Các quan chức Mỹ cho biết binh sĩ Sư đoàn Dù 82 đã đến Trung Đông, nhằm chuẩn bị cho các kịch bản tác chiến trong tương lai.

Hãng thông tấn Reuters dẫn lời hai quan chức Mỹ am hiểu tình hình hôm 30/3 cho biết lực lượng lính dù triển khai ở Trung Đông sẽ gồm một lữ đoàn chiến đấu, một phần bộ chỉ huy sư đoàn cùng các đơn vị hậu cần và hỗ trợ. Không rõ địa điểm đóng quân của lực lượng này.

Một trong hai quan chức thêm rằng Mỹ chưa ra quyết định về đổ quân vào Iran, song động thái triển khai một phần Sư đoàn Dù 82 sẽ giúp tăng cường lực lượng cho những chiến dịch ở khu vực trong tương lai.

Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về thông tin.


Binh sĩ Sư đoàn Dù 82 Mỹ diễn tập tại căn cứ Fort Polk, bang Louisiana, tháng 11/2022. Ảnh: US Army

Báo New York Times hôm 23/3 dẫn lời các quan chức quốc phòng Mỹ giấu tên cho biết lữ đoàn được xem xét điều tới Trung Đông là "Lực lượng Phản ứng Tức thời", gồm khoảng 3.000 quân nhân và có khả năng sẵn sàng lên đường đến mọi nơi trên thế giới trong vòng 18 giờ kể từ khi nhận lệnh.

Hãng thông tấn AP sau đó dẫn ba nguồn thạo tin cho biết quân đội Mỹ đang chuẩn bị điều động ít nhất 1.000 quân nhân thuộc Sư đoàn Dù 82 đến Trung Đông.

Sư đoàn Dù 82 là đơn vị đột kích có sức cơ động cao của lục quân Mỹ, chuyên thực hiện các chiến dịch nhảy dù và đổ bộ đường không, chiếm giữ sân bay và bảo vệ khu vực trong lúc chờ lực lượng tăng viện. Nhược điểm của đơn vị này là không mang theo thiết bị hạng nặng, như xe tăng và thiết giáp, nên thiếu khả năng phòng vệ trong trường hợp đối phương phản công quy mô lớn.

Lực lượng Phản ứng Tức thời của Sư đoàn Dù 82 đã nhiều lần được điều động những năm gần đây, trong đó có đến Trung Đông hồi tháng 1/2020 sau vụ đại sứ quán Mỹ ở Baghdad bị tấn công, tới Afghanistan hồi tháng 8/2021 để hỗ trợ sơ tán và tới Đông Âu vào năm 2022 để trợ giúp hoạt động tại Ukraine.

Truyền thông Mỹ đầu tháng 3 đưa tin về các cuộc thảo luận trong chính quyền Tổng thống Trump liên quan tới chiến dịch chiếm đảo Kharg, được coi là "huyết mạch dầu mỏ" của Iran. Giới chức Mỹ còn được cho là cân nhắc khả năng triển khai lực lượng vào lãnh thổ Iran để lấy uranium đã làm giàu hoặc đảm bảo an toàn cho tàu dầu đi qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng đổ quân vào đảo Kharg sẽ là động thái leo thang mạnh, đòi hỏi chiến dịch quy mô lớn, kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy cơ gây ra hậu quả nghiêm trọng, thậm chí cả ở trong nội bộ nước Mỹ.

Chỉ riêng tiếp cận hòn đảo cũng đã vô cùng nguy hiểm, do lực lượng đổ bộ sẽ phải di chuyển qua eo biển Hormuz đang bị Iran phong tỏa. Điều này cũng khiến lực lượng Mỹ lọt vào tầm ngắm của tên lửa đạn đạo, diệt hạm và máy bay không người lái, những vũ khí sẽ được phóng liên tục từ bờ biển và sâu trong đất liền.

VietBF@sưu tập

Một biến thể mới của COVID-19 đang “gây xôn xao” trong cộng đồng khoa học. Tên chính thức của nó là BA.3.2, nhưng được gọi là “cicada” (ve sầu) do có đặc điểm giống loài côn trùng này: xuất hiện từ năm 2024, “ẩn mình” một thời gian rồi bất ngờ quay trở lại.

Biến thể này thuộc họ Omicron quen thuộc, nhưng có số lượng đột biến lớn, ước tính từ 70 đến 75 thay đổi so với các chủng đang chiếm ưu thế. Những đột biến này có thể giúp virus né tránh một phần hệ miễn dịch từ vaccine hoặc các lần nhiễm trước.

Các vaccine COVID-19 hiện hành vẫn được thiết kế để nhắm vào những biến thể đang lưu hành, nên vẫn có hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, dữ liệu trong phòng thí nghiệm cho thấy BA.3.2 có thể né tránh một phần miễn dịch từ vaccine và các lần nhiễm trước.

Các chuyên gia nhấn mạnh vaccine vẫn rất quan trọng vì có khả năng bảo vệ khỏi các ca bệnh nặng, nhập viện và tử vong.

Giới y tế khuyến nghị tiêm vaccine COVID-19 định kỳ hàng năm, tương tự như vaccine cúm. Hiệu quả bảo vệ của vaccine có thể giảm sau vài tháng, vì vậy việc tiêm nhắc lại là cần thiết, đặc biệt với người cao tuổi hoặc có bệnh nền.

Trong một số trường hợp, nhóm nguy cơ cao có thể cân nhắc tiêm thêm một mũi vào cuối mùa xuân để phòng đợt gia tăng ca bệnh vào mùa hè.

Các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu vaccine mới cho mùa thu tới, có thể bao gồm khả năng bảo vệ trước biến thể “ve sầu”

Cùng với đó, các bộ test nhanh COVID-19 tại nhà vẫn có thể phát hiện biến thể BA.3.2. Lý do là bởi các bộ xét nghiệm này được thiết kế để nhận diện những phần của virus ít thay đổi theo thời gian.

Tuy nhiên, người dùng cần đảm bảo bộ test còn hạn sử dụng. Nếu có triệu chứng nghi ngờ, nên tự cách ly, xét nghiệm và liên hệ với cơ sở y tế để được hướng dẫn.

Biến thể “ve sầu” có gây bệnh nặng hơn?

Biến thể BA.3.2 lần đầu được phát hiện tại Nam Phi vào tháng 11/2024. Khoảng 7 tháng sau, biến thể này được ghi nhận ở Mỹ thông qua một ca nhập cảnh vào tháng 6/2025, nhưng phải đến cuối tháng 12/2025 và đầu tháng 1/2026, nó mới bắt đầu được phát hiện rõ ràng hơn trong cộng đồng. Theo báo cáo, BA.3.2 hiện đang lây lan tại ít nhất 23 quốc gia, bao gồm cả Mỹ.

Tính đến ngày 11/2/2026, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, biến thể “ve sầu” đã được ghi nhận tại 25 bang ở Mỹ thông qua nhiều phương pháp giám sát như xét nghiệm nước thải, lấy mẫu từ khách du lịch và bệnh nhân.


Dù vậy, BA.3.2 hiện vẫn chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng số ca nhiễm tại Mỹ. Ngược lại, tại Bắc Âu, biến thể này đã gia tăng nhanh trong mùa đông, chiếm khoảng 30% số ca tại Đức, Đan Mạch và Hà Lan.

Dữ liệu ban đầu cho thấy BA.3.2 không gây bệnh nặng hơn so với các biến thể trước. Các triệu chứng cũng không có sự khác biệt rõ rệt, phù hợp với xu hướng chung của COVID-19 trong vài năm gần đây.

Tuy nhiên, phần lớn hiểu biết hiện tại vẫn dựa trên dữ liệu trong phòng thí nghiệm, chưa có nhiều nghiên cứu lâm sàng thực tế. Ngoài ra, vẫn chưa rõ biến thể này có khả năng lây lan nhanh hơn hay không. Một số thử nghiệm cho thấy nó có thể kém lây hơn, nhưng chưa đủ bằng chứng để khẳng định chắc chắn.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng cách ứng phó tốt nhất với biến thể mới là giữ thái độ cân bằng: không phớt lờ nhưng cũng không hoảng sợ.



Duy trì các biện pháp phòng ngừa cơ bản như rửa tay, thông gió không gian sống, đeo khẩu trang khi cần thiết và tiêm vaccine đầy đủ vẫn là cách hiệu quả nhất để bảo vệ bản thân trước COVID-19.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội cho biết trong tuần (từ 20/3 đến 27/3) thành phố ghi nhận 17 ca mắc COVID-19 tại 12 phường, xã. Lũy tích từ đầu năm 2026 đến nay, có 29 ca tại 22 phường, xã, chưa ghi nhận ca tử vong; số mắc tăng so với cùng kỳ năm 2025 (5 ca).

Cơ quan y tế nhận định người dân không nên hoang mang nhưng cũng không chủ quan trước biến thể mới BA.3.2 - một nhánh phụ của dòng Omicron, còn được gọi là "ve sầu" (cicada). Các nghiên cứu ban đầu cho thấy biến thể này mang nhiều đột biến trên protein gai, yếu tố giúp virus xâm nhập vào tế bào người.

Một số chuyên gia cho rằng các đột biến có thể ảnh hưởng đến khả năng lây lan hoặc làm giảm phần nào hiệu quả miễn dịch. Tuy vậy, vắc-xin vẫn đóng vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong. Đến nay, chưa có bằng chứng cho thấy BA.3.2 gây bệnh nặng hơn các biến thể trước.

Liên quan đến việc theo dõi biến thể SARS-CoV-2 BA.3.2, Bộ Y tế cho biết theo cập nhật của Tổ chức Y tế thế giới và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ, BA.3.2 hiện được xếp vào nhóm biến thể đang theo dõi, với nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng ở mức thấp so với các dòng Omicron đang lưu hành.

Bộ Y tế cũng khuyến cáo người dân nên đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc cơ sở y tế; chủ động đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp như ho, sốt để hạn chế lây lan. Cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, vệ sinh các bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, bàn làm việc, điện thoại.

Theo dõi sức khỏe, hạn chế tiếp xúc khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh. Khi xuất hiện triệu chứng nặng như sốt cao, khó thở, đau ngực, cần liên hệ cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai cần đặc biệt lưu ý các biện pháp phòng bệnh.

Mới đây, một sự cố hy hữu mới vừa xảy ra với KitKat khi 12 tấn kẹo, tương đương với hơn 400.000 thanh kẹo đã bị “bốc hơi” trong quá trình vận chuyển. Sau đó, Nestlé - công ty mẹ của KitKat ra thông báo xác nhận vụ việc trên tài khoản Facebook chính thức, tạm dịch:

“Chúng tôi xác nhận rằng 12 tấn sản phẩm KitKat đã bị đánh cắp trong quá trình vận chuyển giữa nhà máy của chúng tôi ở miền Trung nước Ý và điểm đến tại Ba Lan. Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các đối tác trong chuỗi cung ứng để điều tra.

Tin tốt là: không có mối lo ngại nào về an toàn người tiêu dùng và nguồn cung không bị ảnh hưởng. Cảm ơn”.

Ngoài ra, thương hiệu tiếp cận vừa nghiêm túc vừa hài hước trong thông cáo báo chí: “Chúng tôi luôn khuyến khích mọi người nghỉ ngơi cùng KitKat, nhưng có vẻ như bọn trộm đã hiểu theo nghĩa đen quá và ‘nghỉ’ luôn hơn 12 tấn chocolate” .

Sự kỳ lạ của vụ việc không dừng lại ở đó, thông báo của KitKat nhanh chóng trở thành “văn mẫu” để các thương hiệu bắt trend, biến tấu để quảng cáo cho chính mình. Dù nội dung các thông báo này đều không phải là sự thật, nhưng thu hút sự chú ý không hề nhỏ. Một số nhãn hàng đã kịp bắt trend như Sunsilk, Vietnam Airlines, FPT Telecom, Highlands Coffee, MERZY Vietnam, Sasin, HONOR Vietnam,...

Trong ngôn ngữ truyền thông, sự việc này thường được gọi là newsjacking. Đây là thuật ngữ chỉ hành động "dựa hơi" vào một sự kiện hay tin tức nóng trong hiện tại để đạt được một mục đích cụ thể nào đó, như tăng độ nhận biết thương hiệu, thúc đẩy doanh số,... Nếu biết sử dụng phương pháp này một cách khéo léo, thì một thương hiệu có thể thu hút được sự chú ý của công chúng mà không tốn một đồng nào.

Nhìn nhận vấn đề ở góc độ MXH thì vui đấy, cũng thấy rõ luôn hiệu quả tương tác, nhưng nếu nhìn sâu vào chuyện làm marketing thương hiệu thì sao? Trường hợp này sẽ được đánh giá là nên hay không nên? Ngay cả khi chính KitKat cũng đang đùa trên nỗi đau của mình, thì liệu chúng ta đùa theo một chút có gì gọi quá đáng?

Anh Phùng Thái Học - Founder group Tâm Sự Con Sen và có 13 năm kinh nghiệm Digital Marketing và Content Marketing, có những giải đáp nhanh về câu chuyện đang gây sốt này.

Anh nhận định có 2 lý do khiến bài đăng của KitKat bùng nổ trên truyền thông:

“Thứ nhất, việc một xe kẹo 12 tấn bị mất là một điều khá kỳ lạ với phần đông mọi người, đó không phải là một loại tài sản thường thấy trong các vụ trộm. Điều này đã tạo ra một làn sóng tranh luận và sáng tạo với những câu hỏi như 12 tấn bánh đi đâu? Ai lấy? Có những câu trả lời rất thực tế, nhưng cũng có những câu trả lời chỉ thuần túy là thỏa mãn trí tưởng tượng của cư dân mạng.

Thứ hai là cách mà KitKat đăng tải nội dung. Bài đăng ngắn gọn nhưng có cảm giác chút hài hước, thông qua sự đối lập giữa tin tốt và tin xấu. Nếu đó là một văn bản thông báo dài ngoằng với các thông tin cụ thể có lẽ đã không tạo nên cơn sốt như vậy”.

Về phía các brand, anh Học cho rằng việc đu trend cũng giúp họ nhận được kha khá lợi ích, cụ thể:


“Đầu tiên là chỉ số Reach & Engagement (Tiếp cận và tương tác). Đu trend là cách rẻ nhất để ‘ké’ tệp khách hàng khổng lồ đang quan tâm đến vụ việc, tạo ra sự chú ý trong thời gian ngắn.

Tiếp theo là tăng tính ‘người’ cho brand. Việc tham gia vào các câu chuyện đời thường giúp thương hiệu bớt khô khan, trở nên hài hước và gần gũi hơn trong mắt người dùng” .

Tuy nhiên chuyên gia cũng chỉ ra rủi ro khi các brand đu trend là dễ vướng vào vấn đề vô duyên và phản cảm. Anh khẳng định không phải trend nào cũng nên đu và không phải brand nào đu cũng khéo.

Ngoài ra, dù đu trend thì phải nhanh nhưng các brand cũng nên có sẵn những bộ lọc để đội ngũ không bối rối khi phải quyết định đu một trend nào đó. Cụ thể 3 bộ lọc mà chuyên gia gợi ý như sau:

“Trước hết là sự phù hợp. Câu chuyện hoặc trend đó có thực sự ăn khớp với định vị và tính cách thương hiệu hay không? Và nếu tham gia thì thương hiệu muốn thể hiện hình ảnh, giọng điệu như thế nào?

Tiếp theo là sự an toàn. Nội dung có liên quan đến các yếu tố nhạy cảm về đạo đức, pháp lý hoặc văn hoá không? Và liệu có khả năng gây hiểu lầm hoặc tạo ra tác động tiêu cực đến một nhóm đối tượng nào trong xã hội hay không?

Cuối cùng là yếu tố tốc độ. Thương hiệu có đủ nguồn lực để triển khai nội dung chất lượng trong khoảng thời gian ngắn, thường là 12 - 24 giờ, hay không? Bởi nếu phản ứng chậm, hiệu quả thu về có thể không tương xứng với công sức đã bỏ ra”.

Trong Cá tháng Tư - dịp nhiều thương hiệu thỏa sức bày trò, anh Học cũng nhận định ranh giới giữa một cú đùa duyên dáng và một pha kém duyên khiến khách hàng quay xe là rất mong manh. Vì vậy các nhãn hàng cần cân nhắc:

“Đùa duyên là những cú lừa mà sau khi biết sự thật, khách hàng phải thốt lên ‘Ồ, thông minh quá!’ hoặc ‘Tiếc quá, ước gì nó có thật’. Nó không gây thiệt hại về tiền bạc hay niềm tin. Và đặc biệt là nó không trực tiếp chiếm lợi ích về cho nhãn hàng. Trong khi đó những pha ‘quay xe’ là khi brand đùa giỡn trên sự kỳ vọng lớn của khách hàng. Ví dụ hứa tặng quà khủng rồi bảo là đùa hoặc đùa về các vấn đề nhạy cảm (sức khỏe, tôn giáo, chính trị,...). Khi khách hàng cảm thấy bị xỏ mũi theo hướng tiêu cực, họ sẽ tẩy chay”.

Hiện tại, không chỉ ở Việt Nam mà nhiều thương hiệu đình đám toàn cầu như KFC, Domino's, Microsoft, DoorDash, Denny's, FOXTV, Ryanair,... đã nhập cuộc.

Thậm chí, cảnh sát bang Kentucky (Mỹ) cũng tham gia trào lưu và hài hước liên kết nó với lời nhắc nhở về an toàn thắt dây an toàn. Cụ thể, tài khoản X của đơn vị này đăng ảnh một cảnh sát cầm gói KitKat và chú thích rằng: "Dây an toàn cứu sống người. Thật không may... chúng không cứu được KitKat".

Trong khi đó, phía Nestlé cho biết từng thanh kẹo đều có mã lỗ hàng, có thể giúp họ xác định vị trí nếu chúng được quét mã thanh toán ở các cửa hàng. Tuy nhiên, cho đến ngày 30/3 vừa qua, theo New York Post, chiếc xe và số kẹo vẫn chưa được tìm thấy.

Phía đại lý không quá "mặn mà", không ít người dùng xe bán tải chấp nhận bán xe với giá thấp vì sợ càng giữ càng mất giá, kể cả với những chiếc mới lăn bánh vài trăm km.

Lượng xe bán tải trên thị trường ô tô đã qua sử dụng thời gian gần đây bất ngờ tăng mạnh. Ghi nhận trên các nền tảng mua bán trực tuyến cho thấy, từ nửa cuối tháng 3.2026, số tin rao bán loại xe này tăng đáng kể, trải rộng ở nhiều mức giá và đời xe. Trong số đó có không ít phương tiện rao bán gần như mới, tức chỉ vừa lăn bánh vài trăm km đã được chủ xe chấp nhận "sang tay".

Đáng chú ý, diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh thông tin về việc phân loại lại xe bán tải theo Thông tư 53/2024, cùng quy định hạn chế ô tô tải tại Hà Nội từ ngày 15.1.2026 bắt đầu lan truyền rộng rãi. Điều này khiến một bộ phận người dùng xe bán tải lo ngại về khả năng xe bán tải có thể chịu những điều chỉnh tương tự xe tải và bị hạn chế lưu thông trong một số trường hợp.

Đáng nói, dù cơ quan chức năng đã có hướng dẫn cụ thể, song khi cách hiểu và áp dụng chưa hoàn toàn thống nhất, tâm lý dè chừng vẫn khó tránh. Không ít người dùng, đặc biệt là nhóm sử dụng xe cho nhu cầu cá nhân trong đô thị, bắt đầu cân nhắc lại phương án sử dụng, thậm chí lựa chọn bán xe sớm để tránh rủi ro.

Xe mới chạy vài trăm km cũng bán
Thực tế trên thị trường cho thấy, làn sóng rao bán không chỉ tập trung ở các xe đã qua sử dụng nhiều năm. Ngược lại, nhiều chiếc xe đời mới, quãng đường di chuyển rất thấp, cũng được đưa lên sàn giao dịch.

Đơn cử, một khách hàng tại Hà Nội rao bán chiếc Toyota Hilux đời mới, biển số thành phố, mới chạy khoảng 300 km. Xe đã được lắp thêm một số phụ kiện như nắp thùng, bệ bước và các chi tiết trang trí. Dù vậy, chủ xe vẫn chấp nhận bán lại với mức giá thấp hơn đáng kể so với chi phí lăn bánh, ước tính lỗ cả trăm triệu đồng chỉ sau thời gian ngắn sử dụng. Lý do không nằm ở chất lượng sản phẩm, mà xuất phát từ lo ngại xe có thể bị hạn chế khi lưu thông trong nội đô.

Tương tự, tại Vĩnh Long (Bến Tre cũ), một người dùng khác cũng rao bán chiếc Toyota Hilux mới mua vì e ngại những ràng buộc liên quan đến lưu thông, buộc phải tính đến phương án chuyển đổi sang dòng xe khác phù hợp hơn. Đáng nói, chiếc Hilux này cũng lên sàn sau khi lăn bánh khoảng 700 km.

Thực tế, những trường hợp kể trên không còn cá biệt. Lướt một vòng qua các trang mua bán ô tô trực tuyến, dễ dàng nhận thấy hàng loạt tin rao bán xe bán tải với tình trạng gần như mới, đi kèm mức giá giảm sâu so với thời điểm hoàn tất thủ tục lăn bánh. Điều này phần nào phản ánh tâm lý "bán tháo" đang lan rộng trong cộng đồng người dùng.

Chủ xe bị "ép" giá tận đáy
Ở chiều ngược lại, thị trường xe cũ lại không hấp thụ kịp lượng cung tăng nhanh, trong khi người mua có xu hướng chờ đợi để nghe ngóng thêm thông tin. Cán cân cung - cầu lệch pha khiến giá xe bán tải xuống mức thấp.

Đáng chú ý, không riêng người dùng cá nhân, các showroom kinh doanh xe cũ cũng rơi vào thế khó và phải chịu áp lực rất lớn. Đặc biệt là một số đơn vị trước đó đã nhập về lượng lớn xe bán tải để kinh doanh, nay buộc phải điều chỉnh giá, thậm chí chấp nhận bán lỗ để thu hồi vốn.

Trao đổi với PV Thanh Niên, đại diện một showroom xe cũ tại Đồng Nai, cho biết vừa phải thanh lý một số xe bán tải với mức lỗ đáng kể. Theo người này, lượng khách quan tâm đến xe bán tải giảm rõ rệt trong thời gian gần đây, trong khi chi phí "ôm xe" với showroom không hề nhỏ. Do đó, "hiện tại chúng tôi gần như không dám nhập thêm xe bán tải. Nếu có mua lại từ người dùng thì chỉ chọn những xe còn rất tốt, và giá phải cực thấp mới cân nhắc", vị này thẳng thắn chia sẻ.

Thực tế, việc các showroom thận trọng trong thu mua càng khiến người bán cá nhân gặp khó. Không ít trường hợp buộc phải giảm giá sâu hơn kỳ vọng ban đầu, thậm chí thấp hơn đáng kể so với mặt bằng trước đây, mới có thể tìm được người mua.

Theo giới kinh doanh xe cũ, trong giai đoạn thị trường nhiều biến động như hiện nay, yếu tố tâm lý đóng vai trò chi phối. Khi thông tin chính sách chưa được hiểu thống nhất và rủi ro vẫn còn tiềm ẩn, người bán thường có xu hướng hành động sớm, trong khi người mua chọn cách chờ đợi. Sự lệch pha này không chỉ khiến thanh khoản suy giảm, mà còn kéo mặt bằng giá xuống mức thấp.

Trong ngắn hạn, xu hướng này nhiều khả năng còn tiếp diễn, đặc biệt tại các đô thị lớn, nơi nhu cầu di chuyển gắn chặt với quy định lưu thông.

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) hôm 30/3 cho biết, tàu đổ bộ USS Tripoli – được cho là chở khoảng 1.800 lính thủy đánh bộ – hiện đang hoạt động tại Ấn Độ Dương. Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều đồn đoán về khả năng Mỹ triển khai chiến dịch tấn công trên bộ nhằm vào Iran.
Hình ảnh do CENTCOM công bố cho thấy chiến hạm 45.000 tấn di chuyển trên Ấn Độ Dương vào cuối tuần qua song không nêu rõ khoảng cách của tàu so với lãnh thổ Iran. Theo các hình ảnh được đăng trên trang web Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 26/3, USS Tripoli đang chở lực lượng thuộc Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 (31st MEU), đóng tại Okinawa. Các binh sĩ trên tàu đang tham gia các hoạt động huấn luyện, trong đó có diễn tập phòng thủ.Theo thông tin từ Hải quân Mỹ, USS Tripoli có khả năng chở khoảng 1.850 lính thủy đánh bộ cùng khoảng 1.200 thủy thủ. Ngoài ra, tàu vận tải đổ bộ USS New Orleans – thuộc Nhóm sẵn sàng đổ bộ Tripoli (ARG) – có thể triển khai thêm khoảng 700 lính thủy đánh bộ.

Trong một diễn biến liên quan, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đề cập khả năng kiểm soát đảo Kharg của Iran – nơi trung chuyển khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này. Phía Iran đã cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ, trong đó có việc tấn công bất kỳ lực lượng Mỹ nào tìm cách đổ bộ, đồng thời gia tăng sức ép đối với các tuyến cung ứng năng lượng toàn cầu.

Ngoài ra, Mỹ được cho là đã yêu cầu Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 11 (11th MEU) với khoảng 2.200 binh sĩ tới Trung Đông.

Theo báo cáo Fleet Tracker của Viện Hải quân Mỹ, Nhóm tác chiến đổ bộ Boxer (Boxer ARG) hiện đang ở Trân Châu Cảng, Hawaii, cách Vịnh Ba Tư khoảng 3 đến 4 tuần di chuyển. Hình ảnh của Bộ Quốc phòng Mỹ cũng cho thấy các đơn vị thuộc Boxer đang tiến hành huấn luyện trên biển vào ngày 28/3.

Ngoài lực lượng Thủy quân lục chiến, khoảng 1.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù số 82 của Lục quân Mỹ cũng được cho là đã nhận lệnh triển khai tới Trung Đông. Điều này cho thấy quy mô tăng cường lực lượng đáng kể của Washington trong khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông có thể cân nhắc triển khai lực lượng nhằm giành quyền kiểm soát đảo Kharg, đầu mối xuất khẩu dầu mỏ then chốt của Iran tại vịnh Ba Tư. Động thái này đặt ra hàng loạt câu hỏi về động cơ chiến lược, kịch bản triển khai cũng như những rủi ro tiềm ẩn.Theo đài BBC (Anh), đảo Kharg từ lâu giữ vai trò cửa ngõ chủ lực cho hoạt động xuất khẩu dầu của Iran. Hòn đảo này nằm ngoài khơi với vùng nước sâu đủ để tiếp nhận các tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC), mỗi tàu có thể vận chuyển khoảng 2 triệu thùng. Ước tính khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran đi qua điểm trung chuyển này.

Trong cuộc chiến Iran - Iraq những năm 1980, đảo Kharg thường xuyên hứng chịu các đợt không kích của không quân Iraq. Gần đây, ngày 13/3, Mỹ cho biết đã tấn công khoảng 90 mục tiêu quân sự trên đảo, song không nhằm vào hạ tầng dầu mỏ - dấu hiệu cho thấy tính toán thận trọng trong việc tránh làm gián đoạn trực tiếp dòng chảy năng lượng.Giới chuyên gia nhận định nếu Washington quyết định kiểm soát Kharg, đây nhiều khả năng sẽ là biện pháp mang tính ngắn hạn nhằm gia tăng sức ép, cắt giảm nguồn thu từ dầu của Iran. Mục tiêu là buộc Tehran nới lỏng kiểm soát tại eo biển Hormuz, đồng thời chấp nhận các yêu cầu từ Mỹ. Tuy nhiên, với lập trường cứng rắn của Iran, hiệu quả thực tế của chiến lược này vẫn còn bỏ ngỏ.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo lực lượng nước này sẽ “dội hỏa lực” vào bất kỳ lực lượng Mỹ nào tiến công. Tehran đã tăng cường đáng kể năng lực phòng thủ tại Kharg, bao gồm triển khai các hệ thống tên lửa phòng không. Đồng thời, Iran cáo buộc Washington “nói một đằng, làm một nẻo” khi vừa đề xuất đàm phán, vừa điều quân tới khu vực. Lực lượng Mỹ hiện diện gồm gần 5.000 lính thủy đánh bộ và khoảng 2.000 lính dù thuộc Sư đoàn Không vận 82.
Những động thái này làm dấy lên đồn đoán rằng một hoặc cả hai lực lượng có thể được sử dụng trong kịch bản kiểm soát Kharg. Về lý thuyết, lực lượng đổ bộ đường không có thể tiến hành tập kích ban đêm, nhanh chóng chiếm giữ các vị trí trọng yếu trên hòn đảo rộng khoảng 20 km2, tạo bàn đạp cho các bước tiếp theo.

Song song, Thủy quân lục chiến Mỹ có thể triển khai từ các tàu chiến mang theo máy bay cánh xoay nghiêng Osprey và phương tiện đổ bộ đệm khí (LCAC). Tuy nhiên, để tiếp cận mục tiêu, các tàu này phải vượt qua eo biển Hormuz - khu vực có mức độ kiểm soát cao của Iran, trước khi tiến sâu vào vịnh Ba Tư, nơi tiềm ẩn nguy cơ do các bệ phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) được bố trí phân tán.

Bất kỳ chiến dịch đổ bộ nào, dù bằng đường không hay đường biển, đều có thể đối mặt với mìn sát thương và các đợt tấn công bằng UAV. Dù các đơn vị viễn chinh của Mỹ sở hữu ưu thế vượt trội về hỏa lực và khả năng tác chiến, nhưng việc giành quyền kiểm soát vẫn có thể đi kèm tổn thất không nhỏ.

Thách thức không dừng lại ở khâu kiểm soát ban đầu, mà còn nằm ở khả năng duy trì hiện diện trong thời gian chưa xác định, trong khi liên tục chịu sức ép hỏa lực từ lãnh thổ Iran.

Ở góc độ chính trị nội bộ, chiến dịch chiếm đóng kéo dài trên lãnh thổ Iran nhiều khả năng sẽ vấp phải sự hoài nghi ngay tại Mỹ, kể cả trong một bộ phận cử tri từng ủng hộ ông Trump với kỳ vọng tránh các cuộc can dự quân sự kéo dài. Ngoài ra, cũng không loại trừ khả năng những tín hiệu về một chiến dịch đổ bộ chỉ là một phần trong chiến lược gây nhiễu thông tin.Bên cạnh đảo Kharg, một số đảo khác tại vịnh Ba Tư cũng có giá trị chiến lược đáng kể. Đảo Larak nằm sát eo biển Hormuz, nơi Iran kiểm soát chặt hoạt động tàu chở dầu và áp phí qua lại. Đảo Qeshm, rộng hơn nhiều lần Kharg, có thể là nơi đặt các cơ sở tên lửa và UAV ngầm. Ngoài ra còn có các đảo Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb, hiện do Iran kiểm soát nhưng vẫn tồn tại tranh chấp với UAE.

Xét tổng thể, chuỗi đảo này tạo thành vành đai phòng thủ giúp Iran duy trì khả năng gây sức ép lên các tuyến hàng hải chiến lược, đồng thời phần nào thu hẹp khoảng cách về tương quan sức mạnh với Mỹ.

Dù vậy, kịch bản quân sự không phải là lựa chọn duy nhất. Song song với việc tăng cường hiện diện, ông Trump cho biết Mỹ vẫn đang tiến hành các cuộc thảo luận nghiêm túc với Iran, mở ra khả năng hạ nhiệt căng thẳng. Khi xung đột bước sang tuần thứ năm, các phát biểu từ Washington vẫn chưa hé lộ rõ hướng đi tiếp theo. Một thỏa thuận, nếu đạt được, sẽ đòi hỏi hai bên thu hẹp đáng kể những khác biệt còn rất sâu sắc hiện nay.

Những đợt tấn công liên tiếp của Iran đang đẩy hệ thống phòng thủ của Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh vào tình trạng căng thẳng nghiêm trọng, khi kho dự trữ tên lửa đánh chặn dần cạn kiệt, theo Bloomberg.

Theo Bloomberg, kể từ khi xung đột bùng phát, Iran đã phóng gần 1.200 tên lửa đạn đạo và khoảng 4.000 máy bay không người lái Shahed nhằm vào nhiều mục tiêu liên quan đến Mỹ và Israel trên khắp vùng Vịnh. Riêng cuối tuần vừa qua, tần suất tấn công tăng vọt lên khoảng 40 vụ phóng mỗi ngày, gấp đôi mức trung bình trước đó.

Để đối phó, các hệ thống phòng thủ phải triển khai số lượng lớn tên lửa đánh chặn, chủ yếu là Patriot PAC-3 và GEM-T. Theo Bloomberg, ít nhất 2.400 tên lửa đã được sử dụng, trong khi tổng dự trữ của các nước vùng Vịnh được ước tính chưa đến 2.800 quả (trước xung đột).

Ấn phẩm này lưu ý, một phần đáng kể kho vũ khí đã được sử dụng trong một thời gian ngắn, cho thấy cường độ của các cuộc tấn công tên lửa và áp lực lên hệ thống phòng không.
Trong khi đó, Bộ Chiến tranh Mỹ khẳng định, vẫn có đủ đạn dược để duy trì chiến dịch. Tuy nhiên, các dữ liệu từ chương trình Bán vũ khí cho nước ngoài (FMS) cho thấy số lượng thực tế được bàn giao có thể thấp hơn mức phê duyệt.Về năng lực sản xuất, Lockheed Martin hiện chế tạo khoảng 650 tên lửa PAC-3 mỗi năm và đặt mục tiêu nâng lên 2.000 quả vào năm 2030. Đối với hệ thống THAAD, sản lượng hiện ở mức 96 quả/năm và dự kiến tăng lên 400.

Bloomberg dẫn một nguồn thạo tin cho biết, Mỹ đã phóng hàng trăm tên lửa Tomahawk (trị giá khoảng 2 triệu USD/quả) và hơn 1.000 tên lửa tàng hình JASSM (khoảng 1,5 triệu USD/quả). Mặc dù nhiều cuộc tấn công đã chuyển sang sử dụng loại đạn JDAM rẻ hơn, tên lửa hành trình vẫn được sử dụng rộng rãi vì một số khu vực không phận của Iran vẫn tiềm ẩn rủi ro cho các hoạt động tấn công tầm gần.
Trước chiến tranh, Mỹ sở hữu khoảng 4.000 tên lửa Tomahawk, trong khi năng lực sản xuất chỉ vào khoảng 100 quả mỗi năm. Với JASSM, sản lượng tối đa năm nay ước tính khoảng 860 quả. Cả hai loại tên lửa đều được thiết kế để bay tầm xa.

Một số chuyên gia cho rằng việc tiêu hao nhanh các loại vũ khí công nghệ cao có thể ảnh hưởng đến năng lực răn đe trong các kịch bản xung đột lớn hơn. Ông Peter Layton, cựu sĩ quan Không quân Hoàng gia Australia nhận định, điều này cho thấy Washington đang đặt ưu tiên chiến lược cao vào Iran, thậm chí chấp nhận rủi ro ở các mặt trận khác.

Tình trạng thiếu hụt cũng làm dấy lên lo ngại trong nội bộ các đồng minh. Theo Washington Post, Lầu Năm Góc đang cân nhắc điều chuyển một phần nguồn vũ khí dự kiến dành cho Ukraine sang khu vực vùng Vịnh, bao gồm cả tên lửa đánh chặn.

Các quan chức quốc phòng châu Âu cũng ghi nhận dấu hiệu căng thẳng trong chuỗi cung ứng. Ông Thomas Erndl, người phát ngôn chính sách quốc phòng của Thủ tướng Đức Friedrich Merz cảnh báo, việc Mỹ kéo dài sự can thiệp vào cuộc chiến ở Iran có thể gây áp lực đáng kể lên kho dự trữ vũ khí của nước này.

Đạo luật cho phép áp dụng án tử đối với người Palestine của Israel làm dấy lên làn sóng chỉ trích với lo ngại về vi phạm luật quốc tế và nguy cơ leo thang căng thẳng.
Việc Quốc hội Israel thông qua đạo luật áp dụng án tử hình đối với người Palestine bị kết tội thực hiện các vụ tấn công gây chết người đã nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận quốc tế.

Trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang, quyết định này cho là mang tính bước ngoặt, đồng thời làm dấy lên những luồng ý kiến trái chiều liên quan đến nhân quyền và luật pháp quốc tế.

Đạo luật quy định hình phạt treo cổ là mức án mặc định đối với các bị cáo người Palestine tại Bờ Tây bị chiếm đóng. Đây là một thay đổi đáng kể trong hệ thống pháp lý của Israel, nơi án tử hình vốn hiếm khi được áp dụng. Tuy nhiên, việc luật chỉ áp dụng đối với một nhóm đối tượng cụ thể đã làm dấy lên cáo buộc về tính phân biệt đối xử.

Tranh cãi về tính hợp pháp
Dự luật được thông qua với 62 phiếu thuận và 48 phiếu chống, dưới sự thúc đẩy mạnh mẽ của Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir.

Ngay sau khi kết quả được công bố, ông Ben-Gvir đã công khai ăn mừng và tuyên bố trên mạng xã hội: "Chúng tôi đã làm nên lịch sử". Đồng thời, ông bác bỏ các chỉ trích từ nước ngoài, khẳng định: "Chúng tôi không sợ hãi, chúng tôi sẽ không khuất phục".Tuy nhiên, phía Palestine và các tổ chức nhân quyền lại có phản ứng trái chiều. Bộ Ngoại giao Palestine mô tả đạo luật là một "sự leo thang nguy hiểm", đồng thời nhấn mạnh rằng Israel "không có chủ quyền đối với lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng". Cơ quan này cho rằng luật mới thực chất nhằm hợp thức hóa các hành vi "giết người ngoài tư pháp dưới vỏ bọc pháp lý".

Phong trào Hamas cũng lên án quyết định này là một "tiền lệ nguy hiểm đe dọa tính mạng" của các tù nhân Palestine. Trong tuyên bố chính thức, Hamas cáo buộc Israel thể hiện "sự coi thường luật pháp quốc tế và các chuẩn mực nhân đạo", đồng thời kêu gọi Liên Hợp Quốc và Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế có hành động khẩn cấp nhằm bảo vệ tù nhân.

Từ góc độ chính trị, ông Mustafa Barghouti, Tổng Thư ký Sáng kiến Quốc gia Palestine, cảnh báo về "tính chất nghiêm trọng" của đạo luật, cho rằng các nhà hoạt động và tù nhân chính trị có thể bị khoanh vùng.

"Việc đề xuất một đạo luật bất công và vô nhân đạo như vậy phản ánh mức độ chuyển dịch theo hướng cực đoan trong hệ thống Israel", ông Barghouti nói.Trung tâm Nhân quyền Palestine (PCHR) lên án mạnh mẽ đạo luật, cho rằng động thái này "củng cố chính sách xử tử ngoài tư pháp lâu dài của Israel", đồng thời vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế.

Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc tại Palestine kêu gọi Israel "lập tức bãi bỏ đạo luật phân biệt đối xử này".

"Liên Hợp Quốc phản đối án tử hình trong mọi hoàn cảnh. Việc thực thi luật này sẽ vi phạm lệnh cấm đối với các hình phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người", cơ quan này tuyên bố.

Tổ chức Ân xá Quốc tế cũng lên tiếng chỉ trích đạo luật, gọi đây là "một biểu hiện công khai của sự tàn nhẫn, phân biệt đối xử và coi thường nhân quyền".

"Đạo luật mới cho phép các vụ hành quyết do nhà nước bảo trợ là đỉnh điểm của một chuỗi chính sách đã tồn tại từ lâu", luật sư nhân quyền Erika Guevara-Rosas nhận định.

Phản ứng quốc tế và hệ lụy chính trị
Trên bình diện quốc tế, đạo luật của Israel đã vấp phải sự phản đối từ nhiều chính phủ và tổ chức khu vực. Tổng Thư ký Hội đồng châu Âu (EC) Alain Berset gọi đây là một "bước thụt lùi nghiêm trọng", đồng thời nhấn mạnh rằng án tử hình là "một di sản pháp lý lỗi thời, không tương thích với các chuẩn mực nhân quyền hiện đại".

Ông Berset cũng lưu ý rằng bất kỳ hình thức áp dụng án tử hình nào mang tính phân biệt đều "không thể chấp nhận trong một nhà nước pháp quyền". EC cho biết sẽ theo dõi chặt chẽ các diễn biến liên quan đến đạo luật này và đánh giá tác động của nó đối với các cam kết quốc tế của Israel.

Tại châu Âu, Bộ trưởng Ngoại giao Ireland Helen McEntee bày tỏ thái độ "đặc biệt quan ngại" về bản chất phân biệt đối xử của đạo luật, đồng thời khẳng định: "Quyền được sống là một quyền cơ bản và Ireland luôn kiên quyết phản đối án tử hình trong mọi trường hợp".

Trước đó, Italy cùng với Đức, Pháp và Anh đã kêu gọi Israel rút lại dự luật. Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani nhấn mạnh rằng các cam kết quốc tế, đặc biệt là các nghị quyết của Liên Hợp Quốc về việc đình chỉ án tử hình, "không thể bị phớt lờ".

"Sinh mạng con người có giá trị tuyệt đối; việc tự cho mình quyền tước đoạt nó để trừng phạt là một biện pháp vô nhân đạo", ông Tajani nói.Bối cảnh thông qua đạo luật cũng làm gia tăng lo ngại. Quyết định này diễn ra trong thời điểm bạo lực gia tăng tại Bờ Tây, với hàng nghìn người Palestine bị bắt giữ và các cuộc đụng độ giữa lực lượng Israel và người định cư với cư dân địa phương.

Trong khi đó, các tổ chức dân quyền tại Israel đã nhanh chóng đệ đơn lên Tòa án Tối cao nhằm thách thức tính hợp pháp của đạo luật. Điều này cho thấy ngay trong nội bộ Israel cũng tồn tại những quan điểm trái chiều về hướng đi của chính sách an ninh và pháp lý.

Nhiều chuyên gia nhận định rằng việc áp dụng án tử hình trong bối cảnh xung đột kéo dài có thể làm gia tăng căng thẳng và khiến triển vọng đối thoại trở nên xa vời hơn. Đồng thời, nguy cơ bị cáo buộc vi phạm luật pháp quốc tế có thể ảnh hưởng đến vị thế của Israel trên trường quốc tế.

Giám đốc điều hành hãng hàng không lớn nhất Canada đã quyết định từ chức sau khi đoạn video tưởng niệm hai phi công thiệt mạng trong vụ tai nạn thảm khốc trở thành một cuộc khủng hoảng truyền thông. Việc ông không sử dụng tiếng Pháp trong video đã châm ngòi cho làn sóng phẫn nộ và chỉ trích gay gắt từ cả công chúng lẫn giới chính trị gia.Ngày 30/3, Air Canada thông báo Giám đốc điều hành (CEO) Michael Rousseau sẽ chính thức nghỉ hưu vào cuối quý 3 năm 2026. Tuy nhiên, từ nay cho đến thời điểm đó, ông vẫn sẽ tiếp tục lãnh đạo công ty và giữ vai trò trong hội đồng quản trị của hãng hàng không này.

Sự việc bắt nguồn từ tuần trước, khi một chuyến bay của Air Canada Jazz hạ cánh xuống sân bay LaGuardia ở New York và không may va chạm với một chiếc xe cứu hỏa trên đường băng. Vụ tai nạn nghiêm trọng này đã khiến hai phi công là Antoine Forest và Mackenzie Gunther thiệt mạng.

Họ đã được các chuyên gia hàng không hết lời ca ngợi vì có những hành động dũng cảm giúp cứu sống toàn bộ hành khách trên chuyến bay.

Để chia buồn trước thảm kịch, công ty đã đăng tải một đoạn video dài bốn phút. Tuy nhiên, sóng gió nổi lên khi ông Rousseau chỉ nói vỏn vẹn hai từ tiếng Pháp là xin chào và cảm ơn. Điều này lập tức gây tranh cãi lớn bởi Air Canada có trụ sở chính tại Montreal, Quebec – nơi tiếng Pháp vừa là ngôn ngữ chính thức vừa được sử dụng rộng rãi. Hơn nữa, cố phi công Forest cùng rất nhiều hành khách trên chuyến bay định mệnh đó đều là những người sử dụng tiếng Pháp.

Theo Đạo luật Ngôn ngữ Chính thức của Canada, các hãng hàng không bắt buộc phải cung cấp dịch vụ bằng cả tiếng Anh và tiếng Pháp. Thậm chí, ngay cả quy định nội bộ của công ty cũng yêu cầu mọi thông điệp giao tiếp với công chúng đều phải được thực hiện song ngữ.

Ngay sau đó, Thủ tướng Mark Carney đã lên tiếng tuyên bố ông vô cùng thất vọng trước thông điệp đơn ngữ của ông Rousseau. Ông cho rằng điều này thể hiện sự thiếu đồng cảm sâu sắc đối với các nạn nhân trong vụ tai nạn.

Trước sức ép dư luận, vài ngày sau, ông Rousseau đã phải lên tiếng xin lỗi. Ông thừa nhận việc bản thân không thể nói tiếng Pháp đã làm lu mờ nỗi đau buồn to lớn của các gia đình nạn nhân, và vô tình hướng sự chú ý của mọi người vào khả năng ngôn ngữ của ông. Vị giám đốc phân trần rằng dù đã học tiếng Pháp nhiều năm, ông vẫn chưa thể diễn đạt trôi chảy và hứa sẽ tiếp tục nỗ lực cải thiện.

Tính đến ngày 27/3, văn phòng ủy viên ngôn ngữ chính thức cho biết họ đã nhận được hơn 2.000 đơn khiếu nại. Tại Quebec, các nhà lập pháp đã đồng loạt thông qua một bản kiến nghị yêu cầu ông Rousseau phải từ chức.

Một thay đổi quan trọng trong luật quốc tịch Canada đang mở cánh cửa cho hàng triệu người Mỹ xin nhập tịch, trong bối cảnh nhiều người cảm thấy bất ổn trước tình hình chính trị và xã hội tại Mỹ. Không ít người xem đây là “kế hoạch B” cho tương lai.Vào năm 2016, bà Ellen Robillard, sống tại bang New York, từng cân nhắc xin quốc tịch Canada do mẹ bà sinh ra tại Nova Scotia. Tuy nhiên, ý định này nhanh chóng bị gác lại vì luật khi đó không cho phép công dân Canada sinh ở nước ngoài truyền quốc tịch cho con nếu đứa trẻ cũng sinh ra ở ngoài lãnh thổ Canada.Theo CNN, bước ngoặt xảy ra vào năm 2023 khi tòa án Canada tuyên bố quy định này là vi hiến. Những thay đổi chính thức có hiệu lực từ tháng 12, xóa bỏ giới hạn thế hệ đầu tiên và mở rộng đáng kể diện đủ điều kiện nhập tịch.

Nhờ đó, bà Robillard, hiện 52 tuổi, đã bắt đầu nộp hồ sơ xin quốc tịch cùng con trai 19 tuổi. Trong bối cảnh lo ngại về bạo lực chính trị leo thang tại Mỹ, bà coi đây là một phương án dự phòng cần thiết.

“Tôi không còn nhận ra thế giới của mình nữa”, bà chia sẻ, đồng thời cho biết chuyến trở lại quê hương của mẹ tại Nova Scotia đã giúp bà củng cố quyết định. Trải nghiệm tại Canada mang lại cho bà cảm giác bình yên và thân thiện hơn hẳn.

Lượng hồ sơ tăng đột biến chưa từng có

Theo bà Cassandra Fultz, chuyên gia tư vấn nhập cư tại Ottawa, số lượng hồ sơ từ công dân Mỹ đã tăng gấp 10 lần, từ khoảng 10 lên 100 hồ sơ mỗi tháng kể từ khi luật mới được thông qua. Những người có thể chứng minh dòng dõi trực tiếp với công dân Canada, kể cả từ nhiều thế hệ trước, đều có thể nộp đơn.

Bà Fultz cho biết, dù mỗi kỳ bầu cử tại Mỹ đều kéo theo làn sóng quan tâm đến việc di cư, nhưng thông thường xu hướng này chỉ kéo dài ngắn hạn. Tuy nhiên, lần này lại hoàn toàn khác.

“Chúng tôi ghi nhận mức độ quan tâm tăng đều từ cuối năm 2024 đến nay, điều chưa từng xảy ra trong 17 năm làm nghề”, bà nói.

Số liệu từ cơ quan lưu trữ quốc gia Québec cũng cho thấy xu hướng tương tự. Số yêu cầu từ Mỹ về giấy tờ như khai sinh, kết hôn, rửa tội đã tăng vọt từ 100 hồ sơ vào tháng 2/2025 lên 1.500 hồ sơ vào cùng kỳ năm nay.

Hiện thời gian xử lý hồ sơ quốc tịch kéo dài khoảng 10 tháng, với hơn 50.000 người đang chờ xét duyệt.

Tâm lý bất an thúc đẩy nhu cầu

Không chỉ những người sống tại Mỹ, công dân Mỹ ở nước ngoài cũng bị ảnh hưởng bởi tình hình chính trị. Rachel Rabb, 34 tuổi, đã rời Mỹ từ năm 2018 để sinh sống tại Costa Rica và Mexico nhằm tránh các chính sách chống nhập cư và nguy cơ bạo lực sắc tộc.

Tuy nhiên, từ năm 2024, nỗi lo của cô quay trở lại. Các diễn biến an ninh tại khu vực Mỹ Latinh, bao gồm các cuộc tấn công quân sự và bạo lực leo thang, càng khiến Rabb cảm thấy bất ổn.

Khi biết về việc Canada nới lỏng luật quốc tịch, cô bắt đầu tra cứu gia phả và phát hiện tổ tiên của mình có nguồn gốc từ Ontario. Điều này mở ra cơ hội xin quốc tịch mà cô mô tả là món quà từ trên trời.

“Tôi không có kế hoạch quay lại Mỹ lúc này. Mọi thứ quá nguy hiểm”, Rabb nói, cho rằng bất kỳ ai cũng có thể trở thành mục tiêu trong bối cảnh hiện tại.

Dù yếu tố chính trị đóng vai trò quan trọng, không phải tất cả hồ sơ đều xuất phát từ lo ngại này. Nhiều người Mỹ tìm đến quốc tịch Canada để đoàn tụ gia đình, học tập, làm việc hoặc đơn giản là tìm lại nguồn gốc văn hóa.

Tranh cãi và quan điểm về quyền công dân

Tuy nhiên, việc nới lỏng quy định cũng gây ra tranh luận trong dư luận Canada. Một số ý kiến cho rằng chính sách này ưu ái người Mỹ có ít đóng góp thực tế, trong khi người nhập cư lâu dài phải trải qua quy trình phức tạp hơn.

Dù vậy, theo các chuyên gia, thay đổi luật là cần thiết nhằm khắc phục những bất công trước đây, đặc biệt đối với nhóm “Lost Canadians” - những người từng bị mất hoặc không được công nhận quốc tịch do các quy định lỗi thời.

“Về bản chất, một người Canada vẫn là một người Canada”, bà Fultz nhấn mạnh, cho rằng luật mới giúp đảm bảo tính công bằng trong hệ thống quốc tịch.

Thế giới đang bước sang kỷ nguyên của những chiến đấu cơ tàng hình như F-22 hay F-35, Không quân Iran vẫn phải dựa tiêm kích F-5 Tiger II với tuổi đời hơn nửa thế kỷ.F-5 Tiger II là sản phẩm của thời kỳ Chiến tranh Lạnh, được Mỹ thiết kế như một tiêm kích hạng nhẹ, chi phí thấp để xuất khẩu cho các đồng minh. Trước Cách mạng Hồi giáo năm 1979, Iran từng là đối tác thân cận của Washington và đã mua tới 140 chiếc F-5. Tuy nhiên, sau khi quan hệ hai nước đổ vỡ, các lệnh trừng phạt kéo dài hàng chục năm đã khiến Tehran gần như bị "cắt đứt" khỏi nguồn cung vũ khí phương Tây, buộc họ phải tiếp tục duy trì và khai thác những gì đã có.Trong cuộc chiến Iran – Iraq những năm 1980, F-5 từng đóng vai trò quan trọng trong các nhiệm vụ tấn công mặt đất và hỗ trợ hỏa lực. Dù không nổi bật trong không chiến, loại máy bay này vẫn chứng minh được tính hữu dụng nhất định trong bối cảnh Iran thiếu lựa chọn thay thế. Chính kinh nghiệm đó khiến Tehran tiếp tục giữ lại F-5 trong biên chế, bất chấp việc nó ngày càng lạc hậu.

Sau hơn 40 năm, số lượng F-5 còn hoạt động của Iran chỉ còn khoảng vài chục chiếc. Để duy trì chúng, Iran phải tháo dỡ các khung máy bay cũ để lấy linh kiện, đồng thời tự sản xuất phụ tùng trong nước. Đây là giải pháp tình thế, nhưng đi kèm với đó là hàng loạt vấn đề: chi phí bảo trì cao, độ tin cậy không ổn định và hiệu suất ngày càng suy giảm.

Điểm yếu lớn nhất của F-5 nằm ở việc nó đã lỗi thời gần như toàn diện. Hệ thống radar yếu khiến máy bay khó phát hiện mục tiêu hiện đại, thiết bị điện tử xuống cấp nghiêm trọng, trong khi khả năng mang và sử dụng vũ khí tiên tiến rất hạn chế. Trong môi trường tác chiến hiện đại, nơi các hệ thống phòng không tích hợp và tên lửa tầm xa chiếm ưu thế, F-5 gần như không có cơ hội sống sót nếu phải đối đầu trực tiếp với các lực lượng không quân tiên tiến.

Chính vì vậy, Iran đã buộc phải thay đổi cách sử dụng F-5. Thay vì coi đây là lực lượng chủ lực, Tehran chuyển nó sang các vai trò thứ yếu như huấn luyện phi công, tuần tra tầm ngắn hoặc thực hiện các nhiệm vụ tấn công mặt đất quy mô nhỏ. Trong một số trường hợp, F-5 thậm chí còn được dùng như "mồi nhử" nhằm làm rối loạn hệ thống phòng không đối phương.


Song song với đó, Iran cũng tìm cách kéo dài tuổi thọ của dòng máy bay này thông qua các chương trình nội địa hóa, tạo ra những biến thể như Saeqeh, Kowsar hay Azarakhsh. Những phiên bản này được cải tiến một phần về điện tử hàng không và thiết kế, nhưng về bản chất vẫn không thể vượt qua những giới hạn của nền tảng F-5 ban đầu.

Thực tế trên chiến trường gần đây càng cho thấy rõ những hạn chế đó. Một số máy bay F-5 đã bị phá hủy ngay trên mặt đất trong các đòn tấn công phủ đầu, cho thấy mức độ dễ tổn thương cao của loại tiêm kích này trong môi trường tác chiến hiện đại. Ngay cả khi cất cánh, khả năng sống sót của F-5 trong không phận bị kiểm soát chặt chẽ cũng là rất thấp.

Việc Iran tiếp tục sử dụng F-5 vì thế không phải là lựa chọn chiến lược tối ưu, mà là giải pháp bắt buộc trong bối cảnh bị cô lập lâu dài. Những chiếc tiêm kích già nua này đã trở thành biểu tượng cho khó khăn của Tehran trong việc hiện đại hóa lực lượng không quân, khi các lệnh trừng phạt khiến họ gần như không thể tiếp cận các công nghệ quân sự tiên tiến.

Trong khi nhiều quốc gia đang tiến nhanh vào kỷ nguyên chiến đấu cơ thế hệ 5 và chiến tranh công nghệ cao, Iran vẫn phải dựa vào một "di sản" của quá khứ để duy trì năng lực tối thiểu trên bầu trời. Và chừng nào những rào cản về công nghệ và chính trị còn tồn tại, F-5 có lẽ vẫn sẽ tiếp tục bay, không phải vì nó mạnh, mà vì Iran chưa thể thay thế nó.

Xung đột ở Iran đang âm thầm tạo nên một “vết rạn” bên trong NATO. Điều này có thể để lại hệ lụy sâu sắc hơn bất cứ mối đe dọa bên ngoài nào mà liên minh này đang phải đối mặt.Đó là nhận định từ TS. Cherkaoui Roudani (*) trong bài viết “Iran Isn’t Just a Threat-It’s Splitting NATO” (Tạm dịch: Iran không chỉ là mối đe dọa mà đang chia rẽ nội bộ NATO) đăng tải trên Modern Diplomacy ngày 29/3.

Một thách thức hoàn toàn khác
Theo TS. Roudani, với NATO, thách thức hiện nay vừa nằm ở khả năng ứng phó trước một cuộc khủng hoảng mới tại Trung Đông, vừa phải thống nhất về việc cần ưu tiên điều gì, nhất là khi các cuộc xung đột trên thế giới đồng thời diễn ra.Khi bất đồng giữa các thành viên về mục tiêu cốt lõi và phạm vi hoạt động ngày càng lớn, liên minh này đang đối mặt với một rủi ro thầm lặng nhưng nguy hiểm hơn cả thất bại quân sự - đó là sự bất đồng nội bộ.Toán học

Đây không phải lần đầu tiên NATO đứng trước tình thế phải chuyển mình. Sau Chiến tranh Lạnh, liên minh quân sự này tự tái định nghĩa mình là nhân tố bảo đảm an ninh cho các vùng ven châu Âu, đặc biệt là tại Balkan.

Sau sự kiện 11/9, NATO trở thành một chủ thể an ninh toàn cầu, thể hiện sức mạnh vượt xa phạm vi địa lý ban đầu, rõ rệt nhất là tại Afghanistan.

TS. Roudani cho rằng, nhiều năm trở lại đây, việc Nga sáp nhập Crimea và xung đột tại Ukraine đã đẩy NATO quay trở lại phòng thủ sườn phía Đông châu Âu.

Tuy nhiên, xung đột tại Trung Đông lại mang đến một loại thách thức hoàn toàn khác. Không giống như vấn đề Ukraine ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh châu Âu, xung đột Iran nằm ở rìa khu vực và các quốc gia chiến lược của NATO. Vấn đề nằm ở chính sự khác biệt này.

Đối với Mỹ, Trung Đông vẫn là địa bàn trọng điểm trong cuộc cạnh tranh toàn cầu, nơi uy tín, khả năng răn đe và an ninh hàng hải đều bị đặt lên bàn cân. Ngược lại, với nhiều đồng minh châu Âu, ưu tiên của họ nằm ở địa bàn khác.

Chừng nào cuộc xung đột tại Ukraine còn tiếp diễn, liên minh này vẫn sẽ đổ dồn ánh mắt vào sườn phía Đông. Ngoài ra, việc lún sâu vào một cuộc xung đột với Iran có nguy cơ làm dàn trải nguồn lực, phân tán sự chú ý chính trị và làm loãng trọng tâm chiến lược vào thời điểm mà sự tập trung là yếu tố sống còn.

Vai trò của NATO
Hiện một số chính phủ châu Âu đã từ chối tham gia các hoạt động do Mỹ dẫn đầu nhằm vào Iran hoặc bảo vệ eo biển Hormuz. Theo TS. Roudani, sự do dự của tổ chức này không đơn thuần là về mặt chiến thuật, mà đặt ra một câu hỏi: NATO tồn tại để làm gì?Kinh tế thế giới

Trong nhiều thập kỷ, câu trả lời khá rõ ràng: Mỹ và châu Âu có cùng mục tiêu bảo vệ lục địa già. Song hiện nay, niềm tin chung ấy đang dần bị xói mòn. Washington ngày càng xem NATO là một nền tảng toàn cầu có khả năng hoạt động trên nhiều chiến trường, từ Trung Đông đến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Ngược lại, nhiều nước châu Âu vẫn xem liên minh này là một tổ chức phòng thủ lãnh thổ. Khoảng cách này đang trở thành một “vết rạn” mang tính cấu trúc.

Kết quả là trong nội bộ NATO đang dần xuất hiện hai cách tiếp cận chiến lược: Một bên muốn mở rộng và can dự toàn cầu linh hoạt, bên còn lại vẫn muốn tập trung vào khu vực cốt lõi và giữ kỷ luật chiến lược.

TS. Roudani nhận định, nếu không được giải quyết, sự chia rẽ này có thể biến NATO từ một iên minh thống nhất thành một hệ thống của những sự đối chọi nhau.

Với TS. Roudani, sự thận trọng của châu Âu đã hình thành từ những kinh nghiệm xương máu mà cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan để lại.

Bài kiểm tra về bản sắc
Eo biển Hormuz là minh chứng rõ nét cho tình thế tiến thoái lưỡng nan hiện nay. Những gì được Washington gọi là “sứ mệnh phòng thủ” thì Tehran lại cho là sự mở rộng trực tiếp của chiến tranh.

Sự mơ hồ đó tạo ra rủi ro leo thang thực sự - điều mà các chính phủ châu Âu không sẵn sàng chấp nhận nếu thiếu một mục tiêu chính trị rõ ràng và một chiến lược rút lui cụ thể.Trống

Theo TS. Roudani, trọng tâm của cuộc tranh luận hiện nay nằm ở sự phân biệt giữa “tinh thần đoàn kết” và “tính liên minh”. Các đồng minh châu Âu không từ chối hợp tác với Mỹ, nhưng họ đang định nghĩa lại các giới hạn.

Hiện NATO đang phải chèo lái giữa một mê cung của các ưu tiên: Nga ở châu Âu, bất ổn ở Trung Đông và cạnh tranh chiến lược ở châu Á. Câu hỏi không phải là liệu liên minh có thể hành động ở mọi nơi hay không, mà là liệu họ có thể làm điều đó mà không mất đi trọng tâm hay không. Do đó, bài viết nhận định, sự dàn trải không tạo ra sức mạnh, nó tạo ra sự chia rẽ.

TS. Cherkaoui Roudani là Giáo sư đại học, chuyên gia cao cấp trong các lĩnh vực Ngoại giao, Quan hệ quốc tế, An ninh và Quản trị khủng hoảng. Ông từng là Nghị sĩ Quốc hội Vương quốc Morocco và là thành viên chính trị của Liên minh Nghị viện Pháp ngữ (APF). Với những đóng góp nổi bật cho đối thoại toàn cầu, ông đã vinh dự nhận giải thưởng “Lãnh đạo trẻ triển vọng” danh giá từ Viện Aspen (Mỹ).

Thành phố Isfahan của Iran dường như đã hứng chịu một trận oanh tạc dữ dội trong suốt đêm 30-3 sang sáng 31-3. Một video được đăng tải trên mạng xã hội và được đài CNN định vị địa lý cho thấy xảy ra một loạt vụ nổ lớn ở Isfahan - thành phố lớn thứ ba của Iran, nơi đã liên tục bị tấn công trong những tuần gần đây.

Theo video, Isfahan hứng hàng loạt vụ nổ lớn nối tiếp nhau, có thể là nổ dây chuyền, nhiều mảnh vụn bắn lên cao và lửa cháy sáng cả khoảng bầu trời. Theo một nguồn tin quan chức chính phủ Mỹ mà tờ Wall Street Journal dẫn lại thì quân đội Mỹ đã tấn công một kho đạn ở Isfahan bằng nhiều quả bom xuyên hầm, mỗi quả nặng khoảng một tấn. Lầu Năm Góc chưa lên tiếng về thông tin này.Hãng thông tấn Fars News của Iran sau đó dẫn lời một quan chức an ninh thuộc Văn phòng Tỉnh trưởng Isfahan - ông Akbar Salehi xác nhận một số cơ sở quân sự tại thành phố đã bị tấn công, tuy nhiên không tiết lộ địa điểm cụ thể.

Thành phố Isfahan là trung tâm quân sự quan trọng và có liên hệ với hạ tầng hạt nhân của Iran. Chưa có thông tin về quy mô thương vong và thiệt hại.Sáng sớm 31-3, quân đội Israel đã đưa ra cảnh báo cho người dân Tehran rằng họ sẽ tấn công “trong những phút tới”. Cảnh báo trực tuyến được đăng trên nền tảng mạng xã hội X bằng tiếng Ba Tư, tuy nhiên theo CNN, người dân Tehran có thể không biết được cảnh báo này, vì Iran đã bị cắt internet kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Tiếng nổ vang vọng khắp Tehran, khi quân đội Israel tuyên bố đã tiến hành nhiều đợt tấn công vào các mục tiêu tại thủ đô Iran. Một video từ Hội Chữ thập đỏ Iran cho thấy một tòa nhà bị sập tường, trong khi một máy xúc đang dọn dẹp đống đổ nát trên mặt đất. Tổ chức nhân đạo này cho biết tòa nhà nằm trong khu dân cư.Truyền thông nhà nước cũng đưa tin về các vụ nổ ở phía đông và phía tây Tehran, trong đó hãng thông tấn Fars liên kết với nhà nước Iran cho biết ban đầu thành phố bị mất điện do mảnh đạn bắn trúng một trạm biến áp. Sau đó, hãng thông tấn này đưa tin điện đã được khôi phục.Trong khi đó, hãng thông tấn bán chính thức Mehr News dẫn lời một quan chức địa phương cho biết 11 người đã thiệt mạng, trong đó có 3 trẻ em và 2 bà mẹ, trong một vụ tấn công bằng tên lửa tại thành phố Mahallat, phía nam Tehran.

Tại TP Zanjan, miền bắc Iran, ít nhất 3người thiệt mạng và 12 người bị thương vào sáng 31-3 trong một cuộc tấn công nhằm vào tòa nhà hành chính của Thánh đường Hồi giáo Hosseinieh Azam Zanjan, theo hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA. Mái vòm vàng của thánh đường bị hư hại một phần do mảnh đạn, truyền thông nhà nước cho biết, nhà khách, thư viện và một số cửa hàng gần đó cũng bị ảnh hưởng.

Các cuộc tấn công ở các TP của Iran diễn ra chỉ vài giờ sau phát ngôn của Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ "cho nổ tung và xóa sổ toàn bộ" nhà máy điện, giếng dầu, nhà máy khử mặn và đảo Khrag của Iran nếu nước này không thống nhất thỏa thuận với Mỹ và lập tức mở lại eo biển Hormuz.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến Trung Đông vào mùa xuân năm ngoái để thực hiện các thỏa thuận đưa vùng Vịnh trở thành tâm điểm trong cuộc đua toàn cầu về trí tuệ nhân tạo (AI).Trống

Tháp tùng ông Trump trong chuyến công du là một đoàn tùy tùng gồm các CEO của các tập đoàn công nghệ lớn đến từ nền kinh tế lớn nhất thế giới, từ Sam Altman của OpenAI đến Andy Jassy của Amazon.

Đáng chú ý, trong bài phát biểu tại Riyadh, ông chủ Nhà Trắng đã ca ngợi khu vực này “đang kiến ​​tạo một tương lai nơi Trung Đông được định hình bởi thương mại, chứ không phải hỗn loạn”.

Chín tháng sau, xung đột với Iran đã dẫn đến các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa vào các trung tâm dữ liệu ở UAE và Bahrain, làm gián đoạn cơ sở hạ tầng điện toán đám mây quan trọng, khiến một số dịch vụ kỹ thuật số ngừng hoạt động và đặt ra câu hỏi về tầm nhìn của Tổng thống Mỹ cũng như tham vọng AI của khu vực vùng Vịnh.

Các quốc gia như UAE và Saudi Arabia đã đặt cược lớn vào AI để đa dạng hóa và chuyển đổi nền kinh tế phụ thuộc vào dầu mỏ. Và các gã khổng lồ công nghệ Mỹ như Amazon, OpenAI và Microsoft coi nguồn năng lượng dồi dào và giá rẻ cùng diện tích đất rộng lớn của các quốc gia vùng Vịnh chính là chìa khóa cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI của họ.

Nhưng các nhà phân tích cảnh báo rằng căng thẳng kéo dài tại Trung Đông có thể làm thay đổi tính toán đó.

Paul Meeks, Trưởng bộ phận nghiên cứu công nghệ tại ngân hàng đầu tư Freedom Capital Markets cho biết: “Nếu xung đột kéo dài vài tháng, tôi nghĩ bạn phải đánh giá lại hầu hết mọi thứ”.

Kế hoạch hậu dầu mỏ
Saudi Arabia, UAE, Qatar và các quốc gia khác coi AI là trụ cột cốt lõi trong chiến lược kinh tế hậu dầu mỏ, định vị các nước này là những ứng cử viên siêu cường AI trong cuộc đua toàn cầu gay gắt.

Tham vọng đó đã bắt đầu đơm hoa kết trái. Với hàng chục tỷ USD được đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI như trung tâm dữ liệu và hợp tác với các công ty công nghệ hàng đầu thế giới, các quốc gia vùng Vịnh đã vươn lên mạnh mẽ về nguồn vốn đầu tư và mức độ sẵn sàng.

Tháng 8/2025, công ty nghiên cứu và tư vấn Gartner dự báo chi tiêu công nghệ của các quốc gia Trung Đông sẽ đạt 155 tỷ USD vào năm 2025, với 9,5 tỷ USD được phân bổ cho đầu tư vào trung tâm dữ liệu, tăng gần 70% so với cùng kỳ.

Là một phần trong các thỏa thuận trong khuôn khổ chuyến thăm Trung Đông của Tổng thống Trump, Amazon, Nvidia và các công ty khác đã ký kết các thỏa thuận hợp tác trị giá hàng tỷ USD với Humain – công ty khởi nghiệp về AI do nhà nước Saudi Arabia hậu thuẫn, để xây dựng “các nhà máy AI”.

Tại UAE, Tổng thống Trump đã ký thỏa thuận với quốc gia này để xây dựng khu phức hợp trung tâm dữ liệu lớn nhất bên ngoài Mỹ tại Abu Dhabi.

Cơ sở hạ tầng AI gặp rủi ro
Nhưng khi chiến tranh leo thang, Iran đã đe dọa tấn công “cơ sở hạ tầng công nghệ của kẻ thù” liên quan đến các công ty bao gồm Amazon, Microsoft, Google, Oracle, Nvidia và Palantir.

Các mối đe dọa đối với cơ sở hạ tầng quan trọng, từ các cơ sở dầu mỏ đến các nhà máy khử muối – cũng có thể ảnh hưởng đến các trung tâm dữ liệu vốn tiêu thụ nhiều năng lượng và nước.

Ginger Matchett, nhà chiến lược địa chính trị tại tổ chức tư vấn Atlantic Council có trụ sở tại Washington, cho biết: “Chiến tranh đang khiến việc đầu tư vào trung tâm dữ liệu trở nên bấp bênh. Việc bảo vệ các trung tâm dữ liệu cho đến nay chủ yếu tập trung vào việc ngăn chặn các cuộc tấn công mạng, chứ không phải các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái hoặc tên lửa gây thiệt hại vật lý cho cơ sở hạ tầng”.Tuần trước, Amazon đã báo cáo về sự gián đoạn dịch vụ trung tâm dữ liệu tại Bahrain do chiến tranh, sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran nhằm vào hai trung tâm dữ liệu của hãng tại UAE và một trung tâm khác ở Bahrain hồi đầu tháng này.

Ngoài việc đào tạo AI, các trung tâm dữ liệu – bao gồm các siêu máy tính hoạt động liên tục – là nền tảng của các dịch vụ kỹ thuật số và lưu trữ lượng dữ liệu khổng lồ. Thiệt hại đối với các cơ sở của Amazon trong khu vực đã làm gián đoạn nhiều trang web và gây ra sự cố ngừng hoạt động của ứng dụng.Trống

Hiện tại, Amazon đã hỗ trợ khách hàng di chuyển khối lượng công việc của họ sang các trung tâm dữ liệu ở các khu vực khác khi sự gián đoạn vẫn tiếp diễn.

Tuy nhiên, an ninh vật lý của các khu phức hợp này chỉ là một phần rủi ro. Các cuộc tấn công vào các nhà máy khử muối, nơi chuyển đổi nước biển thành nước uống và rất quan trọng ở khu vực Trung Đông khô hạn, có thể gây ra những thách thức bổ sung cho các cơ sở này, vốn cần nước để làm mát.

Tác động lâu dài chưa chắc chắn
Tuy nhiên, các nhà phân tích vẫn lạc quan một cách thận trọng nếu xung đột lắng xuống trong vòng vài tuần.

Với nhu cầu điện năng khổng lồ, năng lượng là nút thắt cổ chai chính cho việc mở rộng trung tâm dữ liệu AI – với khả năng cung cấp điện và chi phí phần lớn quyết định vị trí xây dựng các cơ sở này.

Marc Einstein, Giám đốc nghiên cứu AI tại công ty Counterpoint Research cho biết, trữ lượng dầu mỏ lớn, nguồn tài chính dồi dào và sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ chính phủ của các quốc gia vùng Vịnh khiến khu vực này trở nên “vô song” về nhiều mặt đối với các khoản đầu tư vào AI.

Việc đóng cửa eo biển Hormuz cũng có thể làm tăng thêm tính cấp thiết cho các nỗ lực đa dạng hóa nguồn lực của khu vực.

Trong khi những rủi ro vật lý đối với cơ sở hạ tầng AI là một mối lo ngại, các nhà phân tích cho rằng, hậu quả kinh tế của cuộc chiến sẽ ảnh hưởng lớn hơn đến chi tiêu công nghệ.

Nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trì hoãn việc cắt giảm lãi suất vì chiến tranh gây ra lạm phát, chi phí tài chính cho các công ty công nghệ có thể tăng cao hơn, theo David Miller, giám đốc đầu tư và quản lý danh mục đầu tư cấp cao tại Catalyst Funds.

Nhưng tất cả phụ thuộc vào việc cuộc xung đột kéo dài bao lâu, khiến các ông lớn công nghệ rơi vào tình thế chờ đợi và quan sát.

Theo nhà phân tích Dan Ives của Wedbush Securities, “nếu chiến tranh kéo dài, họ sẽ phải xem xét lại, trì hoãn các kế hoạch và tìm cách cắt giảm các kế hoạch khác. Bởi vì điều này chưa bao giờ nằm ​​trong kế hoạch ban đầu”.

Nga là quốc gia duy nhất có đủ khả năng hòa giải các bên trong xung đột ở Trung Đông và dẫn dắt họ đến chỗ ký kết một “thỏa thuận lớn”.
Đó là chia sẻ của ông Scott Ritter, cựu chuyên gia phân tích tình báo Thủy quân lục chiến Mỹ và cựu thanh sát viên vũ khí của Liên hợp quốc tại Iraq, trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn TASS.

Ông Ritter phân tích: "Nga có khả năng kết nối ngoại giao. Nga có thể đối thoại với ai? Với Mỹ. Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn thảo luận với nhau. Nga có quan hệ với Israel, là đồng minh của Iran, đồng thời duy trì quan hệ tốt đẹp với các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh".

"Tất cả họ đều là các bên trong cuộc xung đột và Nga là quốc gia duy nhất có thể nói chuyện được với tất cả các bên đó. Vì vậy, nếu muốn một giải pháp vẹn toàn, chỉ có Nga mới có thể đứng ra dàn xếp một thỏa thuận lớn cho tất cả các bên" - ông Ritter nói tiếp.Theo quan điểm của ông Ritter, Tổng thống Donald Trump có thể hỗ trợ chấm dứt xung đột tại Ukraine theo các điều kiện mà Nga chấp nhận được, để đổi lấy sự giúp đỡ của Moscow trong vấn đề Iran.

Ông nhấn mạnh: "Chúng ta chưa cần đi sâu vào chi tiết một thỏa thuận lớn sẽ như thế nào. Nhưng chúng ta phải thừa nhận rằng tiềm năng cho một thỏa thuận như vậy là có thật, và Nga là quốc gia có khả năng thực hiện điều đó".

Về phía Mỹ, trong cuộc phỏng vấn độc quyền với tờ The New York Post hôm 30-3, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Nhà Trắng sẽ xác định liệu Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf có sẵn sàng hợp tác với Mỹ hay không "trong khoảng một tuần tới".

Ông Donald Trump nói: "Chúng ta sẽ sớm biết thôi. Tôi sẽ cho mọi người câu trả lời sau khoảng một tuần nữa".

Bên cạnh đó, ông chủ Nhà Trắng đề cập đến "sự thay đổi nhân sự chấn động" bên trong Iran.Tân Hoa Xã dẫn tuyên bố của ông Donald Trump: "Đã có một sự thay đổi chế độ toàn diện vì những người cũ đã không còn, và chúng tôi đang làm việc với một nhóm người hoàn toàn mới. Cho đến nay, họ tỏ ra hợp lý hơn nhiều".

Đồng thời, ông Donald Trump liên tục hối thúc Iran thực hiện một thỏa thuận "trước khi quá muộn".Trong khi đó, biết tại buổi họp báo hôm 30-3 (giờ Mỹ), Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho rằng tổng thống Mỹ hy vọng đạt được thỏa thuận với Iran trước ngày 6-4.

Đây là thời hạn chót mới do ông Donald Trump đặt ra sau khi hoãn các cuộc không kích vào các cơ sở năng lượng của Iran tuần trước.

Bà Leavitt cũng cho biết các quan chức Iran đang đàm phán với Washington có vẻ thiện chí hơn, dù bà từ chối nêu tên cụ thể.

Dù chính quyền Tổng thống Donald Trump lạc quan, song Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio lại chia sẻ với kênh Al Jazeera rằng "vẫn chưa rõ cơ chế ra quyết định bên trong Iran hiện nay như thế nào" giữa bối cảnh Washington đang nỗ lực chấm dứt xung đột.

Bất chấp tổn thất nặng nề, Iran đang tận dụng Eo biển Hormuz như một đòn bẩy chiến lược, cho thấy nước này có thể bước ra khỏi xung đột với vị thế mạnh hơn và nguy hiểm hơn.

Trong bối cảnh xung đột Trung Đông leo thang, việc Iran kiểm soát và trên thực tế làm gián đoạn lưu thông qua Eo biển Hormuz đã trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng quốc tế. Tuyến hàng hải này vốn vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, khiến bất kỳ biến động nào cũng có tác động sâu rộng đến kinh tế thế giới.

Dù chịu nhiều tổn thất về quân sự và chính trị, Tehran dường như đang chuyển hóa khủng hoảng thành cơ hội chiến lược. Giới phân tích quốc tế cho rằng Iran không chỉ tìm cách sống sót trước sức ép từ Mỹ và đồng minh, mà còn đặt mục tiêu nâng cao vị thế địa chính trị thông qua việc kiểm soát một trong những "yết hầu năng lượng" quan trọng bậc nhất thế giới.

Hormuz có thể mang lại hàng tỷ USD mỗi tháng
Việc Iran siết chặt kiểm soát Eo biển Hormuz đã nhanh chóng tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Iran được cho là đang thử nghiệm một cơ chế thu phí đối với tàu thuyền đi qua khu vực này - một động thái nếu được duy trì sẽ tạo ra nguồn thu khổng lồ.

Theo ước tính của Financial Times, Iran có thể thu khoảng 2 triệu USD cho mỗi tàu hàng. Với lưu lượng trung bình khoảng 140 tàu mỗi ngày trong thời bình, khoản thu này có thể mang lại hàng tỷ USD mỗi tháng cho ngân sách quốc gia. Đây được xem là một "nguồn thu chiến lược" mới, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế Iran đang chịu áp lực lớn từ trừng phạt và lạm phát.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã cảnh báo về kịch bản này, cho rằng việc áp phí qua Eo biển Hormuz là "bất hợp pháp và không thể chấp nhận". Tuy nhiên, câu hỏi lớn đặt ra là Washington có thể làm gì để ngăn chặn điều đó.Giới hoạch định quân sự phương Tây tỏ ra bi quan về khả năng giải quyết vấn đề bằng biện pháp quân sự. Địa hình eo biển hẹp, kết hợp với việc Iran sở hữu công nghệ UAV và tên lửa tầm xa, khiến mọi nỗ lực bảo vệ tuyến hàng hải trở nên phức tạp và tốn kém.

Ngay cả các đội tàu hộ tống hiện đại cũng khó có thể đảm bảo an toàn tuyệt đối cho tàu thương mại. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng quyền kiểm soát thực tế của Iran đối với Eo biển Hormuz có thể kéo dài, bất chấp sức ép quân sự từ bên ngoài.

Trong bối cảnh đó, một số ý kiến cho rằng đàm phán có thể là lựa chọn khả thi nhất. Tuy nhiên, nhà phân tích Gideon Rachman của Financial Times nhận định rằng với lợi thế mới, Tehran nhiều khả năng sẽ đưa ra những yêu sách lớn hơn, không chỉ về kinh tế mà còn về chính trị và an ninh khu vực.

Nghịch lý mạnh lên sau khủng hoảng
Việc Iran đã chịu những đòn đánh nghiêm trọng trong giai đoạn đầu của xung đột là chuyện không thể phủ nhận. Nhiều lãnh đạo cấp cao và cơ sở quân sự quan trọng đã bị tấn công, trong khi nền kinh tế nội địa đối mặt với lạm phát cao và áp lực xã hội gia tăng.

Tuy nhiên, ông Rachman cho rằng Tehran vẫn duy trì được khả năng phản công đáng kể. Những cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng của các quốc gia Vùng Vịnh như Arab Saudi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã cho thấy Iran có thể gây tổn thất thực chất cho đối thủ, từ đó tạo ra sức ép chiến lược.Điều đáng chú ý là khả năng "chuyển hóa sức mạnh" của Iran: từ một quốc gia bị tấn công sang một bên nắm giữ đòn bẩy kinh tế và địa chính trị. Nếu việc kiểm soát Eo biển Hormuz được duy trì, Tehran không chỉ bảo vệ được lợi ích cốt lõi mà còn có thể mở rộng ảnh hưởng khu vực.

Tuy vậy, triển vọng này cũng làm dấy lên lo ngại sâu sắc. Các quốc gia Vùng Vịnh đứng trước lựa chọn khó khăn: hoặc leo thang đối đầu quân sự, hoặc chấp nhận một thực tế mới trong đó Iran có thể kiểm soát dòng chảy năng lượng.

Một số kịch bản cho thấy các nước này có thể cân nhắc "trả phí bảo vệ" để đảm bảo an toàn cho hoạt động xuất khẩu dầu. Đây là phương án nhạy cảm về chính trị song có thể được xem là ít rủi ro hơn so với xung đột toàn diện.

Ở cấp độ toàn cầu, các nền kinh tế phụ thuộc vào dầu mỏ Trung Đông, đặc biệt là khu vực châu Á, sẽ chịu tác động lớn nhất. Việc gián đoạn nguồn cung có thể đẩy giá năng lượng lên cao, kéo theo hệ lụy lạm phát và suy giảm tăng trưởng.

Tương lai bất định
Dù còn nhiều ẩn số, xu hướng hiện tại cho thấy Iran có khả năng bước ra khỏi cuộc xung đột với vị thế không hề suy yếu như dự đoán ban đầu. Thậm chí, trong một số kịch bản, nước này có thể trở thành một tác nhân có ảnh hưởng lớn hơn trong trật tự khu vực.

Khả năng Mỹ và đồng minh sử dụng lực lượng trên bộ để thay đổi cục diện vẫn tồn tại nhưng đi kèm với rủi ro leo thang lớn. Trong khi đó, các biện pháp kinh tế và ngoại giao cũng chưa đảm bảo mang lại kết quả nhanh chóng.

Việc Iran tận dụng Eo biển Hormuz như một "trạm thu phí" không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn là thách thức đối với hệ thống thương mại toàn cầu dựa trên tự do hàng hải. Việc tiền lệ này được thiết lập có thể làm thay đổi cách thức vận hành của các tuyến vận tải chiến lược.Một yếu tố khác cần theo dõi là nội bộ Iran. Áp lực kinh tế và xã hội có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của chính quyền. Dẫu vậy, cho đến nay, hệ thống cầm quyền tại Tehran vẫn cho thấy khả năng thích ứng đáng kể.

Trong dài hạn, kịch bản Iran trở nên "cứng rắn hơn và giàu nguồn lực hơn" sau chiến tranh được xem là nguy cơ hiện hữu. Điều này không chỉ tác động đến Trung Đông mà còn đến an ninh năng lượng và ổn định kinh tế toàn cầu.

Ông Rachman nhận định rằng nếu Tehran vừa kiểm soát được Eo biển Hormuz vừa duy trì năng lực quân sự, cán cân quyền lực trong khu vực có thể thay đổi đáng kể theo hướng khó lường hơn.

Eo biển Hormuz – “yết hầu” năng lượng của thế giới – đang bị bóp nghẹt, nhưng Mỹ vẫn chưa ra tay bằng vũ lực. Điều gì khiến Washington chần chừ trước một tuyến hàng hải sống còn?Theo tờ The Conversation, kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran vào cuối tháng 2, Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công vào tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, khiến tuyến hàng hải quan trọng này gần như tê liệt. Hệ quả là một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu bùng phát, dù một số tàu vẫn có thể vượt qua khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư yêu cầu Iran phải mở lại hoàn toàn tuyến vận chuyển dầu khí này, đồng thời kêu gọi các đồng minh NATO hỗ trợ. Tuy nhiên, cho đến nay, Washington vẫn chưa triển khai hành động quân sự trực tiếp để đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải. Theo các chuyên gia, việc này phức tạp và rủi ro hơn nhiều so với tưởng tượng.Chú thích ảnh
Quang cảnh bờ biển Iran và đảo Qeshm ở eo biển Hormuz, ngày 10/12/2023. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Theo tờ The Conversation, kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran vào cuối tháng 2, Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công vào tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, khiến tuyến hàng hải quan trọng này gần như tê liệt. Hệ quả là một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu bùng phát, dù một số tàu vẫn có thể vượt qua khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư yêu cầu Iran phải mở lại hoàn toàn tuyến vận chuyển dầu khí này, đồng thời kêu gọi các đồng minh NATO hỗ trợ. Tuy nhiên, cho đến nay, Washington vẫn chưa triển khai hành động quân sự trực tiếp để đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải. Theo các chuyên gia, việc này phức tạp và rủi ro hơn nhiều so với tưởng tượng.


Pause

Mute
Remaining Time -13:13
Unibots.com
Một trong những thách thức lớn nhất nằm ở yếu tố địa lý. Iran kiểm soát phần phía bắc của vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và cả vịnh Oman, cho phép nước này dễ dàng triển khai các loại vũ khí chi phí thấp như máy bay không người lái để tấn công tàu thuyền. Để đảm bảo an toàn cho hoạt động vận tải, Mỹ sẽ cần tiến hành một chiến dịch gồm hai giai đoạn.

Giai đoạn đầu tiên là vô hiệu hóa năng lực tấn công của Iran. Điều này có thể được thực hiện bằng cách buộc Tehran ngừng tấn công hoặc phá hủy các cơ sở radar, hệ thống chỉ huy và kho vũ khí dọc bờ biển. Mỹ có đủ năng lực không quân, tình báo và giám sát để xác định và phá hủy phần lớn các mục tiêu này. Tuy nhiên, việc phát hiện và tiêu diệt các kho chứa thiết bị bay không người lái sẽ khó khăn hơn nhiều do chúng có thể được giấu ở hầu như bất kỳ đâu.

Sau khi giảm thiểu rủi ro, giai đoạn thứ hai sẽ là trấn an các hãng vận tải và khôi phục niềm tin. Điều này đòi hỏi triển khai máy bay cảnh báo sớm, máy bay tuần tra hàng hải để giám sát khu vực rộng lớn, từ eo biển Hormuz đến vịnh Oman và dọc bờ biển Iran. Đồng thời, các chiến đấu cơ phải duy trì tuần tra trên không, trực thăng sẵn sàng phản ứng nhanh, và tàu chiến Mỹ sẽ phải hộ tống tàu thương mại khi cần thiết.

Tuy nhiên, Mỹ chưa thực hiện bước này vì nhiều lý do. Trước hết, việc đảm bảo an toàn cho eo biển sẽ tiêu tốn nguồn lực quân sự lớn, trong khi Washington đang ưu tiên các mục tiêu khác trong chiến dịch, bao gồm phá hủy năng lực tên lửa đạn đạo, hạt nhân và mạng lưới đồng minh của Iran.

Thứ hai, để thực sự kiểm soát tuyến hàng hải, không chỉ cần kiểm soát vùng biển mà còn phải kiểm soát cả hai bên bờ. Điều này có thể đòi hỏi lực lượng mặt đất hoặc các chiến dịch đổ bộ, vốn tiềm ẩn rủi ro cao và có thể kéo Mỹ vào một cuộc xung đột sâu rộng hơn.Thứ ba, việc hộ tống tàu thương mại cũng không đơn giản. Mỗi chuyến hộ tống có thể cần một hoặc hai tàu chiến, và các đoàn tàu lớn vẫn có nguy cơ trở thành mục tiêu nếu Iran chưa bị suy giảm đáng kể năng lực tấn công.

Cuối cùng là bài toán rủi ro - lợi ích. Mỗi tàu chiến Mỹ có hơn 200 thủy thủ. Trong bối cảnh Iran có khả năng sử dụng tàu không người lái, UAV và tên lửa hành trình để tấn công, việc triển khai lực lượng mà chưa loại bỏ hoàn toàn mối đe dọa có thể khiến Washington phải đối mặt với tổn thất lớn.

Một yếu tố khác làm phức tạp tình hình là nguy cơ thủy lôi. Iran thậm chí không cần thực sự rải mìn mà chỉ cần tạo ra nghi ngờ rằng khu vực có mìn cũng đủ khiến tàu dân sự tránh xa. Nếu phải rà phá thủy lôi, Mỹ sẽ cần triển khai thợ lặn hoặc thiết bị điều khiển từ xa, và quá trình này có thể kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng.

Dù vậy, khả năng Iran rải thủy lôi trên diện rộng được cho là thấp, bởi chính nền kinh tế nước này cũng phụ thuộc vào việc xuất khẩu dầu qua tuyến đường này. Ngoài ra, các loại mìn hiện đại như mìn âm thanh rất khó phân biệt chính xác giữa tàu Iran và tàu nước ngoài, khiến rủi ro lan rộng.

Một thách thức khác là các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái. So với tên lửa, UAV khó bị phát hiện và tiêu diệt hơn do có thể được triển khai từ nhiều vị trí khác nhau và không đòi hỏi cơ sở sản xuất phức tạp. Dù Mỹ có thể tấn công một số điểm phóng, việc loại bỏ hoàn toàn mối đe dọa này là rất khó.

Trong bối cảnh đó, ưu tiên của Mỹ hiện vẫn là làm suy yếu năng lực quân sự cốt lõi của Iran, bao gồm chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo, lực lượng hải quân và các mạng lưới ủy nhiệm. Việc chuyển hướng nguồn lực để bảo vệ Eo biển Hormuz vào lúc này có thể làm chậm tiến trình đạt được các mục tiêu chiến lược đó.

Chiến sự Iran đang tạo ra những cú sốc lan rộng, đe dọa kéo lùi tăng trưởng và làm trầm trọng thêm bất ổn kinh tế khu vực, với các nước Arab có nguy cơ mất tới 260 tỷ USD nếu xung đột kéo dài và leo thang.Tờ Straits Times ngày 31/3 dẫn một báo cáo mới của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) cho thấy cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran có thể gây ra những tác động kinh tế - xã hội sâu rộng đối với khu vực Trung Đông, với tổng thiệt hại ước tính lên tới hàng trăm tỷ USD.

Theo phân tích được công bố ngày 31/3, các nền kinh tế Arab có thể mất từ 120 đến 194 tỷ USD GDP do những gián đoạn mà xung đột gây ra. Nếu tính tổng thể, mức thiệt hại về tăng trưởng kinh tế trong khu vực có thể lên tới gần 200 tỷ USD, thậm chí chạm ngưỡng khoảng 260 tỷ USD trong những kịch bản xấu hơn. Báo cáo dựa trên nhiều kịch bản khác nhau nhằm đánh giá tác động của cuộc chiến bắt đầu từ cuối tháng 2 đối với các quốc gia trong khu vực.

Các chuyên gia của LHQ cảnh báo rằng ngay cả khi xung đột sớm kết thúc, những hệ lụy kinh tế vẫn sẽ rất nghiêm trọng và kéo dài. “Một đợt leo thang quân sự ngắn hạn tại Trung Đông cũng có thể gây ra những tác động kinh tế - xã hội sâu rộng và lâu dài đối với khu vực các quốc gia Arab”, nhóm tác giả nhận định.

Tác động không chỉ dừng lại ở tăng trưởng kinh tế. Báo cáo cho thấy tỷ lệ thất nghiệp trong khu vực có thể tăng thêm tới 4 điểm phần trăm, khiến khoảng 3,6 triệu người mất việc làm. Đồng thời, khoảng 4 triệu người có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói do hệ quả lan rộng của chiến sự.

Những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất được dự báo là các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) và khu vực Levant, nơi GDP có thể sụt giảm hơn 5,2%. Nguyên nhân chính đến từ sự gián đoạn thương mại, du lịch, đầu tư và đặc biệt là thị trường năng lượng - vốn đóng vai trò sống còn đối với các nền kinh tế trong khu vực.Thực tế, xung đột đã nhanh chóng tạo ra các cú sốc đối với kinh tế toàn cầu, khi giá năng lượng tăng mạnh và chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Một số đánh giá trước đó cũng chỉ ra rằng việc gián đoạn tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu khí toàn cầu - có thể kéo theo giá lương thực và phân bón tăng cao, ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng tới các quốc gia nghèo.

Ông Abdallah Al Dardari, Trợ lý Tổng thư ký LHQ phụ trách khu vực Arab, cảnh báo rằng cuộc khủng hoảng hiện nay đang “gióng lên hồi chuông báo động” đối với toàn bộ khu vực. Theo ông, các nền kinh tế Arab vốn đã dễ tổn thương trước những cú sốc bên ngoài, và chiến sự lần này có thể làm trầm trọng thêm những điểm yếu đó.

Trong bối cảnh xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giới chuyên gia cho rằng tác động kinh tế sẽ còn tiếp tục lan rộng. Nếu chiến tranh kéo dài và mở rộng phạm vi, thiệt hại đối với khu vực không chỉ dừng ở hàng trăm tỷ USD, mà còn có thể kéo lùi nhiều năm phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia Arab.

Ngày 31-3, quân đội Israel thông báo 4 binh sĩ nước này đã thiệt mạng trong cuộc giao tranh ở miền Nam Lebanon, nơi lực lượng của họ đang đụng độ với nhóm vũ trang Hezbollah.Lực lượng Phòng vệ Israel cũng công bố danh tính của 4 binh sĩ nêu trên, bao gồm Đại úy Noam Madmoni, Trung sĩ Ben Cohen, Trung sĩ Maxsim Entis và Trung sĩ Gilad Harel.

Ngoài 4 binh sĩ tử trận, 2 binh sĩ khác cũng bị thương trong cuộc giao tranh này, trong đó có 1 người bị thương nặng. Quân đội Israel cho biết gia đình của tất cả các binh sĩ bị ảnh hưởng đã được thông báo.

9 binh sĩ Israel đã thiệt mạng trong các cuộc giao tranh ở Lebanon kể từ khi Chiến dịch Sư Tử Gầm bắt đầu vào ngày 28-2.

Đến nay, đã có 22 thường dân Israel thiệt mạng do hỏa lực từ Iran và nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon.

Máy bay không người lái của Ukraine vừa tấn công cảng Ust-Luga của Nga trên biển Baltic lần thứ năm trong vòng 10 ngày.Các nguồn tin trong ngành nói với Reuters rằng một bến xuất dầu đã bị đánh trúng, nhiều khả năng làm gia tăng khó khăn cho Nga trong việc xuất khẩu dầu thô.

Kiev đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu của Nga trong tháng qua, triển khai những đợt tấn công bằng UAV mạnh nhất kể từ khi cuộc chiến kéo dài hơn bốn năm, nhằm vào các cảng Baltic như Ust-Luga và Primorsk.

Dựa trên dữ liệu thị trường, ít nhất 40% năng lực xuất khẩu dầu của Nga đã bị gián đoạn do các cuộc tấn công bằng UAV, một vụ tấn công gây tranh cãi vào đường ống lớn và việc các tàu chở dầu bị bắt giữ.

Thống đốc khu vực Alexander Drozdenko cho biết ba người, trong đó có hai trẻ em, đã được chuyển đến cơ sở y tế điều trị do bị thương và một số tòa nhà bị hư hại trong các cuộc tấn công.

Trong thông báo trên Telegram lúc 04h09 GMT, ông cho biết cảnh báo không kích tại khu vực đã được dỡ bỏ nhưng không cung cấp chi tiết về thiệt hại tại cảng.

Ba nguồn tin trong ngành cho hay, các UAV Ukraine đã đánh trúng các cơ sở bốc xếp dầu thô do tập đoàn độc quyền đường ống của Nga là Transneft vận hành trong đợt tấn công mới nhất. Transneft hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận.

Ust-Luga, nằm ở bờ đông nam vịnh Phần Lan, là một tổ hợp lớn gồm các cơ sở xử lý dầu và các cảng xuất khẩu, chuyên xử lý dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ.