Biến thể COVID-19 BA.3.2, còn được gọi là “ve sầu”, đang lan rộng tại 23 quốc gia và nhiều bang ở Mỹ, làm dấy lên lo ngại về khả năng né miễn dịch.

Biến thể “ve sầu” xuất hiện tại 23 quốc gia

Gần đây, một biến thể của virus SARS-CoV-2 mang tên BA.3.2 đang thu hút sự quan tâm của giới khoa học và truyền thông quốc tế. Biến thể này còn có tên gọi khác là biến thể “ve sầu”, bởi giống như loài côn trùng này, nó đã “ẩn mình” trong một thời gian dài trước khi bất ngờ xuất hiện trở lại với mức độ đáng chú ý hơn.

Sự quan tâm tăng cao đến mức trong báo cáo ngày 19/3 của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (MMWR), BA.3.2 đã được đưa vào phân tích chi tiết.

Thực tế, BA.3.2 không phải là biến thể mới xuất hiện gần đây. Nó lần đầu được phát hiện tại Nam Phi vào tháng 11/2024, nhưng trong suốt năm 2025, biến thể này gần như không nhận được nhiều sự chú ý.

Bước sang năm 2026, tình hình đã thay đổi. BA.3.2 hiện đang lây lan tại ít nhất 23 quốc gia, bao gồm cả Mỹ. Tại Mỹ, biến thể này đã được phát hiện ở 25 bang thông qua xét nghiệm trên người và nước thải.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo con số thực tế có thể còn cao hơn, do hệ thống giám sát COVID-19 hiện vẫn còn nhiều hạn chế.


Biến thể “ve sầu” có gì khác biệt?

Theo báo cáo từ CDC, BA.3.2 được xếp vào nhóm “dòng tiến hóa mới” và có mức độ khác biệt di truyền rất lớn so với các biến thể trước đó.

Cụ thể, biến thể này “khác biệt về mặt di truyền” so với dòng JN.1 vốn đã lưu hành tại Mỹ từ đầu năm 2024, cũng như các biến thể liên quan như LP.8.1 và XFG.

Phân tích cho thấy BA.3.2 có tới 20 thay đổi ở vùng liên kết thụ thể (RBD) và 35 thay đổi ở vùng N-terminal của protein gai, kèm theo các đoạn bị xóa và chèn thêm axit amin. Mức độ biến đổi này thậm chí còn lớn hơn sự khác biệt giữa JN.1 và XBB.1.5, vốn là mục tiêu của vaccine COVID-19 giai đoạn 2023-2024.

WHO xếp vào nhóm cần theo dõi

Câu hỏi lớn nhất hiện nay là liệu BA.3.2 có đủ khác biệt để “né” hệ miễn dịch đã có từ vaccine hoặc các lần nhiễm trước hay không. Hiện tại, câu trả lời vẫn chưa rõ ràng do thiếu dữ liệu nghiên cứu thực tế về mức độ nghiêm trọng của các ca nhiễm biến thể này.

Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp BA.3.2 vào nhóm “biến thể cần theo dõi” từ ngày 12/5/2025. Trong đánh giá rủi ro ban đầu ngày 5/12/2025, WHO nhận định biến thể này chưa cho thấy nguy cơ y tế công cộng cao hơn so với các dòng Omicron đang lưu hành, nhưng nhấn mạnh khả năng né miễn dịch đáng chú ý và cần tiếp tục theo dõi.

Đến nay, vẫn chưa có đủ dữ liệu để xác định liệu mức độ rủi ro này có thay đổi hay không.

Nên làm gì trước biến thể mới?

Một trong những thách thức lớn hiện nay là nhiều quốc gia vẫn chưa xây dựng được hệ thống giám sát COVID-19 hiệu quả theo thời gian thực. Điều này khiến việc phát hiện sớm các biến thể nguy hiểm trở nên khó khăn hơn.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia khuyến nghị người dân không nên chủ quan nhưng cũng không cần hoảng loạn. Các biện pháp phòng ngừa cơ bản vẫn được xem là hiệu quả, bao gồm rửa tay thường xuyên, đảm bảo không gian kín được thông gió tốt, và đeo khẩu trang ở nơi đông người trong nhà.

Ngoài ra, việc tiêm vaccine đầy đủ và cập nhật cũng giúp giảm nguy cơ mắc COVID-19 nặng. Tuy nhiên, khả năng bảo vệ của vaccine có thể suy giảm sau khoảng 4–6 tháng, do đó cần tiêm nhắc lại theo khuyến cáo.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng phản ứng cực đoan đều không phù hợp: phớt lờ COVID-19 là bỏ qua thực tế, trong khi hoảng loạn cũng không mang lại lợi ích.

Cách tiếp cận hiệu quả nhất vẫn là duy trì các biện pháp phòng ngừa một cách nhất quán, bất kể mức độ “ồn ào” của thông tin về dịch bệnh tại từng thời điểm.

VietBF@sưu tập

Đây là nguồn cung cấp dồi dào nhiều vi chất quan trọng như vitamin C, đồng, vitamin K và vitamin E.

Táo từ lâu đã trở thành một trong những loại trái cây phổ biến nhất trên thế giới, không chỉ nhờ hương vị dễ ăn mà còn bởi những lợi ích sức khỏe đã được nhiều nghiên cứu khoa học ghi nhận. Đây là loại quả dễ sử dụng trong chế độ ăn hằng ngày, có thể ăn trực tiếp, làm món tráng miệng hoặc kết hợp vào các món ăn để tạo vị ngọt tự nhiên.

Theo chuyên gia dinh dưỡng Eli Brecher, táo là nguồn cung cấp dồi dào nhiều vi chất quan trọng như vitamin C, đồng, vitamin K và vitamin E. Một quả táo cỡ trung bình (khoảng 200g) cung cấp khoảng 104 calo, 28g carbohydrate và 5g chất xơ, đồng thời đáp ứng một phần nhu cầu vitamin và khoáng chất thiết yếu mỗi ngày.

Tốt cho tim mạch, giảm nguy cơ đột quỵ
Không chỉ bổ dưỡng, táo còn mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho sức khỏe. Việc duy trì thói quen ăn một quả táo mỗi ngày có thể góp phần bảo vệ tim mạch, nhờ vào pectin – một loại chất xơ hòa tan giúp giảm cholesterol, cùng các polyphenol có khả năng hỗ trợ kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ đột quỵ.

Thói quen ăn táo đều đặn được cho là có thể giúp kiểm soát cholesterol xấu và duy trì mức cholesterol có lợi. Một nghiên cứu đăng trên American Journal of Clinical Nutrition năm 2020 ghi nhận việc ăn táo mỗi ngày giúp cải thiện đáng kể chỉ số cholesterol và chức năng mạch máu.

Ngoài ra, một số nghiên cứu dài hạn cũng chỉ ra rằng việc tiêu thụ ít nhất 4 quả táo mỗi tuần có thể giúp giảm nguy cơ tăng huyết áp khoảng 9%, qua đó góp phần phòng ngừa đột quỵ.

Giàu chất chống oxy hóa, hỗ trợ phòng bệnh
Táo chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa, nổi bật là quercetin – một flavonoid có đặc tính chống viêm và bảo vệ tế bào khỏi tác động của các gốc tự do. Nhờ đó, việc ăn táo thường xuyên có thể góp phần làm giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, suy giảm trí nhớ hay các vấn đề hô hấp.

Một số nghiên cứu cũng cho thấy quercetin có tiềm năng trong việc hỗ trợ phòng ngừa một số loại ung thư, bao gồm ung thư đại trực tràng, phổi, vú và tuyến tiền liệt.

Cải thiện sức khỏe đường ruột
Táo là nguồn chất xơ dồi dào, với khoảng 5g chất xơ trong một quả cỡ trung bình. Lượng chất xơ này không chỉ giúp tạo cảm giác no lâu mà còn hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn, góp phần điều hòa đường huyết và tăng cường sức khỏe tim mạch.

Đặc biệt, pectin trong táo hoạt động như một prebiotic – “thức ăn” cho lợi khuẩn đường ruột, giúp cân bằng hệ vi sinh và cải thiện tiêu hóa. Để tận dụng tối đa lợi ích này, nên ăn cả vỏ táo vì phần vỏ chứa lượng lớn chất xơ; việc gọt vỏ có thể làm giảm đáng kể giá trị dinh dưỡng.

Hỗ trợ phòng ngừa tiểu đường
Dù có vị ngọt, phần lớn đường trong táo là fructose – loại đường có tác động chậm hơn đến đường huyết so với các loại đường tinh luyện. Bên cạnh đó, chất xơ trong táo giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu, hạn chế tình trạng tăng đường huyết đột ngột.

Không chỉ vậy, các polyphenol trong táo còn có khả năng làm chậm quá trình tiêu hóa carbohydrate, từ đó góp phần kiểm soát lượng đường trong máu hiệu quả hơn. Một số nghiên cứu cho thấy ăn một quả táo mỗi ngày có thể giảm tới 28% nguy cơ mắc đái tháo đường tuýp 2.

Nhìn chung, táo là loại trái cây dễ tìm, dễ ăn và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Việc bổ sung táo vào khẩu phần ăn hằng ngày, kết hợp với chế độ dinh dưỡng cân bằng và lối sống lành mạnh, có thể góp phần cải thiện sức khỏe tổng thể một cách bền vững.

Lưu ý khi xây dựng chế độ ăn để giúp giảm nguy cơ đột quỵ
Việc xây dựng chế độ ăn uống khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa đột quỵ. Dưới đây là những nguyên tắc dinh dưỡng bạn nên cân nhắc để bảo vệ sức khỏe tim mạch và não bộ.

1. Tăng cường rau xanh và trái cây trong khẩu phần ăn

Thói quen ăn nhiều rau củ, trái cây và các loại đậu không chỉ cung cấp lượng chất xơ dồi dào mà còn giúp giảm cholesterol xấu, hạn chế chất béo không lành mạnh và natri. Nhờ đó, nguy cơ đột quỵ cũng được kiểm soát tốt hơn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải cứ ăn “món lành mạnh” là hoàn toàn tốt. Chẳng hạn, một đĩa salad rau củ sẽ mất đi lợi ích nếu bạn thêm quá nhiều thịt, phô mai hay nước sốt giàu chất béo và muối.

Một mô hình ăn uống được nhiều chuyên gia khuyến khích là chế độ Địa Trung Hải. Chế độ này ưu tiên sử dụng dầu ô liu, cá giàu omega-3, các loại hạt, rau củ và trái cây tươi, đồng thời hạn chế chất béo chuyển hóa và chất béo từ động vật. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng cách ăn này có lợi rõ rệt cho tim mạch.

2. Hạn chế thực phẩm giàu cholesterol và chất béo xấu

Việc tiêu thụ nhiều thịt đỏ, bơ và đồ chiên rán có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ. Thay vì chiên, bạn nên chuyển sang các phương pháp chế biến lành mạnh hơn như hấp, luộc hoặc nướng.

Ngoài ra, nên ưu tiên các nguồn protein tốt hơn như thịt gia cầm bỏ da, cá tươi hoặc các thực phẩm có nguồn gốc thực vật như đậu, đậu lăng, đậu Hà Lan và đậu phụ.

3. Bổ sung thực phẩm giàu omega-3

Omega-3 là loại chất béo không bão hòa có lợi cho sức khỏe tim mạch, giúp tăng cholesterol “tốt” và giảm viêm. Các nguồn omega-3 phổ biến bao gồm cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi và cá trích, cũng như hạt lanh hoặc quả óc chó.

4. Kiểm soát việc sử dụng rượu bia

Uống rượu bia quá mức có thể làm tăng huyết áp – một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến đột quỵ.

5. Giảm lượng muối trong chế độ ăn

Việc tiêu thụ quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp, từ đó gia tăng nguy cơ đột quỵ. Để giảm lượng muối, bạn có thể hạn chế sử dụng gia vị mặn khi nấu ăn và thay thế bằng các loại thảo mộc tự nhiên để tăng hương vị. Ngoài ra, cần đặc biệt chú ý đến các thực phẩm chế biến sẵn như pizza, súp đóng hộp, bánh mì, đồ ăn nhanh hay các loại nước sốt, vì đây là những nguồn chứa nhiều natri “ẩn”.

VietBF@sưu tập

Chợ Việt bán loại rau này rất nhiều và rẻ.

Khi được hỏi về loại rau "tốt cho sức khỏe nhất", có lẽ bạn sẽ không nghĩ ngay đến cải xoong.

Thường được xem như một loại rau ăn salad, loại rau nhỏ, có vị cay này thực chất là một thành viên của họ cải – họ hàng của bông cải xanh, bắp cải, cải xoăn và cải mù tạt.

Theo Daily Mail, tuy trông có vẻ mỏng manh, nhưng cải xoong lại chứa nhiều chất dinh dưỡng một cách đáng ngạc nhiên đối với một loại rau lá xanh nhẹ như vậy. Nó là một nguồn cung cấp tuyệt vời các vitamin A, C và K, cùng với folate và canxi, và giống như các loại rau khác trong họ cải, nó chứa các hợp chất thực vật có liên quan đến tác dụng chống oxy hóa và chống viêm.

Chính nhờ những ưu điểm này mà nó đã được vinh danh là "loại rau tốt cho sức khỏe nhất thế giới" vào tháng 12, sau khi đạt điểm tuyệt đối trong danh sách 41 loại trái cây và rau quả "siêu dinh dưỡng" của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ.

Nhưng nhiều người thường tránh xa rau cải xoong vì không biết phải làm gì với nó.

Chuyên gia dinh dưỡng Nichola Ludlam-Raine chia sẻ với tờ Daily Mail rằng món này thực sự rất đa năng và có rất nhiều cách thú vị để thưởng thức nó.

"Nó rất ngon khi dùng trong salad, xay cùng súp, trộn vào mì ống ngay trước khi ăn, thêm vào bánh mì sandwich, hoặc xay cùng sốt pesto", cô ấy nói. "Loại gia vị này có vị cay nồng, rất hợp khi ăn kèm với trứng, cá hồi và phô mai dê".


Vì sao cải xoong lại tốt cho sức khỏe?

Cải xoong là loại rau giàu chất dinh dưỡng nhất mà bạn có thể ăn, đó là lý do giúp nó vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng của CDC, trong khi khoai lang lại xếp ở vị trí cuối cùng.

Mặc dù trông khá nhỏ nhắn, nhưng những thân cây và lá bé xíu ấy lại chứa rất nhiều chất dinh dưỡng.

Ludlam-Raine cho biết: "Rau cải xoong rất giàu vitamin K, vitamin C, vitamin A (dưới dạng beta-carotene), folate và một lượng nhỏ canxi, kali và sắt". Lá cây cũng chứa một hợp chất thực vật tự nhiên gọi là glucosinolate, chất này giải phóng một loại enzyme mạnh gọi là... Myrosinase xuất hiện khi cây được thái nhỏ, nghiền nát hoặc nhai.

Về mặt kỹ thuật, đó là một phần của hệ thống phòng vệ của cây và là thứ tạo nên vị cay đặc trưng của chúng. Myrosinase chuyển hóa glucosinolate thành các hợp chất có hoạt tính sinh học, bao gồm sulforaphane, một chất chống oxy hóa và chống viêm mạnh.

Cải xoong có khoảng 10-15 kcal trên 100g, không có chất béo và không nhiều chất xơ.

Ludlam-Raine nói thêm: "Một khẩu phần điển hình sẽ là một nắm lớn, khoảng 40-80g, thường được dùng trong salad hoặc bánh mì sandwich. Rau cải xoong có chứa chất xơ nhưng với lượng khiêm tốn do hàm lượng nước cao, vì vậy không thể so sánh với ngũ cốc nguyên hạt hoặc các loại đậu về mặt này".

Cải xoong cũng cóCó khả năng làm giảm cholesterol LDL "xấu" và cải thiện hồ sơ lipid tổng thể, nhưng vẫn cần thêm nhiều thử nghiệm nữa.

Rau cải xoong có nhiều chất chống oxy hóa không?

Nếu bạn muốn bổ sung một loại rau vào chế độ ăn uống của mình để giúp bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa - một quá trình sinh học liên quan đến nhiều bệnh tật, bao gồm cả ung thư - thì cải xoong là một lựa chọn không thể bỏ qua.

Ludlam-Raine cho biết: "Rau cải xoong chứa các chất chống oxy hóa bao gồm beta-carotene, vitamin C và nhiều polyphenol khác nhau. Những hợp chất này giúp bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa".

Polyphenol, có nguồn gốc tự nhiên từ thực vật, là các hợp chất bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do các phân tử không ổn định gọi là gốc tự do gây ra.Nếu không được kiểm soát, các gốc tự do sẽ tấn công DNA, protein và lipid của tế bào.

Điều này gây ra stress oxy hóa, sự mất cân bằng giữa các gốc tự do và chất chống oxy hóa, dẫn đến viêm nhiễm và dần dần làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính như bệnh tim và ung thư.

Thường xuyên ăn các loại rau giàu chất chống oxy hóa có liên quan đến sức khỏe lâu dài tốt hơn, đặc biệt là trong việc hỗ trợ hệ thống phòng vệ tự nhiên của cơ thể chống lại các tác nhân gây căng thẳng từ môi trường và quá trình trao đổi chất hàng ngày.

Cải xoong cũng chứa nhiều lutein và zeaxanthin, một loại chất chống oxy hóa gọi là carotenoid, thường có trong các loại rau lá xanh đậm. Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa chế độ ăn giàu carotenoid với nguy cơ mắc một số loại ung thư thấp hơn, bao gồm cả ung thư vú.ruột kết và tuyến tiền liệt.

Ai nên tránh ăn rau cải xoong?

Cải xoong có hàm lượng vitamin K cao, rất cần thiết cho quá trình đông máu và ngăn ngừa chảy máu quá mức. Do đó, những người đang dùng warfarin và các loại thuốc chống đông máu tương tự – còn được gọi là thuốc làm loãng máu - cần thận trọng khi tiêu thụ rau cải xoong.

Điều này là do warfarin thúc đẩy quá trình đông máu trong khi thuốc làm loãng máu lại có tác dụng ngược lại – sự kết hợp này có thể khiến người bệnh trở nên nguy kịch.

Ludlam-Raine nói: "Những người đang dùng warfarin nên duy trì liều lượng đều đặn thay vì hoàn toàn tránh dùng thuốc. Cũng như các loại rau lá xanh khác, tính nhất quán là điều quan trọng.'Yếu tố then chốt để duy trì trạng thái chống đông máu ổn định".

Việc duy trì khẩu phần ăn ổn định từ tuần này sang tuần khác giúp bạn giữ được lượng chất dinh dưỡng có thể dự đoán được, đồng thời vẫn hấp thụ được các chất dinh dưỡng mà rau cải xoong cung cấp.

Những người đang dùng lithium cũng cần cẩn thận với lượng rau cải xoong ăn vào vì loại rau này có tác dụng lợi tiểu, khiến cơ thể giữ lại lithium. Ngộ độc lithium có thể gây ra các vấn đề về dạ dày, rối loạn tâm thần và trong trường hợp nghiêm trọng, co giật.

VietBF@sưu tập

Nhiều người khi thấy mặt đỏ, nóng ran thường lo lắng đây là dấu hiệu của tăng huyết áp. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng mặt đỏ bừng không phải dấu hiệu đặc trưng của bệnh này và dễ gây hiểu nhầm.

Theo cẩm nang y khoa MSD (Mỹ), tăng huyết áp thường không gây triệu chứng rõ ràng, nên nhiều người mắc bệnh mà không hay biết. Các biểu hiện như đau đầu, chóng mặt hay đỏ mặt không phải dấu hiệu đặc trưng.

Vì sao mặt lại đỏ bừng?
Hiện tượng “mặt phừng phừng” (flushing) chủ yếu xảy ra khi mạch máu dưới da giãn ra, làm tăng lưu lượng máu đến bề mặt da. Đây thường là phản ứng sinh lý bình thường của cơ thể trước các yếu tố như thời tiết nóng, cảm xúc, rượu bia hoặc thức ăn cay, theo Cleveland Clinic (Mỹ).

Tiến sĩ Shari Lipner, bác sĩ da liễu tại Weill Cornell Medicine (trường y thuộc Đại học Cornell, Mỹ), cho biết đỏ mặt là phản ứng phổ biến do giãn mạch và đa số trường hợp không liên quan trực tiếp đến tăng huyết áp.

Ngoài ra, hiện tượng đỏ mặt cũng có thể xuất hiện khi vận động mạnh, căng thẳng hoặc thay đổi nhiệt độ môi trường, theo Medical News Today.

Khi nào cần cảnh giác?
Dù đỏ mặt không phải dấu hiệu điển hình, nhưng trong một số trường hợp hiếm, khi huyết áp tăng rất cao, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như đau đầu dữ dội, buồn nôn, khó thở hoặc nhìn mờ. Đây là tình trạng nguy hiểm cần được xử lý y tế kịp thời, theo cẩm nang y khoa MSD.

Tiến sĩ Nieca Goldberg, bác sĩ tim mạch tại NYU Langone Health (trung tâm y khoa thuộc Đại học New York, Mỹ), nhấn mạnh: Bạn không thể dựa vào cảm giác hay biểu hiện bên ngoài để biết mình có bị tăng huyết áp hay không. Cách duy nhất là đo huyết áp.

Đừng chủ quan với dấu hiệu nhỏ
Các chuyên gia lưu ý, nếu tình trạng đỏ mặt xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc đi kèm các biểu hiện như tim đập nhanh, chóng mặt, đổ mồ hôi nhiều, bạn nên đi kiểm tra sức khỏe. Đây có thể là dấu hiệu của các vấn đề khác như rối loạn nội tiết, bệnh da liễu hoặc bệnh tim mạch.

Các chuyên gia cho biết nếu đỏ mặt kéo dài hoặc kèm triệu chứng bất thường, bạn nên đi kiểm tra sức khỏe, theo Cleveland Clinic. Trong khi đó, Hiệp hội Tim mạch Mỹ nhấn mạnh tăng huyết áp thường không có dấu hiệu rõ ràng, vì vậy việc đo huyết áp định kỳ là cách tốt nhất để phát hiện bệnh sớm và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.

Quân đội Mỹ được cho là đã tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào kho chứa đạn dược của Iran gần Isfahan đêm qua, theo NDTV.

Mỹ đã tấn công một kho đạn lớn ở thành phố Isfahan của Iran bằng bom xuyên hầm nặng khoảng 907 kg (2.000 pound), đánh dấu sự leo thang nghiêm trọng trong cuộc xung đột ở Trung Đông. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng tải video về vụ nổ lớn trên nền tảng Truth Social và các báo cáo cho biết cuộc tấn công của Mỹ được thực hiện bên ngoài thành phố Isfahan ở miền trung Iran.


Đoạn video được công bố cho thấy những quả cầu lửa khổng lồ kèm theo các vụ nổ thứ cấp, dấu hiệu thường thấy khi đạn dược phát nổ dây chuyền.

Dữ liệu vệ tinh theo dõi đám cháy của NASA cho thấy các vụ nổ xảy ra gần khu vực núi Soffeh, nơi được cho là có các cơ sở quân sự. Tính đến thời điểm hiện tại, phía Iran chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Các cuộc tấn công dồn dập của Iran gia tăng áp lực lên kho tên lửa của Mỹ và vùng Vịnh
Các cuộc tấn công dồn dập của Iran gia tăng áp lực lên kho tên lửa của Mỹ và vùng Vịnh
Trong khi đó, tờ Wall Street Journal dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết, lực lượng Mỹ đã sử dụng số lượng lớn bom xuyên phá hầm ngầm (hay còn gọi đạn xuyên giáp) nhằm phá hủy các kho chứa tên lửa, rocket và vật liệu nổ.

Tầm quan trọng của Isfahan

Isfahan được xem là trung tâm chiến lược của Iran, nơi tập trung nhiều cơ sở quân sự và công nghiệp quốc phòng. Thành phố này cũng từng là mục tiêu trong các đợt không kích hồi tháng 6/2025, khi Mỹ tấn công ba địa điểm hạt nhân trong bối cảnh xung đột kéo dài 12 ngày giữa Iran và Israel.

Một phần uranium được làm giàu cao của Iran được cho là đang được cất giữ tại đây. Hình ảnh vệ tinh trước thời điểm xung đột cho thấy Tehran đã vận chuyển các thùng chứa uranium vào khu phức hợp hạt nhân tại Isfahan.

Theo nhà phân tích Francois Diaz-Maurin, số uranium này có thể đạt mức làm giàu 60% - chỉ còn một bước kỹ thuật ngắn để đạt cấp độ vũ khí (90%).

Mỹ có thể đã nhắm mục tiêu vào kho vũ khí hạt nhân của Iran trong cuộc tấn công này. Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có bằng chứng nào xác nhận rò rỉ phóng xạ hoặc ô nhiễm phóng xạ tại Isfahan từ cuộc tấn công tối qua.

Vũ khí tấn công

Quân đội Mỹ đã sử dụng bom xuyên hầm nặng 907 kg (2.000 pound) để tấn công Isfahan. Loại bom này là vũ khí chuyên dụng được chế tạo để xuyên thủng các mục tiêu kiên cố trước khi phát nổ và chủ yếu được sử dụng để tấn công các cơ sở quân sự ngầm, hầm trú ẩn kiên cố và các địa điểm hạt nhân.

Những quả bom này được thiết kế với vỏ thép cường lực cho phép chúng xuyên qua các lớp đất và bê tông và chỉ phát nổ sau khi đạt đến độ sâu nhất định.

Điểm nguy hiểm của loại bom này không chỉ nằm ở sức công phá, mà còn ở khả năng lập trình thời điểm kích nổ chính xác, giúp đánh trúng các mục tiêu nằm sâu dưới lòng đất mà các loại bom thông thường không thể tiếp cận.

Thông điệp cứng rắn từ Mỹ

Cuộc tấn công diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Trump cảnh báo sẽ phá hủy toàn bộ các nguồn năng lượng và cơ sở hạ tầng quan trọng khác của Iran, bao gồm các cơ sở hạt nhân và nhà máy nước, nếu không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột "trong thời gian ngắn".

Động thái này được cho là tín hiệu cho thấy Mỹ sẵn sàng leo thang chiến sự, trong bối cảnh cuộc xung đột đã bước sang tháng thứ hai và gây tác động mạnh tới thị trường toàn cầu.

Trong khi đó, căng thẳng khu vực tiếp tục gia tăng. Iran đã phong tỏa tuyến hàng hải qua Eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới. Quốc hội Iran cũng xem xét các biện pháp hạn chế tàu thuyền liên quan đến Mỹ và Israel, đồng thời áp phí đối với các tàu đi qua khu vực này.

VietBF@sưu tập

Anh đang xem xét việc đưa xuồng không người lái (USV) săn mìn có độ chính xác cao tới Hormuz trong nỗ lực khơi thông huyết mạch chiến lược đang bị gián đoạn.


Xuồng không người lái Ariadne (Ảnh: Quân đội Anh).

Telegraph đưa tin, Hải quân Hoàng gia Anh đang cân nhắc lần đầu tiên triển khai đội xuồng robot thử nghiệm Ariadne để hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz.

Các phương tiện này - vận hành bằng trí tuệ nhân tạo - sẽ được đưa lên “tàu mẹ” mang tên RFA Lyme Bay, một tàu hỗ trợ đổ bộ lớp Bay mới được Hạm đội Hỗ trợ Hoàng gia Anh tiếp nhận.

Bộ trưởng Quốc phòng John Healey đã phê duyệt kế hoạch cải hoán con tàu dài khoảng 177m này để trở thành căn cứ nổi cho các phương tiện săn mìn không người lái của Anh tại Vùng Vịnh.

Con tàu có thể di chuyển từ Đông Địa Trung Hải tới Trung Đông như một phần của lực lượng đặc nhiệm quốc tế nhằm rà phá mìn trên tuyến vận tải biển chiến lược.

Trong các thử nghiệm, các robot Ariadne được cho là đạt độ chính xác 99% trong việc phát hiện, nhận dạng và xử lý các quả mìn giả.

Là công nghệ chủ lực nhằm thay thế các tàu lớp Hunt đã cũ, hệ thống RNMB Ariadne được phát triển trong khuôn khổ dự án trị giá 184 triệu bảng với tập đoàn quốc phòng Thales UK.

Các xuồng săn mìn không người lái dài khoảng 12m này được mệnh danh là “tàu chiến mini” nhờ hệ thống cảm biến công nghệ cao và điều khiển bằng AI. Chúng có thể được hạ thủy từ "tàu mẹ" Lyme Bay để thực hiện nhiệm vụ với mức giám sát tối thiểu của con người, di chuyển với tốc độ khoảng 37km/h.

Sử dụng cảm biến kéo phía sau, chúng có thể quét đáy biển để tìm mìn. Đồng thời, chúng còn dùng thiết bị sóng âm sonar hình ảnh chuyên dụng để tự động phát hiện và phân loại vật nổ rồi tiến hành hoạt động phá hủy chúng.

Trước đây, nhiệm vụ này do các thợ lặn chuyên nghiệp thực hiện, phục vụ trên các tàu săn mìn và tàu quét mìn của hải quân.

Anh đã duy trì sự hiện diện gần như liên tục của các tàu quét mìn tại vịnh Ba Tư và biển Ả rập trong hơn 40 năm, sử dụng chúng để rà phá vật nổ ngoài khơi Kuwait sau chiến tranh ở Iraq năm 2003.

Tuy nhiên, lực lượng này đang dần loại bỏ các tàu có người lái truyền thống để chuyển sang phương tiện không người lái, trong khi hải quân Pháp và Mỹ cũng đang tiến hành các cải tổ tương tự.

Chuyên gia Pete Sandeman cho rằng công nghệ mới này là “hàng đầu thế giới” nhưng vẫn tồn tại vấn đề do chưa được thử nghiệm trong môi trường chiến sự thực tế.

“Khả năng này vẫn còn rất non trẻ”, ông nói, đồng thời cho biết hải quân Anh đang trong giai đoạn “chuyển đổi” khi chuyển sang sử dụng phương tiện không người lái.

“Chúng ta đang ở đúng thời điểm tồi tệ nhất cho việc này. Chúng ta đã có tàu săn mìn tại Vùng Vịnh hơn 20 năm trước khi tình hình bùng nổ, và hiện tại lại không còn gì ở đó", ông nói thêm.

Tàu RFA Lyme Bay sẽ được trang bị một trung tâm điều khiển mới, trông giống như một container vận chuyển nhưng bên trong có hệ thống máy tính cho phép thủy thủ giám sát các hoạt động săn mìn.

Con tàu dự kiến sẽ chưa được triển khai tới Vùng Vịnh trong thời gian gần, và nhiều khả năng chỉ được sử dụng khi có lệnh ngừng bắn giữa Mỹ, Israel và Iran, điều có thể mất vài tuần.

VietBF@sưu tập

Bị cáo buộc đưa 40,2 tỷ đồng để được trúng thầu trái phép, tại phiên tòa, ông Nguyễn Văn Dân xin dùng 175 cây vàng và 1.000 m2 đất (ước tính 140 tỷ đồng) khắc phục hậu quả.

Ông Nguyễn Văn Dân, Giám đốc Công ty Hoàng Dân, đang bị TAND Hà Nội xét xử trong vụ án liên quan cựu thứ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hoàng Văn Thắng.

Giám đốc Dân là người duy nhất bị truy tố tới 3 tội: Đưa hối lộ, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.

Công ty của ông Dân chuyên thi công các công trình thuộc lĩnh vực nông nghiệp. VKSND Tối cao cho rằng giám đốc này đã hối lộ 40,2 tỷ đồng để được trúng thầu tại 4 dự án, gây thiệt hại tài sản Nhà nước 251,7 tỷ đồng.


Bị cáo Nguyễn Văn Dân đang bị cáo buộc gây thiệt hại khoảng 350 tỷ đồng cho Nhà nước. Ảnh: Danh Lam

Theo cáo buộc, những người được ông chi tiền gồm: cựu thứ trưởng Thắng 4,54 tỷ đồng; cựu quyền Cục trưởng Quản lý xây dựng công trình Trần Tố Nghị 13 tỷ đồng; cựu giám đốc Ban 4 Nguyễn Hải Thanh 6,25 tỷ, cựu giám đốc Ban 2 Trần Văn Lăng 13,4 tỷ.

Giám đốc Dân còn sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán để hợp thức các khoản chi, vi phạm quy định về kế toán khiến thiệt hại tài sản cho nhà nước gần 100 tỷ đồng.

>>Danh sách 23 bị cáo

"Không ngờ hậu quả nghiêm trọng thế"

Khai chiều 30/3, ông Dân thừa nhận quen cựu thứ trưởng Thắng, năm 2017 khi biết có dự án hồ thủy lợi Bản Mồng (Nghệ An) đã đến nhà nhờ vả, đưa túi quà có 200.000 USD (tương đương 4,5 tỷ đồng).

Kể về cựu thứ trưởng một cách thân mật, bị cáo Dân nói: "Bác Thắng bảo làm tốt thì ủng hộ. Tiền này tự bị cáo đưa chứ bác Thắng không yêu cầu".

Số tiền 200.000 USD ông Dân đựng trong túi xách, đặt ở bàn uống nước, nói đây là món quà chứ không thông báo bao nhiêu tiền. Ông Thắng nhận, không nói gì.

Ông Dân xin ông Thắng tư vấn mức "chi phí cho lãnh đạo Bộ" và được dặn liên hệ ông Trần Tố Nghị khi đó là quyền Cục trưởng Quản lý xây dựng công trình, để trao đổi cụ thể về tỷ lệ %.

"Anh Nghị nói sẽ phải chia 3-7% theo giá trị hợp đồng", ông Dân khai và bổ sung ông Nghị còn đưa đi gặp Nguyễn Hải Thanh (đang trốn truy nã), khi đó là cục phó kiêm Giám đốc Ban 4, hứa hẹn sau này sẽ có quà cảm ơn.

Từ đầu mối này liên hệ với mối khác, ông Dân dần quen một số cán bộ ngành nông nghiệp, thủy lợi. Số tiền cảm ơn lớn dần qua 5 gói thầu, tổng hơn 40 tỷ đồng.

"Nếu không đặt vấn đề chi 3-7%, liệu bị cáo có trúng được gói thầu này không?", chủ tọa Lê Quang Chiều truy vấn. Nghĩ một vài giây, bị cáo Dân nói "chắc là không".

Khi được hỏi về các chi tiết liên quan quá trình phạm tội, ông phần lớn khai "không nhớ", nhưng thừa nhận các cáo buộc. Bị cáo nói phạm tội do "thiếu hiểu biết trong quản trị và không ngờ hậu quả nghiêm trọng như thế này, nếu biết đã không vi phạm".

Xin bán vàng khắc phục hậu quả

Cơ quan điều tra đã thu tại nhà giám đốc Dân 175 miếng vàng 99,96%, tổng khối lượng 6,56 kg, kèm 4 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tại phiên tòa, ông Dân xác nhận và khai trước khi làm xây dựng, gia đình kinh doanh xăng dầu nhưng không hiệu quả. Ông ta sau đó đã bán các cây xăng này và dùng tiền thu được để mua 175 lượng vàng. Còn mua ở đâu, ông không nhớ.

Ông Dân đang bị cáo buộc gây thiệt hại 251,7 tỷ đồng trong hành vi gian lận đấu thầu và 99,2 tỷ đồng trong hành vi sai phạm kế toán. Tổng số tiền thiệt hại vụ án khoảng 351 tỷ đồng.

Ông cho hay đã làm đơn gửi các cơ quan tố tụng xin bán 175 lượng vàng đang bị tạm giữ để nộp tiền khắc phục. Với 4 bất động sản, ông Dân xin dỡ phong tỏa để gia đình chuyển nhượng, qua đó khắc phục tối đa.

Quá trình điều tra vụ án, ông đã được gia đình nộp khắc phục hậu quả 15 tỷ đồng.

"Hiện gia đình có 1.000 m2 đất đang bị hạn chế giao dịch nhưng đã có người đồng ý mua với giá hơn 140 tỷ", ông nói đã ủy quyền cho con gái làm thủ tục giao dịch.

Luật sư của ông trình bày trong hôm nay đại diện ủy quyền của bên mua sẽ có mặt tại tòa trình bày thêm về cam kết mua bán khu đất trên.

Phiên tòa dự kiến kéo dài 10 ngày, đang trong ngày xét xử thứ hai.

VietBF@sưu tập

Theo Hãng tin Tasnim của Iran, quân đội nước này ngày 31-3 cho biết các đơn vị phòng không đã bắn hạ một máy bay không người lái (drone) MQ-9 Reaper của kẻ thù gần Isfahan, trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ - Israel tiếp tục leo thang.

Cụ thể, trong tuyên bố do Tasnim đăng tải, các quan chức Iran cho biết chiếc drone này đã bị đánh chặn và phá hủy vào đầu ngày 31-3 (giờ địa phương), đồng thời mô tả đây là phương tiện thuộc về "kẻ thù Mỹ - Israel".

Động thái này cũng đánh dấu đây là chiếc máy bay không người lái thứ 146 bị Iran bắn hạ.

Được biết, loại drone này được sử dụng rộng rãi cho hoạt động trinh sát và tấn công, có giá khoảng 30 triệu USD mỗi chiếc.

Trước đó cùng ngày, Iran cũng đã tăng cường tấn công diện rộng vào nhiều khu vực khắp vùng Vịnh, trong đó một tàu chở dầu cỡ lớn của Kuwait đã bị tấn công tại cảng Dubai (UAE).

Vụ việc đã gây cháy trên tàu và làm hư hại thân tàu, nhưng may mắn toàn bộ 24 thủy thủ đều an toàn và không ghi nhận thương vong. Giới chức UAE sau đó xác nhận đã khống chế đám cháy và không xảy ra sự cố tràn dầu.

Đồng thời, UAE cũng cho biết các hệ thống phòng thủ của nước này đang được triển khai để đối phó nguy cơ tên lửa và drone từ Iran.

Ở một diễn biến khác, lực lượng an ninh Iran đã bắt giữ hai người tại tỉnh Đông Azerbaijan với cáo buộc cung cấp thông tin về các địa điểm nhạy cảm cho tình báo Mỹ - Israel. Hai nghi phạm bị cho là nhận tiền điện tử để đổi lấy thông tin và đã được chuyển cho cơ quan tư pháp xử lý.

Iran cảnh báo việc cung cấp bất kỳ thông tin nào cho Mỹ hoặc Israel đều có thể dẫn đến án tử hình.

Chỉ một vài thay đổi nhỏ trong bữa ăn hằng ngày cũng có thể giúp giảm đường, kiểm soát cân nặng và cải thiện sức khỏe lâu dài. Dưới đây là những cách đơn giản để thực hiện ngay.

Hiện nay ngày càng nhiều người quan tâm đến sức khỏe và chế độ dinh dưỡng, do vậy việc giảm hàm lượng đường trong khẩu phần ăn đang trở thành một xu hướng tích cực và cần thiết.

Giảm đường ngay từ khâu nấu nướng
Chị N.T.D., 46 tuổi, ngụ ở phường Đức Nhuận kể thời gian này chị lên cân nhanh, chị đang xem lại chế độ ăn và luyện tập. Tuy nhiên để giảm cân và cải thiện sức khỏe tốt hơn, chị đang tìm cách giảm lượng đường trong cách ăn uống hằng ngày.

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Yến Ngân, khoa dinh dưỡng - Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM, chỉ cần những thay đổi nhỏ trong thói quen ăn uống hằng ngày cũng có thể giúp hạn chế đáng kể lượng đường bổ sung, từ đó cải thiện sức khỏe lâu dài.

Khi chế biến món ăn hoặc làm bánh tại nhà, người nội trợ có thể chủ động điều chỉnh công thức bằng cách giảm khoảng 50% lượng đường so với ban đầu.

Để vẫn giữ được độ ngon và kết cấu món ăn, có thể thay thế phần đường giảm đi bằng các nguyên liệu có vị ngọt tự nhiên như trái cây nghiền, trái cây khô, nước ép trái cây nguyên chất hoặc khoai lang. Ngoài ra việc sử dụng các chất tạo ngọt ít calo cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc.

Đối với các món tráng miệng, thay vì ăn một khẩu phần lớn, nên chia sẻ cùng bạn bè hoặc giảm lượng ăn, đồng thời ăn chậm để cảm nhận trọn vẹn hương vị.

Một lựa chọn lành mạnh hơn là sử dụng trái cây tươi như lê, đào, táo, dâu, kiwi hoặc cherry đã được làm lạnh. Kết hợp thêm sữa chua ít đường hoặc sữa chua Hy Lạp không chỉ giúp cân bằng vị giác mà còn bổ sung lợi khuẩn tốt cho hệ tiêu hóa.

Kiểm soát đường trong nước xốt và gia vị
Đường thường "ẩn mình" trong nhiều loại nước xốt và gia vị quen thuộc. Vì vậy việc đọc kỹ nhãn thực phẩm để chọn sản phẩm ít hoặc không thêm đường là rất cần thiết.

Các loại xốt như tương cà, xốt cà chua, BBQ, teriyaki hay hoisin đều có thể chứa lượng đường đáng kể. Để kiểm soát tốt hơn, có thể tự chế biến các loại xốt tại nhà theo khẩu vị riêng.

Các loại snack mix hay granola mua sẵn thường chứa nhiều đường từ mật ong hoặc bơ hạt. Tự làm tại nhà sẽ giúp kiểm soát tốt hơn thành phần và lượng đường.

Có thể kết hợp các loại hạt rang không muối như hạnh nhân, óc chó, hạt điều, macca, hạt bí cùng với trái cây khô không thêm đường và yến mạch để tạo nên món ăn vặt vừa ngon vừa lành mạnh.

Đồ uống là nguồn cung cấp đường lớn nhưng thường bị bỏ qua. Thay vì nước ngọt có ga hay trà sữa, có thể chuyển sang nước khoáng có ga, trà kombucha hoặc giảm dần lượng đường khi uống cà phê, trà.

Việc tận dụng hương vị tự nhiên từ quế, cam, chanh, bạc hà, sữa tươi không đường, sữa hạt hay nước dừa cũng giúp thức uống trở nên hấp dẫn hơn mà không cần thêm đường. Và lựa chọn tốt nhất vẫn là nước lọc.

Theo các chuyên gia, khẩu vị ngọt hoàn toàn có thể điều chỉnh được. Khi giảm tiêu thụ đường trong thời gian dài, cơ thể sẽ dần thích nghi, cảm giác thèm ngọt giảm đi và những món từng yêu thích có thể trở nên quá ngọt.

Những thay đổi nhỏ nhưng bền bỉ mỗi ngày sẽ góp phần xây dựng một chế độ ăn uống lành mạnh, giảm nguy cơ bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Một chiếc ốp lưng điện thoại không chỉ có chức năng bảo vệ mà còn là một phụ kiện thời trang, đặc biệt là loại trong suốt.

Trong số nhiều lựa chọn màu sắc, ốp lưng trong suốt nổi bật nhờ khả năng khoe trọn thiết kế của điện thoại, đặc biệt là các mẫu mới như iPhone 17 với màu cam vũ trụ. Tuy nhiên, ốp lưng trong suốt có thể bị ố vàng theo thời gian, vốn phụ thuộc vào chất liệu và cách sử dụng.

Ốp lưng trong suốt thường được làm từ silicone hoặc polyurethane nhiệt dẻo (TPU), vốn là những chất liệu dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường như oxy hóa, tương tự như hiện tượng gỉ sét trên sắt. Oxy hóa làm phá vỡ cấu trúc hóa học của ốp lưng, khiến chúng chuyển sang màu vàng. Tia UV từ ánh nắng mặt trời, dầu tự nhiên từ da, bụi bẩn và mồ hôi cũng là những nguyên nhân gây ố vàng. Thậm chí, khói thuốc và các chất ô nhiễm trong không khí cũng có thể khiến tình trạng này trở nên tồi tệ hơn.

Cách bảo vệ ốp lưng trong suốt
Để giữ cho ốp lưng trong suốt không bị ố vàng, người dùng có thể thực hiện một số biện pháp tương đối đơn giản. Đầu tiên, hãy tránh để ốp lưng tiếp xúc với ánh nắng trực tiếp và nhiệt độ cao. Ngoài ra, việc vệ sinh định kỳ cũng quan trọng khi người dùng chỉ cần chuẩn bị nước rửa chén, nước ấm, một cái bát và một bàn chải đánh răng.

Các bước thực hiện như sau:

Đổ nước ấm vào bát.
Thêm một ít nước rửa chén và khuấy đều.
Ngâm ốp lưng trong hỗn hợp khoảng 5 phút.
Lấy ốp lưng ra, dùng bàn chải đánh răng chà sạch các vết bẩn.
Rửa lại bằng nước lạnh và để khô hoàn toàn.
Nếu muốn sử dụng baking soda, hãy ngâm ốp lưng trong 30 phút và đảm bảo rửa sạch trước khi lắp lại. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc loại bỏ hoàn toàn vết ố vàng không phải lúc nào cũng khả thi. Trong một số trường hợp, người dùng có thể cân nhắc việc không sử dụng ốp lưng nữa.