Tin giả 99,99% và sự thật bị che khuất

Những ngày qua, mạng xã hội – đặc biệt là Facebook – tràn ngập các tin đồn, suy đoán và cả những “kịch bản” ly kỳ xoay quanh vụ một phi công Mỹ bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran. Có tin nói Iran đã huy động hàng trăm dân quân để truy lùng, có tin khẳng định hai máy bay Mỹ bị bắn hạ, thậm chí có nguồn còn cho rằng phi công đã tử vong. Đúng là “tam sao thất bản”, thông tin qua tay nhiều người thì biến dạng đến không còn nhận ra sự thật ban đầu. Trong thời đại số, câu nói “nghe một phía, tin một đời; nghe nhiều phía, hiểu một phần” lại càng đúng hơn bao giờ hết.

Nhưng thực tế hoàn toàn khác. Không có chuyện phi công bị bắt hay thiệt mạng. Ngược lại, một trong những chiến dịch giải cứu táo bạo nhất lịch sử quân đội Mỹ vừa được thực hiện thành công ngay giữa lòng lãnh thổ đối phương.

Phi công bị bắn rơi và cuộc sinh tồn giữa núi cao Iran

Câu chuyện bắt đầu khi một chiếc F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ bị bắn hạ trong một nhiệm vụ ban đêm tại miền tây nam Iran. Hai thành viên phi hành đoàn kịp thời nhảy dù thoát thân, nhưng số phận của người sĩ quan điều khiển vũ khí (weapons systems officer) nhanh chóng trở thành dấu hỏi lớn.

Bị thương sau cú phóng dù, người sĩ quan này phải tự mình sinh tồn giữa vùng núi hiểm trở, cao tới hơn 7.000 feet (hơn 2.100 mét). Trong tay anh chỉ có một khẩu súng ngắn, một thiết bị liên lạc và một beacon định vị. Không có tiếp tế, không có đồng đội bên cạnh, chỉ có núi đá, giá lạnh và hiểm nguy rình rập.

Anh ẩn mình trong một khe núi, tránh né lực lượng Iran đang ráo riết truy tìm. Đã có thông tin rằng phía Iran treo thưởng cho việc bắt sống phi công Mỹ – điều này càng khiến tình thế trở nên nguy hiểm hơn từng giờ. Liên lạc với quân đội Mỹ lúc có lúc không, mỗi lần phát tín hiệu đều là một canh bạc sinh tử.

“Ở nơi rừng thiêng nước độc, một mình chống lại cả hệ thống truy lùng của đối phương – đúng là ‘một thân một ngựa giữa trùng vây’.”

Chiến dịch giải cứu: táo bạo, phức tạp và nghẹt thở

Ngay khi xác định được tình hình, Washington đã kích hoạt một chiến dịch tìm kiếm – giải cứu quy mô lớn. Hàng trăm nhân sự quân sự và tình báo được huy động, trong đó có những lực lượng tinh nhuệ nhất như Delta Force và SEAL Team Six.

Song song với đó, CIA triển khai một chiến dịch đánh lạc hướng tinh vi: tung tin giả ngay trong nội bộ Iran rằng cả hai phi công đã được giải cứu. Mục tiêu là khiến lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo mất phương hướng trong quá trình truy tìm.

Chính CIA là đơn vị xác định được vị trí chính xác của viên sĩ quan bị nạn. Từ đó, chiến dịch giải cứu bước vào giai đoạn quyết định.

Các máy bay Mỹ tiến hành không kích khu vực xung quanh để ngăn lực lượng Iran tiếp cận trước. Trong khi đó, đội đặc nhiệm đổ bộ vào vùng núi hiểm trở, tìm đến vị trí ẩn náu của phi công. Tất cả diễn ra trong điều kiện địa hình cực kỳ khó khăn, thời gian gấp rút và nguy cơ giao tranh luôn cận kề.

Những tình huống bất ngờ và quyết định sinh tử

Chiến dịch không hề suôn sẻ. Hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J được đưa vào để đón lực lượng và phi công thoát khỏi Iran đã bị hư hại trong quá trình triển khai.

Đứng trước nguy cơ để lại khí tài tối mật vào tay đối phương, quân đội Mỹ buộc phải đưa ra một quyết định lạnh lùng: phá hủy ngay tại chỗ hai chiếc máy bay này.

Đây là một trong những khoảnh khắc cho thấy mức độ căng thẳng và rủi ro cực cao của chiến dịch. “Bỏ của để giữ người” – một quyết định không dễ dàng, nhưng cần thiết.


Israel tham gia và sự phối hợp chưa từng có

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận đã trực tiếp điện đàm với Tổng thống Donald Trump để chúc mừng chiến dịch thành công. Ông nhấn mạnh đây là minh chứng cho sự hợp tác quân sự “chưa từng có” giữa hai quốc gia.

Israel không chỉ cung cấp hỗ trợ tình báo mà còn hoãn một số kế hoạch tấn công Iran để tránh ảnh hưởng đến chiến dịch giải cứu. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cũng khẳng định đây là biểu tượng cho mối quan hệ chiến lược chặt chẽ giữa hai nước.

Netanyahu nhấn mạnh một nguyên tắc thiêng liêng: “Không bỏ lại ai phía sau.” Một giá trị đã được chứng minh qua nhiều chiến dịch lịch sử của cả Mỹ và Israel.

Hình ảnh xác máy bay và cuộc chiến thông tin



Truyền thông nhà nước Iran đã công bố hình ảnh và video về các mảnh vỡ máy bay cháy đen tại tỉnh Isfahan, cách thành phố cùng tên khoảng 50 km.
Iran tuyên bố đã bắn hạ các máy bay trong chiến dịch, tuy nhiên phía Mỹ không xác nhận tổn thất nào về nhân mạng. Tổng thống Trump khẳng định không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng hay bị thương trong chiến dịch.

Điều đáng chú ý là loại máy bay xuất hiện trong các hình ảnh vẫn chưa được xác định rõ. Điều này càng làm dấy lên cuộc chiến thông tin giữa hai bên – nơi mà “sự thật” đôi khi bị che phủ bởi mục tiêu tuyên truyền.

“WE GOT HIM!” – Khoảnh khắc lịch sử

Sau nhiều giờ theo dõi căng thẳng từ Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã đăng dòng trạng thái ngắn gọn nhưng đầy cảm xúc:

“WE GOT HIM!”

Ông gọi đây là một trong những chiến dịch tìm kiếm – giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử quân đội Mỹ, đồng thời ca ngợi lòng dũng cảm của người phi công bị thương nặng nhưng vẫn kiên cường sống sót giữa vòng vây kẻ địch.


Giữa một “biển” thông tin nhiễu loạn, sự thật cuối cùng vẫn có cách để lộ diện. Không có chuyện phi công Mỹ bị bắt hay thiệt mạng như những tin đồn lan truyền. Ngược lại, anh đã được giải cứu trong một chiến dịch mà chính giới chức Mỹ mô tả là “phi thường”.

Câu chuyện này không chỉ là một chiến công quân sự, mà còn là bài học về thời đại thông tin:
“Tin giả lan nhanh như gió, nhưng sự thật thì bền như đá.”

Trong chiến tranh hiện đại, không chỉ có bom đạn mà còn có chiến tranh tâm lý, chiến tranh thông tin.

Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu xác nhận đã cung cấp vũ khí cho người biểu tình chống chính phủ Iran, giữa lúc chiến sự leo thang.

"Chúng tôi đã gửi rất nhiều súng cho họ. Chúng tôi gửi qua người Kurd. Và tôi nghĩ người Kurd đã giữ lại số vũ khí đó", ông Trump nói với nhà báo Trey Yingst của Fox News trong cuộc phỏng vấn ngày 5/4, nhấn mạnh số lượng vũ khí được chuyển đi là đáng kể.

Đây là lần đầu tiên Tổng thống Mỹ công khai đề cập động thái gửi vũ khí cho các lực lượng đối lập bên trong lãnh thổ Iran, giữa giai đoạn chiến sự tiếp tục leo thang căng thẳng và đã kéo dài hơn một tháng. Ông Trump liên tục đe dọa sẽ phá hủy các nhà máy điện và mọi cây cầu trên đất Iran nếu nước này không khai thông eo biển Hormuz.


Đám đông biểu tình đốt lửa trên đường phố thủ đô Tehran, Iran, hôm 9/1. Ảnh: AFP

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hồi giữa tháng trước cho rằng các cuộc không kích phối hợp với Mỹ đã đạt kết quả tích cực trong việc phá hủy chương trình tên lửa và hạt nhân của Tehran, nhưng như vậy là chưa đủ.

Ông nhấn mạnh ngoài các hoạt động trên không, cần có thêm "yếu tố trên mặt đất", song không nêu rõ chi tiết và từ chối công khai các phương án cụ thể. Ông cũng lập luận rằng người dân Iran cần chủ động tận dụng những điều kiện mà các cuộc không kích tạo ra "để thay đổi thực trạng đất nước".

Iran từng chứng kiến các cuộc biểu tình lan rộng ở 100 thành phố và thị trấn từ cuối tháng 12/2025 đến tháng một năm nay, khởi phát từ giới thương nhân tại Tehran phản đối tình hình kinh tế khó khăn và giá cả leo thang. Phong trào nhanh chóng lan rộng sang nhiều khu vực khác, với sự tham gia của sinh viên.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian thời điểm đó đã thừa nhận các yêu cầu chính đáng của người biểu tình và kêu gọi chính phủ cải thiện tình hình kinh tế, song cũng cảnh báo sẽ có lập trường cứng rắn đối với các hành vi gây rối. Tuy nhiên, giới chức Iran cáo buộc các thế lực bên ngoài tìm cách làm gia tăng bạo lực, lợi dụng các cuộc tụ tập công cộng để gây bất ổn, sử dụng mạng xã hội để kích động và triển khai các nhóm tội phạm có tổ chức nhằm gây thương vong.

Ông Trump khi đó tuyên bố Mỹ có thể can thiệp nếu chính quyền Iran "giết hại người biểu tình ôn hòa", nhưng Washington cuối cùng không công bố bất kỳ hành động cụ thể nào trong giai đoạn đó.

Đến cuối tháng 1, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã "ngăn chặn một âm mưu khủng bố" do tình báo của 10 quốc gia đứng sau nhằm kích động bạo loạn. Tehran cáo buộc Mỹ và Israel trực tiếp tham gia bằng cách cung cấp tài chính, huấn luyện và hỗ trợ truyền thông cho các nhóm chống đối.

IRGC cho biết đã bắt giữ 735 người liên quan các mạng lưới chống an ninh, triệu tập khoảng 11.000 người bị coi là dễ bị lôi kéo, tịch thu 743 khẩu súng trái phép và xác định 46 cá nhân có liên hệ với cơ quan tình báo nước ngoài. Theo số liệu do Iran công bố ngày 21/1, tổng cộng 3.117 người đã thiệt mạng trong làn sóng biểu tình, trong đó có 2.427 nhân viên an ninh và thường dân.

VietBF@sưu tập

Tên lửa Type 25 SSM Nhật Bản tầm bắn gấp 5 lần Type 12 SSM và công nghệ tàng hình đột phá, vừa biên chế đã làm rung chuyển cán cân quân sự châu Á.
Nhật Bản vừa chính thức đưa vào biên chế Type 25 Surface-to-Ship Guided Missile (25SSM), phiên bản nâng cấp sâu của tên lửa chống hạm Type 12 truyền thống, đánh dấu bước tiến lớn trong khả năng “counterstrike” (phản công từ xa).

Với tầm bắn mở rộng lên khoảng 1.000 km, Type 25 SSM không chỉ giữ vai trò chính là tiêu diệt tàu mặt nước mà còn bổ sung khả năng tấn công chính xác các mục tiêu trên bộ, tạo ra mối đe dọa thực sự đối với các lực lượng hải quân và căn cứ ven biển trong khu vực Đông Á.

Triển khai lần đầu tại Camp Kengun (Kumamoto, Kyushu) vào cuối tháng 3/2026, Type 25 SSM nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của giới quân sự quốc tế nhờ công nghệ nội địa tiên tiến và tính linh hoạt cao.


Nhật Bản triển khai tên lửa Type 25 SSM và hệ thống HVGP, kích hoạt khả năng phản công tầm xa. Nguồn hình ảnh: Bộ Quốc phòng Nhật Bản/armyrecognition.com
Tên lửa Type 25 SSM ra đời từ chương trình cải tiến Type 12 SSM vốn chỉ có tầm bắn khoảng 200 km, được thiết kế chủ yếu cho phòng thủ bờ biển.

Mitsubishi Heavy Industries đã thực hiện nâng cấp toàn diện về khí động học, động cơ và hệ thống dẫn đường, biến Type 25 SSM từ vũ khí điểm thành tên lửa hành trình tầm xa đa năng.

Phiên bản mới sử dụng khung thân được thiết kế lại hoàn toàn với hình dáng tàng hình (stealth shaping), giảm đáng kể tiết diện radar (RCS) để khó bị radar đối phương phát hiện.

Điểm nổi bật nhất là động cơ turbofan nhỏ gọn, thay thế turbojet cũ, cho phép bay hành trình ở độ cao thấp liên tục với hiệu suất nhiên liệu cao hơn, kéo dài quãng đường bay mà vẫn giữ mức tiêu thụ thấp và giảm dấu nhiệt.

Nhờ đó, tầm bắn của Type 25 SSM tăng gấp năm lần, đạt khoảng 1.000 km.

Hệ thống tên lửa chống hạm Type-12 SSM được nâng cấp (Type 25 SSM) được bắn thử nghiệm hồi năm ngoái tại California. Nguồn hình ảnh: ATLA/VIA JIJI/japantimes.co.jp
Hệ thống dẫn đường của Type 25 SSM kết hợp nhiều công nghệ hiện đại, đảm bảo độ chính xác cao ngay cả khi tấn công mục tiêu di động.

Hệ thống quán tính (INS) và định vị vệ tinh làm nền tảng cho giai đoạn hành trình, kết hợp tham chiếu địa hình (terrain referencing) để bay theo địa hình phức tạp, tránh radar.

Ở giai đoạn cuối, radar chủ động imaging quét hình ảnh mục tiêu để khóa chính xác tàu chiến hoặc cơ sở mặt đất.

Đặc biệt, tên lửa Type 25 SSM hỗ trợ cập nhật dữ liệu giữa chừng (mid-course updates) qua liên kết dữ liệu mạng, nhận thông tin thời gian thực từ máy bay tuần tra, radar bờ biển hoặc các tài sản giám sát khác.

Khởi động từ bệ phóng di động 8x8 bánh lốp cơ động, mỗi xe mang 8 ống chứa đạn, có khả năng bắn loạt nhanh rồi di chuyển ngay lập tức, tăng tính sống sót trước phản công.

Ưu điểm lớn nhất của Type 25 SSM nằm ở khả năng “stand-off”, tấn công từ khoảng cách an toàn ngoài tầm phòng không đối phương, kết hợp với thiết kế tàng hình và động cơ tiết kiệm giúp tên lửa dễ dàng xuyên thủng mạng lưới phòng thủ hiện đại.

Tính đa năng (chống hạm lẫn tấn công mặt đất) biến nó thành công cụ linh hoạt cho chiến lược phân tán lực lượng trên chuỗi đảo Nansei, hỗ trợ mạnh mẽ khả năng A2/AD (chống xâm nhập/khu vực).

Việc hoàn toàn do Nhật Bản tự phát triển còn thể hiện mức độ tự chủ công nghệ cao, giảm phụ thuộc vào đồng minh và tạo nền tảng cho các biến thể phóng từ tàu (dự kiến 2027 trên tàu khu trục) lẫn từ máy bay.

Tính cơ động cao của bệ phóng giúp hệ thống dễ phân tán, khó bị tiêu diệt trước, đồng thời tích hợp tốt vào mạng lưới chỉ huy liên hợp với các lực lượng khác.

Tuy nhiên, Type 25 SSM vẫn tồn tại một số hạn chế rõ rệt. Là tên lửa hành trình subsonic (tốc độ dưới âm thanh), dù có turbofan hiệu quả, nó vẫn dễ bị hệ thống phòng không tiên tiến chặn bắt hơn so với tên lửa đạn đạo hoặc hypersonic nếu đối phương phát hiện sớm.

Hệ thống dẫn đường phụ thuộc nhiều vào liên kết dữ liệu và vệ tinh nên dễ bị gây nhiễu điện tử (EW) hoặc tấn công mạng, đặc biệt trong môi trường xung đột cường độ cao.

Chi phí phát triển và sản xuất cao, cộng với nhu cầu xây dựng hạ tầng lưu trữ, huấn luyện và chỉ huy bảo mật, khiến việc mở rộng quy mô còn gặp thách thức.

Ngoài ra, việc triển khai tại các căn cứ cố định như Kumamoto cũng làm tăng nguy cơ bị trả đũa bằng tên lửa đối phương, dù tính di động đã giảm thiểu phần nào rủi ro này.

Hiện tại, Type 25 SSM chưa qua thử nghiệm thực chiến nên hiệu quả thực tế vẫn cần thời gian kiểm chứng.

Tên lửa Type 25 SSM đại diện cho bước chuyển mình quan trọng trong học thuyết quốc phòng Nhật Bản, từ phòng thủ thụ động sang khả năng phản công chủ động từ xa.

Với công nghệ tàng hình, động cơ turbofan tiết kiệm và dẫn đường mạng lưới tiên tiến, hệ thống không chỉ nâng cao sức mạnh răn đe mà còn góp phần thay đổi cán cân lực lượng tại khu vực.

Dù vẫn còn những điểm yếu cần khắc phục trong tương lai, sự xuất hiện của Type 25 SSM đã khẳng định vị thế của Nhật Bản như một cường quốc tên lửa nội địa hàng đầu châu Á, đồng thời mở ra những tính toán chiến lược mới cho các bên liên quan trong khu vực.

VietBF@ sưu tập

Các nhà lãnh đạo của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) xác nhận chuyến bay vòng quanh mặt trăng ngày 6.4 giờ Mỹ (sáng 7.4 giờ VN) sẽ cho phép các phi hành gia nhìn thấy những khu vực của mặt trăng mà con người chưa từng quan sát bằng mắt thường.

Đến hôm qua, các phi hành gia của sứ mệnh Artemis 2 đã bày tỏ sự choáng ngợp trước cảnh tượng trái đất dần khuất xa phía sau, và mặt trăng ngày càng lớn hơn ở phía trước. Nằm trong số vài người ít ỏi từng chứng kiến cảnh tượng này, phi hành gia NASA Victor Glover cảm thán: "Chúng ta thật đặc biệt giữa khoảng không vô tận", theo Đài CBS.

Còn nữ phi hành gia duy nhất trong đoàn Christina Koch diễn tả cảm giác sững sờ khi lần đầu tiên nhìn thấy trái đất đơn độc ngoài cửa sổ của tàu Orion, bao quanh chỉ là không gian tăm tối. "Tất cả những điều đó làm trỗi dậy trong tôi lòng biết ơn, biết ơn vì trong vũ trụ rộng lớn này, chúng ta có thể chung sống với nhau trên hành tinh mang tên trái đất", bà chia sẻ.


Phi hành đoàn Artemis 2 trên tàu Orion hôm 4.4

Ảnh: NASA

Vào rạng sáng qua (giờ VN), Trung tâm Không gian Johnson ở TP.Houston (bang Texas, Mỹ) đã báo cho phi hành đoàn rằng "trước đó 30 giây, các bạn đã gần mặt trăng hơn trái đất". Và chỉ huy Reid Wiseman chia sẻ tinh thần của mọi người trên tàu vô cùng phấn khởi. Dù vậy, chuyến đi cũng không quá suôn sẻ.

Kể từ khi phóng hôm 1.4, phi hành đoàn gặp trục trặc với nhà vệ sinh, đôi khi buộc phải sử dụng các túi chứa nước thải dự phòng mà mỗi người có 2 cái. Phía Trung tâm Không gian Johnson nghi ngờ đường ống xả có thể bị đóng băng, khiến việc thải chất thải ra ngoài không gian gặp khó khăn. Đến nay, tình trạng này vẫn chưa được xử lý triệt để.

Phi thuyền NASA khắc phục sự cố toilet, tăng tốc đến mặt trăng

May mắn là tàu Orion vẫn vận hành bình thường bất chấp một số trục trặc nhỏ. Trong hai ngày liên tiếp, phi hành đoàn không cần đến thao tác điều chỉnh quỹ đạo do tàu vẫn duy trì đường bay gần như hoàn hảo.

Trong ngày 5.4 (giờ VN), chỉ huy Wiseman và phi hành gia Glover đã hoàn tất việc thử điều khiển tàu vũ trụ bằng tay nhằm hỗ trợ các kỹ sư trên mặt đất đánh giá hiệu suất bay, và cung cấp thêm thông tin cho những sứ mệnh có người lái kế tiếp thuộc khuôn khổ chương trình Artemis.

Kế đến, toàn bộ 4 thành viên phi hành đoàn rà soát lại kế hoạch ghi hình cũng như dùng camera lập bản đồ bề mặt vệ tinh tự nhiên của trái đất vào thời điểm tàu Orion bay qua phần tối mặt trăng. Dự kiến tàu đến vị trí gần mặt trăng nhất hơn 6 giờ sáng 7.4 (giờ VN), ở độ cao khoảng 6.600 km cách phần tối mặt trăng.

Khi đó, trong vòng 6 giờ liên tục, phi hành đoàn Artemis 2 sẽ có cơ hội trực tiếp quan sát những đặc điểm ở phía khuất của mặt trăng, điều mà chưa người nào được trải nghiệm. Trước đó, phi hành đoàn đã trải qua hơn 2 năm huấn luyện để dùng mắt thường quan sát và ghi nhận các chi tiết trên bề mặt mặt trăng bên cạnh máy ảnh chuyên nghiệp, theo AFP. Họ còn có cơ hội chứng kiến hiện tượng nhật thực kéo dài khoảng 53 phút trong hành trình bay quanh mặt trăng. Sau khi hoàn tất quá trình này, tàu Orion bắt đầu quay về trái đất.

VietBF@sưu tập

Trang bị công nghệ an toàn ngày càng nhiều trên xe đời mới, mang đến sự tiện nghi vượt bậc. Thế nhưng, có một nghịch lý đang diễn ra là điểm mù của tài xế lại đang có xu hướng tăng lên.
Nhiều người vẫn tin rằng ô tô càng hiện đại thì tầm nhìn càng tốt, nhưng thực tế vài năm trở lại đây lại đi theo hướng ngược lại. Các nghiên cứu đánh giá xe hơi cho thấy, điểm mù trên xe đời mới không những không giảm mà còn có xu hướng lớn hơn, phức tạp hơn và khó kiểm soát hơn so với xe thế hệ cũ.

Vì sao điểm mù trên ô tô ngày càng lớn?


Nguyên nhân đến từ sự khắt khe của các bài kiểm tra an toàn va chạm của các tổ chức đánh giá xe mới như Euro NCAP hay Viện bảo hiểm an toàn đường cao tốc Mỹ (IIHS). Để đạt điểm cao trong các bài thử va chạm ngang, lật xe hay đâm bên, nhà sản xuất buộc phải gia cố khung thân. Hệ quả là các cột trụ A, B và C trở nên to, dày hơn đáng kể so với trước.

Xe hiện đại ngày càng an toàn hơn nhưng kéo theo hệ quả là điểm mù cho người lái ngày càng lớn.
Chưa dừng lại ở đó, xu hướng thiết kế khí động học với mái xe dốc, đường viền cửa sổ cao nhằm giảm lực cản gió đã khiến diện tích kính bị thu hẹp. Thiết kế này giúp tài xế được che chở trong một khoang lái an toàn hơn nhưng đổi lại là những "bức tường mù" xuất hiện ngay tại hai bên vai và khu vực đuôi xe, nơi mắt thường rất khó bao quát.

Để bù đắp hạn chế vật lý, ngành công nghiệp ô tô đang đẩy mạnh các hệ thống hỗ trợ lái nâng cao (ADAS). Mới đây, công ty công nghệ Clientron (Đài Loan) đã giới thiệu hệ thống phát hiện điểm mù thông minh tích hợp AI, tập trung giám sát riêng các vùng khuất tại cột A vốn là khu vực nguy hiểm khi rẽ tại giao lộ.

Ở mảng xe điện, Tesla cũng cập nhật phần mềm cho mẫu bán tải điện Cybertruck, bổ sung cảnh báo điểm mù ngay cả khi xe đang đỗ, nhằm ngăn chặn tai nạn do mở cửa xe đột ngột trúng người đi xe đạp, xe máy.

Đầu năm nay, tập đoàn Hyundai-KIA đã phát triển một hệ thống mới có tên Vision Pulse, giúp xe phát hiện nguy hiểm ngay cả khi camera và cảm biến truyền thống không thể nhìn thấy, hoạt động dựa trên tín hiệu băng thông siêu rộng (UWB), cho phép phát hiện vật thể với sai số chỉ khoảng 10cm, kể cả trong điều kiện thiếu sáng.

Các hệ thống cảnh báo điểm mù chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn việc quan sát cho người lái.
Tuy nhiên, dù thông minh đến đâu, đây vẫn chỉ là công nghệ mang tính hỗ trợ (ADAS), không thể thay thế hoàn toàn giác quan của con người. Cảm biến vẫn có thể bị bẩn, radar có thể bị nhiễu do thời tiết, và camera có thể bỏ sót các vật thể nhỏ di chuyển nhanh. Tin tuyệt đối vào ADAS là một sai lầm nguy hiểm.

Quy tắc "ngoái đầu" 3 bước: Kỹ năng sống còn

Nhiều nghiên cứu, giải pháp về giao thông thông minh đang được triển khai để hướng tới việc cảnh báo phương tiện tại các góc khuất. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, hàng rào an toàn hiệu quả nhất vẫn nằm ở thói quen của tài xế.

Đừng bao giờ chuyển làn chỉ vì đèn cảnh báo điểm mù trên gương không sáng. Hãy biến quy trình "xi nhan, nhìn gương và ngoái đầu" thành phản xạ bắt buộc.

Ngoái đầu quan sát à bước quan trọng nhất nhưng có đến 80% tài xế Việt Nam hay bỏ qua.
Bật xi-nhan sớm là nguyên tắc tối thượng. Hãy cho các phương tiện xung quanh biết ý định của bạn ít nhất 3-5 giây trước khi thực sự đánh lái. Sau đó, quan sát gương chiếu hậu trong xe để nắm bắt tình hình phía sau, sau đó kiểm tra gương hậu hai bên để đánh giá các xe đang tiến lại gần.

Cuối cùng là ngoái đầu nhanh và dứt khoát về hướng bạn định chuyển làn. Cú liếc mắt nửa giây qua cửa sổ bên giúp quét sạch vùng điểm mù mà gương và camera không thể bao phủ. Dù đây là bước quan trọng nhất nhưng có đến 80% tài xế Việt Nam hay bỏ qua.

Có thể nói, một vài năm trở lại đây, các công nghệ tự lái đã có thể hỗ trợ tài xế rất nhiều, nhưng điểm mù trên ô tô đời mới ngày càng lớn là thực tế không thể phủ nhận. Chỉ bằng việc cẩn trọng thêm một giây để ngoái đầu quan sát, tài xế không chỉ bảo vệ chiếc xe của mình mà còn giữ an toàn cho những người và phương tiện xung quanh.

VietBF@ sưu tập

Bộ trưởng Quốc phòng Israel ngày 5.4 tuyên bố lực lượng Israel sẽ truy đuổi và tiêu diệt các lãnh đạo Iran và tài sản chiến lược ở nước này.

Ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ngày 5.4 cảnh báo rằng Iran sẽ phải trả giá đắt nếu tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa vào dân thường Israel, theo AFP.


Ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, phát biểu trong một cuộc họp báo vào tháng 1

Ảnh: AFP

"Cùng lúc, chúng tôi sẽ tiếp tục truy đuổi và vô hiệu hóa giới lãnh đạo khủng bố, và tấn công các mục tiêu an ninh và tài sản chiến lược trên khắp Iran", ông Katz nhấn mạnh trong một tuyên bố qua video.

Hiện chưa có thông tin phản ứng từ phía Iran.

Trong những ngày gần đây, Israel và Mỹ đã tấn công các cơ sở thép và hóa dầu của Iran, lập luận doanh thu từ các lĩnh vực này được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran sử dụng để tài trợ cho việc sản xuất vũ khí.

Tình báo Mỹ cảnh báo Iran khó có thể sớm mở lại eo biển Hormuz

Cũng trong ngày 5.4, Israel đã tấn công một tòa nhà ở phía nam thủ đô Beirut của Lebanon, sau khi đưa ra cảnh báo sơ tán, theo AFP dẫn lại thông tin từ truyền thông nhà nước Lebanon. Cuộc tấn công diễn ra khi quân đội Israel tuyên bố họ đang tấn công các mục tiêu của lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn ở Lebanon.

Một phóng viên ảnh của AFP đã nhìn thấy quả tên lửa bắn trúng một tòa nhà và máy bay chiến đấu Israel bay ở độ cao thấp trên thủ đô Beirut.

Trong khi đó, Hezbollah tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào một tàu chiến của Israel bằng tên lửa hành trình ngoài khơi bờ biển Lebanon, theo AFP. Hezbollah lập luận tàu chiến Israel "đang chuẩn bị tiến hành các cuộc tấn công vào lãnh thổ Lebanon".

Khi được AFP liên hệ, quân đội Israel khẳng định: "Chúng tôi không biết về điều đó". Các tàu chiến của Israel đã được sử dụng trong một số trường hợp gần đây để tiến hành các cuộc tấn công vào Lebanon.

Cũng theo AFP, cơ sở hạ tầng quan trọng trên khắp vùng Vịnh đã bị Iran tấn công hôm nay 5.4, với thiệt hại được báo cáo tại những cơ sở dân sự ở UAE, Bahrain và Kuwait. Các quốc gia vùng Vịnh đã phải đối mặt với các đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa liên tiếp từ Iran trong những tuần qua khi Tehran đáp trả đợt tấn công của Mỹ và Israel, bắt đầu từ ngày 28.2.

Công ty dầu khí nhà nước của Kuwait ngày 5.4 cáo buộc các cuộc tấn công bằng UAV của Iran đã gây ra thiệt hại "nghiêm trọng" cho cơ sở dầu khí và hóa dầu của Kuwait.

Cùng ngày, chính quyền Abu Dhabi thông báo họ đang ứng phó với một số đám cháy tại một nhà máy hóa dầu ở Khu công nghiệp Ruwais trên bờ biển tây bắc của UAE, do mảnh vỡ rơi xuống sau khi hệ thống phòng không đánh chặn thành công.

Tại Bahrain, công ty năng lượng nhà nước khẳng định một cuộc tấn công bằng UAV của Iran đã gây ra hỏa hoạn tại một bể chứa, nhưng sau đó đã được dập tắt.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 5.4 đã nhận trách nhiệm về các vụ tấn công vào những nhà máy hóa dầu ở UAE, Kuwait và Bahrain. Lực lượng này cảnh báo rằng các cuộc tấn công nhắm vào lợi ích kinh tế của Mỹ sẽ được tăng cường nếu những vụ tấn công vào mục tiêu dân sự ở Iran tái diễn, theo Reuters.

VietBF@sưu tập

Việc cắt mạng internet ở Iran hiện đã bước sang ngày thứ 36. Hầu hết người dùng bị cô lập khỏi thế giới bên ngoài trong hơn 840 giờ, theo nhóm giám sát internet NetBlocks.
Khả năng kết nối với thế giới bên ngoài vẫn chỉ ở mức 1% so với bình thường.

NetBlocks cho biết biện pháp này vẫn đang được duy trì, khi chính quyền xem xét việc cho phép một số người dùng được chọn truy cập Internet thông qua hệ thống “danh sách trắng” nhiều cấp độ, trong khi phần lớn người dân vẫn bị cô lập.

Trong khi đó, người dùng ủng hộ chính quyền và nhà báo vẫn có quyền truy cập không hạn chế, còn những người khác phải chi những khoản tiền lớn để có thể truy cập Internet.

Một số ít người đã kết nối được bằng internet vệ tinh như Starlink và các phương pháp khác, nhưng chi phí rất cao.



Ở Iran, việc sử dụng hoặc sở hữu Starlink có thể dẫn đến án tù lên đến hai năm, và chính quyền đang tăng cường truy xét.

Truyền thông Iran đưa tin “hàng trăm” thiết bị Starlink đã bị tịch thu kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Hai vụ tai nạn chết người tại Mỹ cho thấy mặt trái của công nghệ hỗ trợ lái khi tài xế quá phụ thuộc vào và không phanh, không đánh lái trước va chạm, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Cơ quan An toàn giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) vừa công bố kết luận điều tra hai vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến công nghệ hỗ trợ lái BlueCruise của hãng Ford, khiến 3 người thiệt mạng. Đáng chú ý, cả hai vụ đều không ghi nhận bất kỳ thao tác phanh hay đánh lái nào từ tài xế trước thời điểm va chạm.

Theo NTSB, nguyên nhân chính đến từ việc người lái quá phụ thuộc vào hệ thống hỗ trợ lái rảnh tay này, dẫn đến mất tập trung khi điều khiển phương tiện.

Hai vụ tai nạn, ba người thiệt mạng

Cả hai vụ việc đều xảy ra trong năm 2024, liên quan đến mẫu Ford Mustang Mach-E đời 2022 đang kích hoạt BlueCruise. BlueCruise là công nghệ hỗ trợ lái rảnh tay cấp độ 2 (ADAS), cho phép xe tự động điều khiển vô lăng, tăng/giảm tốc và giữ làn trên các tuyến cao tốc "Vùng Xanh" (Blue Zones) đã được lập bản đồ, đặc biệt là tại Mỹ, Canada và châu Âu.


Các vụ tai nạn đều bị cáo buộc có liên quan đến BlueCruise của hãng Ford.
Vụ đầu tiên xảy ra ngày 24/2/2024 tại San Antonio (bang Texas), khi chiếc Mach-E chạy trên cao tốc Interstate 10 đã đâm vào một xe Honda CR-V 1999 đang dừng phía trước, khiến tài xế xe này tử vong.

Chỉ một tuần sau, ngày 3/3/2024, một chiếc Mach-E khác tiếp tục gây tai nạn trên cao tốc Interstate 95 tại Philadelphia (bang Pennsylvania), khi đâm vào hai phương tiện đang dừng là Hyundai Elantra và Toyota Prius, khiến cả hai tài xế thiệt mạng.

Kết quả điều tra cho thấy, trong những giây cuối trước va chạm, không có bất kỳ tín hiệu phanh, đánh lái hay can thiệp tự động nào từ hệ thống phanh khẩn cấp.

NTSB cho rằng hệ thống giám sát người lái của BlueCruise không đủ hiệu quả để phát hiện việc tài xế mất tập trung. Hệ thống này cho phép người lái rời mắt khỏi đường trong thời gian dài, thậm chí không phân biệt được việc tài xế đang nhìn đường hay nhìn điện thoại.

Trong khi đó, BlueCruise được quảng bá là công nghệ cho phép “rảnh tay” trên các tuyến cao tốc đã được lập bản đồ, nhưng Ford vẫn yêu cầu người lái phải luôn chú ý và sẵn sàng can thiệp.

Một điểm đáng lo ngại khác là người dùng có thể vô hiệu hóa một số tính năng an toàn khi sử dụng BlueCruise. Cụ thể, hệ thống phanh khẩn cấp tự động có thể bị tắt hoàn toàn, trong khi kiểm soát hành trình thích ứng có thể được cài đặt vượt quá giới hạn tốc độ tới khoảng 32 km/h.

Theo NTSB, sự kết hợp này làm giảm đáng kể hiệu quả của hệ thống, đồng thời làm tăng mức độ nghiêm trọng khi xảy ra tai nạn.

Ford nói gì?

Phía Ford cho biết không phát hiện lỗi kỹ thuật trong các vụ việc, đồng thời tiết lộ rằng yếu tố rượu bia có thể liên quan đến ít nhất một vụ tai nạn.

Hiện NTSB đang kiến nghị Ford cải tiến hệ thống BlueCruise theo hướng tăng cường giám sát người lái, hạn chế khả năng vượt tốc và bắt buộc duy trì các tính năng an toàn quan trọng trong suốt quá trình vận hành.

Song song, Cơ quan An toàn giao thông đường cao tốc Mỹ (NHTSA) cũng đang tiến hành ba cuộc điều tra liên quan đến công nghệ này, cho thấy khả năng các hệ thống hỗ trợ lái của Ford sẽ sớm được điều chỉnh trong thời gian tới.

Theo Carscoops

Bạn có góc nhìn nào về nội dung trên? Hãy gửi ý kiến dưới phần bình luận của bài viết hoặc chia sẻ ý kiến về email: otoxemay@vietnamnet. vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!

VietBF@ sưu tập

Ngày 4/4, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đã công bố một ý kiến pháp lý gây chấn động, trong đó kết luận rằng Đạo luật Lưu trữ Hồ sơ Tổng thống năm 1978, được ban hành sau vụ bê bối Watergate, là vi hiến và Tổng thống Donald Trump không còn nghĩa vụ phải tuân thủ.


Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: ANI/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, bản ý kiến do Văn phòng Cố vấn Pháp lý thuộc DOJ soạn thảo và được Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp T. Elliot Gaiser ký, khẳng định ngay từ đầu rằng đạo luật này “không hợp hiến toàn diện”. Theo lập luận của DOJ, Quốc hội không có thẩm quyền buộc tổng thống phải lưu giữ hồ sơ chỉ nhằm phục vụ lịch sử hoặc lưu trữ.

Đạo luật năm 1978 từng thiết lập nguyên tắc rằng mọi hồ sơ tổng thống thuộc quyền sở hữu của quốc gia và tổng thống có nghĩa vụ ghi chép đầy đủ các hoạt động, quyết định và chính sách để đệ trình Cơ quan Lưu trữ Quốc gia. Tuy nhiên, DOJ hiện cho rằng quy định này xâm phạm nguyên tắc phân quyền và không có cơ chế bắt buộc thi hành rõ ràng.

Bản ý kiến còn đề nghị quay trở lại truyền thống trước thời Tổng thống Richard Nixon, khi các tài liệu của tổng thống được xem là tài sản cá nhân và người đứng đầu nhánh hành pháp có toàn quyền giữ lại, chuyển giao hoặc tiêu hủy theo ý mình. Theo quan điểm này, việc thất lạc các tài liệu lịch sử từng được xem là một “chi phí chấp nhận được” trong hệ thống cũ.

Đáng chú ý, đến trang 26 của văn kiện, DOJ đã liên hệ trực tiếp đến vụ án liên quan đến hồ sơ mật tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của Tổng thống Trump ở Palm Beach, bang Florida, cho rằng chính đạo luật năm 1978 đã góp phần dẫn đến nỗ lực truy tố hình sự một cựu tổng thống đối với những hành vi mà trong phần lớn lịch sử Mỹ vốn nằm trong phạm vi quyết định cá nhân.

Trước đó, Tổng thống Trump từng bị cáo buộc giữ lại các tài liệu mật và cản trở việc hoàn trả cho Cơ quan Lưu trữ Quốc gia. Tuy nhiên, vụ án đã bị bác bỏ vào tháng 7/2024 khi tòa án liên bang kết luận rằng công tố viên đặc biệt không được bổ nhiệm hợp lệ.

Nhóm pháp lý của Tổng thống Trump đã nhiều lần lập luận rằng các tổng thống trong lịch sử Mỹ, từ thời ông George Washington, đều có quyền tự quyết đối với tài liệu khi rời Nhà Trắng và do đó, việc phân loại tài liệu là “cá nhân” thuộc thẩm quyền của tổng thống.

Trong khi đó, một số tổ chức giám sát cho rằng lập luận mới của DOJ có thể làm suy yếu nguyên tắc minh bạch và trách nhiệm giải trình của chính quyền. Họ cảnh báo rằng việc vô hiệu hóa đạo luật này có thể mở đường cho việc che giấu các hành vi sai phạm hoặc lạm quyền khỏi sự giám sát của công chúng.

Dù còn nhiều tranh luận, quan điểm của DOJ hiện tại phản ánh một cách tiếp cận rõ ràng từ chính quyền Tổng thống Trump trong việc tái định nghĩa ranh giới quyền lực giữa hành pháp và lập pháp, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến hồ sơ và quyền hạn của tổng thống.

VietBF@sưu tập

Iran đã đáp trả những cảnh báo mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng nếu lưu thông tại eo biển Hormuz tiếp tục bị hạn chế.


Bài đăng của Tổng thống Trump trên Truth Social. Ảnh: Newsweek

Theo kênh CNN ngày 6/4, ông Mehdi Tabatabaei, Phó phụ trách truyền thông tại Văn phòng Tổng thống Iran tuyên bố eo biển Hormuz chỉ mở lại hoàn toàn sau khi Iran được bồi thường đầy đủ các thiệt hại tài chính do chiến tranh gây ra.

Ông Tabatabaei nói rằng tối hậu thư với những lời lẽ gay gắt của Tổng thống Trump phản ánh tình trạng “tuyệt vọng và tức giận”.

Trước đó, ngày 5/4, Tổng thống Trump đưa ra một cảnh báo đáng chú ý nhằm vào Iran, theo đó ông nói sẽ có hành động quân sự nghiêm trọng nếu Iran không đạt được thỏa thuận hoặc không mở lại eo biển Hormuz. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông nói rằng thứ Ba (ngày 7/4) sẽ là ngày Mỹ tấn công các nhà máy điện và các cây cầu ở Iran, tất cả diễn ra trong cùng một lúc. Ông tuyên bố: “Sẽ chưa từng có điều gì như vậy”.

Thông điệp này là tín hiệu mới nhất của Tổng thống Trump liên quan đến kế hoạch tấn công cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran.

Thời hạn ông Trump đưa ra để Iran mở lại eo biển Hormuz đã nhiều lần thay đổi.

Ngày 4/4, Tổng thống Trump cho biết Iran chỉ còn 48 giờ để đạt được thỏa thuận về việc mở eo biển Hormuz quan trọng, nếu không sẽ phải đối mặt với "địa ngục". Ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social, đề cập đến tối hậu thư mà ông đưa ra với Iran ngày 26/3 vừa qua, nhấn mạnh: "Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần - 48 giờ trước khi tất cả địa ngục sẽ giáng xuống họ".

Ngày 3/4, Tổng thống Trump khẳng định rằng chỉ một chút thời gian nữa, Mỹ có thể dễ dàng mở lại eo biển Hormuz. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết Mỹ có thể kiểm soát eo biển Hormuz trong thời gian ngắn sắp tới, đồng thời nhấn mạnh khả năng khai thác nguồn năng lượng tại khu vực.

Trong một bài phát biểu trước toàn quốc ngày 1/4, ông nói rằng eo biển này sẽ mở lại một cách tự nhiên khi xung đột kết thúc. Ông cũng cảnh báo quân đội Mỹ có thể tiến hành các chiến dịch mạnh mẽ nhằm vào Iran trong 2 đến 3 tuần tới.

Iran đang nắm lợi thế địa lý để kiểm soát thực địa và sử dụng eo biển Hormuz nhằm gây sức ép chiến lược. Trước khi xảy ra xung đột, tuyến đường này vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh. Hiện tại, Iran chỉ cho phép một số tàu từ quốc gia thân thiện đi qua, chặn hoàn toàn các phương tiện liên quan đến Mỹ, Israel và đồng minh.

Phân tích dữ liệu hàng hải truyền thông phương Tây cho thấy 60% các tàu chở hàng qua eo biển Hormuz từ khi xung đột Trung Đông bùng phát có nguồn gốc từ Iran hoặc hướng tới nước này. Từ ngày 1/3 đến sáng 3/4, công ty phân tích Kpler ghi nhận 221 tàu vận chuyển dầu, khí hoặc hàng hóa khác đi qua Hormuz, trong đó một số tàu đi lại nhiều lần, tổng cộng 240 lượt. Phân tích dữ liệu cho thấy gần 6 trong 10 lượt tàu này có liên quan trực tiếp đến Iran, con số này tăng lên 64% nếu chỉ tính các tàu chở hàng hóa. Các quốc gia khác chiếm tỷ lệ nhỏ hơn: Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) 20%, Trung Quốc 15%, Ấn Độ 14%, Saudi Arabia 8%, Oman 8%, Brazil 6% và Iraq 5%.

Trong khi đó, theo kênh truyền hình Al Jazeera ngày 4/4, Iran dự kiến phân loại các nước thành “thù địch”, “trung lập” và “thân thiện”, trong đó các quốc gia thù địch sẽ bị cấm đi qua eo biển Hormuz, còn các nước trung lập sẽ phải trả phí để được lưu thông.

VietBF@sưu tập