Tổng thống Mỹ Donald Trump đề nghị Quốc hội thông qua ngân sách quốc phòng lên đến 1.500 tỉ USD cho năm 2027, do chi phí leo thang từ cuộc xung đột với Iran và cam kết an ninh toàn cầu ngày càng nặng nề hơn.

Với đề xuất mới, chi tiêu quân sự của Mỹ sẽ tăng hơn 40% chỉ trong một năm, mức tăng ngân sách quốc phòng mạnh nhất kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai, trong bối cảnh Washington tìm cách duy trì các chiến dịch quân sự và tái bổ sung những kho vũ khí bị hao hụt.

Yêu cầu trên cho thấy áp lực tài chính đang gia tăng đến từ cuộc xung đột hiện sang tuần thứ năm, và mở màn cuộc đối đầu chính trị ở Quốc hội Mỹ về cách thức tài trợ cho việc mở rộng chi tiêu quân sự ở quy mô lớn.

Truyền thông Mỹ dẫn nội dung các cuộc họp kín tại Điện Capitol tiết lộ cuộc xung đột Iran có thể ngốn đến 2 tỉ USD/ngày, phản ánh gánh nặng tài chính trước khi tính đến các yếu tố dài hạn hơn như tái cấu trúc và tái trang bị.

Để bù đắp một phần sự gia tăng, Tổng thống Trump đề xuất cắt giảm khoảng 73 tỉ USD đối với chi tiêu phi quân sự, tương đương khoảng 10% những khoản chi này.

Tổng thống Mỹ nhấn mạnh tính cấp bách của việc tăng ngân sách quốc phòng, cho rằng đầu tư quân sự phải được ưu tiên trong thời chiến, thậm chí khi buộc phải đánh đổi bằng các chương trình an sinh liên bang.

"Chúng tôi không thể đồng thời chăm sóc trẻ em, Medicaid, Medicare", AFP hôm 4.4 dẫn lời ông Trump phát biểu như vậy tại một sự kiện kín. Ông nói thêm rằng những trách nhiệm này có thể được xử lý ở cấp tiểu bang trong khi Washington tập trung vào nỗ lực "bảo vệ quân đội".

Phe Dân chủ nhanh chóng chỉ trích đề xuất của ông Trump. Lãnh đạo ngân sách của đảng Dân chủ tại Thượng viện Patty Murray cảnh báo chính quyền liên bang đã ưu tiên chi tiêu quân sự so với nhu cầu của người dân Mỹ và cáo buộc Tổng thống Mỹ đang theo đuổi những cuộc xung đột liều lĩnh ở nước ngoài.

"Ông Donald Trump có lẽ sẵn sàng chi thêm tiền cho bom đạn ở Trung Đông thay vì cho các gia đình ở Mỹ, nhưng tôi thì không", bà Murray tuyên bố.

Tiger Woods nói với các cảnh sát rằng anh ấy đã gọi điện cho "tổng thống" ngay sau vụ tai nạn ở Jupiter Island, Florida.
Theo People, trích xuất từ camera cho thấy ở thời điểm xảy ra sự việc, Tiger Woods đã nói với cảnh sát rằng anh đang gọi điện với "tổng thống" ngay sau vụ tai nạn.

Cụ thể, tại hiện trường xảy ra vụ tai nạn, cảnh sát đã tiếp cận Tiger Woods và yêu cầu anh dừng lại làm việc. Lúc này, Woods đang nói chuyện qua điện thoại. Anh tiến về phía cảnh sát, trong khi hoàn tất cuộc trò chuyện với nội dung: "Cảm ơn rất nhiều, được rồi. Không có gì".

Tiếp đó, Woods nói với cảnh sát: "Vâng, tôi vừa nói chuyện với tổng thống" và giơ điện thoại lên cao.


Woods tại hiện trường vụ tai nạn. Ảnh: Văn phòng cảnh sát trưởng hạt Martin.
Sau đó, Woods bị bắt vì tội lái xe trong tình trạng say xỉn sau khi các cảnh sát tìm thấy hai viên thuốc hydrocodone trong túi quần của anh và "quan sát thấy một số dấu hiệu suy giảm khả năng điều khiển phương tiện", bao gồm mắt "đỏ ngầu và lờ đờ" cùng đồng tử "giãn nở quá mức".

People nhận định không rõ vị tổng thống mà Woods nhắc đến trong cuộc điện thoại có phải là Tổng thống Donald Trump hay không. Nhưng trước đây, cả hai là bạn thân và từng không ít lần ca ngợi nhau trong quá khứ.

Tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra mới đây, khi nhắc đến vụ Woods bị bắt, ông Trump nói: "Tôi cảm thấy rất tiếc. Cậu ấy đang gặp một số khó khăn. Đã có một vụ tai nạn xảy đến và đó là tất cả những gì tôi biết. Cậu ấy là bạn rất thân của tôi, một người đàn ông tuyệt vời".

Trong cuộc phỏng vấn với New York Post, vị tổng thống chia sẻ thêm: "Cậu ấy đang phải chịu nhiều đau đớn. Woods là một vận động viên tuyệt vời".

Trong thông báo đăng trên mạng xã hội X ngày 31/3, Woods thừa nhận mức độ nghiêm trọng của sự việc: "Tôi hiểu rõ tình huống mà mình đang đối mặt. Tôi sẽ tạm rời xa trong một thời gian để tìm kiếm điều trị và tập trung vào sức khỏe, nhằm hướng tới quá trình hồi phục lâu dài".

Tay golf 50 tuổi cho biết anh cam kết dành thời gian cần thiết để có thể trở lại "trong trạng thái khỏe mạnh, mạnh mẽ và tập trung hơn", đồng thời bày tỏ mong muốn được tôn trọng quyền riêng tư cho bản thân và gia đình.

VietBF@ sưu tập

Mới đây, mạng xã hội lan truyền đoạn video cho thấy một người đàn ông tuổi trung niên bất ngờ đổ gục khi đang tập thể dục vào sáng sớm.

Sau khi gục xuống đất, người đàn ông cố gắng ngồi dậy nhưng không được. Qua vài phút nằm bất động, may mắn, người đàn ông này đã có thể đứng dậy và di chuyển bình thường.

Đoạn video nhanh chóng nhận được nhiều sự quan tâm, không ít người bày tỏ lo sợ: Tình trạng đó là gì, có phải dấu hiệu của đột quỵ? Có nên tiếp tục tập thể dục vào buổi sáng hay không?

Tiến sĩ - bác sĩ Bạch Thanh Thủy, khoa Khám bệnh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết qua xem video, bệnh nhân tập thể dục quá sớm. Lúc này thời tiết còn lạnh, có thể dẫn đến tình trạng co thắt mạch máu gây thiếu máu não, thậm chí tăng huyết áp và gây xuất huyết não.

“Khả năng cao người trong video bị cơn thiếu máu não tạm thời, một tình trạng gián đoạn cung cấp máu lên não tạm thời, không gây tổn thương não vĩnh viễn. Trong cơn, bệnh nhân có triệu chứng giống như đột quỵ, có thể bao gồm mất ý thức, liệt tay, chân cùng bên, chóng mặt, nói ngọng, méo miệng… nhưng khi tuần hoàn não được khôi phục, bệnh nhân sẽ trở lại bình thường”, bác sĩ Thanh Thủy cho hay.

Cảnh báo phát hiện ung thư sớm từ dấu hiệu trên móng tay

Theo bác sĩ Thủy, đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm đột quỵ thiếu máu não hoặc bệnh lý tim mạch. Ở người có nguy cơ tim mạch, việc gắng sức vào sáng sớm có thể tạo áp lực đột ngột lên hệ tuần hoàn, làm xuất hiện rối loạn nhịp tim. Nếu rối loạn nhịp xảy ra ở mức độ nặng, người bệnh có thể bị tụt huyết áp, thậm chí khởi phát cơn đau thắt ngực.

Bác sĩ cũng nhấn mạnh rằng việc đứng lên đi lại ngay sau vài phút đổ gục như trên video là không thực sự an toàn. Thay vào đó, bệnh nhân nên vào giường nằm, kiểm tra xem cơ thể có bất thường gì khác hay không; tiến hành đo huyết áp; nếu bị lạnh thì nên ủ ấm, uống nước ấm và nhanh chóng đến bệnh viện để được kiểm tra tình trạng sức khỏe.

Thời gian tập thể dục an toàn là khi nào?
Bác sĩ Thủy cảnh báo, tập thể dục quá sớm (khoảng 4 giờ) có thể gây một số tác hại như: Tăng nguy cơ tim mạch, đột quỵ, hạ đường huyết, mệt mỏi… Để giảm thiểu rủi ro, mọi người nên lưu ý một số vấn đề sau:

Nên thức dậy trước khi tập khoảng 30 phút để cơ thể có thể thích nghi với môi trường sáng sớm.
Khởi động nhẹ nhàng, làm nóng cơ thể trước khi tập 10-15 phút.
Có thể ăn nhẹ trước khi tập để tránh hạ đường huyết.
“Không có khuyến cáo cụ thể về việc tập thể dục vào thời gian nào là tốt nhất cho tất cả mọi người. Các yếu tố quan trọng để xem xét là tuổi tác, nhịp sinh học, bệnh lý nền, hoàn cảnh cá nhân… Do đó, cần căn cứ vào những điều trên hoặc tư vấn của bác sĩ để chọn cho mình thời gian tập thể dục phù hợp. Khi tập thể dục, nếu phát hiện bất cứ khó chịu bất thường nào như chóng mặt, đau đầu hoặc các triệu chứng của cơn thiếu máu não thoáng qua, cần dừng ngay. Ngoài ra, nên kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt là những người có yếu tố nguy cơ đột quỵ như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, béo phì, tiểu đường...”, bác sĩ Thanh Thủy khuyên.

Khủng hoảng tại eo biển Hormuz đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào vòng xoáy bất ổn, nhưng Trung Quốc vẫn cho thấy khả năng chống chịu đáng kể nhờ chiến lược chuẩn bị từ sớm.


Một nhà máy lọc dầu ở Thanh Đảo, Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh: Getty Images

Theo trang Al Jazeera, việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz tiếp tục làm rung chuyển thị trường dầu khí toàn cầu, khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Tehran bước sang tháng thứ hai.

Trong khi đó, tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc duy trì các đợt tấn công mạnh nhằm vào Iran trong vòng hai đến ba tuần tới ngay lập tức kích hoạt làn sóng tăng giá mới trên thị trường năng lượng. Giá dầu Brent sáng ngày 2/4 tăng vọt lên 106,16 USD/thùng, tăng khoảng 5% so với một ngày trước đó, sau khi từng vượt ngưỡng 116 USD hồi đầu tuần - mức phản ánh rõ nét tâm lý bất ổn của thị trường.

Trong bối cảnh nhiều nền kinh tế buộc phải mở kho dự trữ chiến lược để hạ nhiệt cú sốc giá năng lượng, Trung Quốc nổi lên như một trường hợp tương đối đặc biệt. Dù phụ thuộc lớn vào nguồn dầu từ Iran và Trung Đông, Bắc Kinh dường như vẫn duy trì được mức độ ổn định nhất định. Tuy nhiên, khả năng “miễn nhiễm” này, nếu có, cũng chỉ mang tính tương đối.

Trung Quốc có thực sự “miễn nhiễm” với cú sốc năng lượng?

Trên thực tế, hơn một nửa lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc đến từ Trung Đông, trong đó Iran giữ vai trò then chốt. Theo dữ liệu từ Kpler, năm 2025, Trung Quốc mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran, tương đương 1,4 triệu thùng/ngày trong tổng số 10,4 triệu thùng/ngày nhập khẩu bằng đường biển.

Khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran ngày 28/2 và Tehran nhanh chóng phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu khí toàn cầu - Bắc Kinh thực tế đã có sự chuẩn bị từ trước.

Từ nhiều năm trước, Trung Quốc đã từng bước chuẩn bị cho kịch bản gián đoạn nguồn cung năng lượng. Năm 2021, Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh yêu cầu phải “tự chủ an ninh năng lượng”, đặt nền tảng cho một loạt chính sách dài hạn. Trong đó, đáng chú ý là việc tận dụng các nhà máy lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ, thường được gọi là “nhà máy ấm trà”, như một công cụ linh hoạt để hấp thụ nguồn dầu giá rẻ từ các quốc gia chịu trừng phạt như Iran, Nga và Venezuela.

“Nhà máy ấm trà” - công cụ linh hoạt nhưng nhiều rủi ro

Các nhà máy lọc dầu “ấm trà” - những cơ sở tư nhân quy mô nhỏ, tập trung chủ yếu tại tỉnh Sơn Đông. Những nhà máy này đã trở thành một mắt xích quan trọng trong cấu trúc năng lượng của Trung Quốc. Với lợi thế hoạt động độc lập và linh hoạt, họ có thể nhập khẩu dầu bị chiết khấu sâu do lệnh trừng phạt, qua đó vừa đảm bảo nguồn cung, vừa giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế.

Những cơ sở này chiếm khoảng 1/4 công suất lọc dầu của Trung Quốc, nhưng hoạt động với biên lợi nhuận rất thấp, khiến chúng đặc biệt nhạy cảm với biến động giá.

Trong điều kiện bình thường, các cơ sở này giúp tăng nguồn cung và cải thiện biên lợi nhuận. Khi khủng hoảng xảy ra, chúng đóng vai trò như “vùng đệm linh hoạt” nhờ tận dụng các dòng dầu giá rẻ. Tuy nhiên, khi giá tăng cao và ưu đãi biến mất, chính các nhà máy này lại chịu áp lực lớn, buộc phải cắt giảm hoạt động.

Đây cũng là lý do Mỹ từng áp đặt trừng phạt đối với một số nhà máy loại này vì liên quan đến dầu Iran.

Tác dụng có giới hạn

Dù giúp Trung Quốc giảm sốc trong ngắn hạn, các “nhà máy ấm trà” không phải giải pháp lâu dài.

Theo chuyên gia Muyu Xu taị Viện Nghiên cứu Kpler, nhập khẩu dầu bằng đường biển của Trung Quốc trong tháng 3 đã giảm xuống 10,19 triệu thùng/ngày, từ mức 11,51 triệu thùng/ngày của tháng 2. Đáng lưu ý, phần lớn số hàng cập cảng trong giai đoạn này thực chất đã được vận chuyển trước khi xung đột bùng phát, đồng nghĩa với việc tác động thực sự của khủng hoảng nhiều khả năng sẽ bộc lộ rõ hơn trong các tháng tiếp theo.

Với hơn một nửa nguồn cung phụ thuộc vào Trung Đông - khu vực đang chịu gián đoạn nghiêm trọng - Trung Quốc được dự báo sẽ đối mặt với sự suy giảm đáng kể về nguồn cung trong ngắn hạn. Dù lượng dầu Iran đang neo đậu ngoài Vịnh Ba Tư ước tính khoảng 165 triệu thùng, tương đương vài tháng nhập khẩu, con số này khó có thể trở thành giải pháp lâu dài. Đồng thời, dòng chảy dầu từ Nga thông qua các mạng lưới vận chuyển không chính thức cũng đứng trước nguy cơ suy yếu, trong khi giá cao khiến các nhà máy tư nhân dè dặt hơn trong việc ký hợp đồng mới.

Trong bối cảnh đó, Bắc Kinh không chỉ dựa vào một công cụ duy nhất, mà triển khai đồng thời nhiều “quân bài” để giảm thiểu rủi ro. Việc tích trữ dầu quy mô lớn trong những năm qua đã tạo ra một lớp đệm quan trọng. Tính đến đầu năm 2026, kho dự trữ chiến lược của Trung Quốc ước đạt khoảng 1,2 tỷ thùng, tương đương hơn 100 ngày nhập khẩu, phần lớn được tích lũy từ các nguồn dầu giá rẻ bị trừng phạt.

Song song, Trung Quốc tiếp tục tận dụng cái gọi là “đội tàu bóng tối” - mạng lưới tàu chở dầu cũ, thường không có bảo hiểm và sử dụng nhiều biện pháp che giấu hành trình - để duy trì dòng chảy năng lượng từ Nga và Iran. Bên cạnh đó, việc gia tăng nhập khẩu qua đường ống từ Nga cũng giúp giảm phụ thuộc vào các tuyến hàng hải dễ bị gián đoạn.

Ngay cả trong điều kiện eo biển Hormuz bị phong tỏa, Trung Quốc vẫn tìm cách duy trì một phần lưu thông. Iran đã cho phép một số tàu của các quốc gia được coi là “thân thiện”, trong đó có Trung Quốc, đi qua khu vực này, giúp Bắc Kinh phần nào giảm áp lực nguồn cung trong ngắn hạn.

Tổng thể, cách tiếp cận của Trung Quốc phản ánh một chiến lược năng lượng mang tính hệ thống, được xây dựng để đối phó với những cú sốc địa chính trị. Việc kết hợp giữa tích trữ quy mô lớn, chấp nhận các kênh cung ứng phi truyền thống và duy trì các công cụ linh hoạt như “nhà máy ấm trà” đã tạo cho nước này dư địa xoay xở lớn hơn so với nhiều nền kinh tế khác.

Dù vậy, những biện pháp này không thể giúp Trung Quốc hoàn toàn đứng ngoài tác động của khủng hoảng. Khi giá dầu tiếp tục neo ở mức cao và nguồn cung toàn cầu bị siết chặt, áp lực lên nền kinh tế lớn thứ hai thế giới nhiều khả năng sẽ gia tăng. Điều Bắc Kinh có được không phải là sự miễn nhiễm, mà là khả năng thích ứng tốt hơn trong một trật tự năng lượng ngày càng bất ổn.

Tuy vậy, khi giá dầu tiếp tục tăng và nguồn cung bị siết chặt, ngay cả nền kinh tế lớn thứ hai thế giới cũng khó có thể đứng ngoài hoàn toàn.

VietBF@sưu tập

Không chỉ thuốc lá hay rượu bia, nhiều thực phẩm quen thuộc như thịt chế biến, đồ chiên rán hay nước ngọt cũng có thể âm thầm làm tăng nguy cơ ung thư miệng nếu ăn thường xuyên.
Ung thư miệng có thể phát triển ở bất kỳ vị trí nào trong khoang miệng, chẳng hạn môi, nướu, lưỡi hay vòm miệng. Khởi nguồn của căn bệnh bắt đầu từ những sai sót trong mã di truyền (DNA) của các tế bào vảy, khiến chúng thoát khỏi sự kiểm soát của cơ thể và nhân lên mất kiểm soát.

Bên cạnh những tác nhân kinh điển như thuốc lá hay rượu bia, các nghiên cứu quốc tế từ Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) và Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF) đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về chế độ ăn uống. Một số thực phẩm quen thuộc có khả năng gây kích ứng niêm mạc, kích hoạt các phản ứng viêm mạn tính - "mảnh đất màu mỡ" để tế bào ác tính hình thành. Đáng ngại hơn, quá trình này diễn ra âm thầm thông qua sự tích lũy độc tính qua nhiều năm, khiến người bệnh chủ quan cho đến khi xuất hiện các tổn thương thực thể.

Thịt chế biến sẵn
Theo Eating Well, các loại thịt chế biến sẵn như thịt nguội, thịt xông khói, xúc xích và lạp xưởng nằm trong số những yếu tố nguy cơ gây ung thư được ghi nhận rõ ràng nhất. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phân loại chúng là chất gây ung thư nhóm 1, và nghiên cứu cho thấy việc thường xuyên ăn chúng cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư khoang miệng.

Thịt chế biến sẵn chứa nitrit và nitrat được sử dụng để bảo quản, khi tiêu thụ sẽ chuyển hóa thành các hợp chất gây ung thư. Không chỉ vậy, quá trình hun khói và bảo quản còn tạo ra các chất độc như PAHs, có khả năng gây đột biến DNA.

Rượu bia
Uống nhiều rượu bia có thể ảnh hưởng đến sức khỏe theo nhiều cách - bao gồm cả việc làm tăng nguy cơ ung thư miệng. Quỹ Sức khỏe Răng miệng Anh cho biết việc uống rượu quá mức có liên quan đến 34% các trường hợp ung thư miệng, khiến nó trở thành một trong những nguyên nhân chính gây ra căn bệnh này.

Theo nghiên cứu năm 2025 được công bố trên tạp chí BMJ, ngay cả lượng rượu tiêu thụ hàng ngày thấp, khoảng 9 ml, cũng làm tăng 50% nguy cơ mắc ung thư miệng. Đặc biệt, khi kết hợp với hút thuốc, nguy cơ có thể tăng lên nhiều lần do rượu làm tăng khả năng hấp thụ chất độc từ thuốc lá qua niêm mạc miệng.

Uống rượu quá mức là yếu tố nguy cơ chính gây ung thư miệng, nhưng nhận thức về vấn đề này vẫn còn thấp đáng báo động. "Nhiều người uống nhiều rượu có thể không nhận ra tác động nghiêm trọng của nó đối với sức khỏe răng miệng của họ", tiến sĩ Nigel Carter, Giám đốc điều hành của Quỹ Sức khỏe Răng miệng Anh, nhận định. "Bằng cách giảm lượng rượu tiêu thụ và khám răng định kỳ, bạn có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc ung thư miệng và cải thiện sức khỏe tổng thể".

Đồ nướng, chiên rán
Các món nướng cháy cạnh hoặc chiên ngập dầu ở nhiệt độ cao tưởng chừng hấp dẫn nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn. Tiến sĩ Veena Vats, bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng, thành viên của trường Cao đẳng Phẫu thuật Mỹ (FACS), cho biết thực phẩm chiên rán có liên quan trực tiếp đến ung thư dạ dày, trực tràng và đại tràng, và các nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ ung thư vòm họng tăng nhẹ ở nam giới thường xuyên ăn chế độ ăn giàu thực phẩm chiên rán.

Giống thịt nướng và thịt hun khói, chiên ở nhiệt độ cao tạo ra các hợp chất có hại có thể làm tổn thương DNA trong mô miệng. Thực phẩm chiên rán cũng góp phần vào chế độ ăn uống gây viêm, và viêm mạn tính là một trong những điều kiện chính khiến ung thư dễ phát triển theo thời gian.

Ngoài ra, dầu bị đun nóng nhiều lần còn sinh ra các sản phẩm oxy hóa gây hại cho tế bào. Việc tiêu thụ thường xuyên không chỉ ảnh hưởng đến tim mạch mà còn làm tăng nguy cơ ung thư, trong đó có ung thư miệng.

Thực phẩm quá nóng hoặc quá cay
Ăn nhiều thực phẩm cay, quá nóng và gây kích ứng như ớt, hành tây, tỏi, gừng, mù tạt, nước chanh, giấm... có thể làm tăng nguy cơ ung thư miệng. Những thực phẩm này dễ gây kích ứng quá mức niêm mạc miệng lặp đi lặp lại và làm tăng nguy cơ tổn thương. Điều này buộc tế bào phải tái tạo liên tục, làm tăng nguy cơ xuất hiện đột biến.

Đồ uống có đường
Theo Health, nghiên cứu được công bố trên tạp chí y học JAMA Otolaryngology-Head & Neck Surgery của nhóm nghiên cứu từ Đại học Washington và Trung tâm Ung thư Fred Hutch (Mỹ) cho thấy việc tiêu thụ một hoặc nhiều đồ uống có đường mỗi ngày làm tăng nguy cơ ung thư miệng ở phụ nữ lên gần gấp 5 lần so với người không uống đồ uống này.

Lý do có thể là việc tiêu thụ quá nhiều siro ngô có hàm lượng fructose cao gây viêm nhiễm trong miệng, phá vỡ sự cân bằng của vi khuẩn trong miệng và làm trầm trọng thêm bệnh nướu răng. Tất cả điều này có thể tạo ra môi trường thuận lợi cho ung thư phát triển.

VietBF@ sưu tập

Dự án xây dựng phòng khiêu vũ trị giá hơn 400 triệu USD tại Nhà Trắng của Tổng thống Trump thu hút sự chú ý không chỉ vì quy mô lớn, mà còn bởi những gì nằm bên dưới công trình này.


Ông Trump cầm bản phối cảnh dự án hiện đại hóa Cánh Đông trên chuyên cơ Air Force One hôm 29-3 - Ảnh: AFP

Theo các thông tin được công bố, bề nổi của dự án phòng khiêu vũ đầy hoành tráng này thực chất chỉ là "lớp vỏ" cho một tổ hợp quân sự ngầm quy mô lớn đang được xây dựng thay thế Trung tâm Điều hành khẩn cấp Tổng thống (PEOC) từ thời Thế chiến 2.

Phòng khiêu vũ trên mặt đất, tổ hợp quân sự bên dưới
Trong khi công chúng chủ yếu chú ý đến phòng khiêu vũ trị giá hàng trăm triệu USD, phần phức tạp và tốn kém hơn của dự án lại nằm sâu dưới lòng đất Nhà Trắng.

Các đội thi công đã đào bới trong nhiều tuần để tháo dỡ PEOC - cơ sở được xây dựng từ thời Thế chiến 2 nhằm bảo vệ Tổng thống và các quan chức cấp cao trong tình huống khẩn cấp.

Đây từng là nơi các lãnh đạo Mỹ trú ẩn trong vụ khủng bố ngày 11-9-2001, cũng như trong các cuộc biểu tình năm 2020.

Theo kế hoạch, cơ sở này sẽ được thay thế bằng một tổ hợp ngầm mới, lớn hơn, sâu hơn và hiện đại hơn.

Tổng thống Trump cho biết công trình sẽ bao gồm các hầm trú bom, bệnh viện và các cơ sở y tế quy mô lớn, cùng hệ thống liên lạc bảo mật tối tân và khả năng phòng vệ trước các mối đe dọa như vũ khí sinh học.

Đáng chú ý, phòng khiêu vũ phía trên không chỉ mang tính nghi lễ, mà còn được thiết kế để đóng vai trò bảo vệ cho tổ hợp ngầm.

Theo mô tả của ông Trump, công trình này sẽ được trang bị kính chống đạn và có khả năng chống lại các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái hoặc các mối đe dọa khác từ bên ngoài.

Vì vậy, chính quyền Mỹ đã lập luận dự án này không đơn thuần là một công trình kiến trúc, mà còn gắn trực tiếp với yêu cầu an ninh. Sở Mật vụ Mỹ cũng cảnh báo rằng việc gián đoạn thi công có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ Tổng thống, trong bối cảnh các hạng mục nâng cấp an ninh vẫn chưa hoàn tất.

Tuy nhiên nhiều chi tiết quan trọng về dự án vẫn chưa được công bố, bao gồm vai trò cụ thể của các nhánh quân đội, chi phí vận hành cũng như các thông số kỹ thuật. Các quan chức Nhà Trắng cho biết một số nội dung thuộc diện tuyệt mật và không thể chia sẻ công khai.

Trước đó, Tổng thống Trump đã cam kết chi trả chi phí - ước tính hơn 400 triệu USD - bằng nguồn tài trợ tư nhân, thay vì tiền thuế của người dân.

Được duyệt quy hoạch nhưng vướng phán quyết tòa án
Ở diễn biến mới nhất, dự án đã được Ủy ban Quy hoạch thủ đô quốc gia (NCPC) thông qua ngày 2-4 với tỉ lệ 8-1, hoàn tất bước phê duyệt về mặt quy hoạch.

Ông Trump đã bày tỏ sự biết ơn trước phán quyết này trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social tối cùng ngày, viết rằng: "Khi hoàn thành, đây sẽ là phòng khiêu vũ lớn nhất và đẹp nhất cùng loại trên thế giới".

Tuy nhiên, việc được phê duyệt quy hoạch không đồng nghĩa với việc công trình có thể được triển khai xây dựng ngay lập tức.

Theo kế hoạch, phòng khiêu vũ sẽ được xây dựng trên nền Cánh Đông Nhà Trắng - khu vực từng là văn phòng của Đệ nhất phu nhân và đã bị phá dỡ từ tháng 9 năm ngoái. Công trình có diện tích hơn 8.300m² và được ông Trump cam kết tài trợ bằng nguồn tiền tư nhân.

Tổng thống Mỹ cũng nhiều lần nhấn mạnh rằng Nhà Trắng cần một không gian đủ lớn để tổ chức các sự kiện cấp nhà nước như quốc yến, thay vì phải sử dụng các giải pháp tạm thời như trước đây.

Dù đã được "bật đèn xanh" về quy hoạch, việc thi công vẫn bị đình trệ. Trước đó ngày 31-3, Thẩm phán liên bang Richard Leon đã ra lệnh tạm dừng dự án, cho rằng Tổng thống chỉ là "người quản lý" Nhà Trắng chứ không phải chủ sở hữu, và những thay đổi quy mô lớn cần phải được Quốc hội phê chuẩn.

Lệnh dừng thi công được trì hoãn hai tuần để chính quyền có thời gian kháng cáo, nhưng vẫn khiến tương lai dự án trở nên bất định.

VietBF@sưu tập

Việc 2 chiến đấu cơ Mỹ liên tiếp bị bắn hạ trên không phận Iran làm dấy lên nghi vấn về tuyên bố "làm chủ bầu trời" của Washington.
Diễn biến mới nhất trong cuộc xung đột giữa liên quân Mỹ-Israel và Iran đánh dấu bước ngoặt đáng chú ý khi các chiến đấu cơ Mỹ lần lượt bị bắn rơi, kéo theo những hệ lụy cả về quân sự lẫn chính trị.

Một thành viên phi hành đoàn trong vụ bắn rơi máy bay chiến đấu Mỹ trong không phận Iran hôm 3/4 đã được giải cứu và đang điều trị y tế, trong khi số phận của người còn lại vẫn chưa được xác định, theo CNN.

Iran nhắm bắn chiến đấu cơ Mỹ gần eo biển Hormuz Truyền thông nhà nước Iran cho biết hệ thống phòng không đã khai hỏa vào một máy bay A-10 bị coi là “đối phương” tại vùng biển phía nam gần eo biển Hormuz. Cùng ngày, New York Times đưa tin thêm một chiến đấu cơ Mỹ gặp nạn ở khu vực Vịnh, phi công duy nhất đã được giải cứu.
Trong một vụ bắn hạ chiến đấu cơ Mỹ khác, phi công đã kịp thời điều khiển máy bay ra khỏi không phận Iran trước khi nhảy dù và được cứu hộ an toàn, sự cố này tiếp tục làm dấy lên những lo ngại về mức độ rủi ro mà lực lượng Mỹ đang phải đối mặt.

Thách thức đối với không quân Mỹ
Các sự cố này đã trực tiếp đặt dấu hỏi đối với những tuyên bố trước đó của chính quyền Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth về khả năng kiểm soát hoàn toàn không phận Iran.


Tổng thống Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth nhiều lần tuyên bố Mỹ "làm chủ bầu trời" trong vùng chiến sự. Ảnh: Reuters.
Trong một cuộc họp báo ngày 4/3, ông Hegseth từng khẳng định: "Trong vòng chưa đầy một tuần, hai lực lượng không quân mạnh nhất thế giới sẽ hoàn toàn kiểm soát bầu trời Iran" đồng thời mô tả đây là "không phận không bị tranh chấp".

"Iran sẽ không thể làm gì để thay đổi điều đó", bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nói thêm. Tuy nhiên, các diễn biến mới đã cho thấy thực tế phức tạp hơn nhiều so với những nhận định mang tính tuyệt đối này.

Về phía Tổng thống Trump, ông nhiều lần nhấn mạnh ưu thế áp đảo của Mỹ trên không. Trong một phát biểu ngày 24/3, người đứng đầu Nhà Trắng nói: "Chúng tôi có máy bay bay trên Tehran và nhiều khu vực khác của họ; họ không thể làm gì được". Thậm chí, ông còn khẳng định Mỹ có thể tấn công các cơ sở hạ tầng quan trọng của Iran mà "không gặp bất kỳ sự cản trở nào".

Không chỉ dừng lại ở đó, ông Trump từng tuyên bố Iran "không có hải quân, không có quân đội, không có không quân" và "không có hệ thống phòng không", đồng thời cho rằng radar của nước này đã "bị phá hủy hoàn toàn". Tuy nhiên, việc hai máy bay Mỹ bị bắn hạ đã làm suy giảm đáng kể độ tin cậy của những nhận định này.

Nhà nghiên cứu Phyllis Bennis thuộc Viện nghiên cứu Chính sách chính trị nhận định việc một máy bay chiến đấu của Mỹ bị bắn rơi cùng nỗ lực tìm kiếm một, thậm chí có thể hai phi công mất tích sẽ khiến Nhà Trắng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc thuyết phục người dân Mỹ ủng hộ cuộc chiến với Iran, kể cả trong nhóm cử tri ủng hộ phong trào MAGA của Tổng thống Trump.

"Tôi cho rằng điều này sẽ đặc biệt khó giải thích đối với Nhà Trắng, nhất là khi trong những ngày gần đây họ đã nhấn mạnh rất nhiều vào các tuyên bố, mà đến thời điểm này rõ ràng là không chính xác, rằng Mỹ kiểm soát bầu trời Iran,” bà Bennis nói với Al Jazeera.

"Chúng ta chưa biết chính xác Iran vẫn còn những năng lực nào, nhưng rõ ràng họ vẫn có thể sử dụng chúng; họ vẫn duy trì được một số khả năng phòng thủ trước các cuộc tấn công", bà Bennis nói.

Theo bà, sự cố này sẽ có "tác động rất đáng kể" đối với dư luận Mỹ, đặc biệt là nhóm cử tri MAGA, lực lượng vốn phần lớn ủng hộ cuộc chiến cho đến nay.

"Việc họ có tiếp tục ủng hộ hay không - khi biết rằng máy bay Mỹ đang bị bắn hạ, phi công có thể mất tích, và chúng ta chưa rõ điều gì sẽ xảy ra với một hoặc có thể hai phi công chưa được tìm thấy - sẽ làm thay đổi cục diện", bà nói. "Tôi không cho rằng điều này nhất thiết làm thay đổi cục diện quân sự nhưng chắc chắn sẽ làm thay đổi cục diện tuyên truyền".

Iran tuyên bố bắn hạ tiêm kích đối phương trên eo biển Hormuz IRGC cũng công bố một video được cho là ghi lại khoảnh khắc một tiêm kích "của đối phương" bị tấn công ở phía nam đảo Qeshm và rơi xuống biển. Tuy nhiên, quân đội Mỹ đã bác bỏ thông tin này.
Đây không phải lần đầu tiên chính quyền Mỹ bị cho là phóng đại mức độ thành công quân sự. Trước đó, sau các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạt nhân của Iran, Tổng thống Trump từng tuyên bố chương trình hạt nhân của nước này đã bị "xóa sổ hoàn toàn". Tuy nhiên, các đánh giá tình báo sau đó lại cho thấy năng lực này chưa bị loại bỏ triệt để.

Tương tự, những tuyên bố về việc phá hủy hoàn toàn các bệ phóng tên lửa của Iran cũng bị nghi ngờ là chưa phản ánh đúng thực tế. Một số báo cáo cho thấy lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn duy trì được khoảng một nửa năng lực ban đầu.

Quy trình Mỹ tìm kiếm phi hành đoàn
Khi một phi hành đoàn tiêm kích thuộc Không quân Mỹ phải nhảy dù, đặc biệt là trên lãnh thổ đối phương, toàn bộ trung tâm điều hành quân sự giám sát nhiệm vụ sẽ tập trung tối đa vào việc tìm kiếm và giải cứu nhanh nhất có thể. Thông tin này được một phi công C-17 nghỉ hưu, từng là Giám đốc Trung tâm Giải cứu Nhân sự tại Iraq năm 2008, chia sẻ với CNN.

Tiến sĩ Ravi Chaudhary, cựu Trợ lý Bộ trưởng Không quân dưới thời chính quyền Biden, cho biết các khí tài sẽ được điều động để yểm trợ trên không cho nỗ lực cứu hộ. Lực lượng tình báo có nhiệm vụ xác định hiện trường máy bay rơi, trong khi các đơn vị khác sẵn sàng tấn công để bảo vệ lực lượng giải cứu. Đây là một sự phối hợp quy mô lớn nhằm đảm bảo đưa quân nhân về nhà an toàn.

Các thành viên phi hành đoàn phải trải qua huấn luyện chuyên sâu không chỉ về kỹ thuật nhảy dù an toàn mà còn về kỹ năng sinh tồn tại lãnh thổ đối phương. Dù phi hành đoàn hai người thường nhảy dù gần như đồng thời, họ vẫn có thể bị tách rời do gió và các yếu tố ngoại cảnh khác sau khi rời máy bay.

Ông Chaudhary nhấn mạnh đội giải cứu nhân sự sở hữu các phương thức tinh vi để định vị chính xác vị trí máy bay gặp nạn và phi hành đoàn.

Đối với phi hành đoàn, yếu tố sống còn là nhanh chóng di chuyển đến vị trí an toàn và đảm bảo được lực lượng cứu hộ nhận diện qua hình ảnh hoặc liên lạc. Hành động này phải được thực hiện tuyệt đối bảo mật để không làm lộ vị trí trước lực lượng đối phương.

Hoạt động huấn luyện trong các kịch bản này tuân theo quy trình SERE: Sinh tồn, lẩn tránh, kháng cự và trốn thoát. Bước đầu tiên là đảm bảo thể trạng ổn định, kiểm tra thiết bị và tìm nơi ẩn nấp. Bước thứ hai yêu cầu sử dụng các chiến thuật ẩn mình để tránh đối phương hoặc dân địa phương nhằm thiết lập liên lạc với đội cứu hộ.

Ông Chaudhary khẳng định sẽ không ai được rút về cho đến khi tìm thấy thành viên cuối cùng của phi hành đoàn. Đó là cốt lõi trong nhiệm vụ của lực lượng cứu hộ, bất chấp những rủi ro nguy hiểm mà họ phải đối mặt.

VietBF@ sưu tập

Một báo cáo từ Trung tâm Khí tượng chuyên ngành ASEAN cảnh báo số lượng điểm nóng cháy rừng tại Indonesia và Malaysia đang ở mức cao nhất trong 7 năm qua
Bộ Y tế Campuchia hôm 3-4 khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết để bảo vệ sức khỏe và sự an toàn của mình khi nhiệt độ khắp nước dự kiến đạt từ 37°C-41°C trong những ngày tới.

Theo tờ Khmer Times, các quan chức cho biết những đợt nắng nóng bất thường này do biến đổi khí hậu gây ra và tiềm ẩn những rủi ro đáng kể đối với người dân, nhất là người già, trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người lao động ngoài trời, vận động viên và những người mắc bệnh mạn tính. Cơ quan này cũng cảnh báo về rủi ro say nắng, mất nước, gia tăng các vấn đề về tim mạch, thận, stress, chuột rút và các bệnh truyền nhiễm gia tăng do nắng nóng.

Nắng nóng tấn công Đông Nam Á
Trong khi đó, Cục Khí tượng Thái Lan (TMD) hôm 2-4 phát cảnh báo về thời tiết nắng nóng trên khắp đất nước, với nhiệt độ dự kiến lên tới 42°C ở một số khu vực miền Trung. Trong khi đó, khu vực phía Bắc được khuyến cáo đề phòng giông bão rải rác ở một số vùng, cùng với hiện tượng trời mù vào ban ngày do ô nhiễm bụi mịn, gây nhiều tác động đến sức khỏe.


Người dân tìm cách che nắng khi đi đường tại thủ đô Bankok – Thái Lan hôm 30-3 Ảnh: EPA

Nắng nóng cũng làm gia tăng nỗi lo về tình trạng cháy rừng ở một số quốc gia Đông Nam Á khác. Một báo cáo từ Trung tâm Khí tượng chuyên ngành ASEAN cảnh báo số lượng điểm nóng cháy rừng tại Indonesia và Malaysia đang ở mức cao nhất trong 7 năm qua - với 825 điểm âm ỉ cháy được ghi nhận chỉ trong tháng 3. Điều này làm tăng nguy cơ xảy ra tình trạng khói mù nghiêm trọng trong khu vực trong những tháng tới.

Cháy rừng và cháy đất, cùng với khói mù dày đặc do chúng gây ra, là vấn đề gần như thường niên ở khắp Đông Nam Á, làm gián đoạn du lịch, gây ra các bệnh về đường hô hấp và gây thiệt hại hàng tỉ USD cho các nền kinh tế địa phương. Các nhà dự báo đang lo lắng rằng tình trạng khô hạn sắp tới có thể dẫn đến kịch bản tồi tệ tương tự năm 2015. Khi đó, các đám cháy trên diện rộng đã kích hoạt tình trạng khẩn cấp khói mù trong khu vực, gây thiệt hại ước tính 16 tỉ USD, buộc nhiều trường học phải đóng cửa, làm gián đoạn các chuyến bay và bùng phát căng thẳng ngoại giao giữa các nước láng giềng.

Còn tại Nam Á, Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD) trong tuần này cảnh báo số ngày nắng nóng cực đoan trong mùa nóng từ tháng 4 đến tháng 6 năm nay sẽ cao hơn mức bình thường tại nhiều khu vực, làm gia tăng rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng và các dịch vụ thiết yếu. Cục Khí tượng Bangladesh cũng dự báo sẽ xuất hiện 2-4 đợt nắng nóng trong tháng 4, trong đó có khả năng 2 đợt gây ra nắng nóng gay gắt.

VietBF@sưu tập

Quan chức Mỹ xác nhận tiêm kích nước này bị bắn hạ tại Iran vào ngày thứ 35 của xung đột. Việc các khí tài hiện đại bị vô hiệu hóa đang đẩy chính quyền Tổng thống Trump vào tình thế đối ngoại và quân sự phức tạp.

Theo thông tin từ truyền thông nhà nước Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) khẳng định đã bắn hạ một chiếc tiêm kích tàng hình F-35 và một chiếc F-15E của quân đội Mỹ vào ngày 3/4. Đây là lần thứ hai kể từ khi chiến sự bùng nổ, Tehran tuyên bố hạ được F-35 - loại tiêm kích tàng hình hiện đại bậc nhất thế giới.

Iran treo thưởng bắt sống phi công Mỹ
Các nguồn tin từ hãng thông tấn Tasnim (Iran) và truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ ngày 3/4 cho biết, một chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn quy mô lớn đang diễn ra sau khi tiêm kích Mỹ bị bắn hạ. Trong khi đó, chính quyền địa phương Iran đã phát lệnh truy quét và treo thưởng nhằm bắt giữ phi công.

Truyền hình địa phương Iran đưa tin chính quyền nước này đang treo thưởng cho bất kỳ cá nhân nào bắt sống được phi công Mỹ. Tại tỉnh Kohgiluyeh, lực lượng cảnh sát đã chính thức kêu gọi người dân hỗ trợ tìm kiếm và bắt giữ "kẻ xâm lược".

Một số nguồn tin tình báo khu vực nghi ngờ phi công có thể đã rơi vào tay các đơn vị quân đội Iran đang chốt chặn tại vùng biên.


Thông tin về tiêm kích F-35.
Cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định đã bắn rơi chiếc tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II thứ hai của Mỹ bằng hệ thống phòng không tiên tiến nội địa tại miền Trung Iran. Chiếc F-35 được cho là thuộc phi đội đóng tại căn cứ Lakenheath.

IRGC cho rằng vụ nổ quá lớn khiến khả năng phi công sống sót là rất thấp. Tuy nhiên, các báo cáo độc lập từ Tasnim lại xác nhận có dấu hiệu phi công đã kịp thoát hiểm trước khi máy bay va chạm mặt đất.

Dù Washington chưa đưa ra xác nhận chính thức về chủng loại máy bay, các phân tích kỹ thuật đang củng cố báo cáo từ phía Iran.

Bằng chứng hiện trường
CNN dẫn nguồn tin từ ba quan chức Mỹ xác nhận ít nhất một máy bay chiến đấu đã bị bắn rơi.

Phân tích hình ảnh ghế máy bay bị hư hại tại hiện trường cho thấy thiết kế hoàn toàn tương đồng với loại ghế thoát hiểm trang bị trên tiêm kích F-15E. Các mảnh vỡ được tìm thấy cũng trùng khớp với thông số kỹ thuật của loại máy bay này.

Hiện vẫn chưa có thông tin chính xác về số phận và vị trí của các phi công Mỹ. Lầu Năm Góc đang gấp rút triển khai chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn (SAR) để xác định vị trí của hai phi công.

Theo ghi nhận của phóng viên Tasnim, quân đội Mỹ đang huy động nhiều trực thăng Black Hawk, máy bay vận tải C-130 Hercules và các thiết bị bay không người lái (UAV) trinh sát để rà soát khu vực miền Trung Iran.

Mặc dù các phi công chiến đấu thường được trang bị hệ thống định vị GPS, nhưng phạm vi tìm kiếm hiện tại cho thấy phía Mỹ dường như không nắm được tọa độ chính xác. Có nhiều dấu hiệu cho thấy phi công đã nhảy dù thành công và tiếp đất trong lãnh thổ Iran, song vị trí cụ thể vẫn là một ẩn số.

Tuy nhiên, địa hình tác chiến đang gây ra nhiều trở ngại lớn. Các cuộc đụng độ đang diễn ra tại khu vực giáp ranh giữa ba tỉnh vùng biên, bao gồm Khuzestan và Lorestan.

Năng lực phòng không Iran mâu thuẫn với tuyên bố của ông Trump
Sự việc này đã phơi bày một thực tế khác biệt hoàn toàn với những tuyên bố trước đó của Tổng thống Donald Trump. Ông từng khẳng định lưới lửa phòng không của Iran về cơ bản đã bị "xóa sổ". Tuy nhiên, việc tiêm kích Mỹ bị bắn rơi bởi hệ thống phòng không nội địa của Iran cho thấy năng lực của Tehran không hề bị suy giảm như Washington công bố.

Các báo cáo tình báo trong 24 giờ qua chỉ ra rằng hệ thống tên lửa, máy bay không người lái và phòng thủ bờ biển của Iran vẫn duy trì khả năng tác chiến đáng kể. Sau một tháng chiến sự, Iran chứng minh họ vẫn là mối đe dọa trực tiếp và có khả năng tiêu diệt các khí tài bay tiên tiến nhất của Mỹ.

Giới quan sát nhận định, phản ứng của Nhà Trắng sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào diễn biến của chiến dịch cứu hộ trong vài giờ tới.

Tiến sĩ H.A. Hellyer, học giả tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, cảnh báo: “Nếu các phi công bị bắt giữ và đưa lên truyền hình, dư luận Mỹ sẽ phản ứng cực kỳ gay gắt. Trong kịch bản đó, ông Donald Trump có thể sẽ chọn phương án leo thang xung đột mạnh mẽ hơn nữa để đáp trả”.

Kể từ khi xung đột bùng nổ, lực lượng hàng không Mỹ đã ghi nhận những thiệt hại đáng kể, trong đó phần lớn tổn thất tập trung vào các biên đội máy bay không người lái (UAV).

Theo các báo cáo tính đến đầu tháng 4, ít nhất 16 máy bay không người lái loại MQ-9 Reaper đã bị bắn hạ hoặc bị mất trong quá trình diễn ra chiến sự. Đây là dòng UAV trinh sát và tấn công chủ lực của Mỹ.

Theo Al Jazeera, các loại tiêm kích đắt tiền của Mỹ cũng gặp sự cố. Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, ba chiếc tiêm kích F-15 đã bị phá hủy trong một sự cố bắn nhầm liên quan đến các hệ thống phòng không của lực lượng đồng minh trong khu vực.

Gần đây nhất, cách đây hai tuần, một siêu tiêm kích F-35 đã buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống một căn cứ không quân của Mỹ ở Trung Đông sau khi bị hư hại. Hiện chưa rõ mức độ thiệt hại cụ thể của chiếc máy bay này.

VietBF@ sưu tập

Truyền thông Iran ngày 3-4 đưa tin một phi công chiến đấu của Mỹ đã nhảy dù ra khỏi chiếc máy bay bị bắn hạ trên bầu trời Tây Nam Iran.

Đài truyền hình Iran thông báo treo thưởng cho bất cứ ai tìm thấy phi công Mỹ nhảy dù khỏi máy bay bị bắn hạ hôm 3-4. Họ kêu gọi tất cả người dân Iran tham gia tìm kiếm phi công mất tích.

Theo một tuyên bố từ phía cảnh sát, lời kêu gọi được gửi tới người dân ở các tỉnh Kohkilouyeh và Boyer-Ahmad của Iran - khu vực nông thôn và miền núi rộng lớn trải dài gần 10.000 km.

Trước đó, hãng tin Press TV cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) tuyên bố "hệ thống phòng không tiên tiến mới phát triển" đã bắn hạ một máy bay chiến đấu, khiến chiếc máy bay "bị phá hủy hoàn toàn và rơi xuống".

Theo thông tin lan truyền trên các phương tiện truyền thông Iran, Mỹ đang tìm kiếm các phi công gặp nạn ở hai khu vực. Một số bên đồn đoán có hai phi công Mỹ đang mất tích trên lãnh thổ Iran.

“Chiến dịch (giải cứu) của Mỹ có sự tham gia của trực thăng Black Hawk và máy bay vận tải C-130 Hercules. Tuy nhiên, những nỗ lực cho đến nay chưa đạt kết quả” - tờ Tasnim cho biết.


So sánh hình ảnh đuôi máy bay do truyền thông Iran công bố với hình ảnh chiếc F-15 thuộc Phi đội tiêm kích 494 tại căn cứ không quân RAF Lakenheath, chụp tại Anh vào năm 2019. Ảnh: CNN

Truyền thông Iran báo cáo máy bay bị bắn rơi là loại chiến đấu tàng hình F-35 nhưng phân tích của CNN dựa trên các hình ảnh công bố cho thấy nhiều khả năng là chiếc F-15. Một phần logo ghi dòng chữ “Không quân Mỹ tại châu Âu” xuất hiện trên đuôi máy bay F-15 và các sọc đỏ trắng từ đỉnh đuôi máy bay.

Một mảnh vỡ khác - với dòng chữ “Cảnh báo chỉ sử dụng các loại ốc không từ tính” - được cho là trùng khớp với phần thân sau của F-15, đoạn nằm giữa một trong hai động cơ và cánh đuôi ngang.

“Dựa trên cấu trúc, chắc chắn đây là chiếc F-15. Nhìn từ các ký hiệu dải màu trên đuôi, phương tiện thuộc về Phi đội Chiến đấu số 48, đóng tại căn cứ RAF Lakenheath ở Vương quốc Anh” - Peter Layton, nghiên cứu viên tại Viện Châu Á Griffith, nói.

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, Lầu Năm Góc và Nhà Trắng chưa đưa ra phản hồi khi được yêu cầu bình luận. Tờ CNN dẫn 3 nguồn tin từ Mỹ xác nhận thông tin rơi máy bay mà truyền thông Iran đưa ra là chính xác.


Tiến sĩ H.A.Hellyer - học giả thuộc chương trình Trung Đông tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế - cho biết phản ứng của Mỹ “sẽ phụ thuộc vào diễn biến trong vài giờ tới”.

“Nếu họ (Iran) tìm thấy các phi công, tôi hình dung về cảnh tượng bắt giữ các phi công và đưa lên truyền hình, sẽ gây ra phản ứng vô cùng tiêu cực trong dư luận Mỹ. Ông Donald Trump có thể sẽ muốn leo thang căng thẳng hơn nữa” - ông nói.

“Thời điểm này rất khó dự đoán về nước đi tiếp theo của Mỹ, vì mọi quyết định nằm trong tay một số ít người ở cấp cao nhất” - ông nói thêm.

Al Jazeera cho biết nếu Iran tìm thấy phi công, đây sẽ là lần đầu tiên Tehran bắt giữ tù binh người Mỹ trong xung đột này.

VietBF@sưu tập