Thị trường chứng khoán Mỹ đang tăng mạnh dựa trên dự báo quen thuộc rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa sẽ lùi bước.
Giao dịch viên tại sàn chứng khoán New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN
Theo kênh CNN ngày 1/4, chỉ số Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq vừa có phiên giao dịch tốt nhất kể từ tháng 5/2025, tăng mạnh trong ngày 31/3 phần lớn nhờ thông tin cho thấy Nhà Trắng đang cân nhắc chấm dứt cuộc chiến với Iran mà không cần mở lại Eo biển Hormuz. Sau đó, ông Trump và chính quyền Mỹ ngày càng tin rằng họ không thể coi cam kết mở lại eo biển này là điều kiện tiên quyết để tuyên bố chấm dứt xung đột với Iran.
Đó sẽ là kết thúc không bình thường: cuộc chiến dường như chưa tiến gần đến hồi kết và ngay cả khi kết thúc, các hệ lụy kinh tế toàn cầu nếu Iran tiếp tục phong tỏa tuyến đường thủy quan trọng này sẽ kéo dài trong nhiều năm, không phải vài tuần hay vài tháng.
Dầu mỏ trên thị trường toàn cầu và giá dầu thô cũng như khí đốt của Mỹ sẽ vẫn ở mức cao chừng nào Eo biển Hormuz còn bị đóng, bất kể Tổng thống Trump có kêu gọi tiếp tục khoan dầu nhiều đến đâu.
Người ta có thể nghĩ rằng đó là tin xấu đối với thị trường. Tuy nhiên, chỉ số Dow Jones đã tăng hơn 1.000 điểm, tương đương 2,4% trong ngày 31/3. S&P 500 tăng 2,8%; còn Nasdaq tăng 3,8%.
Lý do là nhà đầu tư có tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội, dựa trên niềm tin rằng ông Trump cuối cùng sẽ không đi đến các quyết định cực đoan. Ông đã nhiều lần đảo ngược lập trường đối với một số chính sách và đề xuất kinh tế quan trọng nhất của mình, khiến thị trường biến động mạnh và khiến các nhà giao dịch chịu thua lỗ lớn nếu đặt cược sai.
Ngay cả khi thị trường không tin vào những gì Tổng thống Trump nói, thì việc kiếm tiền bằng cách tạm tin ông vẫn tốt hơn là thua lỗ vì phớt lờ ông. Các nhà giao dịch không chỉ lo ngại về hành động của Tổng thống Trump mà còn tìm cách tận dụng tình huống này.
Tổng thống Trump đã nhiều lần thay đổi lập trường về nhiều chính sách, như thuế quan, Greenland, nhập cư và hiện là Iran. Điều này khiến các nhà giao dịch Phố Wall khó có thể theo kịp.
Trong nhiều năm, ông Trump thể hiện là một chính trị gia thiếu nhất quán đáng kể, nhưng theo một số cách, điều đó lại có lợi cho ông. Trong thời gian ngắn, ông đôi khi đưa ra những ý tưởng rất khác nhau hoặc các lập trường khác nhau, thậm chí loại trừ lẫn nhau, khiến người nghe có thể lựa chọn tin vào điều họ muốn.
Một ví dụ điển hình là cách Tổng thống Trump nói về trục xuất trong chiến dịch tranh cử năm 2024. Có lúc ông đề cập đến việc trục xuất hàng loạt mang tính lịch sử đối với gần như toàn bộ người nhập cư không có giấy tờ; nhưng ở những thời điểm khác, ông lại tập trung vào trục xuất nhóm nhỏ hơn nhiều là những người nhập cư bị kết án tội phạm bạo lực.
Ông Trump cũng có xu hướng dao động giữa các cách tiếp cận khác nhau, gần như thử nghiệm các phương án mới theo thời gian thực. Khi tổ chức nhiều cuộc vận động chính trị trong nhiệm kỳ đầu, ông coi đây là cơ hội thăm dò phản ứng của cử tri về một vấn đề cụ thể. Một trong những biểu hiện rõ nhất trong nhiệm kỳ thứ hai là chính sách thuế quan, khi mức thuế đôi khi tăng hoặc giảm mạnh chỉ trong vài giờ, tùy thuộc vào phản ứng của thị trường hoặc các quốc gia khác.
Điều này cũng phần nào thể hiện trong giai đoạn trước cuộc chiến với Iran. Đầu tháng 1, Tổng thống Trump gợi ý rằng Mỹ sẽ hỗ trợ người biểu tình ở Iran. Nhưng sau đó, ông không lập tức thực thi “lằn ranh đỏ” của mình.
Phải gần hai tháng sau Tổng thống Trump mới đưa Mỹ can dự vào Iran. Nhưng lần này, mục tiêu được nêu ra thậm chí không phải là điều ông từng đề cập trước đó vào đầu tháng 1.
Không rõ Tổng thống Trump có chủ ý ở mức độ nào khi đưa ra các phát biểu liên tục thay đổi, nhưng kết quả là thị trường nhìn thấy ông linh hoạt về chính trị nhưng cũng dao động mạnh giữa các cách tiếp cận khác nhau, gây khó khăn cho những người xung quanh trong việc triển khai. Cuộc chiến ở Trung Đông cho thấy điều đó rõ nhất.
Thị trường chứng khoán Mỹ mở cửa tăng điểm sau khi tờ The Wall Street Journal đưa tin Tổng thống Trump đã nói với các trợ lý rằng ông chấp nhận kịch bản kết thúc mà không giải quyết vấn đề eo biển Hormuz. Khi được hỏi về thông tin này, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã ngầm xác nhận trong một cuộc họp báo sáng 31/3.
Ông Hegseth nói: “Tôi nghĩ các quốc gia khác nên chú ý khi Tổng thống phát biểu. Ông ấy đã chứng minh rằng khi ông ấy nói thì có ý nghĩa. Ông ấy đang chỉ ra rằng: các bạn nên bắt đầu học cách tự bảo vệ mình”.
Sau đó trong ngày 31/3, cổ phiếu tăng mạnh hơn nữa khi truyền thông nhà nước Iran đưa tin Tổng thống Masoud Pezeshkian ra tuyên bố sẵn sàng chấm dứt chiến tranh để đổi lấy các bảo đảm an ninh.
Để cho thấy mức độ nhạy cảm của thị trường trong ngày, dù tin đồn về tuyên bố lan truyền trên mạng xã hội từ trước, nhưng phải đến cuối buổi chiều các hãng tin Iran mới chính thức đưa tin và nội dung cuối cùng chỉ lặp lại những gì ông Pezeshkian đã nói trong nhiều tuần.
Ông Art Hogan, trưởng nhóm chiến lược gia thị trường của công ty B. Riley Financial, nhận định: “Không thể giải thích diễn biến thị trường hôm nay bằng tin tức. Thị trường cho thấy chỉ cần có tin tốt là sẵn sàng bứt phá”.
Thị trường có thể đảo chiều vào phiên ngày hôm sau, nhưng hiện tại, các nhà giao dịch đang chuẩn bị cho kịch bản Tổng thống Trump lùi bước một lần nữa.
VietBF@sưu tập
