Chanh là loại quả quen thuộc, giá rẻ, xuất hiện trong hầu hết gian bếp Việt. Tuy nhiên, ít ai biết rằng đây lại là một trong những loại trái cây được chuyên gia quốc tế đánh giá rất cao về giá trị dinh dưỡng.

Loại quả “nhỏ mà có võ”: Rẻ tiền nhưng giàu dinh dưỡng

Quả chanh được trồng phổ biến ở nước ta, có khả năng thích nghi tốt với nhiều điều kiện khí hậu và cho thu hoạch gần như quanh năm. Nhờ đặc tính dễ trồng, chanh có thể xuất hiện từ vườn nhà đến những chậu nhỏ, phục vụ trực tiếp nhu cầu sinh hoạt hàng ngày.

Hiện nay, thị trường có nhiều giống chanh như chanh ta, chanh không hạt, chanh giấy, chanh vàng hay chanh rừng… Mỗi loại mang một hương vị riêng, nhưng điểm chung là giá khá rẻ, thường chỉ vài nghìn đồng mỗi quả.


Quả chanh được trồng phổ biến ở Việt Nam
Không chỉ là gia vị quen thuộc trong các món ăn, chanh còn góp mặt trong nhiều loại đồ uống và món tráng miệng như nước chanh, bánh tart, kem hay mứt vỏ chanh.

Đáng chú ý, chuyên trang Medical News Today (Mỹ) từng xếp chanh vào nhóm trái cây tốt nhất cho sức khỏe nhờ giàu vitamin C, chất chống oxy hóa và các hợp chất có lợi cho tim mạch, miễn dịch.

Chanh tứ quý: “Cây hái ra tiền” cho trái quanh năm

Tại Việt Nam, một trong những giống chanh nổi bật là chanh tứ quý, đặc biệt được trồng nhiều ở Tây Ninh.

Đúng như tên gọi, loại cây này có khả năng ra hoa và kết trái suốt bốn mùa. Đây là ưu điểm lớn giúp người trồng chủ động nguồn thu, không phụ thuộc vào mùa vụ như nhiều loại cây ăn quả khác.

Chanh tứ quý thuộc nhóm cây thân gỗ nhỏ, cao trung bình từ 2–3m, tán gọn, cành dẻo nên dễ chăm sóc và thu hoạch. Lá xanh đậm, dày, chứa nhiều tinh dầu, khi vò có mùi thơm đặc trưng. Cây có sức sống tốt, chịu nắng và không kén đất, chỉ cần đất tơi xốp, thoát nước tốt.

Quả chanh có kích thước trung bình đến lớn, vỏ mỏng, nhiều tinh dầu. Khi chín chuyển từ xanh đậm sang xanh nhạt hoặc hơi vàng. Bên trong mọng nước, vị chua thanh, hầu như không có hạt.

Tại các vùng chuyên canh ở Tây Ninh, năng suất chanh tứ quý có thể đạt hàng chục tấn mỗi hecta mỗi năm. Giá bán nhìn chung ổn định, đặc biệt tăng mạnh vào mùa nắng nóng khi nhu cầu giải khát tăng cao.

Điểm khiến chanh tứ quý được ưa chuộng nằm ở hương vị hài hòa. Quả có vị chua dịu, không gắt, kèm hậu ngọt nhẹ. Đặc biệt, nước chanh ít bị đắng kể cả khi vắt sát vỏ – điều mà nhiều loại chanh khác khó đạt được.

↵ Chanh được sử dụng linh hoạt trong cả ẩm thực truyền thống lẫn hiện đại - Ảnh minh họa
Nhờ đó, loại chanh này được sử dụng linh hoạt trong cả ẩm thực truyền thống lẫn hiện đại. Từ nước chanh tươi, chanh mật ong, chanh muối đến các món gỏi, nước chấm, ướp thịt cá… đều trở nên hấp dẫn hơn.

Ngoài ra, chanh tứ quý còn xuất hiện trong các món hiện đại như trà chanh, cocktail, detox, siro hay mứt, đáp ứng đa dạng nhu cầu tiêu dùng.

Dù mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, chanh vẫn cần được sử dụng hợp lý. Hàm lượng axit cao có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, đặc biệt với người có bệnh lý tiêu hóa.

Các chuyên gia khuyến nghị nên pha loãng nước chanh khi sử dụng, tránh uống trực tiếp hoặc lạm dụng để giảm cân. Việc dùng quá nhiều chanh cũng có thể làm mòn men răng, tăng nguy cơ sâu răng, vì vậy nên súc miệng sau khi uống.

VietBF@ sưu tập

Đầu tháng 4, một nhân vật đặc biệt sẽ tới Việt Nam dự sự kiện tại chùa Hưng Phúc, Bắc Ninh cùng Thượng tọa Thích Đức Thiện và chư Tôn Đức Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đó là Hoàng tôn Vairochana Rinpoche, 12 tuổi, cháu ngoại Hoàng Thái hậu Bhutan. Ngài được công nhận là hóa thân của Đại dịch giả Vairochana thế kỷ thứ 8, một trong 25 đại đệ tử của Đức Liên Hoa Sinh và một trong bảy vị Tỳ kheo đầu tiên của Phật giáo Tây Tạng.
Ngay từ thuở ấu thơ, Vairochana Rinpoche đã nhớ tiền kiếp, bộc lộ trí tuệ khác thường. Khi mới 3 tuổi, Ngài liên tục nhắc về kiếp trước, gọi tên những địa danh cổ kính ở Tây Tạng mà chưa từng được dạy. Đặc biệt, Ngài mô tả chính xác vị trí các tự viện, những nơi chỉ người bản xứ mới tường tận.
Vairochana Rinpoche sinh ra trong nhung lụa vương quyền Bhutan, nhưng mang một định mệnh vượt khỏi hoàng cung: Hóa thân của Vairochana Rinpoche, vị đại dịch giả huyền thoại từ thế kỷ thứ 8, một trong 25 đại đệ tử của Đức Liên Hoa Sinh và một trong bảy vị Tỳ kheo đầu tiên của Phật giáo Tây Tạng. Khi còn bé xíu, trong giấc ngủ, đôi tay Ngài không buông lơi vô thức, mà khẽ kết thành ấn quyết thiêng liêng, ấn của Vairochana Buddha.
Năm 12 tuổi, Vairochana Rinpoche đã viết, đã thuyết giảng trước hàng nghìn người, khiến người lớn phải lặng im suy ngẫm. Tất cả dường như chỉ là dư âm của một hành trình sâu thẳm, hành trình đi ngược thời gian để tìm lại ký ức không thể xóa nhòa.
Ngài mang trong mình hai số phận: Một là hoàng tôn của Bhutan, cháu nội của Quốc vương Jigme Singye Wangchuck; số phận kia lại bắt đầu từ hàng ngàn năm trước, trong tiếng tụng kinh vang vọng nơi hang động Tây Tạng. Khi 18 tháng tuổi, Ngài chỉ vào mình và nói với nhà vua: “Con là Vairochana Rinpoche.” Ngài lặp lại ba lần. Sau đó, Je Khenpo, vị đứng đầu tăng đoàn Bhutan, xác nhận: Đứa trẻ ấy chính là hóa thân của vị dịch giả thế kỷ thứ tám, đệ tử của Padmasambhava.
Hai tuổi, Ngài xuất gia. Ba tuổi, Ngài bắt đầu hành trình trở về quá khứ, đến Nalanda, trung tâm trí tuệ Phật giáo cổ đại, nay chỉ còn phế tích sau cuộc tàn phá năm 1193. Nhưng với Ngài, nơi ấy không hề hoang tàn. Mỗi viên đá đều như đang kể chuyện. Ngài bước đi như người đã từng sống ở đó. Chỉ tay vào từng góc nhỏ, Ngài nói về “phòng của mình”, về những giảng đường. Khoảnh khắc ấy, đứa trẻ 3 tuổi dường như biến thành vị dịch giả xưa, người từng mang giáo pháp về Tây Tạng.
Hành trình tiếp tục đến Samye, tu viện đầu tiên của Tây Tạng. Trước tượng Shantarakshita, Ngài nói: “Đây là thầy của con.” Trước Padmasambhava: “Thầy của con. Con đã học với Ngài ngoài sân kia.” Lúc ấy, Ngài không còn là khách viếng thăm. Ngài là một phần của lịch sử.
Năm 6 tuổi, một ký ức khác trỗi dậy: Hang động thiền định ở miền Đông Tây Tạng. Năm 2019, Ngài cùng gia đình lên đường nhưng phải dừng lại giữa chừng. Sáu năm sau, tháng 7 năm 2025, Ngài quay lại. Hành trình lần này đầy hiểm nguy. Mưa lớn gây sạt lở, chặn đứng con đường duy nhất. Đêm đó, Ngài ngồi thiền và cầu nguyện. Trong định tâm, Ngài nhìn thấy Đức Phật và hộ pháp Mahakala. Mahakala nói sẽ bảo vệ Ngài. Sáng hôm sau, một con đường tạm thời bất ngờ xuất hiện, vừa đủ để đoàn người vượt qua dòng thác dữ. Họ đến được hang động. Ngài lặng lẽ bước vào, ngồi xuống đúng vị trí mà mình đã từng ngồi… trong một cuộc đời khác. Không gian chìm vào tĩnh lặng tuyệt đối, như thể thời gian ngừng trôi. Khi đoàn rời đi, cơn bão quay trở lại. Con đường biến mất. Như chưa từng tồn tại.
Trong một câu chuyện khác, khi được đưa đến một ngôi chùa cổ, Rinpoche đã đi thẳng đến một căn phòng kín, nơi vốn không mở cửa cho khách. Ngài khẳng định rằng đó từng là nơi mình tu tập trong tiền kiếp. Khi cánh cửa được mở ra, Ngài chỉ vào một chiếc hộp cũ kỹ và nói rằng bên trong có những vật dụng của mình ngày xưa. Điều kỳ lạ là khi kiểm tra, người ta phát hiện bên trong đúng là những pháp khí cổ, trùng khớp với mô tả của Ngài, dù không ai từng kể cho Ngài nghe trước đó.
Có lần, Rinpoche còn mô tả lại hành trình tu học của mình trong một kiếp sống xa xưa: Những ngày tháng miệt mài dịch kinh, những đêm dài thiền định, và cả những thử thách khắc nghiệt trên con đường tu hành. Ngài kể bằng một giọng bình thản, như thể đang nhắc lại những ký ức vừa mới xảy ra hôm qua. Những chi tiết về địa danh, nhân vật và sự kiện sau đó được các học giả đối chiếu với lịch sử, và đáng kinh ngạc là nhiều điểm hoàn toàn trùng hợp.
Một trong những câu chuyện gây chấn động nhất là khi Rinpoche nhận ra một chuỗi tràng hạt cổ. Giữa hàng trăm pháp vật được trưng bày, Ngài lập tức cầm lên một chuỗi hạt đã sờn màu và nói: “Đây là của ta.” Ngài còn mô tả cách mình từng sử dụng nó trong các nghi lễ đặc biệt. Những người chứng kiến ban đầu hoài nghi, nhưng sau đó phát hiện chuỗi hạt ấy thực sự thuộc về vị đại hành giả trong lịch sử, người mà Rinpoche được cho là hóa thân.
Không chỉ dừng lại ở việc nhận ra đồ vật hay con người, Rinpoche còn thể hiện những tri thức vượt xa lứa tuổi. Có lần, Ngài giải thích những đoạn kinh văn phức tạp bằng cách dùng ngôn từ đơn giản nhưng sâu sắc, khiến ngay cả các vị tu sĩ lâu năm cũng phải ngạc nhiên. Khi được hỏi làm sao có thể hiểu được những điều ấy, Ngài chỉ nhẹ nhàng đáp: “Ta đã học từ rất lâu rồi.”
Điều khiến những câu chuyện này trở nên “giật gân” không chỉ nằm ở sự kỳ bí, mà còn ở sự nhất quán. Qua nhiều lần kiểm chứng, những lời kể của Rinpoche không hề mâu thuẫn mà còn bổ sung cho nhau, tạo thành bức tranh rõ nét về một hành trình xuyên suốt nhiều kiếp sống.
Dĩ nhiên, với những người hoài nghi, tất cả có thể chỉ là sự trùng hợp hoặc diễn giải chủ quan. Nhưng với những ai đã tận mắt chứng kiến, những gì diễn ra vượt xa mọi lý giải thông thường. Ánh mắt điềm tĩnh của một đứa trẻ, những lời nói sâu sắc không phù hợp với độ tuổi, và khả năng nhận ra những điều chưa từng được học, tất cả tạo nên một cảm giác vừa huyền bí vừa đầy sức thuyết phục.
Có lẽ điều đáng suy ngẫm nhất không phải là việc những câu chuyện này có “thật” hay không, mà là thông điệp ẩn sau đó: Nếu ký ức có thể vượt qua ranh giới của cái ch*t, thì đời sống này chỉ là một phần rất nhỏ trong một hành trình dài vô tận. Và biết đâu, đâu đó trong sâu thẳm, mỗi chúng ta cũng đang mang theo những dấu vết của những kiếp sống đã qua, chỉ chờ một ngày được đánh thức.

VietBF@sưu tập

Một anh bạn đến thăm người bạn đang nằm viện, ngạc nhiên hỏi:

“Sao mà ra nông nỗi này? Tối qua tớ còn thấy cậu ôm ấp một cô xinh như mộng trong buổi dạ vũ cơ mà?”

Người bạn nằm viện thở dài đáp:

“Thì chính vợ tớ cũng nhìn thấy như thế…”

👉 Thế là cả câu chuyện trở nên rõ ràng: không phải tai nạn nào cũng do đường phố, mà có khi… do vợ!

VietBF@sưu tập

Sau một tuần lên thành phố để tham quan và học hỏi kinh nghiệm, anh cán bộ văn hóa thông tin xã trở về làng với vẻ mặt đầy đắc thắng. Ngay lập tức, anh triệu tập một cuộc họp ủy ban để báo cáo những "tư duy mới" mà mình vừa tiếp thu được.

Đứng trước các đồng nghiệp, anh dõng dạc thuyết trình:

— Tôi quan sát kỹ rồi, ở trên thành phố người ta không cần nói nhiều, cứ dùng hình vẽ là dân tự hiểu. Ví dụ: Chỗ nào cấm hút thuốc, người ta vẽ điếu thuốc bị gạch chéo. Chỗ nào cần giữ trật tự, người ta vẽ cái còi bị gạch chéo. Vừa khoa học, vừa hiện đại!

Ngừng một lát để quan sát thái độ của mọi người, anh cán bộ hạ giọng đầy bí hiểm:

— Đợt này xã ta đang đẩy mạnh vận động sinh đẻ có kế hoạch. Theo đúng tinh thần "trực quan sinh động" của thành phố, các anh chắc cũng tự biết là phải vẽ cái gì bị gạch chéo rồi chứ?!

Cả hội trường bỗng chốc im phăng phắc, ai nấy đều nhìn nhau, mặt đỏ gay vì nhịn cười...

VietBF@sưu tập

Trong bài kiểm tra Tập làm văn, đề ra:

“Kể một việc em cho là phi thường.”

Cô bé viết:

“Ông em chạy rất nhanh. Ngày ở chiến trường, có lần ông bắn nhầm vào đồng đội, sau đó còn kịp chạy đến kéo ông kia tránh được viên đạn.”

👉 Thầy giáo đọc xong chỉ biết lắc đầu, phán một câu:

VietBF@sưu tập

Ít nhất 18 cường kích A-10 của Mỹ đáp xuống căn cứ ở Anh, dường như để chuẩn bị đến Trung Đông tăng cường lực lượng.

BBC hôm nay cho biết 12 cường kích A-10 Mỹ đã hạ cánh xuống căn cứ không quân Lakenheath ở Anh hôm 30/3. Dữ liệu theo dõi hàng không cho thấy chúng thuộc Phi đoàn số 107, xuất phát từ căn cứ không quân vệ binh quốc gia Pease ở bang New Hampshire. 6 cường kích A-10 khác cũng rời căn cứ Pease trong ngày 31/3 và dự kiến đáp xuống sân bay Lakenheath.

Một phi đoàn cường kích A-10 hoàn chỉnh của không quân Mỹ thường có 18-24 máy bay. Điều này đồng nghĩa lực lượng di chuyển từ Mỹ đến Anh trong hai ngày qua đã tương đương một phi đoàn. Số phi cơ trên có thể cơ động tới gần Iran trong những ngày tới, do sân bay Lakenheath là điểm dừng chân chủ đạo của các máy bay quân sự từ Mỹ đến Trung Đông.

Lầu Năm Góc chưa lên tiếng về thông tin.


Cường kích A-10 hạ cánh xuống căn cứ không quân Lakenheath tại Anh hôm 30/3. Ảnh: Aviationist

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine hôm 19/3 cho biết cường kích A-10 đang "săn tìm xuồng tấn công nhanh của Iran" ở eo biển Hormuz. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth vài ngày sau tuyên bố chiến đấu cơ A-10 "đang oanh tạc tự do" tại khu vực.

Nguồn tin của tạp chí quân sự Air & Space Forces cho biết cường kích A-10 còn được huy động cho nhiệm vụ tấn công các nhóm dân quân thân Iran tại Iraq. Video được đăng trên mạng xã hội cũng cho thấy một số máy bay A-10 Mỹ bay thấp và công kích những căn cứ dân quân.

A-10 là cường kích do hãng Fairchild Republic phát triển từ đầu thập niên 1960 để thay thế dòng A-1 Skyraider, sản xuất hàng loạt từ năm 1972 và biên chế vào không quân Mỹ năm 1977.

Đây là máy bay được chế tạo chuyên biệt cho nhiệm vụ yểm trợ đường không tầm gần cho bộ binh, ưu tiên khả năng tấn công xe tăng, thiết giáp và lực lượng mặt đất đối phương, khiến chúng được mệnh danh là "sát thủ diệt tăng". Những chiếc A-10 cũng có thể đóng vai trò trạm kiểm soát không lưu tiền phương, điều phối các chiến đấu cơ khác tấn công mục tiêu mặt đất.

Vũ khí chính của A-10 là pháo tự động GAU-8 với 7 nòng xoay cỡ 30 mm, tốc độ bắn tối đa 3.900 phát mỗi phút, tầm bắn hiệu quả 1.200 m. Mỗi chiếc còn được trang bị 11 giá treo vũ khí, với tổng khối lượng vũ khí và thùng dầu phụ là gần 7,3 tấn. Phiên bản A-10C có thể sử dụng nhiều loại bom, rocket và tên lửa dẫn đường với độ chính xác cao, cùng tên lửa AIM-9 Sidewinder để tự vệ.

Điểm mạnh của A-10 là độ bền và khả năng sống sót cao. Phi công được bảo vệ bởi phần thân dạng bồn tắm làm bằng titan, có thể chịu được đạn pháo 23 mm. Động cơ máy bay được bố trí trên cánh đuôi ngang và trong cánh đuôi đứng, giúp chúng không hút các mảnh vụn từ đường băng dã chiến và hạn chế một phần tín hiệu nhiệt trước đầu dò hồng ngoại của tên lửa vác vai.

Dù vậy, A-10 cũng tồn tại một số điểm yếu như tốc độ chậm, khả năng cơ động kém, thiếu các hệ thống gây nhiễu và chỉ thị mục tiêu tiên tiến. Điều này khiến chúng chỉ có thể phát huy tối đa ưu thế khi không quân Mỹ đã làm chủ hoàn toàn bầu trời, không còn mối đe dọa từ tiêm kích và các tổ hợp tên lửa phòng không đối phương.

Quân đội Mỹ đang tìm cách loại biên toàn bộ phi đội A-10 vào năm tài khóa 2026, sớm hơn hai năm so với kế hoạch ban đầu, bất chấp vẫn thường xuyên sử dụng chúng trong chiến đấu. Vai trò yểm trợ tầm gần của A-10 sau đó sẽ được giao cho tiêm kích tàng hình F-35A và oanh tạc cơ.

Tuy nhiên, quốc hội Mỹ phản đối ý định đẩy nhanh tiến độ loại biên cường kích A-10. Tháng 12/2025, cơ quan này đình chỉ kế hoạch cho nghỉ hưu 102 trong tổng số 162 phi cơ còn lại trong biên chế.

VietBF@sưu tập

Campuchia dẫn độ trùm lừa đảo trực tuyến Li Xiong, người được cho là thành viên chủ chốt trong băng nhóm tội phạm của Chen Zhi, sang Trung Quốc.

Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV hôm nay phát sóng hình ảnh Li Xiong với đầu gần như cạo trọc, bị còng tay và bị cảnh sát áp giải xuống từ máy bay của hãng China Southern Airlines. Theo Bộ Công an Trung Quốc, Li đóng vai trò trung tâm trong một "tổ chức đánh bạc và lừa đảo xuyên biên giới quy mô lớn".

"Các cuộc điều tra cho thấy Li Xiong, cựu chủ tịch Huione Group thuộc Prince Group, bị nghi liên quan nhiều tội danh", CCTV đưa tin.

Li bị bắt tại Campuchia và bị trục xuất theo yêu cầu của phía Trung Quốc sau cuộc điều tra chung kéo dài nhiều tháng, Bộ Nội vụ Campuchia cho hay. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói rằng "chống cờ bạc trực tuyến và lừa đảo qua mạng là trách nhiệm chung của cộng đồng quốc tế".

Chen Zhi, người sáng lập Prince Group, đã bị dẫn độ từ Campuchia về Trung Quốc hồi tháng 1.

CCTV mô tả Li là "thành viên cốt lõi trong băng nhóm tội phạm của Chen Zhi". "Li Xiong hiện bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định pháp luật", đài này nêu thêm.


Li Xiong bị dẫn độ về Trung Quốc ngày 1/4. Ảnh: Bộ Công an Trung Quốc

Mạng lưới chống tội phạm tài chính của Bộ Tài chính Mỹ (FinCEN) hồi tháng 5/2025 xác định Huione Group là "mối quan ngại chính về rửa tiền". Theo họ, tập đoàn này đã tiếp tay cho hơn 4 tỷ USD giao dịch bất hợp pháp từ tháng 8/2021 đến tháng 1/2025.

FinCEN đã cấm các tổ chức tài chính Mỹ duy trì tài khoản cho Huione và xử lý các giao dịch liên quan đến tập đoàn có trụ sở tại Campuchia này kể từ tháng 10/2025.

Trong những năm gần đây, Campuchia trở thành điểm nóng của các hoạt động lừa đảo trực tuyến. Các nhóm tội phạm xuyên quốc gia ban đầu chủ yếu nhắm vào người nói tiếng Trung, sau đó mở rộng mục tiêu và chiếm đoạt hàng chục tỷ USD mỗi năm từ các nạn nhân trên toàn thế giới.

Thủ tướng Campuchia Hun Manet hồi tháng 2 nói rằng các trung tâm lừa đảo đang phá hoại nền kinh tế Campuchia và làm xấu hình ảnh quốc gia. Cả Chen và Li đều sinh ra tại Trung Quốc và từng được cấp quốc tịch Campuchia, nhưng sau đó đã bị Phnom Penh thu hồi. Giới chức Campuchia cam kết đóng cửa toàn bộ trung tâm lừa đảo trực tuyến trước cuối tháng 4.

VietBF@sưu tập

Từng là biểu tượng xa hoa của giới thượng lưu, Patrizia Reggiani rơi vào vòng lao lý sau khi thuê sát thủ ám sát chồng cũ, người thừa kế đế chế Gucci.

Từng là biểu tượng xa hoa của giới thượng lưu, Patrizia Reggiani rơi vào vòng lao lý sau khi thuê sát thủ ám sát chồng cũ, người thừa kế đế chế Gucci. Vụ án gây rúng động dư luận và kéo dài nhiều năm với những tình tiết đầy kịch tính.

Patrizia Reggiani sinh năm 1948 tại Vignola, Italy, lớn lên trong hoàn cảnh khó khăn, không có cha. Cuộc đời bà thay đổi khi mẹ tái hôn với doanh nhân giàu có Ferdinando Reggiani, đưa bà bước vào cuộc sống xa hoa. Từ đó, Patrizia nhanh chóng trở thành một nhân vật quen thuộc trong giới thượng lưu Milan.

Bước ngoặt lớn đến vào năm 1970 khi bà gặp Maurizio Gucci, người thừa kế của gia tộc Gucci, tại một bữa tiệc. Hai người kết hôn năm 1972 và chuyển đến New York sinh sống. Dù ban đầu bị gia đình chồng phản đối, họ vẫn được trao một căn hộ sang trọng tại Tháp Olympic.

Trong những năm tháng hôn nhân, cặp đôi sống trong nhung lụa, thường xuyên xuất hiện tại các sự kiện xa hoa và giao du với giới thượng lưu, bao gồm cả Jackie Kennedy Onassis. Họ sở hữu nhiều bất động sản và tận hưởng cuộc sống giàu sang. Patrizia từng chia sẻ: “Chúng tôi từng là cặp đôi tuyệt vời và tất nhiên là có một cuộc sống tuyệt vời”.


Patrizia Reggiani và Maurizio Gucci. Ảnh: IPA

Năm 1985, cuộc hôn nhân của họ đột ngột rạn nứt khi Maurizio rời đi với lý do công tác nhưng không quay trở lại. Thay vào đó, ông thông báo kết thúc hôn nhân thông qua một người bạn.

Đến năm 1990, Maurizio bắt đầu chung sống với bạn gái mới Paola Franchi, khiến Patrizia rơi vào trạng thái ghen tuông và oán giận. Theo lời kể, bà nhiều lần theo dõi, gọi điện quấy rối và đe dọa chồng cũ.

Sau quá trình kéo dài, hai người chính thức ly hôn năm 1994. Trong thỏa thuận cuối cùng, Maurizio đồng ý chu cấp cho vợ cũ 1,5 triệu USD mỗi năm, tương đương khoảng 38 tỷ đồng. Tuy nhiên, Patrizia phải từ bỏ quyền sử dụng họ Gucci, điều khiến bà tiếc nuối hơn cả cuộc hôn nhân đã mất.

Không lâu sau đó, Maurizio bán Gucci cho công ty Investcorp với giá 120 triệu USD, tương đương khoảng 3.000 tỷ đồng, do tình hình tài chính khó khăn. Quyết định này càng khiến Patrizia thêm tức giận. Sáng 27/3/1995, Maurizio Gucci bị bắn chết ngay trước văn phòng tại Milan. Hung thủ bắn nhiều phát súng rồi bỏ trốn khỏi hiện trường.

Đáng chú ý, cùng ngày hôm đó, Patrizia ghi trong nhật ký từ “paradeisos”, nghĩa là “thiên đường” trong tiếng Hy Lạp. Sau này, bà từng nói: “Tôi rất hạnh phúc vì tất cả những vấn đề của tôi đã biến mất”.

Ban đầu, cảnh sát không tìm được bằng chứng liên quan đến Patrizia. Tuy nhiên, đến tháng 1/1997, một cuộc gọi nặc danh đã giúp hé lộ manh mối. Qua quá trình điều tra và nghe lén, cơ quan chức năng xác định Patrizia chính là người đứng sau vụ thuê sát thủ. Sát thủ Benedetto Ceraulo được thuê với giá 300.000 euro, tương đương khoảng 8 tỷ đồng, cùng sự tham gia của nhiều đồng phạm khác.

Ngày 31/1/1997, Patrizia bị bắt và bị buộc tội giết người có chủ ý. Phiên tòa xét xử năm 1998 thu hút sự chú ý lớn của truyền thông. Patrizia bị gọi là “Góa phụ đen”, thay thế cho biệt danh “Quý bà Gucci” trước đây.

Các công tố viên cho rằng động cơ của bà xuất phát từ sự ghen tuông, tiền bạc và oán giận. Bà lo ngại việc chồng cũ tái hôn sẽ khiến khoản trợ cấp hàng năm bị giảm xuống còn 860.000 USD, tương đương khoảng 22 tỷ đồng. Kết thúc phiên tòa kéo dài 5 tháng, Patrizia bị tuyên án 29 năm tù, sau đó giảm xuống còn 26 năm. Các đồng phạm cũng nhận án nặng, trong đó tên sát thủ bị tù chung thân.

Năm 2014, bà được tạm tha và làm việc tại một công ty trang sức ở Milan. Đến năm 2016, Patrizia chính thức được tự do sau 18 năm thụ án. Dù bị kết tội giết chồng, Patrizia vẫn được tòa án phán quyết nhận hơn 1 triệu USD mỗi năm, tương đương khoảng 25 tỷ đồng, từ tài sản của Maurizio. Tổng số tiền truy lĩnh trong 18 năm lên tới hơn 20 triệu USD, tương đương khoảng 500 tỷ đồng.

Số tiền này giúp bà duy trì cuộc sống xa hoa sau khi ra tù. Patrizia từng nổi tiếng với câu nói: “Tôi thà khóc trong một chiếc Rolls-Royce còn hơn là hạnh phúc trên xe đạp”.

Câu chuyện đời thực đầy kịch tính này sau đó được tái hiện trong bộ phim “House of Gucci” năm 2021 với sự tham gia của Lady Gaga và Adam Driver, tiếp tục thu hút sự chú ý của công chúng.

VietBF@sưu tập

Khi các chỉ huy quân sự Mỹ và Israel gặp nhau để vạch kế hoạch chiến tranh ở Iran, họ đã bàn việc phân chia trách nhiệm tấn công hàng loạt mục tiêu, bao gồm các bệ phóng tên lửa, căn cứ quân sự và cơ sở hạt nhân.


Chân dung cố Đại giáo chủ Ali Khamenei tại một ga tàu điện ngầm ở Tehran, ngày 13/3.
(Ảnh: AP)

Israel đã thực hiện nhiệm vụ này bằng sự lạnh lùng, loại bỏ Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei ngay trong loạt tấn công mở màn chiến dịch ngày 28/2, sau đó tiếp tục loại bỏ hơn 250 quan chức cấp cao khác, theo số liệu do quân đội Israel thống kê. Đòn mới nhất diễn ra hôm 26/3, khi Israel tuyên bố đã loại bỏ chỉ huy hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Chiến dịch này dựa trên bộ máy ám sát mà Israel đã xây dựng trong nhiều thập kỷ, nhưng được nâng cấp mạnh mẽ trong vài năm gần đây để nâng cao hiệu quả.

Israel đã mở rộng mạng lưới nguồn tin và năng lực giám sát bên trong Iran, từ việc tuyển mộ người trong nội bộ chính quyền làm gián điệp đến xâm nhập mạng lưới số với hàng nghìn mục tiêu như camera đường phố, nền tảng thanh toán và các “nút thắt” internet mà Iran thiết lập để kiểm soát thông tin. Tất cả dữ liệu này do nền tảng trí tuệ nhân tạo tuyệt mật xử lý, được lập trình để tìm ra dấu vết về đời sống và di chuyển của các lãnh đạo Iran.

Các phương thức ám sát có mục tiêu của Israel, từ bom cài sẵn nhiều tháng trước khi kích nổ, máy bay không người lái có thể len qua cửa sổ căn hộ, đến tên lửa siêu thanh phóng từ tiêm kích tàng hình, đã được hoàn thiện qua nhiều năm xung đột tại Dải Gaza, Li-băng và Iran.

Khi được hỏi vì sao nhiệm vụ nhắm vào lãnh đạo Iran được giao cho Israel, một quan chức an ninh nước này trả lời: “Cần phải nhắm vào họ. Và chúng tôi có thể làm điều đó”.

Tuy nhiên, chưa rõ liệu chiến dịch ám sát các lãnh đạo cấp cao này có giúp Israel đạt được mục tiêu cốt lõi mà họ đặt ra hay không: Loại bỏ mối đe dọa tên lửa và các lực lượng ủy nhiệm của Iran, ngăn chặn con đường tiến tới vũ khí hạt nhân và làm suy yếu chế độ đến mức có thể bị lật đổ.

Cho đến nay, những mục tiêu đó vẫn khó đạt được. Những người bị ám sát thường được thay thế bởi cấp dưới cứng rắn hơn, trong khi phong trào đấu tranh trên đường phố chưa bùng nổ.

Các quan chức Israel mô tả chính quyền Iran là "bị tổn thương nhưng vẫn bền bỉ, ổn định và thậm chí cảm thấy chiến thắng" sau khi trụ vững được 1 tháng đối đầu với 2 quân đội thuộc hạng mạnh nhất thế giới.

Thâm nhập hệ thống thần kinh số

Một số chuyên gia lo ngại việc Israel ngày càng thành thạo trong các cuộc ám sát có mục tiêu sẽ tạo ra xu hướng phụ thuộc vào chiến thuật này và mở rộng phạm vi hành động.

“Chúng ta đã đi quá xa khi biến nó thành một chiến lược, thay vì chỉ là nhu cầu tác chiến không thường xuyên”, ông Ariel Levite, chuyên gia chính sách hạt nhân tại Quỹ Carnegie, nhận định.

Ông Ariel Levite cũng cho rằng cách phân công trong xung đột hiện nay tạo cảm giác “Mỹ dựa vào Israel để làm những việc tai tiếng trong chiến tranh”, với thái độ như: “Chúng tôi không thể giết họ, nhưng nếu các ông làm thì chúng tôi không phản đối”.

Washington khẳng định việc phân công dựa trên năng lực mỗi bên, không phải rào cản pháp lý. Trước đây, Mỹ từng tiến hành các vụ ám sát có mục tiêu, như vụ nhắm vào tướng Qasem Soleimani năm 2020.

Tổng thống Donald Trump mô tả các cuộc tấn công vào lãnh đạo Iran là nỗ lực chung: “Chúng tôi đã loại bỏ toàn bộ lãnh đạo của họ, rồi họ họp chọn người mới và chúng tôi lại loại bỏ tiếp”.

Israel đã buộc Iran phải thay đổi nhân sự cấp cao với tốc độ chóng mặt, bắt đầu từ cuộc tấn công ngày 28/2 khiến Đại giáo chủ Ali Khamenei thiệt mạng, cùng nhiều lãnh đạo cấp cao khác.

Đây không phải là một bước đột phá tình báo bất ngờ. Các quan chức Israel cho biết đã theo dõi “Nhóm 5”, gồm ông Khamenei và các cố vấn thân cận, suốt gần 1 năm.

Khi bị tấn công, ông Khamenei đang ở trong nhà cùng gia đình. Con trai ông - Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei hiện nay - bị thương nặng nhưng sống sót.

Các quan chức cho biết thành công của chiến dịch còn dựa vào nỗ lực nhiều năm của Mossad và Đơn vị 8200 trong việc thu thập thông tin tình báo thời gian thực về nhà lãnh đạo Iran.

Israel và Mỹ đã hợp tác từ lâu trong các chiến dịch bí mật, bao gồm chiến dịch Stuxnet nhằm phá hoại chương trình hạt nhân Iran.

Nhiều năng lực tình báo hiện tại được phát triển sau những cuộc tấn công mạng qua lại giữa hai nước cách đây khoảng 5 năm. Israel đã thâm nhập sâu vào “hệ thần kinh số” của Iran, từ camera giao thông đến hệ thống an ninh nội bộ.

Những lỗ hổng này càng trở nên giá trị nhờ nền tảng AI mới, có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ để xác định vị trí và hành vi của các lãnh đạo.

“AI giúp Israel tận dụng dữ liệu vốn có nhưng trước đây không thể xử lý”, chuyên gia Raz Zimmt nhận định.

Trong một số trường hợp, độ chính xác đạt mức tên lửa có thể điều chỉnh hành trình theo di chuyển của mục tiêu.

Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng hoàn hảo. Một cuộc tấn công vào cơ quan tôn giáo ở Qom không gây thương vong như mong muốn vì cuộc họp được chuyển sang trực tuyến.

Israel đã sử dụng nhiều phương thức ám sát trong nhiều thập kỷ, nhưng chiến dịch hiện nay chủ yếu dựa vào không kích và máy bay không người lái, đặc biệt sau khi hệ thống phòng không Iran bị vô hiệu hóa.

Các quan chức Israel cho biết thành công một phần cũng nhờ những sai lầm khó lý giải của phía Iran.

Dù đã có nhiều cảnh báo, các lãnh đạo Iran vẫn tụ họp tại Tehran thay vì phân tán hoặc ẩn náu trong hầm ngầm kiên cố.

VietBF@sưu tập

Một người phụ nữ tại Thái Lan bị bắt giữ sau khi chồng được phát hiện tử vong trong nhà với nhiều vết đâm. Nghi phạm được cho là đã mất kiểm soát sau khi không thể vào nhà trong đêm.

Một người phụ nữ 30 tuổi tại Thái Lan đã bị tạm giữ vào rạng sáng 28/3 sau khi chồng của cô, 63 tuổi, được phát hiện tử vong với nhiều vết đâm bên trong căn nhà tại quận Bangkok Noi, Bangkok.

Theo thông tin từ lực lượng chức năng, vào khoảng 4h30 sáng, cảnh sát Bang Khun Non phối hợp với đội pháp y và lực lượng cứu hộ đã có mặt tại một căn nhà hai tầng trên đường Soi Charan Sanit Wong 19, khu vực Bang Khun Si, sau khi nhận được tin báo về một trường hợp tử vong.

Tại hiện trường, các dấu hiệu cho thấy đã xảy ra xô xát. Cửa ra vào bị hư hỏng, một chai rượu bị bỏ lại và một chiếc giày phụ nữ nằm gần lối vào.


Nghi phạm đã bị đưa về trụ sở cảnh sát để phục vụ công tác điều tra. Ảnh: Khaosod

Bên trong phòng ngủ, thi thể ông Thawatchai được phát hiện nằm cạnh giường trong vũng máu. Trên cơ thể nạn nhân có hơn 10 vết đâm. Một con dao bếp dài khoảng 30 cm được tìm thấy gần đó và được thu giữ làm tang vật.

Cảnh sát đã bắt giữ người vợ của nạn nhân, được xác định là bà Thongprakai, ngay tại hiện trường. Theo cơ quan chức năng, khi bị bắt, người phụ nữ này trong tình trạng say xỉn nặng và không thể đưa ra lời khai rõ ràng.

Thông tin từ hàng xóm cho biết, vào khoảng 3h sáng cùng ngày, họ thấy nghi phạm cố gắng vào nhà nhưng không được. Khi phát hiện bị khóa ngoài, người này đã đập chuông cửa, sau đó trèo qua hàng rào để tìm cách vào trong.

Sau đó, nghi phạm tiếp tục phá một cánh cửa phụ để vào nhà.

Một số nhân chứng cho biết họ nghe thấy nạn nhân hát hai lần bên trong nhà trước khi mọi thứ trở nên im lặng.

Sau khi vụ việc xảy ra, nghi phạm đã bị đưa về trụ sở cảnh sát để phục vụ công tác điều tra. Thi thể nạn nhân được chuyển đến Viện Pháp y tại Bệnh viện Siriraj để khám nghiệm tử thi trước khi bàn giao cho gia đình lo hậu sự.

Hiện cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra làm rõ vụ việc.

VietBF@sưu tập