Đài TST (Nga) ngày 9/3 đưa tin, quân đội Nga vừa phá hủy một hệ thống pháo phản lực HIMARS của Ukraine tại tỉnh Kharkov. Đoạn video ghi lại cuộc tấn công đã được công bố.

Thông tin được đưa ra giữa lúc máy bay chỉ huy – liên lạc chiến lược Boeing E-6B Mercury của Mỹ xuất kích. Giới phân tích cho rằng hai động thái này có mối liên hệ gián tiếp.
Nga phá hủy HIMARS giữa lúc máy bay "Ngày tận thế" của Mỹ có động thái

Cụ thể, theo Bộ Quốc phòng Nga, đòn tấn công được thực hiện bằng máy bay không người lái Geran, nhằm vào bệ phóng HIMARS mà Lực lượng vũ trang Ukraine triển khai tại khu vực này.

Những hình ảnh được đăng tải cho thấy hai UAV "Geran" lao vào mục tiêu, đánh trúng bệ phóng HIMARS và gây nổ lớn tại hiện trường.

Ngoài bệ phóng chính, video còn ghi lại cảnh một xe hộ tống và một xe vận chuyển – nạp đạn đi cùng hệ thống HIMARS cũng bị phá hủy trong cùng đòn tấn công.

Nga cho biết vụ tập kích diễn ra trong quá trình các đơn vị nước này tấn công chính xác vào khí tài pháo – tên lửa tầm xa của Ukraine tại khu vực Kharkov.

Đáng chú ý, thông tin về đòn tấn công nhằm vào HIMARS (hệ thống do Mỹ sản xuất) xuất hiện gần như đồng thời với các báo cáo cho thấy máy bay chỉ huy – liên lạc chiến lược Boeing E-6B Mercury của Mỹ đã xuất hiện tại châu Âu.

Theo các nguồn theo dõi hàng không quân sự, chiếc E-6B Mercury đã rời lãnh thổ Mỹ, bay qua Đại Tây Dương và hạ cánh tại Na Uy trước khi tiếp tục hoạt động ở khu vực Bắc Âu.

E-6B Mercury thường được gọi là "máy bay Ngày tận thế" vì nó đóng vai trò trung tâm chỉ huy trên không trong trường hợp xảy ra khủng hoảng hạt nhân. Máy bay này có thể truyền lệnh từ Tổng thống Mỹ tới các lực lượng hạt nhân chiến lược, bao gồm tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo, tên lửa đạn đạo liên lục địa và máy bay ném bom chiến lược.

Giới phân tích chú ý rằng chuyến bay này diễn ra đúng thời điểm xung đột liên quan Iran tiếp tục căng thẳng, khiến nhiều chuyên gia đặt câu hỏi liệu đây có phải là tín hiệu chuẩn bị cho kịch bản leo thang quân sự nghiêm trọng hơn hay không.

Theo dữ liệu theo dõi chuyến bay được các nhà phân tích OSINT công bố, chiếc E-6B Mercury di chuyển với mã hiệu được ẩn (empty callsign) – điều thường thấy ở các chuyến bay quân sự nhạy cảm vì lý do an ninh.

Sau khi đến Na Uy, máy bay được cho là hoạt động gần căn cứ không quân Rygge và vùng biển Na Uy. Một số nguồn cho rằng nhiệm vụ của nó có thể liên quan tới việc hỗ trợ hoặc duy trì liên lạc với các tàu ngầm chiến lược của Mỹ, vốn đóng vai trò quan trọng trong hệ thống răn đe hạt nhân.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích OSINT khác nhận định chuyến bay này có thể chỉ là một chặng trung gian, khi E-6B Mercury được cho là đang di chuyển theo hành trình hướng về khu vực Trung Đông, nơi căng thẳng liên quan Iran đang leo thang trong những ngày gần đây.

Patriot cũng vào tầm ngắm

Không chỉ các hệ thống pháo phản lực HIMARS do Mỹ cung cấp, những hệ thống phòng không tối tân Patriot do Mỹ sản xuất cũng đang dần trở thành mục tiêu chiến lược.

Theo các nhà phân tích phương Tây, Nga đã bắt đầu điều chỉnh chiến thuật tấn công nhằm làm cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn Patriot của Ukraine, qua đó làm suy yếu lá chắn phòng không quan trọng nhất của Kiev.

Trong thời gian gần đây, lực lượng Nga tăng cường sử dụng tên lửa đạn đạo. Các chuyên gia của Viện Nghiên cứu Chiến tranh Mỹ (ISW) cho rằng, đây là động thái nhằm buộc Ukraine phải tiêu tốn nhanh chóng lượng tên lửa đánh chặn vốn đã hạn chế của hệ thống Patriot.

Phân tích của ISW dựa trên dữ liệu các cuộc tập kích gần đây cho thấy trong đợt tấn công ngày 6–7/3, khoảng một nửa số tên lửa được phóng là tên lửa đạn đạo. Theo các chuyên gia phương Tây, đây là sự thay đổi đáng kể so với giai đoạn trước, khi Nga thường chỉ sử dụng số lượng hạn chế tên lửa đạn đạo và ưu tiên các đòn đánh chính xác vào mục tiêu cụ thể.

Hiện nay, các loạt phóng tên lửa đạn đạo quy mô lớn đã trở nên phổ biến hơn, buộc lực lượng Ukraine phải sử dụng các tên lửa đánh chặn PAC-3 đắt đỏ của hệ thống Patriot để đối phó. Tuy nhiên, nguồn dự trữ loại đạn này được cho là khá hạn chế.

Đằng sau sự thay đổi chiến thuật đó là tính toán chiến lược dài hạn. Ukraine phụ thuộc phần lớn vào nguồn cung từ phương Tây, trong khi bối cảnh toàn cầu đang khiến việc bổ sung đạn dược trở nên khó khăn hơn.

Mỹ và các nước Trung Đông hiện cũng đang tiêu tốn lượng lớn tên lửa Patriot để đối phó với các cuộc tấn công tại khu vực, từ lực lượng Houthi ở Yemen cho tới các đợt tập kích nhằm vào Israel.

Điều này khiến nguồn cung tên lửa đánh chặn trở nên cạnh tranh hơn, trong khi năng lực sản xuất của Mỹ vẫn còn hạn chế. Washington đồng thời phải phân bổ nguồn lực cho nhiều điểm nóng khác nhau trên thế giới.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng Nga đang tăng sức ép để đẩy nhanh quá trình tiêu hao hệ thống phòng không Patriot.

Nếu thiếu tên lửa đánh chặn, các tổ hợp Patriot sẽ trở nên dễ bị tổn thương, mở đường cho những đòn tấn công có sức phá hủy lớn hơn nhằm vào cơ sở hạ tầng quan trọng như hệ thống năng lượng và mạng lưới hậu cần quân sự.

Theo TST, việc Nga công khai đánh trúng HIMARS và Patriot — những biểu tượng rõ nhất của viện trợ quân sự Mỹ cho Ukraine — đúng lúc E-6B Mercury xuất hiện ở châu Âu tạo ra cảm giác như hai bên đang đồng thời phát tín hiệu sức mạnh ở hai tầng nấc khác nhau.

Ở tầng chiến trường, Nga nhấn mạnh khả năng vô hiệu hóa khí tài Mỹ ngay trên lãnh thổ Ukraine. Ở tầng chiến lược, sự hiện diện của E-6B cho thấy Washington vẫn duy trì năng lực chỉ huy – kiểm soát răn đe ở mức cao trong bối cảnh khủng hoảng Iran tiếp tục nóng lên.

Theo kênh tin tức Mash (Nga), loạt động thái này cũng được xem như một cách Moscow thể hiện phản ứng trước những gì Mỹ đang tiến hàn ở Iran.

Mệnh lệnh khẩn cấp của ông Putin

Trong khi Nga tăng cường các đòn đánh nhằm vào HIMARS và đồng thời tìm cách làm cạn kho tên lửa đánh chặn Patriot của Ukraine, một quyết định khẩn từ Điện Kremlin được cho là đã tác động trực tiếp tới cục diện chiến trường.

Theo các nguồn tin quân sự Nga, Tổng thống Vladimir Putin đã ban hành một mệnh lệnh khẩn sau khi nhận được báo cáo từ các phóng viên chiến trường rằng nhiều đơn vị tiền tuyến vẫn đang thiếu nghiêm trọng UAV hạng nặng, trong khi phía Ukraine đã sớm triển khai sản xuất hàng loạt các loại drone vận tải và tấn công.

Mệnh lệnh được đưa ra ngay trong một cuộc trao đổi trực tiếp, khi vấn đề được nêu thẳng với Tổng thống Nga. Chỉ trong thời gian ngắn sau đó, các mẫu UAV hạng nặng đầu tiên mang tên "Upyr" bắt đầu xuất hiện trên chiến trường, tiếp theo là nhiều loại hexacopter vận tải khác.

Những UAV này nhanh chóng được đưa vào sử dụng để vận chuyển đạn dược, thiết bị và tiếp tế cho các đơn vị tiền tuyến bằng đường không, đặc biệt tại các khu vực giao tranh ác liệt như mặt trận Kupyansk, nơi các tuyến hậu cần mặt đất thường xuyên nằm trong tầm pháo kích và UAV của đối phương.

Theo các nguồn tin từ chiến trường, việc triển khai các drone vận tải như Upyr-18 và Berdysh đã giúp giảm đáng kể áp lực hậu cần, cho phép các đơn vị Nga duy trì nhịp độ tác chiến ổn định trong khi các UAV trinh sát tiếp tục tuần tra và điều chỉnh hỏa lực pháo binh.

Trong bối cảnh Nga đồng thời tăng cường tấn công bằng tên lửa nhằm gây sức ép lên hệ thống Patriot của Ukraine, việc nhanh chóng triển khai UAV hạng nặng được xem là bước đi giúp bảo đảm cho các đơn vị tiền tuyến duy trì áp lực chiến trường trong giai đoạn tiêu hao kéo dài.

Theo New York Times, một video mới được công bố bổ sung thêm bằng chứng cho thấy một tên lửa của Mỹ có khả năng đã bắn trúng một trường tiểu học ở Iran, nơi 175 người, nhiều người trong số đó là trẻ em, được báo cáo là đã thiệt mạng.

Video được hãng thông tấn Mehr của Iran đăng tải lên hôm Chủ nhật và được tờ New York Times xác minh, cho thấy một tên lửa hành trình Tomahawk bắn trúng một căn cứ hải quân cạnh trường học ở thị trấn Minab vào ngày 28/2. Quân đội Mỹ là lực lượng duy nhất tham gia vào cuộc xung đột sử dụng tên lửa Tomahawk.

Một loạt bằng chứng được tờ Times thu thập, bao gồm hình ảnh vệ tinh, bài đăng trên mạng xã hội và các video đã được xác minh, cho thấy tòa nhà trường tiểu học Shajarah Tayyebeh đã bị hư hại nghiêm trọng bởi một cuộc tấn công chính xác xảy ra cùng lúc với các cuộc tấn công vào căn cứ hải quân.

Đoạn video về cuộc tấn công, được nhóm nghiên cứu Bellingcat đưa tin đầu tiên, đã được New York Times xác minh độc lập. Tờ New York Times đã so sánh các đặc điểm có thể nhìn thấy trong đoạn phim với hình ảnh vệ tinh được chụp vài ngày sau các cuộc tấn công ở Minab.

Cụ thể, một phân tích về đoạn video cho thấy tên lửa đã bắn trúng một tòa nhà được mô tả là phòng khám y tế trong căn cứ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo. Những cột khói và mảnh vỡ bốc lên từ tòa nhà sau khi nó bị trúng bom, cùng với tiếng la hét từ xa của những người chứng kiến.

Khi máy quay lia sang bên phải, những cột bụi và khói lớn đã bốc lên từ khu vực xung quanh trường tiểu học, cho thấy trường học đã bị trúng bom ngay trước cuộc tấn công vào căn cứ hải quân.

Một số tòa nhà khác bên trong căn cứ hải quân cũng bị trúng bom trong cuộc tấn công, theo phân tích hình ảnh vệ tinh.

Vũ khí trong video mới được xác định là tên lửa hành trình Tomahawk, một loại vũ khí mà cả quân đội Israel lẫn quân đội Iran đều không sở hữu. Hàng chục tên lửa Tomahawk đã được các tàu chiến của Hải quân Mỹ phóng vào Iran kể từ ngày 28/2, khi cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran bắt đầu.

Khi được một phóng viên hỏi rằng liệu Mỹ có phải là bên đã tấn công trường học hay không, Tổng thống Trump nói: "Không. Theo ý kiến của tôi và dựa trên những gì tôi đã thấy, việc đó do Iran thực hiện". "Như các bạn biết đấy, vũ khí của họ rất thiếu chính xác", ông Trump nói thêm.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, người đứng cạnh ông Trump, cho biết Lầu Năm Góc đang điều tra vụ việc.

Trước đó, Reuters đưa tin, trích lời các điều tra viên quân sự Mỹ cho rằng nhiều khả năng lực lượng Mỹ phải chịu trách nhiệm cho vụ tấn công nhằm vào một trường nữ sinh ở Iran khiến hàng chục trẻ em thiệt mạng.

CNN cũng dẫn lời Jenzen-Jones - một chuyên gia về đạn dược và giám đốc của Cơ quan Nghiên cứu Vũ khí (ARES), rằng khó có khả năng vụ việc do hệ thống phòng không Iran bắn nhầm vì hình ảnh gần đây cho thấy các tòa nhà đã bị hư hại đáng kể, cho thấy chúng đã bị tấn công bằng đạn dược dẫn đường chính xác được thả từ trên không, chứ không phải là "tên lửa phòng không bắn nhầm".

Lời giải thích khả dĩ nhất cho vụ tấn công trường học, theo Jenzen-Jones, là Mỹ đã vô tình tấn công cơ sở này trong khi đang thực hiện cuộc tấn công vào căn cứ hải quân, theo Jenzen-Jones.

Theo quan niệm dân gian ở nhiều nơi, nếu mắt trái giật thì có tài lộc, còn mắt phải giật lại là điềm gở hoặc báo trước điều không may. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y học, hiện tượng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân sinh lý khác nhau và không liên quan tới điềm báo.
Giật mắt phải suốt 3 tuần

Mới đây, tờ China Times đã đưa tin về một người đàn ông họ Trần, khoảng 60 tuổi, liên tục bị giật mắt phải trong 3 tuần. Điều khiến ông lo lắng là tần suất và mức độ giật mắt ngày càng mạnh và xảy ra liên tục trong ngày.

Ban đầu, ông Trần cho rằng đây có thể là một “điềm xấu” theo quan niệm dân gian. Tuy nhiên, càng về sau, ông càng lo ngại đây có thể là dấu hiệu báo trước của đột quỵ, nên quyết định đến bệnh viện kiểm tra.

Tại Bệnh viện cơ đốc giáo Chương Hóa thuộc Bộ Y tế và Phúc lợi (Đài Loan, Trung Quốc), sau khi thăm khám, các bác sĩ nhận thấy nhãn áp của bệnh nhân vẫn nằm trong phạm vi bình thường. Đồng thời, các cấu trúc quan trọng của mắt như giác mạc, võng mạc và dây thần kinh thị giác của bệnh nhân đều không có bất thường. Các bác sĩ cũng loại trừ khả năng người bệnh mắc tăng nhãn áp hoặc các tổn thương thực thể khác ở mắt.

Kết quả cuối cùng cho thấy tình trạng giật mí mắt của ông Trần không phải do bệnh lý nghiêm trọng mà chủ yếu liên quan đến rối loạn hệ thần kinh tự chủ. Theo đó, chỉ cần cho mắt nghỉ ngơi nhiều hơn và điều chỉnh sinh hoạt thì triệu chứng có thể dần cải thiện.
Nguyên nhân thực sự của hiện tượng giật mí mắt

Bác sĩ nhãn khoa Niêm Triển Vĩ, Bệnh viện cơ đốc giáo Chương Hóa, cho biết trong y học, tình trạng mí mắt giật liên tục được gọi là “co thắt mí mắt” (blepharospasm).

Theo bác sĩ Niêm Triển Vĩ, hiện tượng này xảy ra khi cơ vòng quanh mắt bị kích thích bởi dây thần kinh và co lại một cách không tự chủ. Phần lớn trường hợp đều không nguy hiểm và thường liên quan đến các yếu tố trong sinh hoạt hàng ngày.

Một số nguyên nhân phổ biến có thể khiến mí mắt giật bao gồm:

Thức khuya
Căng thẳng kéo dài
Áp lực tinh thần
Nhìn màn hình quá lâu
Tiêu thụ quá nhiều caffeine

Những yếu tố này có thể làm mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ, khiến cơ mắt co giật lặp đi lặp lại.

Bác sĩ Niêm Triển Vĩ cho biết thêm, trường hợp như của ông Trần không phải hiếm gặp trong thực tế lâm sàng. Thậm chí, có những bệnh nhân bị giật mí mắt liên tục trong hơn 1 hoặc 2 tháng.

Trong đa số trường hợp, người bệnh chỉ cần điều chỉnh lại thói quen sinh hoạt, giảm căng thẳng, hạn chế đồ uống kích thích và nghỉ ngơi hợp lý thì triệu chứng sẽ dần biến mất.

Tuy nhiên, nếu tình trạng co giật trở nên nghiêm trọng, ảnh hưởng đến việc mở mắt hoặc lan sang các cơ khác trên khuôn mặt, đó có thể là dạng co thắt mí mắt nặng hơn.
Khi nào giật mắt có thể là dấu hiệu nguy hiểm?

Theo bác sĩ Niêm Triển Vĩ, phần lớn trường hợp giật mí mắt không phải dấu hiệu của đột quỵ và người dân cũng không cần quá hoảng sợ. Tuy vậy, không nên bỏ qua triệu chứng nếu nó xuất hiện trong thời gian dài.

Bác sĩ khuyến cáo rằng nếu hiện tượng giật mí mắt đi kèm các dấu hiệu bất thường khác như:

Nhìn mờ
Đau mắt
Đau đầu
Yếu tay chân
Nói khó

Đó có thể không chỉ đơn thuần là co giật mí mắt thông thường.

Trong những trường hợp này, người bệnh cần đến cơ sở y tế kiểm tra càng sớm càng tốt để loại trừ các bệnh lý liên quan đến não hoặc hệ thần kinh.

Nguồn: China Times

Ít ai ngờ rằng trong chế độ ăn hằng ngày, một số loại trái cây đơn giản lại có thể hỗ trợ cải thiện giấc ngủ. Trong đó, quả kiwi được nhiều chuyên gia dinh dưỡng gọi bằng cái tên khá thú vị là “trái cây ngủ”.

Theo các nghiên cứu dinh dưỡng, kiwi chứa nhiều hoạt chất có lợi cho hệ thần kinh và chu kỳ ngủ - thức của cơ thể. Vì vậy, việc bổ sung kiwi vào khẩu phần ăn, thậm chí chỉ vài miếng mỗi ngày, cũng có thể giúp giấc ngủ trở nên ổn định và sâu hơn.

Kiwi chứa nhiều vitamin C, folate (vitamin B9), kali và chất xơ, đồng thời cung cấp một lượng 5-hydroxytryptophan (5-HTP) - tiền chất quan trọng để cơ thể tổng hợp serotonin và melatonin.

Serotonin là chất dẫn truyền thần kinh giúp điều hòa cảm xúc và thư giãn, trong khi melatonin đóng vai trò kiểm soát nhịp sinh học ngày - đêm và thúc đẩy cơ thể đi vào giấc ngủ.

Một số nghiên cứu cho thấy sau khi ăn kiwi, lượng 5-HTP trong máu có xu hướng tăng lên, từ đó làm tăng nồng độ serotonin vào ban đêm. Điều này có thể giúp rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ và cải thiện độ sâu của giấc ngủ.

Giúp ổn định đường huyết ban đêm

Một yếu tố ít được chú ý nhưng ảnh hưởng mạnh đến giấc ngủ là sự dao động của đường huyết. Khi đường huyết tăng giảm thất thường, cơ thể dễ tỉnh giấc hoặc ngủ không sâu.

Kiwi có đặc điểm ít đường nhưng giàu chất xơ, giúp làm chậm quá trình hấp thu đường sau bữa ăn và giữ đường huyết ổn định hơn.

Một số số liệu quan sát cho thấy những người ăn 1-2 quả kiwi vào buổi tối có thời gian ngủ sâu tăng khoảng 15-20% so với nhóm không ăn.

Hỗ trợ giảm stress oxy hóa trong cơ thể

Kiwi là loại trái cây giàu chất chống oxy hóa, đặc biệt là vitamin C và các hợp chất polyphenol.

Tình trạng stress oxy hóa cao có thể khiến hệ thần kinh trở nên kích thích quá mức, gây khó ngủ hoặc ngủ không sâu. Khi lượng chất chống oxy hóa được bổ sung đầy đủ, cơ thể dễ chuyển sang trạng thái thư giãn hơn, giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Một số nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa có thể giảm thời gian ngủ nông và tăng tỷ lệ ngủ sâu, từ đó nâng cao hiệu quả nghỉ ngơi của cơ thể.

Hỗ trợ ổn định nhịp tim và hệ thần kinh

Kiwi cũng cung cấp lượng kali khá dồi dào. Khoáng chất này đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa nhịp tim và hoạt động của hệ thần kinh - cơ.

Nếu nhịp tim dao động hoặc hệ thần kinh quá kích thích vào ban đêm, cơ thể dễ rơi vào trạng thái khó ngủ hoặc tỉnh giấc giữa đêm. Bổ sung đủ kali có thể giúp ổn định nhịp tim và hỗ trợ giấc ngủ liên tục hơn.

Cải thiện hệ tiêu hóa và hệ vi sinh đường ruột

Sức khỏe đường ruột có mối liên hệ chặt chẽ với chất lượng giấc ngủ. Khi hệ vi sinh đường ruột mất cân bằng, cơ thể có thể tăng phản ứng viêm và kích thích thần kinh, từ đó ảnh hưởng đến khả năng ngủ sâu.

Nhờ chứa nhiều chất xơ hòa tan, kiwi giúp thúc đẩy nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa và nuôi dưỡng vi khuẩn có lợi trong đường ruột.

Một số nghiên cứu cho thấy những người có hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh thường ngủ ngon và hiệu quả giấc ngủ cao hơn so với người có rối loạn hệ vi sinh.

Hỗ trợ giảm viêm và cải thiện trạng thái tâm lý

Những người thiếu ngủ kéo dài thường có mức chỉ số viêm trong máu cao hơn bình thường. Các chất chống oxy hóa trong kiwi có thể giúp giảm phản ứng viêm nhẹ trong cơ thể, từ đó tạo điều kiện cho quá trình phục hồi vào ban đêm.

Một số nghiên cứu cũng ghi nhận rằng những người ăn kiwi thường xuyên có mức protein phản ứng C (CRP) - một chỉ dấu viêm trong máu - thấp hơn, đồng thời tỷ lệ ngủ sâu tăng thêm khoảng 10-15%.

Khi giấc ngủ được cải thiện, tâm trạng và khả năng tập trung ban ngày cũng có xu hướng tốt hơn.

Một thói quen nhỏ nhưng dễ duy trì

Kiwi là loại trái cây dễ ăn, dễ kết hợp trong chế độ ăn hằng ngày. Nhiều nghiên cứu quan sát cho thấy những người duy trì thói quen ăn kiwi thường xuyên có xu hướng ngủ nhanh hơn và ít tỉnh giấc hơn vào ban đêm.

Ngay cả khi chỉ ăn vài miếng kiwi mỗi ngày, hiệu quả vẫn có thể tích lũy theo thời gian, giúp cải thiện giấc ngủ một cách tự nhiên. So với việc phụ thuộc vào thuốc ngủ, cách này được xem là an toàn và phù hợp hơn cho thói quen lâu dài.

Nhờ chứa 5-hydroxytryptophan, vitamin C, kali và chất xơ, kiwi có thể tác động đồng thời đến nhiều yếu tố ảnh hưởng đến giấc ngủ như hệ thần kinh, chuyển hóa, nhịp tim và sức khỏe đường ruột.

Vì vậy, việc bổ sung kiwi vào bữa tối hoặc ăn nhẹ trước khi ngủ có thể trở thành một thói quen đơn giản giúp cơ thể thư giãn, ngủ sâu hơn và thức dậy với tinh thần tỉnh táo hơn vào sáng hôm sau.

Nguồn và ảnh: Sohu

Những phát hiện này mang lại nhiều gợi ý quan trọng cho việc duy trì sức khỏe và kéo dài tuổi thọ.

3 đặc điểm sinh học thường thấy ở người sống thọ

Đây được xem là một trong những nghiên cứu quy mô lớn nhất về người cao tuổi. Nhóm khoa học gia tại Viện Karolinska, Thụy Điển đã tuyển chọn 44.636 người tham gia và theo dõi họ trong suốt 35 năm . Khi các đối tượng ở độ tuổi từ 64 đến 99 , các nhà khoa học tiến hành đo nhiều chỉ số sinh học trong máu.

Trong tổng số người tham gia, 1.224 người (chiếm 2,7%) sống đến 100 tuổi , và 84,6% trong số đó là phụ nữ .

Nhóm nghiên cứu đã phân tích 12 dấu ấn sinh học liên quan đến lão hóa và nguy cơ tử vong , bao gồm: axit uric, cholesterol toàn phần, glucose (đường huyết), alanine aminotransferase (ALT), aspartate aminotransferase (AST), creatinine, khả năng gắn sắt của máu…

Sau khi so sánh nhóm người trăm tuổi với những người không đạt tới mốc này, các nhà khoa học phát hiện ba đặc điểm nổi bật:

- Đường huyết thấp từ tuổi 60: Những người sống đến 100 tuổi thường duy trì mức đường huyết thấp hơn. Rất ít người trong nhóm này có mức đường huyết trên 6,5 mmol/l khi bước sang tuổi 60.

- Creatinine ở mức thấp sau tuổi 60: Creatinine là chỉ số phản ánh chức năng thận. Ở người sống thọ, mức creatinine thường duy trì dưới 125 µmol/l , cho thấy thận hoạt động tương đối tốt.

- Axit uric thấp: Nghiên cứu cho thấy những người có mức axit uric thấp nhất có khả năng sống thọ cao gấp đôi so với những người có mức cao nhất.

Tổng hợp các kết quả cho thấy từ khoảng 60 tuổi trở đi , những người có khả năng sống tới 100 tuổi thường duy trì đường huyết, creatinine và axit uric ở mức thấp . Đây là ba chỉ số quan trọng phản ánh tình trạng chuyển hóa và sức khỏe tổng thể của cơ thể.

3 chỉ số chuyển hóa quan trọng liên quan đến tuổi thọ

Ba chỉ số trên không chỉ liên quan đến tuổi thọ mà còn phản ánh tình trạng viêm, chuyển hóa và chức năng gan thận của cơ thể.

- Đường huyết: Ở người khỏe mạnh, đường huyết lúc đói nên nằm trong khoảng 3,9 - 6,1 mmol/l . Nếu cao hơn 6,1 mmol/l có thể được coi là tăng đường huyết nhẹ, còn trên 7 mmol/l cần được can thiệp y tế.

Để kiểm soát đường huyết, các chuyên gia khuyến nghị nên bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong thói quen ăn uống như ăn theo thứ tự thực phẩm giàu chất xơ trước, sau đó đến protein và chất béo, cuối cùng là tinh bột; hạn chế gạo trắng và bột mì tinh chế, tăng cường ngũ cốc nguyên hạt; ăn chậm, nhai kỹ, mỗi bữa ăn nên kéo dài ít nhất 20 phút

- Creatinine: Creatinine có hai nguồn chính từ quá trình chuyển hóa của cơ bắp và từ sự phân giải protein trong thực phẩm . Ở người khỏe mạnh, mức creatinine trong máu thường ổn định. Giá trị tham khảo là 53- 133 µmol/l ở nam giới và 44- 97 µmol/l ở nữ giới.

Nếu chức năng thận suy giảm, mức creatinine trong máu sẽ tăng lên. Các dấu hiệu cảnh báo có thể bao gồm: thay đổi tần suất đi tiểu, nước tiểu bất thường, tiểu đêm nhiều, lượng nước tiểu giảm hoặc phù ở mí mắt và chân. Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần kiểm tra nước tiểu và chức năng thận sớm.

- Axit uric: Nồng độ axit uric cao được ví như “con ếch bị luộc trong nước ấm” vì tổn hại âm thầm đến nhiều cơ quan như thận, khớp, mạch máu và tim . Trong điều kiện ăn uống bình thường, nếu hai lần xét nghiệm liên tiếp có axit uric trên 420 µmol/l thì được coi là tăng axit uric máu .

Để kiểm soát chỉ số này, cần hạn chế thực phẩm nhiều purin như nội tạng động vật, hải sản, rong biển và bia; uống ít nhất 1.500 ml nước mỗi ngày; t ập thể dục và duy trì cân nặng hợp lý.

Bí quyết sống thọ không chỉ nằm ở gen

Theo các nghiên cứu về tuổi thọ, yếu tố di truyền chỉ chiếm khoảng 15% , còn lại phụ thuộc vào môi trường sống và thói quen sinh hoạt.

Tại Trung Quốc, năm 2020 có khoảng 119.000 người sống trên 100 tuổi , và dự báo đến năm 2050, dân số trên 80 tuổi sẽ tăng gấp đôi. Một khảo sát do Trung tâm Nghiên cứu Dân số và Phát triển Trung Quốc thực hiện cho thấy những người sống thọ thường có các thói quen sau.

1. Giữ tâm lý bình thản

Những người sống thọ hiếm khi lo lắng quá mức về những chuyện nhỏ nhặt.

Nhà khoa học Elizabeth Blackburn, người đoạt giải Nobel Sinh lý học năm 2009, từng tổng kết rằng bí quyết sống lâu chủ yếu là sinh hoạt điều độ, ăn uống không kén chọn và giữ tâm thái rộng lượng . Trong đó:

- Cân bằng tâm lý chiếm khoảng 50%.

- Chế độ ăn hợp lý chiếm 25%.

- Các yếu tố khác chiếm 25%.

Các chuyên gia tại Trung tâm Lão khoa Quốc gia Trung Quốc cũng cho rằng tinh thần lạc quan là yếu tố quan trọng của quá trình lão hóa khỏe mạnh .

2. Chế độ ăn đa dạng và cân bằng

Khảo sát cho thấy chế độ ăn của nhiều người trăm tuổi thường thanh đạm, nhiều rau và thực phẩm thực vật, ít muối, ít chất béo, và giàu chất xơ và vitamin

Do khả năng nhai và tiêu hóa giảm theo tuổi tác, người cao tuổi nên duy trì chế độ ăn đa dạng, chia nhỏ bữa ăn và bổ sung đủ nước . Đặc biệt cần đảm bảo lượng protein chất lượng cao .

Ngoài ra, chỉ số BMI của người cao tuổi không nên dưới 20 . Trên thực tế, một thân hình hơi đầy đặn đôi khi lại có lợi hơn cho sức khỏe ở tuổi già.

3. Duy trì hoạt động trí não

Khả năng nhận thức tốt giúp người cao tuổi giữ được khả năng tự chăm sóc bản thân . Vì vậy, họ nên tiếp tục học hỏi, đọc sách, suy nghĩ và giao tiếp để giữ cho não bộ hoạt động.

4. Giữ sự tò mò và tham gia nhiều hoạt động

Khảo sát về sức khỏe người cao tuổi tại Trung Quốc cho thấy tham gia nhiều hoạt động xã hội là một đặc điểm phổ biến của những người sống thọ. Việc tiếp xúc với những điều mới mẻ giúp duy trì sự hứng thú với cuộc sống.

5. Sinh hoạt điều độ và có sở thích cá nhân

Nhiều người sống thọ duy trì lịch sinh hoạt rất ổn định. Ví dụ trong danh sách “Những người sống trên 100 tuổi tại Thượng Hải năm 2022”, cụ ông Vương Nhữ Trang - người liên tiếp 8 năm có tên trong bảng xếp hạng - cho biết bí quyết của mình là sống điều độ, ăn uống đơn giản và giữ tâm trạng thoải mái .

Ngoài ra ông còn duy trì nhiều sở thích như đọc sách, xem báo, viết thơ, nghe kinh kịch hoặc chơi trò chơi trên máy tính.

Kết luận

Tổng hợp từ nhiều nghiên cứu và kinh nghiệm của người trăm tuổi cho thấy: chế độ ăn cân bằng, vận động hợp lý, không hút thuốc, hạn chế rượu và giữ tinh thần ổn định là bốn nền tảng quan trọng của sức khỏe.

Bên cạnh đó, việc duy trì khả năng tự chăm sóc bản thân, giữ kỷ luật trong sinh hoạt và tích cực tham gia các hoạt động xã hội cũng góp phần giúp cuộc sống tuổi già khỏe mạnh và kéo dài tuổi thọ.

Nguồn và ảnh: Weibo

Trong thế giới thời trang nam giới vốn bị thống trị bởi những chuẩn mực "mình hạc xương mai" hay những gã mẫu gầy gò như cây sậy, những người đàn ông sở hữu cặp đùi "khủng" thường cảm thấy mình bị bỏ rơi. Bạn bước vào một cửa hàng, thử một chiếc quần vừa vặn vòng eo nhưng lại bó chít lấy đùi như đang mặc quần legging của phụ nữ. Hoặc ngược lại, để đùi được thoải mái, bạn phải chọn size bụng rộng thênh thang như cái thúng.

Nhưng hãy dừng lại một chút để tự hào. Trong nhân tướng học và cả khoa học hiện đại, một cặp đùi to, săn chắc không phải là khuyết điểm. Đó là dấu hiệu của lượng Testosterone cao, của sự sung mãn và sức mạnh nam tính nguyên bản. Đàn ông "lốp" căng là những người không bỏ qua "ngày tập chân" (leg day), là những người có nền tảng thể chất vững chãi. Sự thật là: Đàn ông đùi to mặc quần mới thực sự ra dáng, còn chân bé như cây sậy mới là bài toán khó giải của thời trang.

Vấn đề không nằm ở đôi chân của bạn, mà nằm ở cách bạn chọn quần. Với tư cách là một người làm biên tập thời trang lâu năm, tôi sẽ chỉ cho bạn cách biến "cặp lốp" căng tròn thành lợi thế phong cách đỉnh cao, dựa trên những nguyên tắc vàng từ các chuyên gia hàng đầu.
1. Đừng cố gồng mình trong những chiếc quần chật chội

Sai lầm lớn nhất của đàn ông đùi to là cố gắng nhét mình vào những chiếc quần Slim-fit hay Skinny với hy vọng trông mình sẽ gọn gàng hơn. Thực tế hoàn toàn ngược lại: khi vải bị kéo căng quá mức, nó sẽ tạo ra những nếp nhăn ngang mất thẩm mỹ và làm lộ rõ mọi khối cơ một cách thô thiển.

Dấu hiệu nhận biết một chiếc quần quá chật:

- Túi quần bị bửa: Nếu túi quần của bạn bị kéo căng đến mức không thể đút tay vào, hoặc nó tự động mở rộng ra khi bạn đứng thẳng, đó là lúc bạn cần tăng size.

- Nếp gấp vùng đáy: Những đường kéo căng xuất hiện từ vùng háng tỏa ra hai bên đùi là lời "kêu cứu" của chiếc quần.

- Bài kiểm tra vận động: Hãy thử ngồi xuống hoặc squat nhẹ. Nếu bạn cảm thấy vải thít chặt vào đùi hoặc háng đến mức khó thở, chiếc quần đó đang "tuyên chiến" với sự tự tôn của bạn.
2. Phải biết thân dưới của mình hợp loại quần gì

Thay vì chạy theo xu hướng bó sát, hãy tìm đến những kiểu cắt (cut) được thiết kế để tôn vinh những đôi chân lực lưỡng:

- Classic Fit / Straight Leg: Đây là "vùng an toàn" tuyệt vời nhất. Ống quần suông thẳng từ đùi xuống gấu tạo ra một đường thẳng thị giác, giúp đôi chân trông cân đối và dài hơn.

- Athletic Taper: Đây là phát kiến vĩ đại dành riêng cho dân tập gym. Kiểu quần này có phần đùi và mông rộng rãi nhưng lại bóp dần (taper) về phía cổ chân. Bạn có được sự thoải mái ở "lốp" nhưng vẫn giữ được vẻ hiện đại, gọn gàng ở phần dưới.

- Quần Tây (Trousers) Cạp Cao: Đừng coi thường những chiếc quần tây có xếp ly (pleats). Phần xếp ly không chỉ là chi tiết cổ điển mà còn tạo thêm không gian ẩn cho đùi khi bạn ngồi xuống. Cạp cao giúp định hình lại vòng eo, tạo ra tỉ lệ cơ thể hoàn hảo.
3. Chất liệu: Co giãn là tốt, nhưng đừng phụ thuộc

Một chút thành phần Spandex hoặc Elastane (khoảng 1-3%) trong vải denim hay kaki sẽ là "cứu cánh" giúp bạn cử động dễ dàng hơn. Tuy nhiên, một biên tập viên chuyên nghiệp sẽ khuyên bạn: Đừng dựa dẫm hoàn toàn vào sự co giãn.

Nếu một chiếc quần quá chật, dù có co giãn đến mấy, nó vẫn sẽ trông như một lớp da thứ hai. Hãy ưu tiên những loại vải có trọng lượng trung bình đến nặng (heavyweight fabric). Vải dày có khả năng giữ phom dáng tốt hơn, che giấu được những điểm lồi lõm không cần thiết và tạo ra một diện mạo cứng cáp, nam tính.
4. Nếu khó khăn quá thì mình đặt may

Sự thật phũ phàng là các hãng thời trang may sẵn thường thiết kế cho số đông trung bình. Nếu bạn có cặp đùi của một vận động viên nhưng vòng eo của một người bình thường, việc tìm được chiếc quần hoàn hảo "ngay từ cái nhìn đầu tiên" là rất khó.

Giải pháp: Hãy mua quần theo size đùi. Đừng quan tâm nếu vòng bụng bị rộng. Sau đó, hãy mang nó đến một tiệm may uy tín để bóp lại vòng eo. Đây là khoản đầu tư xứng đáng nhất mà bạn có thể thực hiện cho tủ đồ của mình. Một chiếc quần được chỉnh sửa theo đúng số đo cá nhân sẽ mang lại sự tự tin mà không một món đồ hiệu đắt tiền nào làm được.
5. Nghệ thuật cân bằng tỉ lệ

Khi bạn sở hữu phần dưới "đồ sộ", hãy áp dụng nguyên tắc cân bằng trong phối đồ:

- Phần trên có cấu trúc: Đừng mặc những chiếc áo phông mỏng dính, bó sát. Hãy chọn những chiếc áo khoác (Chore coat, Blazer) hoặc áo sơ mi vải dày có cầu vai rõ ràng. Điều này giúp cân bằng lại độ rộng của phần đùi, tạo nên một tổng thể hài hòa.

- Giày dép có trọng lượng: Một cặp đùi to đi cùng một đôi giày lười mỏng manh sẽ khiến bạn trông như "đầu voi đuôi chuột". Hãy chọn những đôi boots hầm hố, giày sneakers đế dày hoặc giày da đế Commando để tạo sự vững chãi cho toàn bộ trang phục.

Trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt Nam, khoai lang từ lâu đã là thực phẩm quen thuộc. Chỉ cần một nồi khoai lang hấp nóng hổi vào buổi sáng hoặc những ngày thời tiết se lạnh cũng đủ mang lại cảm giác ấm áp và no bụng.

Không chỉ ngon miệng và dễ chế biến, khoai lang còn được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá là một trong những loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao. Nếu được ăn đúng cách và với lượng hợp lý, khoai lang hấp có thể mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho sức khỏe.

Theo BS Nguyễn Trọng Hưng - Trung tâm Khám tư vấn Dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, khoai lang là nguồn cung cấp carbohydrate tốt, đồng thời chứa nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất. Chuyên gia từng chia sẻ trên báo Sức khỏe & Đời sống rằng khoai lang có thể được đưa vào chế độ ăn lành mạnh nhằm hỗ trợ kiểm soát cân nặng và cải thiện sức khỏe tổng thể.

Dưới đây là 5 lợi ích nổi bật của khoai lang hấp mà nhiều người có thể chưa biết.
1. Hỗ trợ kiểm soát cân nặng

Một trong những lợi ích được nhiều người quan tâm nhất khi nói đến khoai lang là khả năng hỗ trợ giảm cân hoặc kiểm soát cân nặng.

Nhiều người thường cho rằng các loại củ chứa nhiều tinh bột sẽ dễ gây tăng cân. Tuy nhiên, khoai lang lại có lượng calo tương đối thấp nếu so với nhiều nguồn tinh bột phổ biến khác.

Trung bình, 100g khoai lang hấp chỉ cung cấp khoảng 80 - 90 kcal, thấp hơn so với lượng calo trong cùng khối lượng cơm trắng. Bên cạnh đó, khoai lang chứa hàm lượng chất xơ khá cao, giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và kéo dài cảm giác no.

Nhờ vậy, khi ăn khoai lang, cơ thể có xu hướng ít cảm thấy đói hơn trong thời gian dài, từ đó giảm lượng thức ăn tiêu thụ trong các bữa tiếp theo.

2. Bảo vệ sức khỏe đôi mắt

Một trong những đặc điểm nổi bật của khoai lang, đặc biệt là các giống khoai có màu vàng cam, là hàm lượng beta-carotene khá cao.

Beta-carotene là một chất chống oxy hóa quan trọng. Khi vào cơ thể, chất này có thể được chuyển hóa thành vitamin A - dưỡng chất thiết yếu giúp duy trì thị lực và bảo vệ võng mạc.

Vitamin A đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu và giúp giảm nguy cơ gặp các vấn đề về mắt như khô mắt hoặc quáng gà.

Đối với những người thường xuyên sử dụng máy tính hoặc điện thoại trong thời gian dài, việc bổ sung các thực phẩm giàu beta-carotene như khoai lang có thể giúp hỗ trợ bảo vệ đôi mắt.
3. Tăng cường hệ miễn dịch

Khoai lang cũng là nguồn cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng cho cơ thể.

Một củ khoai lang cỡ trung bình có thể cung cấp lượng đáng kể vitamin C - dưỡng chất giúp hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.

Vitamin C đóng vai trò như một chất chống oxy hóa mạnh, giúp cơ thể chống lại các gốc tự do và hỗ trợ sản sinh các tế bào miễn dịch.

Ngoài ra, khoai lang còn chứa kali, vitamin B6 và magiê, những vi chất quan trọng giúp duy trì hoạt động của hệ thần kinh, tim mạch và quá trình trao đổi chất.

4. Có thể giúp ổn định đường huyết

Dù chứa carbohydrate, khoai lang lại có chỉ số đường huyết (GI) ở mức trung bình hoặc thấp, đặc biệt khi được chế biến bằng cách hấp hoặc luộc.

Điều này giúp lượng đường trong máu tăng lên từ từ sau khi ăn, thay vì tăng đột ngột như khi tiêu thụ các loại tinh bột tinh chế.

Bên cạnh đó, hàm lượng chất xơ trong khoai lang cũng góp phần làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu. Điều này có thể giúp hạn chế cảm giác đói nhanh sau bữa ăn.

Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cũng khuyến nghị nên ăn khoai lang với lượng hợp lý và kết hợp cùng các nhóm thực phẩm khác để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng.

Ăn khoai lang thế nào để tốt cho sức khỏe?

Dù là thực phẩm tốt, khoai lang vẫn cần được sử dụng đúng cách.

Nên rửa sạch và ăn cả vỏ khoai lang nếu có thể, bởi phần vỏ chứa khá nhiều chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa.

Bên cạnh đó, không nên ăn quá nhiều khoai lang trong một bữa. Tốt nhất nên kết hợp khoai lang với các nguồn protein như trứng, sữa, thịt nạc hoặc đậu để tạo thành bữa ăn cân bằng.

Ngoài ra, một số người có thể cảm thấy khó chịu nếu ăn khoai lang khi bụng quá đói. Vì vậy, việc ăn khoai lang cùng các thực phẩm khác trong bữa ăn sẽ giúp cơ thể hấp thu tốt hơn.

Không chỉ dễ chế biến, chi phí thấp, khoai lang hấp còn cung cấp nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể.

Chỉ cần bổ sung loại củ này vào thực đơn vài lần mỗi tuần, bạn đã có thể giúp bữa ăn trở nên đa dạng hơn, đồng thời cung cấp thêm nguồn dưỡng chất tự nhiên và lành mạnh cho cơ thể.

Nhiều người thường nghĩ các vấn đề như da vàng, ngứa liên tục hay dễ bầm tím chỉ là thay đổi bình thường của cơ thể. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y khoa, những biểu hiện tưởng chừng vô hại này đôi khi lại là tín hiệu sớm cho thấy gan đang gặp vấn đề.

Gan là cơ quan đóng vai trò “nhà máy lọc độc” của cơ thể, giúp xử lý chất dinh dưỡng, đào thải độc tố và duy trì nhiều chức năng sống quan trọng. Khi gan hoạt động kém hiệu quả, sự mất cân bằng trong cơ thể có thể biểu hiện ra ngoài – đặc biệt là trên làn da.
Da và mắt chuyển vàng

Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất của bệnh gan là vàng da, tức tình trạng da và lòng trắng mắt chuyển sang màu vàng.

Hiện tượng này xảy ra khi bilirubin – sắc tố được tạo ra trong quá trình cơ thể phá vỡ hồng cầu – tích tụ trong máu. Bình thường, gan sẽ xử lý và đào thải chất này. Tuy nhiên khi gan hoạt động kém hiệu quả, bilirubin sẽ lắng đọng trong các mô, khiến da và mắt dần chuyển sang màu vàng.

Điều đáng chú ý là vàng da không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ rệt ngay từ đầu. Nhiều người ban đầu chỉ nhận thấy da có ánh vàng nhẹ dưới ánh sáng tự nhiên, trước khi chuyển sang màu vàng rõ ràng hơn. Vì vậy, ngay cả những thay đổi nhỏ về màu da cũng nên được chú ý và kiểm tra nếu kéo dài.

Ngứa liên tục, đặc biệt vào ban đêm

Ngứa da là triệu chứng khá phổ biến nhưng dễ bị xem nhẹ. Tuy nhiên, tình trạng ngứa kéo dài mà không có phát ban đôi khi lại liên quan đến bệnh gan.

Khi gan gặp vấn đề, muối mật có thể tích tụ dưới da, từ đó gây cảm giác ngứa dai dẳng. Nhiều bệnh nhân mô tả cảm giác này giống như có thứ gì đó đang bò dưới da, đặc biệt khó chịu vào ban đêm.

Đáng nói là tình trạng ngứa này thường không cải thiện khi dùng thuốc chống dị ứng và các loại kem dưỡng ẩm cũng không mang lại hiệu quả rõ rệt. Bên cạnh đó, người bệnh hầu như không thấy phát ban hay tổn thương da rõ ràng, khiến nhiều người dễ chủ quan và bỏ qua dấu hiệu cảnh báo.
Xuất hiện “mạch máu mạng nhện” trên da

Một dấu hiệu khác ít được chú ý là những mạch máu nhỏ màu đỏ nổi trên da, có hình dạng giống mạng nhện. Chúng thường xuất hiện ở vùng ngực trên, cổ hoặc hai bên má.

Các mạch máu này hình thành do sự thay đổi nội tiết và rối loạn tuần hoàn có liên quan đến bệnh gan. Thông thường, việc xuất hiện một hoặc hai mạch máu nhỏ không phải là vấn đề đáng lo ngại. Tuy nhiên, nếu nhiều mạch máu dạng mạng nhện xuất hiện cùng lúc hoặc tăng nhanh, đặc biệt ở người trưởng thành, đó có thể là dấu hiệu cần được kiểm tra chức năng gan.

Da sạm bất thường ở các nếp gấp

Nhiều người cho rằng vùng da ở cổ, nách hoặc háng sạm màu là do ma sát, bụi bẩn hoặc tác động của ánh nắng. Tuy nhiên, nếu tình trạng sạm da xuất hiện đột ngột hoặc ngày càng rõ rệt, các bác sĩ da liễu thường khuyến cáo nên kiểm tra sâu hơn.

Nguyên nhân là vì các rối loạn chuyển hóa trong cơ thể, trong đó có những vấn đề liên quan đến gan, có thể làm thay đổi quá trình tạo sắc tố da. Điều này khiến vùng da ở các nếp gấp trở nên sậm màu và khó cải thiện bằng các loại mỹ phẩm hoặc kem dưỡng thông thường.
Vết thương lâu lành và dễ bầm tím

Nếu bạn nhận thấy chỉ va chạm nhẹ cũng dễ bị bầm tím, hoặc những vết cắt nhỏ nhưng chảy máu lâu hơn bình thường, nguyên nhân có thể liên quan đến chức năng gan.

Gan là cơ quan sản xuất nhiều protein đông máu quan trọng. Khi chức năng gan suy giảm, quá trình đông máu bị ảnh hưởng, khiến vết thương nhỏ cũng lâu lành hơn và dễ hình thành các mảng bầm tím trên da. Không ít bệnh nhân phát hiện các vết bầm lớn trên cơ thể dù không nhớ mình từng bị va chạm hay chấn thương trước đó. Các chuyên gia cho biết đây thực chất là dấu hiệu của rối loạn đông máu, chứ không đơn thuần chỉ là vấn đề về da.

Đừng bỏ qua những “tín hiệu nhỏ”

Theo các chuyên gia, bệnh gan hiếm khi chỉ biểu hiện bằng một triệu chứng đơn lẻ. Tuy nhiên, khi nhiều dấu hiệu như ngứa dai dẳng, vàng da, nổi mạch máu bất thường hoặc bầm tím thường xuyên xuất hiện cùng lúc, đó có thể là lời cảnh báo sớm từ cơ thể.

Tin tốt là nhiều bệnh gan có thể được phát hiện sớm chỉ bằng xét nghiệm máu đơn giản. Nếu được chẩn đoán kịp thời, việc thay đổi lối sống, điều chỉnh chế độ ăn uống và điều trị phù hợp có thể giúp ngăn bệnh tiến triển nặng.

Vì vậy, các bác sĩ khuyến cáo mỗi người nên lắng nghe những thay đổi của cơ thể, đặc biệt là trên làn da. Đôi khi, những dấu hiệu nhỏ ấy chính là cách cơ thể nhắc bạn rằng gan đang cần được quan tâm và chăm sóc nhiều hơn.

Theo kinh nghiệm lâm sàng của nhiều bác sĩ, những người có tuổi thọ ngắn hơn thường có một số điểm giống nhau. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sống mà còn đẩy nhanh quá trình lão hóa của cơ thể.

Dưới đây là 6 “điểm chung” thường gặp.
1. Chất lượng giấc ngủ kém

Mất ngủ là vấn đề phổ biến ở người cao tuổi. Khi tuổi tác tăng lên, nhịp sinh học ngày - đêm của cơ thể thay đổi, khiến nhiều người khó ngủ, ngủ nông hoặc dễ tỉnh giấc giữa đêm.

Thiếu ngủ kéo dài có thể làm suy giảm miễn dịch, giảm trí nhớ và tăng nguy cơ bệnh tim mạch.

Một số nghiên cứu cho thấy, người cao tuổi ngủ dưới 6 giờ hoặc trên 9 giờ mỗi đêm có nguy cơ tử vong cao hơn đáng kể so với nhóm ngủ 7-8 giờ.

Vì vậy, việc duy trì thói quen ngủ lành mạnh rất quan trọng. Người lớn tuổi nên đi ngủ và thức dậy đúng giờ, hạn chế ngủ trưa quá lâu, đồng thời giữ môi trường ngủ yên tĩnh và thoải mái.
2. Ít vận động

Thiếu vận động là yếu tố quan trọng khác ảnh hưởng đến tuổi thọ. Nhiều người lớn tuổi vì lo ngại chấn thương hoặc do sức khỏe giảm sút nên giảm hoạt động thể chất, thậm chí nằm nhiều.

Tuy nhiên, vận động hợp lý có thể tăng cường thể lực và phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính.

Các nghiên cứu cho thấy người cao tuổi duy trì 150 phút vận động aerobic cường độ vừa mỗi tuần có thể sống dài hơn trung bình 3-5 năm so với những người ít vận động.

Tập luyện còn giúp cải thiện chức năng tim phổi, tăng sức mạnh cơ bắp, nâng mật độ xương và giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Những hình thức vận động phù hợp có thể là đi bộ, thái cực quyền hoặc bơi lội.
3. Chế độ ăn uống không hợp lý

Không ít người cao tuổi gặp vấn đề về dinh dưỡng. Một số người ăn uống quá kén chọn, khiến khẩu phần mất cân bằng. Một số khác lại ăn kiêng quá mức, dẫn đến thiếu dinh dưỡng.

Ngoài ra, cũng có người thích thức ăn nhiều dầu mỡ, muối hoặc đường, làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính.

Chế độ ăn hợp lý giúp duy trì chức năng cơ thể và làm chậm quá trình lão hóa. Người cao tuổi nên đa dạng thực phẩm, tăng lượng protein, ăn nhiều rau củ và trái cây tươi, đồng thời hạn chế muối và chất béo.

Nếu mắc bệnh mạn tính, chế độ ăn cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ.

Cô lập xã hội được xem là “kẻ giết người thầm lặng” đối với sức khỏe người cao tuổi.

Khi tuổi tác tăng, nhiều người có xu hướng thu hẹp vòng giao tiếp, thậm chí sống một mình trong thời gian dài. Điều này dễ dẫn đến trầm cảm, lo âu, đồng thời làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức và bệnh tim mạch.

Một số nghiên cứu cho thấy người cao tuổi có đời sống xã hội tích cực thường sống lâu hơn trung bình 4-5 năm so với những người sống cô lập.

Vì vậy, người lớn tuổi nên tham gia hoạt động cộng đồng, gặp gỡ bạn bè hoặc giữ liên lạc với gia đình. Ngay cả khi khó di chuyển, việc trò chuyện qua điện thoại hay video cũng giúp duy trì kết nối xã hội.
5. Không kiểm soát tốt bệnh mạn tính

Các bệnh như tăng huyết áp, tiểu đường và bệnh tim mạch rất phổ biến ở người cao tuổi.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, chúng có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng.

Một số người lớn tuổi có tâm lý ngại đi khám, hoặc tự ý ngừng thuốc, thay đổi liều mà không có chỉ định của bác sĩ. Những hành vi này có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn và làm tăng nguy cơ đột tử.

Các chuyên gia khuyến cáo người cao tuổi nên khám sức khỏe định kỳ, tuân thủ điều trị và kết hợp chế độ ăn uống, vận động phù hợp để kiểm soát bệnh hiệu quả.
6. Tâm lý tiêu cực

Tình trạng tinh thần cũng ảnh hưởng lớn đến tuổi thọ. Một số người cao tuổi mất hứng thú với cuộc sống, sống thụ động hoặc thường xuyên rơi vào trạng thái lo âu, buồn chán.

Tâm lý tiêu cực không chỉ làm giảm chất lượng sống mà còn đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng cơ thể.

@@@@@@@@@@

Các nghiên cứu cho thấy người cao tuổi có tinh thần lạc quan thường sống lâu hơn 7-10 năm so với những người bi quan.

Vì vậy, việc duy trì thái độ sống tích cực, tìm niềm vui trong cuộc sống, theo đuổi sở thích hoặc tham gia các hoạt động có ý nghĩa như học hỏi, làm tình nguyện có thể giúp kéo dài tuổi thọ.
Tuổi thọ không chỉ phụ thuộc vào một yếu tố

Ngoài 6 yếu tố trên, nhiều thói quen khác cũng có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ như hút thuốc, uống rượu quá mức hoặc môi trường ô nhiễm.

Các nghiên cứu cho thấy ngay cả khi bỏ thuốc lá sau tuổi 65, tuổi thọ trung bình vẫn có thể tăng thêm 3-5 năm.

Tuy vậy, mỗi người có tình trạng sức khỏe và yếu tố di truyền khác nhau. Có những người sống thọ dù vẫn có một vài thói quen chưa tốt, trong khi người khác dù sống lành mạnh vẫn có thể mắc bệnh.

Điều quan trọng không phải là lo lắng quá mức, mà là quản lý sức khỏe một cách khoa học, dưới sự tư vấn của bác sĩ.

@@@@@@@@@@
Sống lâu nhưng cũng cần sống khỏe

Trường thọ không chỉ là sống lâu mà còn là sống có chất lượng. Một tuổi già lý tưởng không chỉ kéo dài về thời gian mà còn cần sự khỏe mạnh, niềm vui và ý nghĩa trong cuộc sống.

Để đạt được điều đó, người cao tuổi cần duy trì thói quen sống lành mạnh, tinh thần tích cực và đời sống tinh thần phong phú.

Đồng thời, gia đình và xã hội cũng đóng vai trò quan trọng. Con cái nên quan tâm nhiều hơn đến sinh hoạt của cha mẹ, cộng đồng nên tạo ra nhiều hoạt động phù hợp cho người cao tuổi, còn hệ thống y tế cần cung cấp dịch vụ chăm sóc thuận tiện hơn.

Khi cá nhân, gia đình và xã hội cùng chung tay, người cao tuổi mới có thể tận hưởng một cuộc sống khỏe mạnh, hạnh phúc và đầy phẩm giá trong những năm tháng cuối đời.

Nguồn và ảnh: Kknews

Ngày 9/3, BS Nguyễn Thị Mỹ Hạnh – khoa Nội tiết, Bệnh viện Nhân Dân 115 (TPHCM) cho biết, tại đây vừa tiếp nhận một bệnh nhân nam 87 tuổi được người nhà đưa đến khám trong tình trạng mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém và suy giảm thể trạng.

Theo người nhà, thời gian gần đây cụ thường xuyên than đau nhức xương khớp nên tự mua thuốc giảm đau về uống. Do thấy “uống vào là đỡ”, người bệnh duy trì loại thuốc này trong thời gian dài mà không đến bệnh viện thăm khám.

Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh bị suy tuyến thượng thận (vùng màu vàng trong hình) có thể đối mặt với nguy cơ tử vong (ảnh minh họa)

Thời điểm đến bệnh viện, cụ ông đã rơi vào tình trạng suy kiệt. Các bác sĩ ghi nhận nhiều dấu hiệu bất thường ở người bệnh như khuôn mặt tròn đỏ, mỡ dồn ở vùng cổ, da mỏng và dễ bầm. Đây là những biểu hiện gợi ý hội chứng Cushing – tình trạng rối loạn nội tiết xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với lượng corticoid cao trong thời gian dài.

Khai thác kỹ tiền sử dùng thuốc, bác sĩ nghi ngờ loại thuốc giảm đau người bệnh sử dụng có chứa corticoid nhưng không được ghi rõ thành phần. Qua đánh giá chuyên môn, người bệnh được xác định có biểu hiện suy tuyến thượng thận mạn tính liên quan đến việc sử dụng corticoid kéo dài.

Sau khi được điều trị theo phác đồ và điều chỉnh thuốc phù hợp, sức khỏe người bệnh dần cải thiện. Các bác sĩ cũng tư vấn người bệnh cần theo dõi lâu dài để phòng ngừa các biến chứng nội tiết có thể xảy ra.

Theo BS Mỹ Hạnh, corticoid là nhóm thuốc có tác dụng kháng viêm và ức chế miễn dịch mạnh. Nhờ đặc tính này, thuốc được sử dụng rộng rãi trong điều trị nhiều bệnh lý như hen phế quản, dị ứng, bệnh khớp và một số bệnh tự miễn.

Tuy nhiên, corticoid chỉ an toàn khi được sử dụng đúng chỉ định và dưới sự theo dõi của bác sĩ. Nếu tự ý dùng hoặc sử dụng kéo dài, đặc biệt là các chế phẩm không rõ thành phần có chứa corticoid, cơ thể có thể bị rối loạn hoạt động của tuyến thượng thận.

Trong điều kiện bình thường, tuyến thượng thận sản xuất hormone cortisol để điều hòa nhiều chức năng quan trọng như chuyển hóa, miễn dịch và đáp ứng với stress. Khi corticoid được đưa vào cơ thể từ bên ngoài trong thời gian dài, tuyến thượng thận sẽ giảm hoặc ngừng sản xuất hormone tự nhiên. Điều này khiến người bệnh có nguy cơ rơi vào tình trạng suy tuyến thượng thận khi ngừng thuốc hoặc khi cơ thể gặp các yếu tố stress như bệnh tật hoặc phẫu thuật.

Một số dấu hiệu thường gặp ở người lạm dụng corticoid kéo dài gồm thay đổi ngoại hình với khuôn mặt tròn đỏ, tích mỡ vùng cổ và bụng, teo cơ tay chân. Ngoài ra, da có thể trở nên mỏng, dễ bầm tím hoặc xuất hiện các vết rạn da màu đỏ tím. Người bệnh cũng có thể gặp các rối loạn chuyển hóa như tăng huyết áp, tăng đường huyết hoặc loãng xương.

Bên cạnh đó, nhiều người còn xuất hiện tình trạng mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, buồn nôn hoặc suy giảm thể trạng mà không rõ nguyên nhân. Tuy nhiên, các dấu hiệu này không hoàn toàn đặc hiệu, do đó người dân cần đi khám để được đánh giá chính xác.

Từ trường hợp này, các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau, đặc biệt là các loại thuốc không rõ nguồn gốc hoặc không ghi đầy đủ thành phần, vì có thể tiềm ẩn corticoid.

Người dân chỉ nên sử dụng corticoid khi có chỉ định của bác sĩ và cần tái khám theo lịch hẹn để theo dõi tác dụng cũng như các tác dụng phụ của thuốc.

Bác sĩ cảnh báo người dân tuyệt đối không nên sử dụng các loại thuốc không nhãn mác, không rõ nguồn gốc hoặc các sản phẩm quảng cáo có tác dụng “giảm đau nhanh”, “hiệu quả tức thì” nhưng không công bố thành phần. Nếu nghi ngờ đã sử dụng thuốc chứa corticoid kéo dài, người bệnh nên đến khám chuyên khoa nội tiết để được tư vấn, tránh biến chứng nguy hiểm.