Một tàu thứ hai có liên quan đến Nhật Bản đã đi qua eo biển Hormuz an toàn kể từ khi Iran kiểm soát chặt tuyến vận tải hàng hải này sau khi xung đột với Mỹ và Israel nổ ra cuối tháng 2.

Thông tin trên được công ty vận tải biển Mitsui OSK Lines và Bộ Giao thông vận tải Nhật Bản cho biết vào thứ Bảy (4/4).

Mitsui OSK Lines cho biết một tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) thuộc sở hữu của công ty con tại Ấn Độ đã đi qua eo biển an toàn. Động thái này diễn ra một ngày sau khi một tàu chở LPG của Nhật Bản lần đầu tiên băng qua Hormuz kể từ khi tuyến đường thuỷ chiến lược này bị tê liệt.

Theo các nguồn tin, Iran thu phí khoảng 1 USD/thùng đối với các tàu chở dầu đi qua eo biển. Hiện chưa rõ liệu tàu chở LPG có phải trả khoản phí này hay không.

Theo Bộ giao thông, hiện có 43 tàu liên quan đến Nhật Bản vẫn mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư.

Việc eo biển gần như bị đóng cửa đã làm gián đoạn nguồn cung dầu thô và đẩy giá dầu tăng mạnh, giáng một đòn nặng nề vào các quốc gia như Nhật Bản vốn phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu năng lượng từ Trung Đông.

"Chúng tôi có lượng dự trữ dầu đủ dùng trong khoảng 8 tháng và đang tìm kiếm các nguồn thay thế. Chúng tôi có đủ dầu trên toàn quốc", Thủ tướng Sanae Takaichi viết trên X.

Bà Takaichi cho biết Nhật Bản đang xem xét nhập khẩu từ Mỹ, Trung Á và Mỹ Latinh, đồng thời nói thêm: "Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp đang làm việc với các đơn vị tư nhân và tiến hành các cuộc thảo luận chuyên sâu".

Sự không chắc chắn về việc chiến tranh sẽ kéo dài bao lâu ngày càng gia tăng, khiến chính phủ Nhật Bản phải xem xét các biện pháp nhằm hạn chế nhu cầu dầu mỏ, đồng thời giảm thiểu tác động kinh tế đối với quốc gia khan hiếm tài nguyên này.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi thông tin và cập nhật tình hình cho các bên liên quan, đồng thời ưu tiên sự an toàn của các thành viên thủy thủ đoàn và tàu thuyền", Bộ trưởng Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông vận tải và Du lịch Yasushi Kaneko cho biết trong chuyến thăm tỉnh Nara cùng ngày.

Theo Nikkei Asia

Các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã mua lô dầu Iran đầu tiên sau 7 năm trong bối cảnh cuộc xung đột ở Trung Đông đã làm gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz.

Thông tin trên được Bộ Dầu khí và Khí đốt tự nhiên (MoPNG) Ấn Độ xác nhận trong bài đăng trên X vào thứ Bảy (4/4).

Ấn Độ là nhà nhập khẩu và tiêu thụ dầu lớn thứ 3 thế giới. Lần cuối cùng nước này nhập khẩu dầu của Iran là vào tháng 5/2019.

New Delhi đã ngừng mua dầu Iran từ giữa năm 2019 vì chịu áp lực của Mỹ. Tuy nhiên, sự gián đoạn nguồn cung bắt nguồn từ cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran đã thúc đẩy một sự thay đổi chiến lược để đảm bảo nhu cầu năng lượng.

"Trước sự gián đoạn ở Trung Đông, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã được đảm bảo nguồn cung, bao gồm cả từ Iran; và không có rào cản thanh toán nào đối với nhập khẩu dầu thô của Iran", Bộ dầu khí cho biết trên X.

Đáng chú ý, sự thay đổi chiến lược này diễn ra ngay sau khi Mỹ tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ và các sản phẩm tinh chế của Iran để giảm bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung dầu toàn cầu.

Theo tuyên bố của Bộ dầu khí, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ hiện đang nhận dầu thô từ hơn 40 quốc gia.

Chính phủ khẳng định rằng các cơ sở này "hoàn toàn linh hoạt" trong việc điều chỉnh nguồn cung dựa trên các cân nhắc về thương mại và lợi thế địa lý.

Bộ dầu khí cũng lặp lại tuyên bố rằng nhu cầu dầu thô của Ấn Độ được "đảm bảo đầy đủ" trong những tháng tới, hạ thấp lo ngại về cuộc khủng hoảng nguồn cung do căng thẳng trong khu vực.

Theo Reuters, CNBC

Oman và Iran đã tiến hành cuộc gặp cấp thứ trưởng ngoại giao vào ngày 4/4 nhằm tìm kiếm "các phương án khả thi" để nối lại hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng trọng yếu của thế giới.

"Một cuộc gặp đã được tổ chức giữa Vương quốc Oman và Cộng hòa Hồi giáo Iran vào thứ Bảy (4/4) ở cấp thứ trưởng ngoại giao của hai nước, cùng với sự tham dự của các chuyên gia từ cả hai phía", Bộ Ngoại giao Oman cho biết nền tảng X hôm Chủ nhật.

Bộ này lưu ý rằng, hai bên đã "trình bày một số quan điểm và đề xuất, sẽ được nghiên cứu thêm".

Cuộc gặp diễn ra ba ngày sau khi Iran tuyên bố đang soạn thảo một nghị định với Oman để giám sát giao thông hàng hải qua eo biển, lập luận rằng việc tàu thuyền đi qua cần phải diễn ra dưới sự "giám sát và phối hợp" của các quốc gia ven biển - ngay cả trong thời bình.

Iran đã đóng cửa phần lớn eo biển Hormuz nhằm trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, gây gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Tehran kiểm soát phía bắc của tuyến đường thủy chiến lược này, trong khi Oman quản lý khu vực phía nam.

Trước đó, Oman đã làm trung gian hòa giải các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ về chương trình hạt nhân của Tehran.

Dữ liệu từ hệ thống theo dõi hàng hải cho thấy một số tàu chở dầu, bao gồm tàu Trung Quốc và tàu xuất phát từ Iraq, đã bắt đầu đi qua khu vực vào sáng 5/4. Truyền thông Iran cho biết hơn 180 tàu đã vượt eo biển kể từ khi xung đột bùng phát, phần lớn thuộc Iran và các nước đồng minh, trong khi một số quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã đàm phán riêng để được cấp phép lưu thông.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra cảnh báo cứng rắn, yêu cầu Iran đạt được thỏa thuận mở lại eo biển trong vòng 48 giờ, nếu không sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng.

"Hãy nhớ khi tôi cho Iran mười ngày để đạt được một thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz", ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.

Trong các bức thư gửi tới Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres và các thành viên Hội đồng Bảo an, Ngoại trưởng Abbas Araghchi nói rằng những cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào cơ sở hạt nhân của Iran vẫn diễn ra bất chấp việc các cơ sở hạt nhân của Iran chỉ phục vụ mục đích hòa bình và đang hoạt động dưới sự giám sát toàn diện của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).

"Những cuộc tấn công bất hợp pháp này khiến toàn bộ khu vực đối mặt với nguy cơ ô nhiễm phóng xạ, gây ra những hậu quả nghiêm trọng về nhân đạo và môi trường", các bức thư nêu rõ.

Ông Araghchi cho biết, chỉ trong vòng 9 tháng, Iran đã phải đối mặt với hai cuộc xung đột do Mỹ và Israel gây ra. Ông lưu ý rằng, các cơ sở hạt nhân mang tính hòa bình của Iran đã bị tấn công và đánh bom trong cả hai trường hợp, đồng thời bày tỏ thất vọng khi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Hội đồng Thống đốc IAEA và lãnh đạo cơ quan này không đưa ra bất kỳ sự lên án nào, cũng như không có biện pháp hiệu quả để ngăn chặn các hành động tương tự tái diễn.

Ngoại trưởng Iran cũng cho biết đại diện thường trực của Mỹ tại Liên Hợp Quốc đã công khai nói rằng khả năng tấn công vào nhà máy điện hạt nhân Bushehr "không phải là điều không thể xảy ra".

Theo ông Araghchi, những hoạt động này bắt nguồn từ việc Liên Hợp Quốc và các cơ quan liên quan không có phản ứng trước những hành động mà ông gọi là gây hấn của Mỹ và Israel, từ đó khiến các hành động này trở nên "táo bạo" hơn. Ông cho rằng chuỗi các cuộc tấn công như vậy đã làm suy giảm nghiêm trọng uy tín của Liên Hợp Quốc, Hội đồng Bảo an, IAEA và hệ thống bảo đảm an toàn hạt nhân.

Ngoại trưởng Iran cũng lưu ý rằng, kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2, các cơ sở hạt nhân dân sự của nước này liên tục bị tấn công mà không nhận được sự lên án nào từ tổ chức quốc tế có liên quan.

Ông cảnh báo rằng, các cuộc tấn công diễn ra gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr đang hoạt động là đặc biệt đáng lo ngại, bởi việc tiếp cận một cơ sở hạt nhân đang vận hành là hành động leo thang không thể chấp nhận, tiềm ẩn nguy cơ phát tán phóng xạ nghiêm trọng.

Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh, nếu Hội đồng Bảo an và IAEA tiếp tục thờ ơ trước các cuộc tấn công nhằm vào những cơ sở hạt nhân được bảo vệ nghiêm ngặt của Iran, niềm tin của những quốc gia thành viên đối với Liên Hợp Quốc sẽ bị suy giảm, kéo theo nguy cơ làm xói mòn toàn bộ cơ chế không phổ biến vũ khí hạt nhân trên toàn cầu. Ông khẳng định: "Hậu quả của sự im lặng này sẽ không chỉ dừng lại ở Iran".

Một tàu chở dầu chở dầu thô của Iraq được ghi nhận đã đi qua eo biển Hormuz, sát bờ biển Iran. Diễn biến này xảy ra chỉ một ngày sau khi Tehran tuyên bố Iraq được miễn trừ khỏi mọi hạn chế qua tuyến hàng hải chiến lược này. Thông tin dựa trên dữ liệu từ LSEG và Kpler.

Con tàu Ocean Thunder đã bốc khoảng 1 triệu thùng dầu thô Basrah Heavy vào ngày 2/3. Theo dữ liệu của Kpler, tàu dự kiến dỡ hàng tại Pengerang, Malaysia vào giữa tháng 4.

Iran trước đó đã đóng cửa eo biển Hormuz. Đây là tuyến vận tải quan trọng, chiếm khoảng 1/5 lưu lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu. Động thái này diễn ra sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran cuối tháng 2, khiến xung đột leo thang.

Sau đó, Iran cho biết sẽ cho phép các tàu không liên quan đến Mỹ hoặc Israel được đi qua. Trong những ngày gần đây, ba tàu chở dầu do Oman điều hành, một tàu container thuộc sở hữu của Pháp và một tàu chở khí thuộc sở hữu Nhật Bản đã được đi qua eo biển này.

Theo Reuters

Theo giới truyền thông Hoa Kỳ, trong chiến dịch quân sự của Mỹ chống lại Iran, gần như toàn bộ tên lửa hành trình tàng hình AGM-158B JASSM-ER (Joint Air-to-Surface Missile-Extended Range) của nước này đã được triển khai và hầu hết chúng đã được sử dụng.

Trong bốn tuần đầu tiên của cuộc chiến với Iran, máy bay Mỹ đã sử dụng hơn 1.000 quả tên lửa JASSM-ER. Trước đó, máy bay Mỹ cũng đã phóng 47 quả bom loại này trong cuộc đột kích bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.

Hãng tin Mỹ Bloomberg dẫn một nguồn tin giấu tên cho biết, sau khi số đạn JASSM-ER ở khu vực Trung Đông được sử dụng hết, Lầu Năm Góc đã ra lệnh huy động thêm số đạn dự trữ còn lại trong kho dành cho các khu vực và quốc gia khác, đặc biệt là Thái Bình Dương.

Sau khi được triển khai và sử dụng, kho dự trữ trước chiến tranh gồm 2.300 tên lửa JASSM-ER sẽ giảm xuống còn 425 quả, vốn đang được chuẩn bị để sử dụng ở những nơi khác.

“Mỹ đã sử dụng một số lượng lớn tên lửa tầm xa JASSM-ER cho các cuộc tấn công vào Iran, hạn chế rủi ro cho quân nhân nhưng làm giảm kho dự trữ các hệ thống dành cho các đối thủ mạnh hơn, đặc biệt là Trung Quốc” - bài viết của Bloomberg chỉ ra.

Theo một nguồn tin trực tiếp nắm rõ tình hình, lệnh loại bỏ những vũ khí trị giá 1,5 triệu USD ra khỏi kho dự trữ ở Thái Bình Dương đã được ban hành vào cuối tháng 3 vừa vừa qua.

Ngoài ra, các tên lửa được lưu trữ tại các cơ sở của Mỹ ở những nơi khác, bao gồm cả lục địa Hoa Kỳ, sẽ được chuyển đến các căn cứ tại Bộ Tư lệnh Chiến trường Trung tâm của Mỹ hoặc tới Căn cứ Fairford của Anh để phục vụ cho các cuộc tấn công.

Tên lửa JASSM-ER có tầm bắn hơn 1.100 km và được thiết kế để tấn công các mục tiêu ở khoảng cách an toàn hơn nhằm tránh hệ thống phòng không của đối phương.

Theo nguồn tin, cùng với tên lửa JASSM tầm ngắn hơn (550 km), tính tổng cộng đã có khoảng hai phần ba kho dự trữ tên lửa của Mỹ được sử dụng trong cuộc chiến với Iran.

Bloomberg cũng đưa tin rằng, trong số 425 tên lửa còn lại, 75 tên lửa được coi là không đáng tin cậy và không thể sử dụng được do lỗi kỹ thuật và hư hỏng.

Từ năm 2009, Hoa Kỳ đã phân bổ ngân sách để mua hơn 6.200 tên lửa JASSM, sau khi JASSM-ER ra đời, dây chuyền sản xuất mẫu JASSM cơ bản để cung cấp cho Quân đội Hoa Kỳ đã ngừng hoạt động vào khoảng 10 năm trước.

Theo kế hoạch sản xuất năm 2026, Tập đoàn Lockheed Martin dự kiến ​​chế tạo 396 tên lửa phiên bản tầm xa hơn JASSM-ER.

Mặc dù việc tái cấu trúc hoàn toàn dây chuyền sản xuất JASSM-ER (có thể đồng thời chế tạo ra tên lửa chống hạm tầm xa LRASM), có thể dẫn đến việc tăng sản lượng tới 860 quả JASSM-ER, nhưng việc bổ sung đủ nguồn cung hiện có có thể cần tới ba năm làm việc liên tục mới đáp ứng đủ nhu cầu.

Theo Topcor.ru

Đằng sau những vụ trộm tưởng chừng đơn lẻ là một mạng lưới phức tạp của các nhóm tội phạm, thị trường sưu tầm sách ngầm, những bản sao giả thô sơ và nghi vấn về các thế lực vượt xa động cơ trộm cắp thông thường.
Vụ trộm gây chấn động

Vào chiều ngày 16/10/2023, trong không gian tĩnh lặng của phòng đọc tầng hai Thư viện Đại học Warsaw (Ba Lan), không ai chú ý đến cặp đôi trẻ ngồi ở hàng ghế cuối. Thẻ đọc sách của họ mang tên Sylvena Hildegard và Marko Oravec.

Trước mặt họ là 8 cuốn sách cũ, giấy đã ngả vàng, được lấy từ kho lưu trữ kín gồm các ấn bản thế kỷ 19. Đó là những tác phẩm kinh điển của đại thi hào người Nga Alexander Pushkin và tiểu thuyết gia người Nga Nikolai Gogol.

Hai người đọc kỹ từng cuốn, chụp ảnh bằng điện thoại, thậm chí dùng thước kẻ đo đạc. Hành vi ấy, vào thời điểm đó, không gây nghi ngờ vì các nhà nghiên cứu sách cổ thường xuyên làm như vậy. Tuy nhiên, khi họ rời phòng đọc trong giờ nghỉ hút thuốc và không quay lại, sự việc bắt đầu rẽ sang hướng khác. Giám thị kiểm tra bàn đọc và phát hiện 5 trong số 8 cuốn sách đã biến mất.

Một trong những tác phẩm bị lấy đi là “The Robber Brothers” (Tạm dịch: “Anh em nhà cướp”), bài thơ kể về những tên cướp lang thang của Pushkin. Sự trùng hợp ấy khiến nhiều người không khỏi rùng mình, như thể bọn trộm cố tình để lại một dấu hiệu mỉa mai.

Cuộc kiểm kê sau đó cho thấy vụ việc nghiêm trọng hơn nhiều. Không chỉ 5 cuốn sách biến mất trong ngày hôm đó, mà tổng cộng 74 cuốn sách văn học Nga khác đã bị đánh cắp trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng trước đó. Các cuốn bị lấy đi được thay thế bằng những bản sao nhìn qua có vẻ “chất lượng cao”, đủ để không bị phát hiện trong điều kiện làm việc quá tải của thủ thư.

Vụ trộm nhanh chóng trở thành đề tài nóng tại Ba Lan. Ông Hieronim Grala, cựu nhà ngoại giao từng tham gia đánh giá thiệt hại cho thư viện, so sánh sự mất mát này “giống như việc lấy đi báu vật trên vương miện”. Với Ba Lan, những cuốn sách đó không chỉ là tài sản học thuật, mà còn là di sản lịch sử gắn với mối quan hệ phức tạp giữa nước này và Nga từ thời Sa hoàng.
Vụ án chưa từng có tiền lệ

Vụ việc tại Warsaw nhanh chóng được đặt trong một bức tranh rộng lớn hơn. Từ mùa Xuân năm 2022 đến mùa Đông năm 2023, khoảng 170 ấn bản quý hiếm của văn học Nga, trị giá hơn 2,5 triệu bảng Anh, đã biến mất khỏi các thư viện tại Riga, Tartu, Vilnius, Helsinki, Prague, Lyon, Paris, Geneva, Berlin và Munich.

Theo bà Laura Bellen, công tố viên người Estonia và là một trong những người đầu tiên tham gia điều tra, quy mô và mức độ tinh vi của các vụ trộm là điều chưa từng có tiền lệ.

“Các thư viện thường không nghĩ mình là mục tiêu của tội phạm nghiêm trọng vì sách không phải một tài sản giá trị có thể đo đạc bằng mắt thường hay bằng vật chất. Tuy nhiên, những tên tội phạm đã nhắm đến các tác phẩm quý hiếm, mang giá trị lịch sử, ngoại giao và chính trị to lớn”, bà Laura cho biết.

Chiêu thức của bọn trộm khá nhất quán. Chúng sử dụng danh tính giả, thường đi theo cặp. Một người đánh lạc hướng thủ thư trong thư viện, người còn lại lặng lẽ mang sách ra ngoài. Ở mỗi thành phố, chúng thay đổi vỏ bọc. Chúng là người Slovakia ở Warsaw (Ba Lan), người Ba Lan ở Helsinki (Phần Lan), người tị nạn Ukraine tại Riga (Latvia), học giả Bulgaria nghiên cứu dân chủ trong văn học Nga thế kỷ 19 ở Paris (Pháp).

Điều khiến các vụ trộm dễ dàng đến đáng kinh ngạc nằm ở chính hệ thống bảo vệ của các thư viện. Phần lớn các ấn bản cổ không được gắn dải từ tính vì lo ngại keo dán làm hỏng giấy. Ở Riga, bọn trộm chỉ cần cạo bỏ thẻ theo dõi, giấu sách dưới áo len và rời đi.

Vụ “trộm” đầu tiên thậm chí gần như không xứng đáng với tên gọi. Tại Tallinn (Estonia) nghi phạm tên Beqa Tsirekidze mượn được 10 cuốn sách quý trong vòng hai tuần, trong đó có một ấn bản năm 1834 của tác phẩm “Lịch sử Pugachev” của Pushkin. Tất cả những gì ông ta cần làm để phạm tội là… không trả sách.

Động cơ thật sự

Một yếu tố khiến giới điều tra bối rối là chất lượng các bản sao được để lại. Truyền thông ban đầu mô tả chúng là “bản sao chất lượng cao”, nhưng ông Nick Wilding, chuyên gia hàng đầu thế giới về hàng giả in ấn, bày tỏ sự hoài nghi.

Theo chuyên gia này, việc tạo ra bản sao hoàn hảo của sách cổ thường mất hàng tháng, thậm chí hàng năm. Ngược lại, nhiều bản sao trong vụ Pushkin có thể được làm trong một ngày. Một số chỉ là trang bìa mới in dán vào sách thế kỷ 19 ít giá trị hơn. Số khác thậm chí nhét các trang sách tiếng Đức vào bìa nguyên bản.

“Chúng là những sản phẩm quá tệ. Tôi không chắc nên gọi đây là làm giả. Đó là một sự mỉa mai hoặc làm nhái một cách hời hợt”, ông Wilding nhận xét.

Sự nghiệp dư này đặt ra một câu hỏi then chốt. Liệu đây có thực sự là một đường dây tinh vi, hay chỉ là những kẻ cơ hội lợi dụng sự lỏng lẻo của hệ thống? Vậy nhưng, mục đích của chúng là gì?

Câu trả lời có thể nằm ở thị trường sưu tầm sách. Đại thi hào Alexander Pushkin không phải một nhân vật nổi tiếng bên ngoài nước Nga, quê hương của ông. Thế nhưng, trong giới sưu tầm nói chung và trong giới sưu tầm nói tiếng Nga, nhiều cuốn sách của ông được xem là “ấn bản thời kỳ sống”.

Vì Pushkin bắt đầu làm thơ và xuất bản từ trước khi ông qua đời vào năm 37 tuổi nên những tác phẩm được in trước khi ông qua đời được coi là vật phẩm huyền thoại. Các tác phẩm ra đời sau khi ông mất không có giá trị sưu tầm tương tự.

Hai tác giả khác thường xuyên bị đánh cắp là Lermontov và Gogol, đều mất khi còn rất trẻ. “Giống như các ngôi sao nhạc rock. Càng chết trẻ, họ càng có giá” là nhận xét của một người chuyên thu mua và sưu tầm sách cũ.

Trước năm 2022, giá các ấn bản Pushkin đã rất cao. Sau khi các nhà đấu giá phương Tây ngừng hợp tác với người mua bán Nga vì chiến tranh Ukraine, nguồn cung càng bị thắt chặt, khiến những cuốn sách hiện có trở nên đắt đỏ hơn nữa.

Mâu thuẫn trong mạng lưới buôn bán

Năm 2022, sau một thời gian điều tra, cảnh sát Estonia đã bắt giữ nghi phạm Beqa Tsirekidze, mở ra hướng điều tra mới nhưng cũng để lại nhiều khoảng trống. Ông ta bị kết án ba năm rưỡi tù, song không tiết lộ liệu có ai thuê mình hay không.

Đến năm 2024, Cơ quan Hợp tác Tư pháp Hình sự Liên minh châu Âu (Eurojust) thành lập nhóm điều tra chung. Hàng loạt vụ bắt giữ diễn ra tại Gruzia, Lithuania và Bỉ. Một bước ngoặt quan trọng đến từ lời khai của nghi phạm Ana Gogoladze, một người phụ nữ dùng tên giả Sylvena Hildegard tại Warsaw.

Gogoladze kể rằng cô nhận được lời đề nghị trộm sách từ chồng mình, anh Mate Tsirekidze và là con trai của Beqa. Cô không có bằng đại học, chỉ biết tiếng Nga cơ bản và hoàn toàn không hiểu giá trị của những cuốn sách. Sau vụ trộm, họ giao sách cho một người quen tại Vienna (Áo). Chi tiết đáng chú ý là, sau khi trở về Tbilisi, Georgia, cô được trả lại 5 cuốn sách và được giải thích rằng chúng… vô giá trị vì là bản sao.

Lời khai này khiến vụ án trở nên rối rắm hơn. Nếu Gogoladze chỉ lấy bản sao, vậy ai đã lấy những cuốn sách thật? Và liệu có nhiều nhóm đang tráo đổi sách thật – giả để che giấu dấu vết?

Đến năm 2025, khi nghi phạm Mikheil Zamtaradze bị đưa ra xét xử tại Vilnius, Litvia, sự việc phần nào được làm sáng tỏ. Zamtaradze bị kết tội hoạt động trong “một nhóm có tổ chức”, với vai trò phân công rõ ràng nhưng cũng tồn tại cạnh tranh nội bộ. Ông ta khai rằng chính mình đã vượt mặt vợ chồng Gogoladze để lấy sách thật tại Warsaw.

Như vậy, có thể thấy dù hình thức phạm tội manh mún, thiếu chuyên nghiệp nhưng đằng sau đó là một thị trường chằng chịt giữa người mua, người bán và người ăn trộm. Đến bản thân những kẻ trộm cũng không phải tay lão luyện mà vẫn bị “nẫng tay trên”.

Câu hỏi cuối cùng, và lớn nhất, vẫn chưa có lời giải dứt khoát là “Ai là người mua những cuốn sách đó?”.

Zamtaradze khai rằng ông nhận chỉ đạo từ một người Nga tên “Maxim”, tự xưng là nhà sưu tầm sách quý. Những bản sao chất lượng cao được gửi từ Minsk, Belarus, và tiền được thanh toán bằng tiền điện tử. Các manh mối dẫn đến một số nhà buôn sách lớn tại Nga, nhưng chưa đủ để buộc tội bất kỳ ai.

Trong khi đó, một số công tố viên châu Âu không loại trừ khả năng các vụ trộm liên quan đến bối cảnh địa chính trị. Các vụ việc bắt đầu chỉ vài tháng sau xung đột giữa Nga và Ukraine, trong bối cảnh văn hóa và di sản trở thành công cụ biểu tượng. Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có bằng chứng pháp lý cho thấy đây là một chiến dịch do nhà nước tài trợ.

Điều chắc chắn là vụ án Pushkin đã phơi bày một lỗ hổng lớn. Các di sản văn hóa châu Âu, dù được lưu giữ trong các thiết chế uy tín nhất, vẫn có thể bị đánh cắp một cách đáng kinh ngạc. Và trong thế giới, nơi sách cổ trở thành tài sản đầu cơ, ranh giới giữa tội phạm cơ hội và âm mưu có tổ chức ngày càng mờ nhạt.

Theo TG

Trong ký ức của hàng triệu người trên thế giới, một buổi tối cuối tuần từng gắn liền với việc ghé qua cửa hàng Blockbuster, lựa chọn một bộ phim yêu thích và mang về nhà. Những chiếc hộp VHS, rồi DVD xếp kín các kệ hàng - đó không chỉ là một mô hình kinh doanh, mà là một phần của văn hóa đại chúng.

Thế nhưng, chỉ trong chưa đầy hai thập kỷ, “gã khổng lồ” này đã sụp đổ. Câu chuyện của Blockbuster không chỉ là thất bại của một doanh nghiệp, mà còn minh chứng điển hình cho kết cục không kịp thích nghi.

Blockbuster được thành lập năm 1985 tại Mỹ bởi David Cook, trong bối cảnh thị trường cho thuê video thiếu tiêu chuẩn. Không giống các cửa hàng nhỏ lẻ, Blockbuster nhanh chóng áp dụng mô hình bán lẻ hiện đại: không gian rộng rãi, danh mục phim được phân loại rõ ràng, trải nghiệm khách hàng nhất quán.

Chỉ trong vòng một thập kỷ, công ty đã mở rộng thần tốc. Đến cuối những năm 1990, Blockbuster sở hữu hơn 9.000 cửa hàng trên toàn cầu, trở thành chuỗi cho thuê video lớn nhất thế giới. Theo The New York Times, tại thời kỳ đỉnh cao, cứ mỗi ba người Mỹ thì có một người là khách hàng của Blockbuster.

Nguồn thu của hãng không chỉ đến từ việc cho thuê phim mà còn từ các khoản phí phạt trả trễ - một yếu tố đóng góp đáng kể vào lợi nhuận. Chính mô hình này giúp Blockbuster đạt doanh thu hàng tỷ USD mỗi năm.

Đầu những năm 2000 là giai đoạn cực thịnh của Blockbuster. Năm 2004, công ty đạt doanh thu khoảng 6 tỷ USD và có hơn 60.000 nhân viên toàn cầu.

Tuy nhiên, chính thành công này lại tạo ra một “cái bẫy”. Ban lãnh đạo Blockbuster tin rằng mô hình cửa hàng vật lý vẫn sẽ tiếp tục thống trị. Họ phụ thuộc quá nhiều vào doanh thu từ phí phạt trả trễ - chiếm tới gần 16% tổng doanh thu, theo Harvard Business Review.

Trong khi đó, những thay đổi công nghệ đang âm thầm diễn ra. Internet băng thông rộng bắt đầu phổ biến, mở đường cho các mô hình phân phối nội dung mới.

Năm 2000, Netflix, khi đó chỉ là một startup cho thuê DVD qua đường bưu điện, đã đề nghị bán mình cho Blockbuster với giá khoảng 50 triệu USD. Người sáng lập Reed Hastings muốn hợp tác để tận dụng hệ thống phân phối của Blockbuster.

Câu trả lời là từ chối.

Theo The Guardian, ban lãnh đạo Blockbuster khi đó không tin rằng mô hình thuê phim qua bưu điện, và sau này là streaming, có thể thay thế trải nghiệm đến cửa hàng. Quyết định này sau đó được xem là một trong những sai lầm chiến lược lớn nhất trong lịch sử kinh doanh.

Carl Icahn, một nhà đầu tư hoạt động tích cực trong hội đồng quản trị của Blockbuster, đã phản đối việc Blockbuster chuyển sang kinh doanh cho thuê trực tuyến. Vì mục đích này, Icahn đã sa thải John Antioco, người từng là CEO của Blockbuster trong một thập kỷ bắt đầu từ năm 1997 và sau đó bổ nhiệm Jim Keys làm CEO vào năm 2007.

Giống như Icahn, Keys rất tâm huyết với mô hình kinh doanh cửa hàng truyền thống của Blockbuster. Niko Celentano, một cựu cổ đông của Blockbuster, đã viết về Keys sau khi Blockbuster nộp đơn phá sản: “Jim Keyes là nguyên nhân chính khiến Blockbuster rơi vào tình trạng như hiện nay do ông ta phủ nhận mô hình kinh doanh đã lỗi thời. Nếu Jim Keyes nhận thấy những thay đổi đang diễn ra trong ngành này vài năm qua, Blockbuster đã không phải ra tòa nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11… Jim Keyes đã thất bại trong vai trò CEO của Blockbuster và nên từ chức ngay lập tức”.

Trong khi Blockbuster vẫn tập trung vào cửa hàng vật lý, Netflix âm thầm phát triển mô hình đăng ký không phí phạt và đầu tư mạnh vào công nghệ. Đến năm 2007, Netflix chính thức ra mắt dịch vụ streaming - bước ngoặt làm thay đổi toàn bộ ngành công nghiệp giải trí.

Blockbuster không hoàn toàn “mù” trước xu hướng. Công ty từng triển khai dịch vụ Blockbuster Total Access để cạnh tranh với Netflix. Tuy nhiên, chiến lược này bị thực hiện nửa vời và nhanh chóng bị cắt giảm do chi phí cao.

Ngoài ra, Blockbuster còn đối mặt với gánh nặng chi phí vận hành khổng lồ từ hệ thống cửa hàng vật lý. Trong khi Netflix không phải duy trì mặt bằng hay nhân sự bán lẻ, Blockbuster phải gánh hàng tỷ USD chi phí cố định.

Quan trọng hơn, công ty thiếu một tầm nhìn dài hạn về chuyển đổi số. Những quyết định chiến lược liên tục thay đổi, khiến tổ chức mất phương hướng.

Năm 2010, Blockbuster chính thức nộp đơn xin bảo hộ phá sản. Đến năm 2014, gần như toàn bộ hệ thống cửa hàng đã đóng cửa.

Sự sụp đổ của Blockbuster thường được giải thích đơn giản là “bị Netflix đánh bại”. Nhưng theo nhiều phân tích từ Harvard Business Review, nguyên nhân sâu xa nằm ở chính nội tại doanh nghiệp.

Thứ nhất, Blockbuster quá phụ thuộc vào mô hình kinh doanh cũ. Điều này khiến họ không sẵn sàng chuyển đổi sang mô hình mới thân thiện hơn với khách hàng. Thứ hai, công ty đánh giá thấp sự thay đổi hành vi tiêu dùng, thậm chí thiếu khả năng tự “phá vỡ chính mình”. Trong khi Netflix sẵn sàng chuyển từ DVD sang streaming, Blockbuster lại cố bảo vệ hệ thống cửa hàng cũ kỹ để rồi sụp đổ trong tiếc nuối.

Trong thủ tục phá sản, Blockbuster đã được Dish Network mua lại với giá 320 triệu USD, một con số hoàn toàn khác so với Blockbuster năm 2004 khi đạt doanh thu 5,9 tỷ USD. Sau đó, vào năm 2013, Dish Network tuyên bố đóng cửa gần như toàn bộ các cửa hàng Blockbuster còn lại tại Mỹ, khi đó chỉ còn khoảng 300 cửa hàng.

Nhìn lại, Icahn nói: “Blockbuster hóa ra lại là khoản đầu tư tồi tệ nhất mà tôi từng thực hiện. Nó thất bại vì nợ nần quá nhiều, trong bối cảnh toàn ngành thay đổi. Netflix tạo ra một mô hình kinh doanh tốt hơn, và sau đó, hiện tượng kỹ thuật số đã loại bỏ nhu cầu đến cửa hàng DVD của người tiêu dùng”.

Theo: Business Insider, Fortune

Tehran có thể đang tiến gần tới việc giành được một “đòn bẩy hủy diệt” đối với Tổng thống Donald Trump, Rawstory dẫn tuyên bố của các chuyên gia phân tích giữa những tranh cãi trái chiều về chiến dịch giải cứu phi công tiêm kích F-15 của Mỹ bị bắn rơi và mất tích trên lãnh thổ Iran hôm 3/4 - làm dấy lên những so sánh u ám với cuộc khủng hoảng con tin năm 1979 từng định hình nhiệm kỳ của Tổng thống Jimmy Carter.

Ngay khi chiếc tiêm kích F-15 gặp nạn, 2 phi công Mỹ phải nhảy dù xuống lãnh thổ Iran hôm 3/4, truyền thông nhà nước Iran đã phát đi lời kêu gọi người dân và các nhóm vũ trang tham gia vào chiến dịch bắt giữ "các phi công Mỹ" và giao nộp cho lực lượng an ninh để nhận thưởng.

Một phi công Mỹ đã được giải cứu chỉ trong vòng 45 phút sau khi máy bay rơi xuống khu vực núi hiểm trở ở miền nam Iran. Tuy nhiên, viên sĩ quan thứ 2 đã mất tích.

Ngày 5/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đã giải cứu thành công phi công tiêm kích F-15 mất tích. Iran lập tức phản pháo lại, tuyên bố chiến dịch giải cứu của Mỹ đã thất bại hoàn toàn.

Quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này bắn hạ hai trực thăng và một máy bay C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.

"Các máy bay xâm nhập của địch ở phía nam Isfahan, bao gồm hai trực thăng Black Hawk và một máy bay vận tải quân sự C-130, đã bị bắn trúng và đang bốc cháy", Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran tuyên bố.

Đài truyền hình và phát thanh IRIB của Iran đăng video được mô tả là xác hai trực thăng Black Hawk và vận tải cơ C-130, cho thấy các mảnh vỡ cháy đen trên mặt đất, trong đó có vật thể giống cánh quạt trực thăng và một số vật thể như động cơ cỡ lớn.

Hãng truyền thông Fars của Iran tuyên bố: "Đây là nỗ lực tuyệt vọng của ông Trump nhằm che đậy một thất bại lớn".

Các chuyên gia nói với nhà báo Yeganeh Torbati của tờ The New York Times rằng ông Trump sẽ phải đối mặt với lựa chọn “không thể tưởng tượng nổi” nếu Iran bắt được phi công còn mất tích. Việc phi công F-15 rơi vào tay Tehran sẽ khiến ông Trump đối diện "cơn ác mộng chính trị" tương tự Tổng thống Jimmy Carter trong cuộc khủng hoảng con tin năm 1979.

Ông Hamidreza Azizi, chuyên gia an ninh Iran tại Viện Các vấn đề quốc tế và an ninh Đức, nhận định: “Họ thực sự muốn thể hiện hình ảnh chiến thắng, đồng thời làm bẽ mặt ông Trump”.

Theo nhà phân tích, Iran nhiều khả năng sẽ đưa phi công bị bắt xuất hiện công khai trước ống kính thay vì đàm phán kín, nhằm tối đa hóa giá trị tuyên truyền, trong khi vẫn tìm cách giành nhượng bộ ở hậu trường.

Bản thân ông Trump từng nhiều lần chỉ trích cách xử lý khủng hoảng con tin của ông Jimmy Carter là “yếu kém”, nhưng giờ đây ông có thể đang đối mặt với một kịch bản tương tự.

Phó Chủ tịch Viện Brookings Suzanne Maloney cảnh báo: “Một con tin Mỹ tại Iran nhiều khả năng sẽ làm gia tăng sự hoài nghi vốn có trong công chúng Mỹ về cuộc chiến này, đồng thời khiến các lựa chọn vốn đã khó khăn của ông Trump trong việc chấm dứt chiến dịch quân sự tại Iran càng thêm phức tạp".

Iran ngày 5/4 thẳng thừng bác bỏ tối hậu thư 48 giờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó ông chủ Nhà Trắng đe dọa phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz hoặc đạt được thỏa thuận trong thời hạn quy định.

Theo India Times, Bộ chỉ huy quân sự trung ương Iran ngay lập tức đã phản ứng gay gắt với "tối hậu thư" của ông Trump. Tướng Ali Abdollahi Aliabadi thuộc tổng hành dinh Khatam al-Anbiya (Bộ chỉ huy tác chiến liên quân) gọi tuyên bố của ông Trump là “hành động tuyệt vọng, căng thẳng, mất cân bằng và ngu ngốc”.

Đáp lại lời cảnh báo từ Washington, vị tướng này nhấn mạnh: “Ý nghĩa đơn giản của thông điệp này là cánh cổng địa ngục sẽ mở ra cho các người”.

Trước đó, ông Trump đã đăng trên mạng xã hội Truth Social, cảnh báo Iran phải nhanh chóng đạt thỏa thuận hoặc mở lại eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ, nếu không “địa ngục sẽ giáng xuống họ”.

Đây là bước leo thang mới nhất trong căng thẳng Mỹ - Iran xoay quanh tuyến hàng hải chiến lược này, nơi được xem là “yết hầu năng lượng” của thế giới khi một phần lớn dầu mỏ toàn cầu đi qua khu vực.

Tối hậu thư lần này được đưa ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông ngày càng căng thẳng, đặc biệt sau khi Mỹ trước đó từng áp đặt nhiều thời hạn khác nhau nhằm buộc Iran nhượng bộ.

Trước đó, ngày 26/3, ông Trump từng tuyên bố tạm hoãn kế hoạch tấn công các cơ sở năng lượng của Iran trong 10 ngày, cho rằng các cuộc đàm phán “đang diễn ra rất tốt”. Tuy nhiên, diễn biến mới cho thấy tiến trình ngoại giao dường như đã đổ vỡ.

Phản ứng cứng rắn từ Tehran cho thấy Iran không chấp nhận áp lực quân sự từ Washington, đồng thời báo hiệu nguy cơ leo thang đối đầu tại khu vực Vịnh Ba Tư – nơi đang giữ vai trò sống còn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Căng thẳng xung quanh eo biển Hormuz không chỉ là vấn đề song phương Mỹ - Iran, mà còn có tác động sâu rộng tới chuỗi cung ứng dầu mỏ, thương mại quốc tế và ổn định địa chính trị toàn cầu.