năm 1970 nắm giữ suốt 56 năm qua.

Cụ thể, tàu vũ trụ Orion đã đưa các phi hành gia Mỹ Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và phi hành gia Canada Jeremy Hansen đến điểm xa nhất trong hành trình lần này là 406.771 km cách trái đất, xa hơn khoảng 6.626 km so với kỷ lục của sứ mệnh Apollo 13.

"Vì tất cả nhân loại, các bạn đã vượt qua ranh giới đó", AFP dẫn lời phi hành gia Canada Jenni Gibbons phát biểu từ trung tâm điều khiển sứ mệnh ở thành phố Houston (bang Texas, Mỹ). Bà Gibbons là phi hành gia dự bị, sẽ thay thế đồng nghiệp Hansen trong trường hợp ông không thể tham gia.

Phi hành gia Hansen nói thời khắc kỷ lục trên là nhằm "thách thức thế hệ hiện tại và kế tiếp, đảm bảo rằng kỷ lục này sẽ không kéo dài".

Hiện phi hành đoàn đã bước vào nhiệm vụ kéo dài hơn 6 giờ nhằm quan sát và ghi chép bề mặt mặt trăng, mang đến góc nhìn trực tiếp của con người đối với những đặc điểm vốn chủ yếu được biết đến qua hình ảnh do robot chụp.

Tàu vũ trụ tạm thời mất liên lạc với trái đất
Giai đoạn quan sát trong chuyến bay lượn quanh mặt trăng sẽ kéo dài đến khoảng 8 giờ 20 sáng 7.4 (giờ Việt Nam). Trong thời gian này, có khoảng 40 phút phi hành đoàn mất liên lạc với trung tâm điều khiển tại Houston.

"Đó sẽ là khoảnh khắc phấn khích theo kiểu hơi có chút rùng rợn, khi họ di chuyển ra phía sau mặt trăng", AFP dẫn lời giáo sư Derek Buzasi chuyên về thiên văn học và vật lý thiên văn của trường Đại học Chicago (Mỹ).

Ngay sau khi phá kỷ lục về khoảng cách, các phi hành gia trên tàu cũng tiến hành việc đặt tên cho 2 hố va chạm ở phần khuất của mặt trăng.

Tên đầu tiên là Integrity, biệt danh của tàu vũ trụ lần này. Tên thứ hai là Carroll, nhằm tưởng nhớ người vợ quá cố của phi hành gia đảm nhiệm vai trò chỉ huy Reid Wiseman.

Gần đến cuối chuyến bay quanh, các phi hành gia chứng kiến kiến hiện tượng nhật thực, khi mặt trời bị mặt trăng che khuất.

VietBF@sưu tập

Giá dầu thế giới tăng nhẹ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khẳng định tối hậu thư, yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz trước tối 8-4 (giờ Mỹ).


Các bồn chứa dầu và cơ sở của nhà máy lọc dầu thuộc TotalEnergies trong Khu phức hợp hóa chất Leuna, tại Leuna, Đức ngày 17-3 - Ảnh: REUTERS

Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch ngày 7-4 (giờ Việt Nam), giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ giao tháng 5 tăng hơn 3% lên 116,02 USD/thùng, trong khi dầu Brent giao tháng 6 tăng hơn 1,7% lên 111,67 USD/thùng.

Thị trường dầu mỏ biến động mạnh kể từ khi Mỹ - Israel mở chiến dịch quân sự nhắm vào Iran từ cuối tháng 2.

Đà tăng mới nhất diễn ra trong bối cảnh ông Trump tiếp tục đe dọa tấn công cơ sở hạ tầng dân sự của Iran, cảnh báo quốc gia này sẽ bị "đánh gục chỉ trong một đêm" nếu không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ).

Hôm 6-4, ông Trump cho biết Iran "còn thời hạn đến ngày mai", đồng thời tiết lộ hai bên đang đàm phán với sự hỗ trợ của một số quốc gia. "Chúng tôi nghĩ họ đang thương lượng thiện chí, nhưng sẽ sớm biết kết quả", ông nói.

Kể từ khi chiến sự bùng nổ, eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới - gần như bị Iran phong tỏa, gây cú sốc nguồn cung toàn cầu và đẩy giá dầu, nhiên liệu bay, diesel và xăng leo thang.

Theo Hãng tin Reuters, Mỹ và Iran đang thảo luận một khuôn khổ nhằm chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, Tehran vẫn phản đối sức ép phải nhanh chóng mở lại eo biển Hormuz.

Trang Axios cho hay Iran đã bác đề xuất ngừng bắn của Mỹ và đưa ra kế hoạch 10 điểm, gồm chấm dứt xung đột vĩnh viễn trong khu vực (thay vì ngừng bắn tạm thời), đảm bảo an toàn hàng hải qua Hormuz, dỡ bỏ trừng phạt và tái thiết.

Dù vậy, giới quan sát đánh giá khả năng đạt thỏa thuận trước hạn chót là thấp. Ông Trump thừa nhận đề xuất của Iran là "bước tiến đáng kể" nhưng "chưa đủ tốt".

Giới phân tích nhận định áp lực sẽ tiếp tục gia tăng khi thời hạn đến gần. Chiến lược gia kinh tế Brian Jacobsen tại Annex Wealth Management cho rằng Washington đang cố đẩy nhanh tiến trình đàm phán.

Trong khi đó, dữ liệu từ S&P Global Market Intelligence cho thấy hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bắt đầu phục hồi, với 8 tàu chở dầu đi qua trong ngày 6-4 - tăng so với mức dưới 2 chuyến/ngày hồi tháng 3. Song con số này vẫn thấp xa mức trung bình khoảng 130 tàu/ngày trước xung đột.

VietBF@sưu tập

Tạp chí Newsweek ngày 4/4 đưa tin, theo truyền thông Mỹ, Lầu Năm Góc sẽ bắt đầu điều động tên lửa hành trình tàng hình từ các kho dự trữ toàn cầu để sử dụng tại Iran khi cuộc xung đột ở Trung Đông tiếp tục leo thang, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố năng lực quân sự của Tehran đã bị "phá hủy hoàn toàn".

Washington đã ra lệnh rút tên lửa khỏi kho dự trữ ở Thái Bình Dương vào cuối tháng 3, tương tự như các động thái của chính quyền Mỹ nhằm di dời các khí tài khác đã được triển khai trước đó trong khu vực, chẳng hạn như hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao THAAD từ Hàn Quốc.

Theo thông tin mới nhất, sẽ chỉ còn lại khoảng 425 tên lửa hành trình tàng hình JASSM-ER so với số lượng 2.300 tên lửa có sẵn để sử dụng trong kho dự trữ toàn cầu của Mỹ trước khi xung đột bùng nổ tại Trung Đông, chỉ đủ cho khoảng 17 máy bay ném bom B-1B trong một nhiệm vụ duy nhất.

Một lượng lớn đạn dược đã được bắn ra

Newsweek đưa tin, ngày 28/2, Mỹ và Israel đã nhắm mục tiêu vào các mục tiêu quân sự quan trọng ở Iran và sát hại Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei cùng các lãnh đạo cấp cao khác của Iran. Tehran đã đáp trả bằng cách phóng tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào Israel và một số quốc gia Ả Rập vùng Vịnh có lực lượng Mỹ đóng quân.

Mỹ đã nhanh chóng chuyển vũ khí và hệ thống phòng thủ từ các khu vực khác sang để duy trì chiến dịch quân sự nhắm vào Iran, tận dụng các kho dự trữ và khí tài được bố trí trên toàn cầu.

Việc tăng cường lực lượng của Mỹ đã mở rộng ra ngoài phạm vi phòng không, với các nguồn lực và năng lực được tập trung từ nhiều nơi để hỗ trợ các hoạt động ở Trung Đông. Một lượng lớn đạn dược đã được bắn ra kể từ khi các cuộc tấn công bắt đầu, trong khi các căn cứ và cơ sở hạ tầng của đồng minh Mỹ trên khắp vùng Vịnh cũng được sử dụng, phản ánh cách cuộc xung đột đã định hình lại thế trận lực lượng toàn cầu của Mỹ và gây áp lực lên kho dự trữ vũ khí dành cho các cuộc xung đột tiềm tàng khác.
Những điều cần biết

Theo Newsweek, tên lửa hành trình tàng hình phóng từ trên không AGM-158B (JASSM-ER) được phát triển cho Không quân Mỹ có tầm bắn gần 1.000 km, nhằm tấn công các mục tiêu có giá trị cao và được bảo vệ nghiêm ngặt bởi hệ thống phòng không tiên tiến của đối phương.

Theo các tài liệu chính thức của Không quân và Bộ Quốc phòng Mỹ, loại tên lửa này bay theo lộ trình đã được lập trình sẵn bằng cách kết hợp hệ thống định vị toàn cầu (GPS) và dẫn đường quán tính, sử dụng cảm biến hồng ngoại để đạt độ chính xác cao khi tấn công, và mang theo đầu đạn xuyên phá nặng hơn 450 kg được thiết kế để phá hủy các mục tiêu kiên cố trong khi giảm thiểu rủi ro cho phi hành đoàn.

Việc Mỹ chuyển hướng các nguồn lực quân sự này làm dấy lên lo ngại về tương lai xung đột ở khu vực Thái Bình Dương, nơi Mỹ đã tích lũy được nguồn lực đáng kể để răn đe tham vọng của Trung Quốc trong khu vực, bao gồm cả các kế hoạch đối với đảo Đài Loan. Tuy nhiên, các báo cáo gần đây cho thấy Mỹ đã xem xét lại đánh giá của mình về Trung Quốc, điều này có thể ảnh hưởng đến quyết định chuyển hướng các nguồn lực này.

Theo các nguồn tin, Lầu Năm Góc cũng đã rút các tên lửa đánh chặn dành cho hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất đặt trên mặt đất khỏi các khu vực khác, bao gồm cả khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Mỹ đã sử dụng một lượng lớn đạn dược kể từ khi bắt đầu tấn công Iran, và tiếp tục leo thang căng thẳng với những tuyên bố sẽ tung ra những đòn tấn công mạnh mẽ nhất từ trước đến nay.

"Chúng ta sẽ giáng một đòn cực mạnh vào họ trong hai đến ba tuần tới", Tổng thống Mỹ Trump tuyên bố trong bài phát biểu trước toàn quốc hôm 1/4.

Đến ngày 4/4, ông Trump đăng tải trên nền tảng Truth Social rằng: "Hãy nhớ khi tôi cho Iran mười ngày để THỎA THUẬN hoặc MỞ CỬA EO BIỂN HORMUZ. Thời gian đang cạn dần - chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục giáng xuống. Vinh quang thuộc về CHÚA!"