Xung đột ở Trung Đông đang đẩy châu Á vào một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, buộc nhiều quốc gia phải quay lại với than đá - loại nhiên liệu gây ô nhiễm nặng nhất, để duy trì nguồn cung điện.


Than đá trở lại trong cơn khủng hoảng năng lượng

Các chính phủ trên khắp châu Á đang tăng cường sử dụng than đá, loại nhiên liệu hóa thạch bẩn nhất, nhằm bù đắp sự thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng do cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran gây ra.

Các chuyên gia khí hậu đã cảnh báo về các tác động tới môi trường từ than đá. Đồng thời, họ cho rằng cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay nên là lời cảnh tỉnh để các chính phủ đầu tư vào năng lượng tái tạo, vốn có thể cung cấp nguồn cung ổn định hơn và ít chịu tác động từ biến động giá.

Trên khắp khu vực, từ Bangladesh đến Hàn Quốc, các chính phủ đang tìm cách bù đắp sự sụt giảm lượng năng lượng nhập khẩu, phần lớn đến từ Trung Đông.

Hàn Quốc cho biết sẽ hoãn việc đóng cửa các nhà máy điện than và đã dỡ bỏ các giới hạn về sản lượng điện từ than, trong khi chính phủ Thái Lan đã tăng sản lượng tại nhà máy điện than lớn nhất nước. Philippines từng tuyên bố "tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia" do chiến tranh, cũng có kế hoạch tăng cường hoạt động của các nhà máy điện than.

Tại Nam Á, Ấn Độ là quốc gia phụ thuộc vào than đá để sản xuất gần 75% điện năng, đã yêu cầu các nhà máy điện than hoạt động hết công suất và tránh các sự cố ngừng hoạt động theo kế hoạch, trong khi Bangladesh đã tăng sản lượng điện than và nhập khẩu điện than trong tháng 3.

Các chính phủ đang chạy đua để khắc phục tình trạng thiếu hụt, đặc biệt là nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng, loại nhiên liệu được quảng bá như một giải pháp chuyển tiếp từ than đá sang năng lượng sạch hơn, mặc dù các nghiên cứu đã chỉ ra rằng khí đốt xuất khẩu phát thải khí nhà kính nhiều hơn than đá rất nhiều.

Khủng hoảng nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng và áp lực chuyển đổi năng lượng

Nhiều quốc gia trong khu vực phụ thuộc vào khí tự nhiên hóa lỏng để sản xuất điện, cũng như phục vụ các ngành công nghiệp như sản xuất phân bón. Nhu cầu ở châu Á được dự báo sẽ tăng gấp đôi trong 25 năm tới.

Tuy nhiên, nguồn cung đã bị gián đoạn do việc đóng cửa eo biển Hormuz, nơi mà một phần năm lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng vận chuyển trên toàn thế giới đi qua. Các chuyên gia nhận định, các cuộc đình công tại một cơ sở xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng lớn ở Qatar sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt và gây ảnh hưởng lâu dài đến ngành công nghiệp này.

Ông Henning Gloystein, giám đốc điều hành năng lượng và tài nguyên của Eurasia Group cho biết, gần 30 tỷ mét khối khí tự nhiên hóa lỏng đã bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó hơn 80% thiếu hụt tập trung ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Những chuyến hàng cuối cùng còn lại đi qua eo biển trước khi xung đột leo thang sẽ đến trong tuần tới.

Ông Gloystein nhận định: “Chỉ trong vòng bốn tuần, thị trường toàn cầu đã chuyển từ tình trạng dư cung khá tốt sang tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng và điều đó không chỉ dẫn đến giá cả tăng vọt mà còn gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu thực sự”.

Ông nói thêm: “Những quốc gia có trữ lượng than sẽ sử dụng than vì đó là cách nhanh nhất, rẻ nhất để thay thế khí tự nhiên hóa lỏng”, đồng thời lưu ý rằng các quốc gia như Ấn Độ cũng đang đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo.

Tại Delhi, chính quyền đã đẩy nhanh tiến độ cấp phép cho việc vận hành các nhà máy điện gió và hệ thống lưu trữ năng lượng pin.

Cảnh báo cho môi trường và an ninh năng lượng

Bà Pauline Heinrichs, một chuyên gia về khí hậu và năng lượng tại Đại học King's College London cho biết, cuộc khủng hoảng này nên là một bước ngoặt đối với các chính phủ. Bà nhận định: “Tác động của than đá đối với khí hậu và sức khỏe là tàn khốc và tai hại. Chúng ta đã chứng minh điều này trong nhiều thập kỷ qua. Tất nhiên, nó không chỉ làm trầm trọng thêm các rủi ro về khí hậu, mà còn gây ô nhiễm và độc hại”.

Theo bà, cuộc khủng hoảng hiện nay càng nhấn mạnh tầm quan trọng của năng lượng tái tạo, “không chỉ là ưu tiên về khí hậu mà còn là yếu tố then chốt đối với an ninh năng lượng rộng hơn tại châu Á”.

Bà cũng cho rằng những nền kinh tế có tỷ trọng năng lượng tái tạo cao thực tế ít dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc năng lượng. Các chính phủ không nên để việc quay trở lại sử dụng than đá trở thành một phần cố hữu của hệ thống năng lượng về lâu dài. “Chúng ta cần hiểu rằng đây là thời điểm để phá vỡ chu kỳ phản ứng trước những cú sốc nhiên liệu hóa thạch ngắn hạn bằng cách tiếp tục đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch, bởi vì chúng luôn là những khoản đầu tư dài hạn vào cơ sở hạ tầng".

Dinita Setyawati, nhà phân tích năng lượng cấp cao khu vực châu Á tại viện nghiên cứu Ember, có trụ sở tại Jakarta, cho biết thêm: “Việc phụ thuộc vào than đá là không bền vững. Năng lượng tái tạo trong nước chắc chắn là hướng đi đúng đắn để cải thiện an ninh và khả năng phục hồi năng lượng".

Trên khắp châu Á, các quốc gia đang tìm cách giảm tiêu thụ năng lượng. Philippines và Sri Lanka áp dụng chế độ làm việc bốn ngày một tuần cho nhiều nhân viên chính phủ trong khi Việt Nam khuyến khích người dân làm việc tại nhà. Bangladesh đóng cửa các trường đại học sớm hơn, đẩy nhanh kỳ nghỉ lễ Eid al-Fitr, và đã thực hiện thêm các đợt cắt điện theo kế hoạch, trong khi các trường học ở Pakistan chuyển sang hình thức dạy học trực tuyến từ xa.

Ông Gloystein cảnh báo sẽ mất nhiều năm để khôi phục nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng: “Đây không phải là vấn đề ngắn hạn, nhiều người kỳ vọng chỉ cần hạ nhiệt căng thẳng hoặc đạt được lệnh ngừng bắn là mọi thứ sẽ trở lại bình thường”. Ông cho rằng: “Điều này sẽ còn ảnh hưởng đến chúng ta trong một thời gian dài vì những thiệt hại đã gây ra, sẽ mất nhiều năm để khắc phục”.

Vietbf @ Sưu tầm

Iran đã phóng máy bay không người lái tấn công các vị trí quân sự của Mỹ tại UAE và Kuwait, theo Press TV đưa tin.


"Quân đội Iran đã tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái mới nhằm vào các vị trí quân sự của Mỹ tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Kuwait khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Cộng hòa Hồi giáo bước sang tuần thứ sáu", một bài đăng trên kênh Telegram cho biết .

Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống lại Iran đã diễn ra hơn một tháng. Trong thời gian này, cả hai bên đã liên tục trao đổi các đòn tấn công. Sự leo thang của xung đột cũng dẫn đến việc gần như đóng cửa hoàn toàn hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz, một tuyến đường quan trọng cho việc cung cấp dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ các nước Ả Rập.

Washington đe dọa sẽ phá hủy tiềm lực quân sự của Cộng hòa Hồi giáo và kêu gọi người dân lật đổ chế độ. Trong khi đó, Tehran nhấn mạnh sự sẵn sàng tự vệ và cho rằng không có lý do gì để nối lại đàm phán.

Vietbf @ Sưu tầm

Một chiến dịch giải cứu nghẹt thở đã diễn ra sâu trong lãnh thổ Iran khi đơn vị đặc nhiệm tinh nhuệ của Mỹ phải chạy đua với thời gian để đưa một phi công tiêm kích F-15 ra khỏi “vòng vây” đang siết chặt của lực lượng Iran, theo Daily Mail.


Sáng sớm thứ Sáu 3/4, tổ lái 2 người trên chiếc tiêm kích F-15E Strike Eagle cất cánh từ căn cứ Muwaffaq Salti (Jordan), bắt đầu hành trình dài hơn 1.280 km tiến vào không phận Iran trong khuôn khổ chiến dịch quân sự “Epic Fury” do Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động.

Tuy nhiên, khi đã tiến sâu khoảng 160 km vào lãnh thổ Iran, chiếc máy bay bị trúng tên lửa đất đối không. Tehran sau đó tuyên bố đã sử dụng hệ thống phòng không mới để bắn hạ mục tiêu.

Không rõ mức độ hư hại, nhưng tổ lái buộc phải kích hoạt ghế phóng. Chỉ trong tích tắc, họ bị đẩy vọt khỏi máy bay và rơi xuống vùng núi hiểm trở thuộc tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad – khu vực rừng rậm, địa hình phức tạp và đầy nguy hiểm.


Ngay sau khi tiếp đất, phi công đã kích hoạt thiết bị định vị khẩn cấp, gửi tín hiệu cầu cứu. Lệnh giải cứu lập tức được phát đi từ Bộ chỉ huy Mỹ, với Tổng thống Trump được báo cáo trực tiếp tại Nhà Trắng.

Một chiến dịch tìm kiếm – cứu nạn quy mô lớn được triển khai, với sự tham gia của trực thăng Black Hawk, máy bay vận tải C-130J Super Hercules và lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ của Mỹ. Tuy nhiên, nhiệm vụ nhanh chóng trở nên cực kỳ nguy hiểm khi khu vực này bị lực lượng Iran và cả các nhóm vũ trang địa phương kiểm soát.

Các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội Iran cho thấy người dân địa phương, bao gồm cả các tay súng bộ tộc, đã nổ súng vào trực thăng Mỹ bay thấp. Trong một tình huống căng thẳng, một chiếc Black Hawk bị trúng đạn nhưng vẫn kịp rút lui an toàn. Đồng thời, một máy bay A-10 Thunderbolt II khác của Mỹ cũng bị bắn rơi gần eo biển Hormuz, dù phi công đã được cứu.

Giữa tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, lực lượng Para-rescue – đơn vị cứu hộ tinh nhuệ của Không quân Mỹ – đã thực hiện một pha tiếp cận táo bạo. Giữa làn đạn của Iran, họ nhanh chóng xác định vị trí phi công, đổ bộ và đưa người này lên trực thăng chỉ trong vài phút, trước khi lực lượng Iran kịp tiếp cận.

Một cựu chỉ huy đơn vị mô tả chiến dịch là “cực kỳ nguy hiểm, vượt xa mọi tiêu chuẩn rủi ro thông thường”. Para-rescue được xem là “dao đa năng” của Không quân Mỹ, với khả năng tác chiến, y tế và sinh tồn trong mọi môi trường khắc nghiệt, từ sa mạc, rừng núi đến vùng băng giá.

Tuy nhiên, cuộc giải cứu vẫn chưa kết thúc. Sĩ quan điều khiển vũ khí – thành viên còn lại của tổ lái – vẫn đang mất tích. Iran được cho là đã treo thưởng 50.000 bảng Anh cho bất kỳ ai bắt sống được người này, đồng thời phong tỏa khu vực và triển khai tìm kiếm quy mô lớn.

Trong khi đó, thời gian đang trở thành kẻ thù lớn nhất của lực lượng Mỹ. Mỗi giờ trôi qua, cơ hội tiếp cận và giải cứu người còn lại trước khi rơi vào tay Iran lại càng trở nên mong manh.

Vietbf @ Sưu tầm

Phát ngôn viên Ebrahim Zolfaghari của Bộ Tư lệnh Trung ương Khatam al-Anbia cho biết, nhiệm vụ của Mỹ nhằm giải cứu phi công của chiếc máy bay chiến đấu F-15E bị lực lượng Iran bắn hạ đã thất bại.


"Những nỗ lực của địch nhằm giải cứu phi công của chiếc máy bay bị bắn rơi đã thất bại. Các mục tiêu trên không của địch, bao gồm hai máy bay trực thăng Black Hawk và một máy bay vận tải quân sự C-130, đã bị bắn rơi ở phía nam Isfahan, hiện chúng đang bốc cháy", IRIB dẫn lời ông nói.

Quân đội Mỹ sử dụng máy bay vận tải C-130 Hercules để vận chuyển hàng hóa và nhân lực, cũng như cho các hoạt động đặc biệt.

Ngày 5/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố quân đội Mỹ đã giải cứu được phi công thứ hai của chiếc máy bay F-15E bị bắn rơi ở Iran trong tuần này. Ông cho biết hàng chục máy bay đã tham gia vào chiến dịch giải cứu. Chính quyền Iran chưa bình luận về số phận của phi công này.

Theo báo cáo của NBC, sau khi người đứng đầu Nhà Trắng hôm thứ Năm tuyên bố "sự thất bại hoàn toàn" của Cộng hòa Hồi giáo Iran, chỉ trong vòng 48 giờ, quân đội Iran đã bắn hạ một số phương tiện chiến đấu của Mỹ, bao gồm một máy bay tấn công A-10 và hai máy bay trực thăng Black Hawk.

Ông Zolfaghari nhấn mạnh rằng Tehran đã bắn trúng mục tiêu nhờ sự hỗ trợ của các hệ thống phòng không mới.

Vietbf @ Sưu tầm

Ngày 5/4, Lực lượng vũ trang Iran đã bắn hạ chiếc máy bay vận tải C-130 Hercules thứ hai của Lục quân Mỹ tham gia vào chiến dịch giải cứu phi công phụ của chiếc máy bay chiến đấu F-15E bị bắn rơi trước đó, theo Ebrahim Zolfaghari, người phát ngôn của Bộ chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbia thuộc Bộ chỉ huy quân sự Iran.

Trước đó cùng ngày, người phát ngôn của Bộ chỉ huy quân sự Khatam al-Anbiya của Iran cho biết nỗ lực của Mỹ nhằm giải cứu phi công phụ của chiếc máy bay chiến đấu F-15E bị bắn rơi trước đó đã "thất bại", và lực lượng Iran đã bắn hạ hai máy bay trực thăng Black Hawk và một máy bay vận tải C-130.

Hãng thông tấn Fars đã đăng một bức ảnh trên kênh Telegram của mình, cho thấy khói dày đặc bốc lên từ một cánh đồng, và viết: "Nỗ lực tuyệt vọng của ông Trump nhằm che đậy một thất bại nặng nề".

Theo thông báo, chiếc máy bay này thuộc loại C-130 và đã bị phá hủy bởi một đơn vị biệt kích có tên là Faraj Rangers.

Chiến dịch giải cứu đầy rủi ro của Mỹ, với sự tham gia của hàng chục máy bay quân sự, đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt từ Iran.

"Theo thông tin nhận được trước đó, các cuộc điều tra sâu hơn của các chuyên gia có mặt tại hiện trường cho thấy hai máy bay vận tải quân sự C-130 và hai máy bay trực thăng Black Hawk của Lục quân Mỹ đã bị bắn hạ do hỏa lực dữ dội của các chiến binh Hồi giáo thuộc lực lượng vũ trang hùng mạnh", chú thích dưới các bức ảnh viết.

Trong khi đó, trước khi Bộ chỉ huy trung ương quân đội Iran đưa ra thông báo vào Chủ nhật, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng cơ phó của chiếc máy bay F-15E bị bắn rơi ở Iran đã được giải cứu và an toàn. Ông nói thêm rằng hàng chục máy bay đã tham gia vào chiến dịch giải cứu.

Ngày 28 tháng 2, Mỹ và Israel bắt đầu tấn công các mục tiêu ở Iran, bao gồm cả Tehran, gây thiệt hại và thương vong cho dân thường. Iran đang tiến hành các cuộc tấn công trả đũa vào lãnh thổ Israel, cũng như các cơ sở quân sự của Mỹ ở Trung Đông.

Vietbf @ Sưu tầm

Cuộc truy tìm phi công tiêm kích F-15 bị bắn rơi xuống lãnh thổ Iran là một cuộc chạy đua với thời gian và đầy căng thẳng khi lực lượng đặc nhiệm Mỹ phải cạnh tranh với các nhóm vũ trang Iran để tìm thấy quân nhân này trước.

Tehran đã treo thưởng 50.000 bảng Anh cho người bắt được phi công thứ 2 - người điều khiển vũ khí trên tiêm kích F-15 bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran.

2 phi công Mỹ đã nhảy dù khỏi chiếc F-15E Strike Eagle để thoát thân hôm thứ Sáu 3/4 ngay trước khoảnh khắc máy bay bị tên lửa đất đối không tiêu diệt.

Một phi công đã được giải cứu chỉ trong vòng 45 phút sau khi máy bay rơi xuống khu vực núi hiểm trở ở miền nam Iran.

Giới chức Mỹ lo ngại quân nhân còn lại có thể bị Iran bắt được và sử dụng như một “con tin mặc cả”.

Truyền thông Iran đã phát hình ảnh máy bay Mỹ tìm kiếm quân nhân mất tích, đồng thời liên tục thông báo về khoản tiền thưởng kếch xù để bắt được người này, khiến các nhóm vũ trang địa phương ồ ạt tham gia cuộc truy lùng.

Lãnh đạo Iran tuyên bố bất cứ ai cũng có thể bắt giữ quân nhân Mỹ và bàn giao cho chính quyền nhưng cũng yêu cầu “không được ngược đãi” người này.

Israel đã dừng các cuộc tấn công tại khu vực nơi máy bay bị bắn rơi, và lực lượng đặc nhiệm Israel được cho là đã hỗ trợ lực lượng Navy SEAL và Green Beret của Mỹ trên thực địa.

Điều gì khiến phi công Mỹ sống sót trên lãnh thổ Iran?

Ghế phóng từ máy bay chiến đấu bị bắn rơi. Ảnh Daily Mail.
Phi công F-15 được huấn luyện theo chương trình SERE (sinh tồn, lẩn tránh, kháng cự và thoát hiểm) được cho là có thể đã bị thương sau khi nhảy dù. Theo các quan chức Mỹ, chương trình SERE có thể giúp sĩ quan này sống sót, lẩn trốn trên lãnh thổ đối phương nhưng cũng sẽ khiến nỗ lực tìm kiếm anh trở nên "vất vả" hơn.

Được đào tạo để sống sót trong nhiều ngày, phi công Mỹ sẽ ẩn náu vào ban ngày và nếu di chuyển sẽ chủ yếu vào ban đêm.

Marina Miron, chuyên gia tại King’s College London, nhận định: “Anh ta sẽ cố hòa mình vào địa hình và sống sót cho đến khi được tìm thấy".

“Vấn đề là, càng ẩn nấp tốt thì lực lượng giải cứu cũng càng khó phát hiện", bà cảnh báo.

Chuyên gia Laurel Rapp từ Chatham House nói với BBC rằng việc bắt được quân nhân này sẽ là “chiến lợi phẩm lớn” đối với Iran và là “con bài mặc cả rất mạnh”.

Một cựu chuyên gia đàm phán con tin quân sự cho rằng Iran có thể đã bắt được phi công này và thậm chí sử dụng tín hiệu định vị của sĩ quan này để dụ lực lượng Mỹ.

Chiếc F-15 bị bắn rơi được cho là từng đóng tại căn cứ RAF Lakenheath (Anh), trước khi được điều sang Jordan khi chiến tranh nổ ra.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf đã chế giễu ông Trump trên mạng xã hội, cho rằng chiến dịch quân sự của Mỹ đang từ mục tiêu “thay đổi chế độ” chuyển sang nhờ ai đó "tìm giúp phi công của chúng tôi”.

Cuộc truy tìm này được xem là bước ngoặt của chiến dịch “Epic Fury” bắt đầu từ ngày 28/2.

Nếu quân nhân Mỹ bị bắt, nguy cơ tái diễn cuộc khủng hoảng con tin Iran năm 1979 – khi 52 người Mỹ bị giam giữ suốt 444 ngày – là điều được cảnh báo.

Dù vậy, ông Trump khẳng định sự cố này sẽ không ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột – điều mà phía Iran phủ nhận đang diễn ra.

Trong 72 giờ qua, Iran đã phóng ít nhất 50 tên lửa đạn đạo và hơn 150 máy bay không người lái vào các mục tiêu Mỹ, bao gồm cả tên lửa đã bắn hạ chiếc F-15E.

Một trực thăng Black Hawk tham gia tìm kiếm đã trúng đạn từ mặt đất nhưng hạ cánh an toàn. Một máy bay A-10 khác rơi xuống vùng Vịnh, song phi công đã nhảy dù và được cứu.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Tammy Duckworth – người từng bị bắn rơi tại Iraq – nói: “Tôi hiểu cảm giác đó và chia sẻ với gia đình các thành viên phi hành đoàn đang chờ tin".

Tính đến nay, theo công bố từ Washington, 13 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng trong cuộc chiến, trong đó có 7 người do hỏa lực đối phương và 6 người trong một vụ tai nạn máy bay.

Vietbf @ Sưu tầm

Iran đã tấn công một số cơ sở năng lượng ở Kuwait, bao gồm cả trụ sở của Tập đoàn Dầu khí Kuwait, được cho là bị tấn công bằng máy bay không người lái.



Cuộc tấn công diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo rằng "mọi chuyện tồi tệ sẽ ập xuống" Iran nếu eo biển Hormuz không được mở lại trong vòng 48 giờ.

Iran đã đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng này đối với "tàu địch" sau đợt tấn công đầu tiên của Mỹ và Israel vào ngày 28 tháng 2, khiến giá dầu và khí đốt trên toàn thế giới tăng cao. Ông Trump đã tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào các nhà máy điện của Iran nếu hoạt động vận chuyển không được khôi phục hoàn toàn.

Trong khi đó, Mỹ cho biết họ đã giải cứu thành công một thành viên phi hành đoàn của chiếc máy bay F-15E Strike Eagle bị bắn rơi trong một chiến dịch mà ông Trump mô tả là “một trong những chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ".

Người được giải cứu, được ông Trump xác định là một đại tá, đã bị mắc kẹt ở vùng núi hiểm trở bên trong Iran và được một lực lượng máy bay lớn giải cứu sau khi bị thương. Ông cho biết người lính này hiện "an toàn và khỏe mạnh".

Ông Trump nói thêm rằng một phi công Mỹ thứ hai đã được giải cứu trong một chiến dịch riêng biệt một ngày trước đó, thông tin này không được tiết lộ vào thời điểm đó vì lý do an ninh tác chiến, và cho biết cả hai nhiệm vụ đều được thực hiện mà không có thương vong nào cho phía Mỹ. Lầu Năm Góc chưa công khai xác nhận chi tiết về các chiến dịch này.

Các báo cáo trước đó cho biết đã có giao tranh dữ dội giữa lực lượng đặc nhiệm Mỹ và lực lượng bán quân sự Basij của Iran tại tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad ở phía tây nam, nơi máy bay bị bắn rơi hôm thứ Sáu, và chính quyền Iran đã treo thưởng cho việc bắt giữ phi công.

Trong một sự việc riêng biệt xảy ra hôm thứ Sáu, một máy bay A-10 Thunderbolt II của Mỹ đã bị trúng hỏa lực của Iran, phi công đã nhảy dù sau khi rời khỏi không phận Iran và sau đó được giải cứu, theo các báo cáo của truyền thông Mỹ.

Vietbf @ Sưu tầm

Iran ngày 5/4 thẳng thừng bác bỏ tối hậu thư 48 giờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó ông chủ Nhà Trắng đe dọa phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz hoặc đạt được thỏa thuận trong thời hạn quy định.


Theo India Times, Bộ chỉ huy quân sự trung ương Iran ngay lập tức đã phản ứng gay gắt với "tối hậu thư" của ông Trump. Tướng Ali Abdollahi Aliabadi thuộc tổng hành dinh Khatam al-Anbiya (Bộ chỉ huy tác chiến liên quân) gọi tuyên bố của ông Trump là “hành động tuyệt vọng, căng thẳng, mất cân bằng và ngu ngốc”.

Đáp lại lời cảnh báo từ Washington, vị tướng này nhấn mạnh: “Ý nghĩa đơn giản của thông điệp này là cánh cổng địa ngục sẽ mở ra cho các người”.

Trước đó, ông Trump đã đăng trên mạng xã hội Truth Social, cảnh báo Iran phải nhanh chóng đạt thỏa thuận hoặc mở lại eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ, nếu không “địa ngục sẽ giáng xuống họ”.

Đây là bước leo thang mới nhất trong căng thẳng Mỹ - Iran xoay quanh tuyến hàng hải chiến lược này, nơi được xem là “yết hầu năng lượng” của thế giới khi một phần lớn dầu mỏ toàn cầu đi qua khu vực.

Tối hậu thư lần này được đưa ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông ngày càng căng thẳng, đặc biệt sau khi Mỹ trước đó từng áp đặt nhiều thời hạn khác nhau nhằm buộc Iran nhượng bộ.

Trước đó, ngày 26/3, ông Trump từng tuyên bố tạm hoãn kế hoạch tấn công các cơ sở năng lượng của Iran trong 10 ngày, cho rằng các cuộc đàm phán “đang diễn ra rất tốt”. Tuy nhiên, diễn biến mới cho thấy tiến trình ngoại giao dường như đã đổ vỡ.

Phản ứng cứng rắn từ Tehran cho thấy Iran không chấp nhận áp lực quân sự từ Washington, đồng thời báo hiệu nguy cơ leo thang đối đầu tại khu vực Vịnh Ba Tư – nơi đang giữ vai trò sống còn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Căng thẳng xung quanh eo biển Hormuz không chỉ là vấn đề song phương Mỹ - Iran, mà còn có tác động sâu rộng tới chuỗi cung ứng dầu mỏ, thương mại quốc tế và ổn định địa chính trị toàn cầu.

Vietbf @ Sưu tầm

Tehran có thể đang tiến gần tới việc giành được một “đòn bẩy hủy diệt” đối với Tổng thống Donald Trump, Rawstory dẫn tuyên bố của các chuyên gia phân tích giữa những tranh cãi trái chiều về chiến dịch giải cứu phi công tiêm kích F-15 của Mỹ bị bắn rơi và mất tích trên lãnh thổ Iran hôm 3/4 - làm dấy lên những so sánh u ám với cuộc khủng hoảng con tin năm 1979 từng định hình nhiệm kỳ của Tổng thống Jimmy Carter.

Ngay khi chiếc tiêm kích F-15 gặp nạn, 2 phi công Mỹ phải nhảy dù xuống lãnh thổ Iran hôm 3/4, truyền thông nhà nước Iran đã phát đi lời kêu gọi người dân và các nhóm vũ trang tham gia vào chiến dịch bắt giữ "các phi công Mỹ" và giao nộp cho lực lượng an ninh để nhận thưởng.

Một phi công Mỹ đã được giải cứu chỉ trong vòng 45 phút sau khi máy bay rơi xuống khu vực núi hiểm trở ở miền nam Iran. Tuy nhiên, viên sĩ quan thứ 2 đã mất tích.

Ngày 5/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đã giải cứu thành công phi công tiêm kích F-15 mất tích. Iran lập tức phản pháo lại, tuyên bố chiến dịch giải cứu của Mỹ đã thất bại hoàn toàn.

Quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này bắn hạ hai trực thăng và một máy bay C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.

"Các máy bay xâm nhập của địch ở phía nam Isfahan, bao gồm hai trực thăng Black Hawk và một máy bay vận tải quân sự C-130, đã bị bắn trúng và đang bốc cháy", Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran tuyên bố.

Đài truyền hình và phát thanh IRIB của Iran đăng video được mô tả là xác hai trực thăng Black Hawk và vận tải cơ C-130, cho thấy các mảnh vỡ cháy đen trên mặt đất, trong đó có vật thể giống cánh quạt trực thăng và một số vật thể như động cơ cỡ lớn.

Hãng truyền thông Fars của Iran tuyên bố: "Đây là nỗ lực tuyệt vọng của ông Trump nhằm che đậy một thất bại lớn".

Ông Trump đối mặt "cơn ác mộng chính trị" nếu Iran bắt được phi công Mỹ

Tổng thống Donald Trump đến phát biểu về cuộc chiến tranh với Iran tại Nhà Trắng ngày 1/4/2026, tại Washington. Ảnh: Alex Brandon/Pool via REUTERS
Các chuyên gia nói với nhà báo Yeganeh Torbati của tờ The New York Times rằng ông Trump sẽ phải đối mặt với lựa chọn “không thể tưởng tượng nổi” nếu Iran bắt được phi công còn mất tích. Việc phi công F-15 rơi vào tay Tehran sẽ khiến ông Trump đối diện "cơn ác mộng chính trị" tương tự Tổng thống Jimmy Carter trong cuộc khủng hoảng con tin năm 1979.

Ông Hamidreza Azizi, chuyên gia an ninh Iran tại Viện Các vấn đề quốc tế và an ninh Đức, nhận định: “Họ thực sự muốn thể hiện hình ảnh chiến thắng, đồng thời làm bẽ mặt ông Trump”.

Theo nhà phân tích, Iran nhiều khả năng sẽ đưa phi công bị bắt xuất hiện công khai trước ống kính thay vì đàm phán kín, nhằm tối đa hóa giá trị tuyên truyền, trong khi vẫn tìm cách giành nhượng bộ ở hậu trường.

Bản thân ông Trump từng nhiều lần chỉ trích cách xử lý khủng hoảng con tin của ông Jimmy Carter là “yếu kém”, nhưng giờ đây ông có thể đang đối mặt với một kịch bản tương tự.

Phó Chủ tịch Viện Brookings Suzanne Maloney cảnh báo: “Một con tin Mỹ tại Iran nhiều khả năng sẽ làm gia tăng sự hoài nghi vốn có trong công chúng Mỹ về cuộc chiến này, đồng thời khiến các lựa chọn vốn đã khó khăn của ông Trump trong việc chấm dứt chiến dịch quân sự tại Iran càng thêm phức tạp".

Vietbf @ Sưu tầm

Tiên Thiên Công là võ công tâm đắc nhất của Vương Trùng Dương - tổ sư Toàn Chân Giáo, nhưng đáng tiếc vì khó tìm được truyền nhân nên bị thất truyền.

Trong tiểu thuyết Anh hùng xạ điêu của cố nhà văn Kim Dung, Vương Trùng Dương đã mất trước khi thời đại Xạ Điêu bắt đầu. Những câu chuyện về ông thường được kể thông qua sư đệ Chu Bá Thông và các học trò của. Theo đó, Vương Trùng Dương là người có võ công mạnh nhất, ông đã đánh bại Hoàng Dược Sư, Âu Dương Phong, Đoàn Trí Hưng và Hồng Thất Công để trở thành người đứng đầu trong Thiên hạ ngũ tuyệt, được giữ bộ Cửu Âm Chân Kinh.

Về xuất xứ võ công của Vương Trùng Dương, cố nhà văn Kim Dung không nhắc đến nhưng khẳng định Vương Trùng Dương là vô địch khi còn sống. Trong lần Hoa Sơn luận kiếm, ông đã dựa vào Toàn Chân kiếm pháp (kiếm pháp độc môn của Toàn Chân giáo) mà đánh bại quần hùng, với chiêu mạnh nhất là "Nhất khí hóa Tam Thanh".

Tuy nhiên, môn võ công Vương Trùng Dương đắc ý nhất là Tiên Thiên Công. Đây là môn nội công thượng thặng của ông, có tác dụng đả thông kỳ kinh bát mạch. Khi tu luyện thành, người luyện sẽ có một nội lực cao thâm vượt trội so với Cửu Âm Chân Kinh. Chính vì vậy, khi có được Cửu Âm Chân Kinh, Vương Trùng Dương cũng không thèm luyện. Ngoài ra, Tiên Thiên Công còn là môn nội công không có giới hạn, càng tu luyện thì nội lực càng cao thâm và có tác dụng chữa thương rất hiệu quả.

Tuy nhiên, Tiên Thiên Công cũng có nhược điểm là rất khó luyện, điều kiện tu luyện khắc nghiệt, cần phải là người có căn cơ và nội công thâm hậu. Vì vậy, Vương Trùng Dương không truyền lại cho sư đệ Chu Bá Thông và các đệ tử trong Toàn Chân giáo vì họ không đủ điều kiện để luyện Tiên Thiên Công.

Khi biết mình sắp chết, Vương Trùng Dương đã dẫn sư đệ Chu Bá Thông tới Đại Lý để trao đổi võ học nhưng thực chất là để truyền lại Tiên Thiên Công cho Nam Đế Đoàn Trí Hưng. Với Tiên Thiên Công kết hợp thần công Nhất Dương Chỉ, Đoàn Trí Hưng có thể khắc chế Tây Độc Âu Dương Phong, không sợ y hoành hành gây hại cho võ lâm Trung Nguyên.

Tuy nhiên, qua diễn biến của truyện Anh hùng xạ điêu, chúng ta có thể thấy dù Đoàn Trí Hưng được truyền thụ Tiên Thiên Công nhưng xét về võ công cũng không lấn át được Hoàng Dược Sư, Âu Dương Phong và Hồng Thất Công như Vương Trùng Dương năm xưa. Điều này cho thấy Đoàn Trí Hưng có lẽ chỉ luyện được phần nội công nhập môn của Tiên Thiên Công để kết hợp với Nhất Dương Chỉ khắc chế Cáp Mô Công của Âu Dương Phong, chứ chưa đạt tới mức thượng thừa như Vương Trùng Dương. Điều này đủ để thấy môn nội công này rất khó luyện. Về sau, theo sự suy vi của phái Toàn Chân giáo và sự diệt vong của Đại Lý, môn võ công này cũng bị thất truyền.

Từ câu chuyện về Tiên Thiên Công và Vương Trùng Dương, chúng ta có thể rút ra học nhiều bài học quý giá:

Sức mạnh tiềm năng to lớn

Tiên Thiên Công tượng trưng cho tiềm năng to lớn ẩn sâu bên trong mỗi con người. Càng nỗ lực rèn luyện, tu dưỡng, chúng ta càng có thể khai phá và phát huy những khả năng phi thường của bản thân, đạt được những thành tựu vượt bậc trong cuộc sống.

Hành trình gian nan và thử thách

Việc luyện tập Tiên Thiên Công đòi hỏi sự kiên trì, nhẫn nại và ý chí phi thường. Con đường chinh phục sức mạnh và thành công luôn đi kèm với những thử thách cam go, đòi hỏi mỗi người phải không ngừng nỗ lực, vượt qua khó khăn để tiến lên phía trước.

Trách nhiệm truyền đạt kiến thức

Vương Trùng Dương không truyền lại Tiên Thiên Công cho Chu Bá Thông và các đệ tử vì họ không đủ điều kiện. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc chọn đúng người để truyền đạt kiến thức và kỹ năng. Truyền nhân cần có đủ khả năng và phẩm chất để tiếp nhận và phát huy những giá trị đó.

Tầm quan trọng của sự chuẩn bị và kế hoạch cho tương lai

Khi biết mình không còn sống lâu, Vương Trùng Dương đã lên kế hoạch truyền lại Tiên Thiên Công cho Nam Đế Đoàn Trí Hưng. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc chuẩn bị và lập kế hoạch cho tương lai, đảm bảo rằng những giá trị và kỹ năng quý báu không bị mất đi.

Giới hạn và thất truyền

Sự thất truyền của Tiên Thiên Công là một mất mát lớn trong giới võ học, nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc bảo tồn và truyền lại những giá trị quý báu. Đây cũng là bài học về sự giới hạn của con người trong việc kế thừa và duy trì những giá trị truyền thống, văn hóa, kiến thức của thế hệ trước.

* Bài viết này là góc nhìn của tác giả. Bạn đọc có thể có những suy nghĩ và ý kiến khác.

Vietbf @ Sưu tầm