Ca mắc gia tăng nhẹ, chưa ghi nhận dấu hiệu bất thường

Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội, trong tuần từ 20–27/3, Hà Nội ghi nhận 17 ca mắc Covid-19 tại 12 phường, xã, nâng tổng số ca từ đầu năm 2026 lên 29. So với cùng kỳ năm trước, số ca tăng nhẹ, song chưa ghi nhận trường hợp tử vong.

Dù chưa có kết quả giải trình tự gene xác định biến thể đang lưu hành, Sở Y tế Hà Nội đã khuyến cáo người dân theo dõi sát diễn biến dịch và nâng cao ý thức phòng bệnh, đặc biệt trước sự xuất hiện của biến thể BA.3.2 (còn được gọi là “Ve sầu” – Cicada).

Theo PGS.TS Trần Đắc Phu, Nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (nay là Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế), BA.3.2 là một biến thể phụ của dòng Covid-19 thuộc họ SARS-CoV-2 - tác nhân gây đại dịch toàn cầu.

Biến thể này được ghi nhận lần đầu tại Nam Phi vào tháng 11/2024, sau đó lan ra nhiều quốc gia. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, BA.3.2 đã xuất hiện tại hơn 20 quốc gia và đang được đưa vào hệ thống giám sát dịch tễ toàn cầu.

Tại Mỹ, biến thể này đã được phát hiện ở ít nhất 25 bang, đồng thời xuất hiện trong các mẫu giám sát môi trường như nước thải và phương tiện vận chuyển quốc tế. Tuy nhiên, BA.3.2 hiện chưa phải là biến thể chiếm ưu thế và số ca liên quan vẫn ở mức thấp.

Có nguy hiểm hơn các biến thể trước?

Các nghiên cứu ban đầu cho thấy BA.3.2 mang nhiều đột biến trên protein gai (spike protein) – cấu trúc giúp virus bám và xâm nhập vào tế bào người. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến khả năng lây lan hoặc phần nào làm suy giảm hiệu quả miễn dịch.

Tuy nhiên, theo PGS Phu, đến nay chưa có bằng chứng cho thấy BA.3.2 gây bệnh nặng hơn so với các biến thể trước của Covid-19.

“Các biến thể mới là quy luật tiến hóa tự nhiên của virus. Điều quan trọng là theo dõi sát để kịp thời đánh giá nguy cơ”, PGS Phu nhấn mạnh.

Đáng lưu ý, vaccine phòng Covid-19 hiện nay vẫn có hiệu quả trong việc giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong, dù có thể bị ảnh hưởng phần nào về khả năng phòng lây nhiễm.

Vì sao vẫn phải “không chủ quan”?

Dù chưa ghi nhận dấu hiệu nguy hiểm vượt trội, BA.3.2 vẫn là một biến thể cần theo dõi vì ba lý do chính:

- Virus SARS-CoV-2 vẫn đang lưu hành và liên tục biến đổi

- Các đột biến mới có thể làm tăng khả năng lây lan trong cộng đồng

- Nhóm nguy cơ cao vẫn có thể diễn biến nặng dù nhiễm biến thể nhẹ

Đặc biệt, người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch vẫn là nhóm dễ tổn thương. Ở các đối tượng này, ngay cả khi triệu chứng ban đầu nhẹ, bệnh vẫn có thể tiến triển nhanh và nghiêm trọng.

Sự xuất hiện của BA.3.2 thêm một lần nữa cho thấy đại dịch chưa hoàn toàn kết thúc, nhưng cũng không đồng nghĩa với một làn sóng nguy hiểm mới.

Trước diễn biến mới, các chuyên gia khuyến nghị người dân duy trì các biện pháp phòng bệnh đã được chứng minh hiệu quả:

- Đeo khẩu trang tại cơ sở y tế, nơi đông người hoặc không gian kín

- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn

- Vệ sinh bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, điện thoại, bàn làm việc

- Chủ động theo dõi sức khỏe, hạn chế tiếp xúc khi có triệu chứng

Người có biểu hiện như ho, sốt, viêm đường hô hấp nên đeo khẩu trang để tránh lây lan. Trường hợp bệnh nhẹ có thể nghỉ ngơi, uống đủ nước và điều trị triệu chứng theo hướng dẫn.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu nặng như sốt cao kéo dài, khó thở, đau ngực, người bệnh cần nhanh chóng liên hệ cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Theo Health 2.0, trong bối cảnh giá cả tăng cao, nhiều người hiện đại đang cố gắng tiết kiệm tiền. Tuy nhiên, bác sĩ Liao Chi-ting, chuyên gia ung thư tại Bệnh viện Đa khoa Chang Gung (Đài Loan, Trung Quốc), cảnh báo rằng sự tiết kiệm sai lầm có thể trở thành mối nguy hại cho sức khỏe. Ông cảnh báo rằng nhiều người thực chất đang "tích lũy" bệnh ung thư từng chút một bằng cách ăn những món ăn này hàng ngày .

Ông đã chia sẻ câu chuyện về một gia đình ba người đều được chẩn đoán mắc ung thư đường tiêu hóa. Điều tra thêm cho thấy gia đình này có thói quen lâu năm ăn thức ăn thừa để tiết kiệm thời gian và tiền bạc. Tuy nhiên, các loại rau lá xanh, đặc biệt là, có xu hướng sản sinh ra lượng nitrit cao hơn sau khi để qua đêm. Mặc dù tủ lạnh có thể kéo dài thời hạn sử dụng, nhưng chúng không thể ngăn chặn hoàn toàn sự phát triển của vi khuẩn và các thay đổi hóa học. Việc thường xuyên ăn thức ăn thừa làm tăng đáng kể nguy cơ mắc ung thư đường tiêu hóa.

Ngoài ra, bác sĩ Liao Chi-ting cũng cảnh báo 4 thói quen nhiều người vẫn duy trì lâu năm có thể âm thầm "nuôi tế bào ung thư".

- Nhiều người lớn tuổi, khi thấy trái cây hơi thối, thường cho rằng chỉ cần cắt bỏ phần hỏng là đủ. Hoặc, nếu các loại thực phẩm khô như nấm mộc nhĩ, nấm hương hay táo đỏ bị mốc, họ thường rửa sạch, phơi khô dưới ánh nắng mặt trời rồi tiếp tục ăn. Tuy nhiên, cách làm này vô cùng nguy hiểm vì một khi thực phẩm bị mốc, sợi nấm vô hình có thể đã xâm chiếm toàn bộ miếng thực phẩm. Các chất bị mốc dễ sản sinh ra aflatoxin, một chất được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm chất gây ung thư loại 1, và việc tiêu thụ lâu dài có thể làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư gan.

- Việc ăn thực phẩm chế biến sẵn trong thời gian dài để tiết kiệm tiền cũng là một mối nguy hiểm tiềm tàng. Bác sĩ cho biết ông từng điều trị cho một kỹ sư khoảng 30 tuổi, người bận rộn với công việc và thường xuyên ăn đồ ăn nhanh, mì ăn liền hoặc xúc xích cho cả ba bữa một ngày để tiết kiệm tiền và thời gian. Kết quả là, người này được chẩn đoán mắc ung thư dạ dày giai đoạn cuối ở độ tuổi còn trẻ.

Bác sĩ Liao Chi-ting cho biết những thực phẩm này, vốn chứa nhiều đường và muối, cùng nhiều chất phụ gia, có thể làm giảm sức đề kháng của cơ thể. Ông nhấn mạnh rằng phương pháp tối giản thực sự để phòng ngừa ung thư là ăn nhiều trái cây và rau quả tươi, và ăn ít thực phẩm chế biến sẵn mà hình thức ban đầu không còn nhìn thấy được.

- Nhiều gia đình thường cố gắng tiết kiệm tiền bằng cách không đổ bỏ dầu chiên. Một ông Vương, khoảng 50 tuổi ở Trung Quốc, thích ăn đồ chiên rán, nhưng để tiết kiệm tiền, ông luôn tái sử dụng dầu nhiều lần trước khi thay dầu mới. Thật không may, cuối cùng ông được chẩn đoán mắc bệnh ung thư gan. Việc đun nóng dầu ở nhiệt độ cao nhiều lần sẽ tạo ra các axit béo chuyển hóa và các sản phẩm oxy hóa, làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho cơ thể. Việc tiết kiệm một chút tiền bằng cách sử dụng dầu ăn trong khi để cơ thể tiếp xúc với môi trường gây ung thư trong thời gian dài là hoàn toàn không đáng.

- Nhiều người tắt máy hút mùi ngay sau khi nấu ăn để tiết kiệm điện. Bác sĩ chỉ ra rằng khói bếp chứa rất nhiều chất độc hại. Cách đúng là bật máy hút mùi trước khi nấu và để máy hoạt động từ 3 đến 5 phút sau khi nấu để đảm bảo khói độc hại được thải ra hoàn toàn. Nếu không, lượng điện tiết kiệm được sẽ không đáng kể so với tác hại đối với sức khỏe đường hô hấp của bạn. Đừng bao giờ đánh đổi sức khỏe phổi của bạn để tiết kiệm tiền điện.

Ngoài ra, nhiều người cảm thấy các cuộc kiểm tra sức khỏe tốn vài nghìn đô la là quá đắt đỏ, hoặc họ có tâm lý "nếu không đi khám thì sẽ ổn thôi". Trên thực tế, đã có trường hợp phụ nữ ở độ tuổi 40 tiết kiệm tiền phí kiểm tra sức khỏe, chỉ đi khám khi phát hiện khối u ở ngực, và được chẩn đoán mắc ung thư vú giai đoạn giữa vào thời điểm đó. Ngược lại, một người đàn ông 70 tuổi có thói quen kiểm tra sức khỏe định kỳ, dẫn đến việc phát hiện sớm ung thư đại trực tràng giai đoạn đầu và phẫu thuật thành công.

Thay vì lâm vào cảnh phá sản vì bệnh tật khi về già, tốt hơn hết là nên đầu tư vào sức khỏe khi còn trẻ và sử dụng nguồn ngân sách nhà nước cho việc phòng ngừa và quản lý bệnh tật - tiết kiệm tiền cần được thực hiện một cách thông minh.

Đó chính là rau muống. Rau muống được xem là loại một trong những loại rau bình dân, cực kỳ phổ biến, dễ mua và có giá rẻ tại nước ta. Đa số mọi người ăn rau muống theo thói quen, sở thích hoặc vì giá thành rẻ mà không biết rằng ẩn sau nó là cả kho dinh dưỡng và lợi ích quý báu với sức khỏe cũng như sắc đẹp. Đặc biệt là với gan, tim mạch và phòng chống một số loại ung thư.

Những lợi ích sức khỏe, làm đẹp nổi bật của rau muống

Dinh dưỡng trong rau muống ngoài protein, chất xơ còn có vitamin C, vitamin nhóm B, các khoáng chất như canxi, sắt, kẽm, photpho, kali… cùng nhiều chất chống oxy hóa khác. Nhờ vậy mà loại rau thường bị gọi là "rau quê" này mang lại rất nhiều lợi ích sức khoẻ cũng như làm đẹp:

1. Tốt cho gan

Loại rau ăn lá này được chứng minh là có nhiều chất hỗ trợ bảo vệ gan khỏi các tổn thương. Đặc biệt là khả năng điều chỉnh enzym giải độc với đặc tính xác định gốc tự do và chống oxy hóa. Vì thế, rau muống giúp cơ thể được bảo vệ trước các tổn thương ở gan gây ra bởi hóa chất độc hại. Đồng thời, loại rau ăn lá này còn hỗ trợ làm mát, thanh nhiệt cơ thể, cải thiện và bảo vệ chức năng gan. Chất xơ và niacin trong rau muống giúp giảm tình trạng gan nhiễm mỡ.

2. Bảo vệ tim mạch

Rau muống chứa hàm lượng vitamin A, vitamin C và beta-carotene cao. Đây là những chất chống oxy hóa giảm các gốc tự do trong cơ thể, nhờ đó ngăn ngừa cholesterol bị oxy hóa. Nhờ vậy mà giảm nguy cơ hình thành huyết khối, tắc nghẽn động mạch và nhiều bệnh tim mạch khác.

Folate trong rau muống còn giúp chuyển hóa homocysteine - loại chất tiềm ẩn nguy hiểm có thể dẫn đến đau tim hay đột quỵ. Hay magie trong rau muống có công dụng hạ huyết áp một cách tự nhiên. Loại rau này cũng cực giàu chất sắt nên tốt cho máu, tăng lượng hồng cầu.Niacin và chất xơ trong rau muống giúp giảm mỡ máu xấu hiệu quả.

3. Giảm nguy cơ mắc ung thư

Các chuyên gia kết luận trong rau muống có tới 13 loại hợp chất chống oxy hóa khác nhau. Những chất này có thể loại bỏ các gốc tự do gây hại ra khỏi cơ thể, từ đó cản trở quá trình nhân lên của các tế bào ung thư. Đặc biệt, rau muống rất hiệu quả trong việc hỗ trợ ngăn ngừa ung thư trực tràng, ung thư dạ dày, ung thư da và ung thư vú nếu ăn đều đặn với lượng vừa phải.

Nhiều người không biết ăn rau muống giúo phòng một số bệnh ung thư (Ảnh minh họa)

4. Ngăn ngừa tiểu đường

Ngoài hàm lượng chất xơ, trong rau muống còn chứa một hợp chất tương tự insulin giúp điều hòa lượng đường huyết trong máu. Các nghiên cứu đã chứng minh ăn rau muống thường xuyên tăng cường khả năng chống lại stress oxy hóa dẫn đến tiểu đường. Trong y học cổ truyền, rau muống cũng là món ăn giúp ngăn ngừa và giảm nhẹ tiểu đường thai kỳ ở phụ nữ mang thai.

5. Tăng cường miễn dịch và ngủ ngon hơn

Loại rau ăn lá này rất giàu dinh dưỡng, đặc biệt là lượng vitamin C dồi dào nên đã trở thành món ăn rẻ tiền giúp bạn tăng cường hệ miễn dịch rất tốt. Nó cũng giúp thanh nhiệt, giải độc, giảm stress và tăng cường vi khuẩn tốt trong đường ruột. Từ đó giúp hệ miễn dịch khỏe hơn. Ngoài ra, selen và kẽm trong rau muống có công dụng thư giãn thần kinh, mang lại cho bạn một giấc ngủ ngon.

6. Cải thiện tiêu hóa

Rau muống rất giàu chất xơ và chứa nhiều nước, do vậy, đây là thực phẩm giúp bạn giảm các chứng rối loạn tiêu hóa một cách tự nhiên. Nhờ đặc tính nhuận tràng, món ăn từ rau muống và nước rau muống luộc có lợi cho người bị táo bón và khó tiêu.

Ăn rau muống có thể giảm bớt độ axit trong đường ruột, ngăn ngừa sự mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột. Rau muống còn được dùng để trị giun.

7. Tốt cho xương và mắt

Ít ai biết rằng rau muống rất tốt cho mắt. Nó giàu carotenoid, vitamin A và lutein cao. Đây là những dưỡng chất quan trọng đối với mắt. Rau muống còn giúp cơ thể sản sinh glutathione - chất quan trọng ngăn ngừa bệnh đục thủy tinh thể. Đồng thời, rau muống cũng chứa hàm lượng canxi cao nên tốt cho xương, chất kháng viêm giúp giảm đau do viêm khớp.

8. Điều trị bệnh về da

Ngọn rau muống có thể dùng làm thuốc đắp để điều trị một số bệnh về da, trị mụn trứng cá, bệnh chàm và bệnh vẩy nến hiệu quả. Bên cạnh đó, rau muống còn giúp giảm cảm giác đau, châm chích khi bị ngứa da do phát ban hoặc côn trùng cắn.

9. Lợi ích làm đẹp của rau muống

Các loại rau lá xanh như rau muống rất giàu chất chống oxy hóa, ngăn ngừa tổn thương tế bào, giảm thiểu nếp nhăn ở mức độ đáng kể. Vì vậy, hãy thường xuyên ăn rau muống để ngăn ngừa và đẩy lùi quá trình lão hóa bên trong cơ thể cũng như lão hóa làn da. Bên cạnh đó nhờ giàu vitamin A, vitamin C, carotenoids và lutein, rau muống sẽ mang lại cho bạn một làn da trẻ trung, trắng sáng mịn màng.

Loại rau này cũng giúp dưỡng tóc, giảm rụng tóc và dưỡng móng nhờ giàu khoáng chất. Đặc tính chống viêm của rau muống còn có lợi cho việc điều trị gàu, giảm mùi hôi miệng. Nó giàu chất xơ, ít calo, thích hợp với chế độ ăn uống giảm cân, giữ dáng. Đồng thời còn hỗ trợ giảm cân nhanh hơn nhờ giảm mức cholesterol xấu cũng như triglycoside trong cơ thể, tăng cường trao đổi chất và thải độc.
Một số lưu ý khi ăn rau muống

Mặc dù rất quen thuộc và nhiều công dụng nhưng khi ăn rau muống bạn cũng cần lưu ý một vài điều.

Hãy chọn mua rau muống tươi ngon, ở những nơi uy tín. Do loại rau này thường được trồng ở môi trường nước, nên dễ nhiễm các vi khuẩn có hại cho cơ thể. Bạn nên ưu tiên ăn rau muống trồng cạn hoặc rửa thật kỹ, đảm bảo ăn chín uống sôi. Tốt nhất nên rửa sạch rau rồi ngâm nước muối loãng hoặc dung dịch rửa rau trong 30 phút. Khi nấu thì nấu ở lửa to trong thời gian ngắn, hạn chế mở vung để tránh thất thoát dinh dưỡng.

Cũng không nên ăn quá nhiều rau muống hay chỉ ăn mỗi loại rau này. Cần đa dạng các loại rau để bổ sung dinh dưỡng, lượng rau muống ăn khoảng 100 - 300g mỗi người một ngày là tốt nhất.

Không phải ai cũng thích hợp để ăn rau muống. Bạn không nên ăn rau muống nếu như đang suy nhược cơ thể nặng, hư hàn, có vết thương hở trên da thì không nên dùng rau muống. Đợi các triệu chứng trên khỏi hẳn thì mới nên dùng. Khi đang dùng thuốc đông y, không nên ăn quá nhiều rau muống vì có thể làm giảm tác dụng của bài thuốc.

Nguồn và ảnh: Health.TVBS, Family Doctor

Theo trang SkyPost, một phụ nữ 32 tuổi ở tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc), bị cao huyết áp, thường xuyên sử dụng chế độ ăn nhiều muối và ớt, bao gồm cả lượng lớn tương đậu lên men, khi nấu ăn. Cuối cùng, cô bị nhồi máu cơ tim đột ngột và tử vong dù đã được cấp cứu.

Bác sĩ Triệu Trường Phủ, chuyên khoa gan mật và tiêu hóa tại Bệnh viện Y học Cổ truyền tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc), chỉ ra rằng chế độ ăn của người phụ nữ này nhiều dầu mỡ và muối, và việc tiêu thụ lâu dài các loại gia vị có hàm lượng natri cao sẽ làm trầm trọng thêm chứng xơ vữa động mạch của cô. Đối với những bệnh nhân cao huyết áp có mạch máu vốn đã tương đối dễ vỡ, cấu trúc chế độ ăn này dễ trở thành "điểm khởi phát" gây ra các biến chứng tim mạch.

Bác sĩ cũng khuyên thêm rằng khi xào nấu, tốt nhất nên giảm lượng gia vị như t ương đậu tương, nước tương nhạt và nước sốt hàu. Bà gợi ý chỉ nên thêm muối hoặc bột ngọt khi món ăn gần chín và thêm đường sớm với lượng nhỏ.

Bà cũng cảnh báo không nên sử dụng dầu đã được đun nóng nhiều lần. Bác sĩ nhấn mạnh rằng bệnh tim mạch không phải là ngẫu nhiên mà là kết quả của thói quen sinh hoạt lâu dài. Mối nguy hiểm thực sự không bao giờ đến từ một bữa ăn duy nhất, mà là những lựa chọn vô tình được thực hiện năm này qua năm khác.

10 thực phẩm tốt cho tim mạch

Tim mạch khỏe mạnh không chỉ phụ thuộc vào việc hạn chế chất béo xấu mà còn nằm ở lựa chọn thực phẩm hằng ngày. Dưới đây là 10 thực phẩm được đánh giá tốt cho tim mạch, cùng lý do và cách ăn để đạt hiệu quả tối ưu.

Cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi giàu omega-3 (EPA, DHA) giúp giảm viêm, hạ triglycerid và ổn định nhịp tim; nên ăn 2-3 lần mỗi tuần, ưu tiên hấp, nướng thay vì chiên. Yến mạch chứa beta-glucan giúp giảm cholesterol LDL; bữa sáng với cháo yến mạch hoặc yến mạch ngâm sữa là lựa chọn hợp lý. Các loại hạt như hạnh nhân, óc chó cung cấp chất béo không bão hòa và chất xơ, giúp giảm cholesterol xấu; chỉ nên ăn một nắm nhỏ mỗi ngày để tránh dư năng lượng. Dầu ô liu giàu polyphenol và chất béo tốt, hỗ trợ chống oxy hóa; dùng thay mỡ động vật khi trộn salad hoặc xào nhẹ.

Rau lá xanh như cải bó xôi, cải xoăn giàu nitrat tự nhiên giúp giãn mạch, hạ huyết áp; nên ăn đa dạng và chế biến ít muối. Trái cây mọng như việt quất, dâu tây chứa anthocyanin giúp bảo vệ thành mạch; ăn tươi hoặc làm sinh tố không đường là tốt nhất. Bơ là nguồn chất béo không bão hòa đơn giúp tăng HDL (cholesterol tốt) và giảm LDL; nên ăn lượng vừa phải, khoảng nửa quả mỗi ngày. Đậu và các loại đậu (đậu nành, đậu lăng) giàu protein thực vật và chất xơ, hỗ trợ kiểm soát đường huyết và mỡ máu; có thể thay thế một phần thịt trong bữa ăn.

Cà chua chứa lycopene, chất chống oxy hóa liên quan đến giảm nguy cơ xơ vữa động mạch; nấu chín với một chút dầu giúp hấp thu tốt hơn. Sô cô la đen (trên 70% cacao) giàu flavonoid có lợi cho mạch máu, nhưng chỉ nên ăn 20-30g mỗi ngày để tránh dư đường và calo.

Tuy nhiên, dù thực phẩm có tốt đến đâu, cách ăn vẫn là yếu tố quyết định. Nên ưu tiên chế biến đơn giản, hạn chế muối, đường, đồ chiên rán; kết hợp chế độ ăn cân bằng với vận động đều đặn. Một chế độ ăn “thân thiện với tim” không phải là ăn thật nhiều một món tốt, mà là sự đa dạng, điều độ và duy trì lâu dài.

Nước đá từ lâu đã trở thành một biểu tượng bất biến trong văn hóa ẩm thực của người Mỹ. Dù là giữa mùa hè thiêu đốt hay trong những ngày đông giá rét với tuyết phủ trắng xóa, một ly nước đầy ắp những viên đá trong veo vẫn luôn là lựa chọn ưu tiên tại mọi nhà hàng, quán ăn và gia đình tại xứ sở cờ hoa.

Thói quen này thường gây ngạc nhiên cho du khách đến từ châu Âu hay châu Á, nơi người dân có xu hướng ưa chuộng nước ở nhiệt độ phòng hoặc nước ấm khi thời tiết chuyển lạnh.

Vì sao người Mỹ thường uống nước đá quanh năm?

Việc người Mỹ uống nước đá quanh năm không phải là sở thích ngẫu nhiên mà là kết quả của sự giao thoa giữa lịch sử công nghiệp, tâm lý học tiêu dùng và những tiêu chuẩn về dịch vụ khách hàng đã được định hình qua hàng thế kỷ.
Ngành công nghiệp băng đá thế kỷ 19

Nền tảng quan trọng nhất của thói quen này chính là sự phát triển rực rỡ của ngành công nghiệp sản xuất băng đá tại Mỹ vào thế kỷ 19. Trước khi tủ lạnh hiện đại ra đời, Frederic Tudor, người được mệnh danh là "Vua băng", đã biến băng tự nhiên thành món hàng thương mại phổ thông.

Việc khai thác băng từ các hồ nước đóng băng ở phía Bắc và vận chuyển đi khắp đất nước đã tạo ra một thói quen tiêu dùng mới. Khi công nghệ làm lạnh nhân tạo ra đời vào đầu thế kỷ 20, nước Mỹ cũng đi tiên phong trong việc tích hợp máy làm đá vào tủ lạnh gia đình.

Điều này biến nước đá từ một thứ xa xỉ phẩm trở thành một tiện ích miễn phí và luôn có sẵn, khiến người dân hình thành thói quen truyền thừa nhiều đời là thêm đá vào mọi loại đồ uống để tăng cảm giác sảng khoái.

Tiêu chuẩn ngành dịch vụ

Lý do thứ hai nằm ở tiêu chuẩn của ngành dịch vụ tại Mỹ. Tại bất kỳ nhà hàng nào từ bình dân đến cao cấp, hành động đầu tiên của phục vụ bàn sau khi khách ngồi xuống là mang ra một ly nước lọc đầy đá kèm theo một lát chanh.

Đây được coi là nghi thức hiếu khách tối thiểu và hoàn toàn miễn phí. Đối với các chủ doanh nghiệp, việc cung cấp nhiều đá trong ly không chỉ giúp làm lạnh đồ uống nhanh chóng mà còn là chiến thuật kinh tế.

Đá chiếm một phần lớn thể tích trong ly, giúp tiết kiệm lượng nước ngọt hoặc nước trái cây thực tế mà khách hàng tiêu thụ, trong khi vẫn tạo ra cảm giác về một phần đồ uống đầy đặn. Theo thời gian, thực khách đã quen với cảm giác tê lạnh đầu lưỡi và coi đó là tiêu chuẩn của trải nghiệm ăn uống chất lượng.

Ưa thích sự sảng khoái tức thì

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng nhiệt độ cực lạnh có tác dụng làm giảm độ nhạy của vị giác, giúp lấn át những mùi vị không mong muốn. Đặc biệt là mùi hóa chất khử trùng như clo thường có trong nước máy uống ngay tại các thành phố lớn tại Mỹ.

Khi uống nước cực lạnh, cảm giác mát lạnh lấn át vị giác, tạo ra sự sảng khoái tức thì cho hệ thần kinh. Bên cạnh đó, người Mỹ tiêu thụ các loại đồ uống có ga với số lượng lớn. Nước đá giúp duy trì lượng carbon dioxide trong nước lâu hơn, giữ cho đồ uống luôn có độ sủi bọt và hương vị sắc nét nhất. Một lon soda ấm chắc chắn không bao giờ mang lại trải nghiệm bùng nổ như một ly soda tràn ngập đá viên.

Quan điểm y học phương Tây

Khác với quan niệm của một số nền văn hóa phương Đông cho rằng uống nước lạnh gây hại cho hệ tiêu hóa, y học hiện đại phương Tây thường không đưa ra khuyến cáo chống lại việc uống nước đá đối với người khỏe mạnh. Thậm chí, nhiều vận động viên tại Mỹ tin rằng nước lạnh giúp hạ nhiệt độ cơ thể nhanh hơn sau khi tập luyện cường độ cao và có thể hỗ trợ kích thích trao đổi chất nhẹ khi cơ thể phải làm việc để cân bằng lại nhiệt độ sinh lý.

Sự khác biệt trong hệ thống niềm tin y tế này đã cởi bỏ rào cản tâm lý, cho phép người Mỹ thoải mái tận hưởng nước đá bất chấp dự báo thời tiết. Họ coi nước đá là một công cụ để điều hòa thân nhiệt hiệu quả và an toàn.

Sự kế thừa văn hóa

Trẻ em Mỹ lớn lên trong thời kỳ công nghệ phát triển, tủ lạnh làm đá liên tục và cha mẹ luôn uống nước lạnh trong mỗi bữa ăn. Thói quen này được củng cố qua nhiều thế hệ, biến nước đá thành một phần của bản sắc văn hóa.

Ngay cả trong những tháng mùa đông, hệ thống sưởi trung tâm tại Mỹ luôn duy trì nhiệt độ trong nhà ở mức rất ấm áp, khiến nhu cầu giải nhiệt bằng ly nước đá vẫn tồn tại ngay cả khi bên ngoài là bão tuyết. Đối với người Mỹ, nước đá vừa là biểu tượng của sự tiện nghi, vừa thể hiện sự hiện đại, năng động của xã hội.

Khi được hỏi về loại rau "tốt cho sức khỏe nhất", có lẽ bạn sẽ không nghĩ ngay đến cải xoong.

Thường được xem như một loại rau ăn salad, loại rau nhỏ, có vị cay này thực chất là một thành viên của họ cải – họ hàng của bông cải xanh, bắp cải, cải xoăn và cải mù tạt.

Theo Daily Mail, tuy trông có vẻ mỏng manh, nhưng cải xoong lại chứa nhiều chất dinh dưỡng một cách đáng ngạc nhiên đối với một loại rau lá xanh nhẹ như vậy. Nó là một nguồn cung cấp tuyệt vời các vitamin A, C và K, cùng với folate và canxi, và giống như các loại rau khác trong họ cải, nó chứa các hợp chất thực vật có liên quan đến tác dụng chống oxy hóa và chống viêm.

Chính nhờ những ưu điểm này mà nó đã được vinh danh là "loại rau tốt cho sức khỏe nhất thế giới" vào tháng 12, sau khi đạt điểm tuyệt đối trong danh sách 41 loại trái cây và rau quả "siêu dinh dưỡng" của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ.

Nhưng nhiều người thường tránh xa rau cải xoong vì không biết phải làm gì với nó.

Chuyên gia dinh dưỡng Nichola Ludlam-Raine chia sẻ với tờ Daily Mail rằng món này thực sự rất đa năng và có rất nhiều cách thú vị để thưởng thức nó.

"Nó rất ngon khi dùng trong salad, xay cùng súp, trộn vào mì ống ngay trước khi ăn, thêm vào bánh mì sandwich, hoặc xay cùng sốt pesto", cô ấy nói. "Loại gia vị này có vị cay nồng, rất hợp khi ăn kèm với trứng, cá hồi và phô mai dê".

Vì sao cải xoong lại tốt cho sức khỏe?

Cải xoong là loại rau giàu chất dinh dưỡng nhất mà bạn có thể ăn, đó là lý do giúp nó vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng của CDC, trong khi khoai lang lại xếp ở vị trí cuối cùng.

Mặc dù trông khá nhỏ nhắn, nhưng những thân cây và lá bé xíu ấy lại chứa rất nhiều chất dinh dưỡng.

Ludlam-Raine cho biết: "Rau cải xoong rất giàu vitamin K, vitamin C, vitamin A (dưới dạng beta-carotene), folate và một lượng nhỏ canxi, kali và sắt". Lá cây cũng chứa một hợp chất thực vật tự nhiên gọi là glucosinolate, chất này giải phóng một loại enzyme mạnh gọi là... Myrosinase xuất hiện khi cây được thái nhỏ, nghiền nát hoặc nhai.

Về mặt kỹ thuật, đó là một phần của hệ thống phòng vệ của cây và là thứ tạo nên vị cay đặc trưng của chúng. Myrosinase chuyển hóa glucosinolate thành các hợp chất có hoạt tính sinh học, bao gồm sulforaphane, một chất chống oxy hóa và chống viêm mạnh.

Cải xoong có khoảng 10-15 kcal trên 100g, không có chất béo và không nhiều chất xơ.

Ludlam-Raine nói thêm: "Một khẩu phần điển hình sẽ là một nắm lớn, khoảng 40-80g, thường được dùng trong salad hoặc bánh mì sandwich. Rau cải xoong có chứa chất xơ nhưng với lượng khiêm tốn do hàm lượng nước cao, vì vậy không thể so sánh với ngũ cốc nguyên hạt hoặc các loại đậu về mặt này".

Cải xoong cũng cóCó khả năng làm giảm cholesterol LDL "xấu" và cải thiện hồ sơ lipid tổng thể, nhưng vẫn cần thêm nhiều thử nghiệm nữa.
Rau cải xoong có nhiều chất chống oxy hóa không?

Nếu bạn muốn bổ sung một loại rau vào chế độ ăn uống của mình để giúp bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa - một quá trình sinh học liên quan đến nhiều bệnh tật, bao gồm cả ung thư - thì cải xoong là một lựa chọn không thể bỏ qua.

Ludlam-Raine cho biết: "Rau cải xoong chứa các chất chống oxy hóa bao gồm beta-carotene, vitamin C và nhiều polyphenol khác nhau. Những hợp chất này giúp bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa".

Polyphenol, có nguồn gốc tự nhiên từ thực vật, là các hợp chất bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do các phân tử không ổn định gọi là gốc tự do gây ra.Nếu không được kiểm soát, các gốc tự do sẽ tấn công DNA, protein và lipid của tế bào.

Điều này gây ra stress oxy hóa, sự mất cân bằng giữa các gốc tự do và chất chống oxy hóa, dẫn đến viêm nhiễm và dần dần làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính như bệnh tim và ung thư.

Thường xuyên ăn các loại rau giàu chất chống oxy hóa có liên quan đến sức khỏe lâu dài tốt hơn, đặc biệt là trong việc hỗ trợ hệ thống phòng vệ tự nhiên của cơ thể chống lại các tác nhân gây căng thẳng từ môi trường và quá trình trao đổi chất hàng ngày.

Cải xoong cũng chứa nhiều lutein và zeaxanthin, một loại chất chống oxy hóa gọi là carotenoid, thường có trong các loại rau lá xanh đậm. Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa chế độ ăn giàu carotenoid với nguy cơ mắc một số loại ung thư thấp hơn, bao gồm cả ung thư vú.ruột kết và tuyến tiền liệt.
Ai nên tránh ăn rau cải xoong?

Cải xoong có hàm lượng vitamin K cao, rất cần thiết cho quá trình đông máu và ngăn ngừa chảy máu quá mức. Do đó, những người đang dùng warfarin và các loại thuốc chống đông máu tương tự – còn được gọi là thuốc làm loãng máu - cần thận trọng khi tiêu thụ rau cải xoong.

Điều này là do warfarin thúc đẩy quá trình đông máu trong khi thuốc làm loãng máu lại có tác dụng ngược lại – sự kết hợp này có thể khiến người bệnh trở nên nguy kịch.

Ludlam-Raine nói: "Những người đang dùng warfarin nên duy trì liều lượng đều đặn thay vì hoàn toàn tránh dùng thuốc. Cũng như các loại rau lá xanh khác, tính nhất quán là điều quan trọng.'Yếu tố then chốt để duy trì trạng thái chống đông máu ổn định".

Việc duy trì khẩu phần ăn ổn định từ tuần này sang tuần khác giúp bạn giữ được lượng chất dinh dưỡng có thể dự đoán được, đồng thời vẫn hấp thụ được các chất dinh dưỡng mà rau cải xoong cung cấp.

Những người đang dùng lithium cũng cần cẩn thận với lượng rau cải xoong ăn vào vì loại rau này có tác dụng lợi tiểu, khiến cơ thể giữ lại lithium. Ngộ độc lithium có thể gây ra các vấn đề về dạ dày, rối loạn tâm thần và trong trường hợp nghiêm trọng, co giật.

Táo từ lâu đã trở thành một trong những loại trái cây phổ biến nhất trên thế giới, không chỉ nhờ hương vị dễ ăn mà còn bởi những lợi ích sức khỏe đã được nhiều nghiên cứu khoa học ghi nhận. Đây là loại quả dễ sử dụng trong chế độ ăn hằng ngày, có thể ăn trực tiếp, làm món tráng miệng hoặc kết hợp vào các món ăn để tạo vị ngọt tự nhiên.

Theo chuyên gia dinh dưỡng Eli Brecher, táo là nguồn cung cấp dồi dào nhiều vi chất quan trọng như vitamin C, đồng, vitamin K và vitamin E. Một quả táo cỡ trung bình (khoảng 200g) cung cấp khoảng 104 calo, 28g carbohydrate và 5g chất xơ, đồng thời đáp ứng một phần nhu cầu vitamin và khoáng chất thiết yếu mỗi ngày.
Tốt cho tim mạch, giảm nguy cơ đột quỵ

Không chỉ bổ dưỡng, táo còn mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho sức khỏe. Việc duy trì thói quen ăn một quả táo mỗi ngày có thể góp phần bảo vệ tim mạch, nhờ vào pectin – một loại chất xơ hòa tan giúp giảm cholesterol, cùng các polyphenol có khả năng hỗ trợ kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ đột quỵ.

Thói quen ăn táo đều đặn được cho là có thể giúp kiểm soát cholesterol xấu và duy trì mức cholesterol có lợi. Một nghiên cứu đăng trên American Journal of Clinical Nutrition năm 2020 ghi nhận việc ăn táo mỗi ngày giúp cải thiện đáng kể chỉ số cholesterol và chức năng mạch máu.

Ngoài ra, một số nghiên cứu dài hạn cũng chỉ ra rằng việc tiêu thụ ít nhất 4 quả táo mỗi tuần có thể giúp giảm nguy cơ tăng huyết áp khoảng 9%, qua đó góp phần phòng ngừa đột quỵ.
Giàu chất chống oxy hóa, hỗ trợ phòng bệnh

Táo chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa, nổi bật là quercetin – một flavonoid có đặc tính chống viêm và bảo vệ tế bào khỏi tác động của các gốc tự do. Nhờ đó, việc ăn táo thường xuyên có thể góp phần làm giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, suy giảm trí nhớ hay các vấn đề hô hấp.

Một số nghiên cứu cũng cho thấy quercetin có tiềm năng trong việc hỗ trợ phòng ngừa một số loại ung thư, bao gồm ung thư đại trực tràng, phổi, vú và tuyến tiền liệt.
Cải thiện sức khỏe đường ruột

Táo là nguồn chất xơ dồi dào, với khoảng 5g chất xơ trong một quả cỡ trung bình. Lượng chất xơ này không chỉ giúp tạo cảm giác no lâu mà còn hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn, góp phần điều hòa đường huyết và tăng cường sức khỏe tim mạch.

Đặc biệt, pectin trong táo hoạt động như một prebiotic – “thức ăn” cho lợi khuẩn đường ruột, giúp cân bằng hệ vi sinh và cải thiện tiêu hóa. Để tận dụng tối đa lợi ích này, nên ăn cả vỏ táo vì phần vỏ chứa lượng lớn chất xơ; việc gọt vỏ có thể làm giảm đáng kể giá trị dinh dưỡng.
Hỗ trợ phòng ngừa tiểu đường

Dù có vị ngọt, phần lớn đường trong táo là fructose – loại đường có tác động chậm hơn đến đường huyết so với các loại đường tinh luyện. Bên cạnh đó, chất xơ trong táo giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu, hạn chế tình trạng tăng đường huyết đột ngột.

Không chỉ vậy, các polyphenol trong táo còn có khả năng làm chậm quá trình tiêu hóa carbohydrate, từ đó góp phần kiểm soát lượng đường trong máu hiệu quả hơn. Một số nghiên cứu cho thấy ăn một quả táo mỗi ngày có thể giảm tới 28% nguy cơ mắc đái tháo đường tuýp 2.

Nhìn chung, táo là loại trái cây dễ tìm, dễ ăn và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Việc bổ sung táo vào khẩu phần ăn hằng ngày, kết hợp với chế độ dinh dưỡng cân bằng và lối sống lành mạnh, có thể góp phần cải thiện sức khỏe tổng thể một cách bền vững.
Lưu ý khi xây dựng chế độ ăn để giúp giảm nguy cơ đột quỵ

Việc xây dựng chế độ ăn uống khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa đột quỵ. Dưới đây là những nguyên tắc dinh dưỡng bạn nên cân nhắc để bảo vệ sức khỏe tim mạch và não bộ.

1. Tăng cường rau xanh và trái cây trong khẩu phần ăn

Thói quen ăn nhiều rau củ, trái cây và các loại đậu không chỉ cung cấp lượng chất xơ dồi dào mà còn giúp giảm cholesterol xấu, hạn chế chất béo không lành mạnh và natri. Nhờ đó, nguy cơ đột quỵ cũng được kiểm soát tốt hơn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải cứ ăn “món lành mạnh” là hoàn toàn tốt. Chẳng hạn, một đĩa salad rau củ sẽ mất đi lợi ích nếu bạn thêm quá nhiều thịt, phô mai hay nước sốt giàu chất béo và muối.

Một mô hình ăn uống được nhiều chuyên gia khuyến khích là chế độ Địa Trung Hải. Chế độ này ưu tiên sử dụng dầu ô liu, cá giàu omega-3, các loại hạt, rau củ và trái cây tươi, đồng thời hạn chế chất béo chuyển hóa và chất béo từ động vật. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng cách ăn này có lợi rõ rệt cho tim mạch.

2. Hạn chế thực phẩm giàu cholesterol và chất béo xấu

Việc tiêu thụ nhiều thịt đỏ, bơ và đồ chiên rán có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ. Thay vì chiên, bạn nên chuyển sang các phương pháp chế biến lành mạnh hơn như hấp, luộc hoặc nướng.

Ngoài ra, nên ưu tiên các nguồn protein tốt hơn như thịt gia cầm bỏ da, cá tươi hoặc các thực phẩm có nguồn gốc thực vật như đậu, đậu lăng, đậu Hà Lan và đậu phụ.

3. Bổ sung thực phẩm giàu omega-3

Omega-3 là loại chất béo không bão hòa có lợi cho sức khỏe tim mạch, giúp tăng cholesterol “tốt” và giảm viêm. Các nguồn omega-3 phổ biến bao gồm cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi và cá trích, cũng như hạt lanh hoặc quả óc chó.

4. Kiểm soát việc sử dụng rượu bia

Uống rượu bia quá mức có thể làm tăng huyết áp – một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến đột quỵ.

5. Giảm lượng muối trong chế độ ăn

Việc tiêu thụ quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp, từ đó gia tăng nguy cơ đột quỵ. Để giảm lượng muối, bạn có thể hạn chế sử dụng gia vị mặn khi nấu ăn và thay thế bằng các loại thảo mộc tự nhiên để tăng hương vị. Ngoài ra, cần đặc biệt chú ý đến các thực phẩm chế biến sẵn như pizza, súp đóng hộp, bánh mì, đồ ăn nhanh hay các loại nước sốt, vì đây là những nguồn chứa nhiều natri “ẩn”.

(Tổng hợp)

Triệu chứng mắc biến thể “Ve sầu” BA.3.2 của COVID-19

Theo Bộ Y tế, biến thể "Ve sầu" BA.3.2 của virus SARS-CoV-2 không gây ra nhóm triệu chứng mới, mà chủ yếu tương tự các biến thể Omicron trước đó.

Các dấu hiệu thường gặp gồm: Sốt hoặc ớn lạnh; Ho (thường là ho khan); Đau họng, rát họng; Mệt mỏi, uể oải kéo dài; Đau đầu, đau cơ; Nghẹt mũi, sổ mũi; Mất hoặc giảm khứu giác, vị giác (ít gặp hơn so với trước).

Đến thời điểm hiện tại, chưa có bằng chứng cho thấy biến thể BA.3.2 gây bệnh nặng hơn so với các biến thể trước đây. Trường hợp mắc các biểu hiện trên nhẹ, cần nghỉ ngơi, bổ sung đủ nước và điều trị triệu chứng theo hướng dẫn của cán bộ y tế. Khi xuất hiện các dấu hiệu nặng như sốt cao, khó thở, đau ngực…, cần liên hệ cơ sở y tế để thăm khám, điều trị kịp thời.

Vì sao biến thể mới của COVID-19 có tên "Ve sầu"?

Theo các chuyên gia y tế, điểm đặc biệt của biến thể mới của COVID-19 là số lượng lớn đột biến trên protein gai - bộ phận giúp virus xâm nhập vào tế bào cùng khả năng né tránh miễn dịch trong điều kiện phòng thí nghiệm. Đây cũng là lý do biến thể được ví như “Ve sầu”, bởi khả năng âm thầm tồn tại và lan truyền trước khi bùng lên.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), BA.3.2 hiện được xếp vào nhóm “biến thể đang được theo dõi”.

Đến nay chưa có bằng chứng cho thấy biến thể này gây bệnh nặng hơn, không ghi nhận gia tăng rõ rệt tỷ lệ nhập viện hoặc tử vong, nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng được đánh giá ở mức thấp.

Mặc dù vậy, virus SARS-CoV-2 vẫn đang lưu hành và có khả năng xuất hiện thêm các biến thể mới. Do đó, việc duy trì các biện pháp phòng, chống dịch trong cộng đồng là cần thiết, đặc biệt tại những nơi đông người, môi trường kín như trường học, cơ sở y tế.

Các chuyên gia y tế nhận định, sự xuất hiện của các biến thể mới là quy luật tiến hóa tự nhiên của virus. Vì vậy, việc duy trì hệ thống giám sát dịch tễ và nâng cao ý thức phòng bệnh trong cộng đồng tiếp tục giữ vai trò quan trọng, cần thiết.

Người dân không nên hoang mang trước thông tin về biến thể mới BA.3.2, nhưng cũng tuyệt đối không chủ quan. Cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh. Các loại vắc xin COVID-19 hiện hành vẫn có hiệu quả trong việc giảm nguy cơ bệnh nặng và tử vong.

Theo các nghiên cứu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy, ung thư không hình thành từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà là kết quả của những thói quen lặp lại trong thời gian dài. Điểm đáng lưu ý là các yếu tố này thường không gây tác động tức thì, khiến nhiều người dễ rơi vào trạng thái chủ quan.

Trên thực tế, ung thư phần lớn là hệ quả của quá trình tích lũy kéo dài. Không tồn tại một “thủ phạm duy nhất”, mà là sự cộng dồn của hàng loạt lựa chọn nhỏ trong lối sống hàng ngày. Đặc biệt đến từ hai nhóm thực phẩm quen thuộc nhưng tiềm ẩn rủi ro là thực phẩm chế biến sẵn và thực phẩm siêu chế biến, đi cùng một chế độ sinh hoạt thiếu khoa học.
Không chỉ "ăn gì" mà còn phải "ăn như thế nào"

Trong danh sách các yếu tố nguy cơ, thịt chế biến sẵn và thực phẩm siêu chế biến là hai nhóm được nhắc đến nhiều nhất. Đây đều là những món ăn rất phổ biến trong đời sống người Việt hiện đại.

Theo WHO và Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), các loại thịt chế biến như xúc xích, giăm bông, thịt hun khói,… được xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư. Nguyên nhân nằm ở quá trình xử lý và bảo quản có khả năng hình thành nên cách chất gây đột biến tế bào.

Tuy nhiên, điều đáng nói là nguy cơ không đến từ một lần ăn, mà đến từ việc tiêu thụ thường xuyên. Một chiếc xúc xích hay vài lát thịt xông khói không gây hại ngay lập tức, nhưng nếu trở thành thói quen hàng ngày, rủi ro sẽ tích lũy theo thời gian.

Song song với đó, các thực phẩm siêu chế biến như: mì ăn liền, đồ đông lạnh, nước ngọt hay nước chấm đóng gói đang dần trở thành lựa chọn quen thuộc trong nhiều gia đình nhờ sự tiện lợi.

Tuy nhiên, các sản phẩm này thường nghèo chất xơ, thiếu dinh dưỡng tự nhiên nhưng lại giàu đường, muối, chất béo và chứa nhiều phụ gia như chất bảo quản, tạo màu, tạo vị.

Dù nằm trong ngưỡng an toàn, việc tiêu thụ thường xuyên trong thời gian dài có thể làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột, gây viêm mãn tính và ảnh hưởng đến cơ chế sửa chữa DNA “hàng rào” bảo vệ cơ thể trước ung thư. Một nghiên cứu cho thấy, người ăn thực phẩm chế biến sẵn hơn 10 lần/tuần có nguy cơ ung thư cao hơn khoảng 18%.

Đáng chú ý, không ít người vẫn cho rằng chỉ cần hạn chế ăn thịt là có thể giảm nguy cơ bệnh tật, mà bỏ qua sự khác biệt cốt lõi giữa thịt tươi và thịt đã qua chế biến. Trên thực tế, thịt tươi nếu sử dụng hợp lý không phải là vấn đề mà chính cách chế biến và tần suất tiêu thụ mới là yếu tố quyết định mức độ rủi ro.
Ung thư không đến từ bữa ăn, mà từ cả cách sống

Theo các chuyên gia, nguy cơ ung thư không nằm ở một món ăn cụ thể, mà đến từ cách chúng ta sống mỗi ngày. Khi ăn uống thiếu cân bằng đi cùng thói quen sinh hoạt không lành mạnh, rủi ro bệnh sẽ tích tụ và tăng nhanh theo thời gian.
Một yếu tố quan trọng là viêm mãn tính, tức tình trạng cơ thể bị “kích thích” nhẹ nhưng kéo dài mà chúng ta khó nhận ra. Khi ăn nhiều đồ ngọt, ít chất xơ, ít vận động, ngủ không đủ hoặc thường xuyên căng thẳng, cơ thể sẽ liên tục phải “phản ứng” để thích nghi.

Những phản ứng này ban đầu rất nhỏ, nhưng nếu lặp lại mỗi ngày sẽ khiến cơ thể rơi vào trạng thái viêm âm ỉ. Lâu dần, môi trường này có thể làm tăng nguy cơ tổn thương tế bào và tạo điều kiện cho ung thư phát triển.

Ví dụ, ăn ít chất xơ có thể làm rối loạn đường ruột, khiến vi khuẩn có hại phát triển và gây phản ứng viêm. Trong khi đó, việc ngồi quá lâu mỗi ngày không vận động gây ảnh hưởng xấu đến cơ thể và làm tăng nguy cơ bệnh.

Bên cạnh đó, thức khuya, dùng điện thoại ban đêm hay stress kéo dài cũng làm suy yếu hệ miễn dịch. Ngay cả những điều nhỏ như uống ít nước, ít ra nắng hay hít phải nhiều khói bếp, không khí ô nhiễm cũng có thể góp phần làm tăng rủi ro nếu kéo dài trong thời gian dài.

Tủ lạnh từ lâu được xem là “lá chắn” giúp bảo quản thực phẩm, ngăn ngừa hư hỏng. Thế nhưng, quan niệm “cứ để tủ lạnh là yên tâm” lại đang khiến nhiều người vô tình duy trì những thói quen tiềm ẩn rủi ro. Thực tế, tủ lạnh không phải môi trường vô trùng. Ở nhiệt độ khoảng 4°C, nhiều loại vi khuẩn vẫn có thể tồn tại và phát triển chậm, thay vì bị tiêu diệt hoàn toàn.

Các nghiên cứu cho thấy những vi khuẩn như E. coli hay Staphylococcus aureus vẫn có thể sống sót sau vài ngày bảo quản lạnh. Không chỉ vậy, thực phẩm để lâu còn có nguy cơ tăng nitrit, đặc biệt là các món đã nấu chín hoặc rau xanh. Khi bị hâm nóng nhiều lần hoặc đông lạnh - rã đông liên tục, thực phẩm còn dễ sinh ra các chất oxy hóa lipid, nitrosamine hoặc độc tố nấm mốc.

Những chất này không trực tiếp gây ra bệnh bạch cầu, nhưng nếu tích tụ lâu dài có thể làm gia tăng tình trạng viêm mãn tính, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và hệ tạo máu. Đây được xem là yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ các bệnh lý nghiêm trọng, bao gồm cả bệnh về máu.

Theo TS.BS Nguyễn Văn Tiến, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, chia sẻ trên báo Sức khỏe & Đời sống : Tủ lạnh chỉ giúp làm chậm quá trình hư hỏng chứ không thể tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn. Việc sử dụng thực phẩm bảo quản quá lâu, đặc biệt là thực phẩm đã chế biến, có thể làm tăng nguy cơ tích lũy các chất không có lợi cho sức khỏe nếu dùng thường xuyên.

Không chỉ dừng ở nguy cơ tiềm ẩn, việc sử dụng tủ lạnh sai cách còn có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe rõ rệt theo thời gian.

Trước hết là gánh nặng cho gan. Khi thường xuyên ăn đồ thừa để lâu hoặc thực phẩm bị oxy hóa, gan phải hoạt động liên tục để xử lý các chất độc hại. Lâu dần, điều này có thể làm tăng men gan và góp phần thúc đẩy các bệnh lý như gan nhiễm mỡ.

Bên cạnh đó, hệ miễn dịch cũng bị ảnh hưởng. Thực phẩm nhiễm khuẩn hoặc nấm mốc có thể làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột, khiến cơ thể dễ bị tiêu chảy, nhiễm trùng hoặc suy giảm đề kháng. Khi hệ miễn dịch suy yếu kéo dài, nguy cơ mắc các bệnh mạn tính cũng tăng lên.

Đáng chú ý, một số thực phẩm để lâu trong tủ lạnh còn có thể chứa các chất được xếp vào nhóm nguy cơ cao như aflatoxin - độc tố nấm mốc được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm chất gây ung thư. Việc tiếp xúc lâu dài với các chất này có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan, đường tiêu hóa và ảnh hưởng gián tiếp đến hệ tạo máu.

Vậy đâu là những “thủ phạm” cần loại bỏ ngay khỏi tủ lạnh?

Đầu tiên là thức ăn thừa để quá 48 giờ. Đặc biệt với rau xanh, món hầm hay đồ nguội, dù chưa có dấu hiệu hỏng vẫn không nên tiếp tục sử dụng. Tốt nhất nên ăn trong vòng 24 giờ để hạn chế nguy cơ tăng nitrit.

Thứ hai là thịt và hải sản đông lạnh quá lâu, thường trên 3 tháng. Khi đó, thực phẩm không chỉ giảm giá trị dinh dưỡng mà còn có nguy cơ biến đổi chất, gây hại nếu sử dụng kéo dài.

Ngoài ra, các loại thực phẩm có dấu hiệu mốc như bánh bao, ngô, đậu phộng hay các loại hạt tuyệt đối không nên tiếc rẻ. Việc cắt bỏ phần mốc không loại bỏ được độc tố, bởi aflatoxin có thể lan rộng và chịu nhiệt tốt.

Một sai lầm phổ biến khác là rã đông rồi cấp đông lại nhiều lần. Mỗi lần như vậy đều tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh hơn, đồng thời làm giảm chất lượng thực phẩm đáng kể.

Để sử dụng tủ lạnh an toàn hơn, các chuyên gia khuyến nghị nên thay đổi từ những thói quen nhỏ. Hãy mua và nấu lượng thực phẩm vừa đủ, hạn chế để thừa. Nếu có thức ăn dư, nên dùng sớm trong ngày hôm sau.

Đồng thời, cần phân loại thực phẩm rõ ràng - đồ sống và đồ chín nên để riêng biệt để tránh lây nhiễm chéo. Tủ lạnh cũng nên được vệ sinh định kỳ mỗi 1-2 tuần, kiểm tra và loại bỏ thực phẩm đã để quá lâu hoặc không rõ nguồn gốc.

Với trường hợp không có tủ lạnh, chúng ta cần đun sôi trở lại, tức giữ cho thức ăn sôi ít nhất trên 60 độ C và để được tối đa là qua đêm ở môi trường nhiệt độ bình thường (dưới 25 độ C). Còn trong trường hợp nhiệt độ môi trường cao vi sinh vật sẽ phát triển nhanh.
Lưu ý khi bảo quản và rã đông

- Tránh nhồi nhét thức ăn thừa trong tủ lạnh quá chật vì sẽ làm giảm lượng không khí lưu thông cần thiết để làm mát.

- Thức ăn thừa có sốt mayonnaise, sốt kem và rau diếp sẽ không ngon sau khi rã đông. Đồ đông lạnh tuy để được lâu nhưng bị mất độ ẩm, khiến món ăn giảm độ mềm, hương vị và màu sắc.

- Khi muốn ăn thức ăn thừa đông lạnh, hãy rã đông trong ngăn mát tủ lạnh, nước lạnh hoặc lò vi sóng. Nên ăn hết thức ăn đã rã đông trong vòng 3-4 ngày.

Tóm lại, Tủ lạnh vẫn là trợ thủ đắc lực trong căn bếp hiện đại, nhưng chỉ thực sự an toàn khi được sử dụng đúng cách. Đôi khi, chỉ một vài thói quen nhỏ như tiếc đồ thừa hay trữ thực phẩm quá lâu lại có thể trở thành “mối nguy thầm lặng” ảnh hưởng đến sức khỏe cả gia đình.