Cuộc tranh luận về việc đánh răng buổi sáng hay buổi tối quan trọng hơn vốn không còn mới. Nhiều người coi việc đánh răng buổi sáng là nghi thức bắt buộc để tự tin giao tiếp, không mấy khi đánh răng buổi tối vì cho rằng chỉ cần súc miệng thôi là đủ. Một số người khác lại cho rằng, buổi sáng có thể không đánh răng nhưng tối thì nhất thiết phải làm sạch răng miệng cẩn thận.

Bỏ đánh răng buổi tối hay buổi sáng gây hại nhiều hơn?

Đánh răng vào thời điểm nào cũng quan trọng, nhưng buổi tối chính là thời điểm "vàng" quyết định sức khỏe răng miệng. Vậy nên dù sau ngày mệt mỏi nhường nào, bạn cũng cần chủ động vệ sinh khoang miệng sạch sẽ trước khi đi ngủ. Việc này không chỉ giúp có giấc ngủ ngon hơn mà còn bảo vệ nền tảng sức khỏe cho tương lai.

Tóm lại, tốt nhất là đánh răng ngày hai lần vào buổi tối sau khi chấm dứt việc ăn uống và buổi sáng trong khâu vệ sinh cá nhân. Tuy nhiên nếu bạn không chống đỡ được cơn lười mà chỉ có thể làm một lần, thì nhất thiết đừng bỏ qua việc đánh răng buổi tối, vì dưới góc nhìn y khoa, đây là sai lầm để lại những hệ lụy nghiêm trọng mà việc đánh răng bù vào sáng hôm sau không thể khắc phục hết.

Trong khoang miệng luôn tồn tại hàng tỷ vi khuẩn. Khi ăn uống, các mảng bám thức ăn, đặc biệt là đường và tinh bột, sẽ bám lại trên bề mặt răng và trong các kẽ răng. Nếu không được làm sạch trước khi đi ngủ, lượng thức ăn thừa này trở thành nguồn dinh dưỡng dồi dào cho vi khuẩn.

Trong suốt 6 đến 8 tiếng đồng hồ khi chúng ta ngủ, vi khuẩn sẽ chuyển hóa đường thành axit. Loại axit này tấn công trực tiếp vào men răng, gây ra quá trình khử khoáng, dẫn đến sâu răng và viêm lợi.

Sự khác biệt lớn nhất giữa ban ngày và ban đêm chính là dòng chảy của nước bọt. Nước bọt không chỉ giúp làm ẩm khoang miệng mà còn là "chất tẩy rửa" tự nhiên chứa các enzyme và khoáng chất giúp trung hòa axit và tái khoáng hóa men răng.

Ban ngày, hoạt động nói chuyện, nhai thức ăn và uống nước kích thích nước bọt tiết ra liên tục. Ngược lại, khi ngủ, lưu lượng nước bọt giảm xuống mức tối thiểu. Miệng trở nên khô hơn, tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi nảy nở mà không gặp bất kỳ sự cản trở nào. Việc bỏ đánh răng buổi tối chẳng khác nào mời gọi vi khuẩn "mở tiệc" trên răng của mình suốt cả đêm.

Nhiều người có thói quen đánh răng buổi sáng rất kỹ vì sợ hơi thở có mùi. Thực tế, mùi hôi miệng buổi sáng là kết quả của quá trình phân hủy chất hữu cơ của vi khuẩn trong đêm. Nếu bạn đánh răng sạch vào buổi tối, lượng vi khuẩn và thức ăn thừa giảm đi, hơi thở buổi sáng sẽ bớt nồng nặc hơn.

Ngược lại, nếu chỉ chăm chăm đánh răng buổi sáng để giải quyết phần "ngọn". Buổi đêm, bạn đang để mặc cho phần "gốc" là men răng bị tàn phá âm thầm. Tác hại của việc bỏ đánh răng buổi tối không dừng lại ở sâu răng.

Mảng bám tích tụ lâu ngày sẽ cứng lại thành cao răng (vôi răng). Cao răng là nơi trú ngụ kiên cố của vi khuẩn, gây viêm nướu, chảy máu chân răng và lâu dần dẫn đến viêm nha chu.

Không đánh răng trước khi ngủ có thể gây hại rất nhiều cho răng miệng. (Ảnh: iStock)

Khi nha chu bị tổn thương, các mô nâng đỡ răng bị phá hủy, khiến răng lung lay và rụng sớm. Nghiêm trọng hơn, các nghiên cứu y khoa hiện đại đã chỉ ra mối liên hệ mật thiết giữa vi khuẩn gây viêm quanh răng với các bệnh lý toàn thân như tim mạch, tiểu đường và thậm chí là đột quỵ. Khoang miệng chính là cửa ngõ của cơ thể, và việc giữ cho cửa ngõ này sạch sẽ vào ban đêm là cách bảo vệ sức khỏe tổng quát hiệu quả nhất.
Vai trò của đánh răng buổi sáng

Nói như vậy không có nghĩa là việc đánh răng buổi sáng có thể xem nhẹ. Sau một đêm dài, dù bạn đã đánh răng trước khi ngủ, vi khuẩn vẫn phát triển ở một mức độ nhất định. Đánh răng buổi sáng giúp loại bỏ lớp mảng bám mới hình thành, làm sạch vi khuẩn và mang lại cảm giác sảng khoái để bắt đầu ngày mới.

Tuy nhiên, nếu đặt lên bàn cân, việc bỏ đánh răng buổi sáng chủ yếu gây ra sự khó chịu về mặt xã giao và cảm giác cá nhân, còn bỏ đánh răng buổi tối lại là sự tàn phá trực tiếp về cấu trúc sinh học của răng.

Để bảo vệ nụ cười, quy tắc vàng vẫn là đánh răng ít nhất hai lần mỗi ngày. Mỗi lần đánh răng cần kéo dài ít nhất hai phút để đảm bảo bàn chải có thể tiếp cận mọi bề mặt của răng. Thay vì đánh răng theo bản năng hoặc làm cho có lệ, hãy chú ý đến kỹ thuật chải tròn hoặc chải dọc thay vì chải ngang để tránh làm mòn cổ răng.

Đặc biệt, việc sử dụng chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước là bước không thể thiếu để làm sạch những vị trí mà bàn chải thông thường không bao giờ chạm tới được. Một thói quen tốt cần được duy trì bằng kỷ luật thay vì sự ngẫu hứng.

Có những buổi tối đi làm về muộn, mệt mỏi hay những lúc lười biếng, nhiều người thường tự nhủ thôi để sáng mai đánh bù. Nhưng men răng không chờ đợi sự bù đắp đó. Những lỗ sâu răng nhỏ bé hôm nay sẽ trở thành nỗi đau nhức và chi phí nha khoa khổng lồ vào ngày mai. Mỗi người nên coi việc cầm bàn chải vào buổi tối là một hành động tự chăm sóc bản thân, một khoản đầu tư nhỏ nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe và sự tự tin.

Lúc bận rộn, chúng ta quay cuồng với sinh kế và gia đình, đến khi rảnh rỗi lại dễ rơi vào trạng thái trống rỗng, chênh vênh. Không ít người đã dành trọn vẹn tâm sức để duy trì các mối quan hệ, dốc hết ruột gan để làm hài lòng người bên cạnh với một niềm tin ngây thơ rằng: Chân tâm sẽ đổi lấy tháng ngày bình yên, sự hi sinh sẽ nhận về lòng trân trọng.

Thế nhưng, thực tế thường phũ phàng, càng kỳ vọng lại càng thất vọng, càng oằn mình gánh vác lại càng tủi thân, uất ức. Sâu thẳm bên trong, khi nội tâm càng thiếu vắng một cột trụ vững chắc, con người ta càng dễ hoảng loạn trước những biến cố, khiến cuộc sống rơi vào thế kẹt, bị động trăm bề.

Thực ra, trong cõi nhân sinh xô bồ này, thứ duy nhất có thể che chắn cho bạn qua những chặng đường giông tố, chỉ có thể là trạng thái tinh thần và bản lĩnh của chính bạn. Người xưa có câu nói đùa mà thật, rằng đời người có 4 điều "nhất định" phải nhớ: Nhất định phải làm việc, nhất định phải độc lập, nhất định phải tự tin và nhất định đừng trông cậy vào bất kỳ ai.

Giữ được 4 điều này không có nghĩa là ta trở nên lạnh lùng hay xa lánh thế nhân, mà là để sống một đời tỉnh táo, tự chủ, cho ngày tháng bớt đi những vã mồ hôi hột và thêm vào vài phần thong dong, tĩnh tại.
1. Nhất định phải giữ nhịp độ làm việc, đừng bao giờ đánh mất giá trị tồn tại của chính mình

Phần lớn chúng ta thường có một sự hiểu lầm tai hại về việc nghỉ ngơi, luôn mặc định rằng vứt bỏ hết công việc, buông xuôi mọi mớ bòng bong thường nhật mới là tận hưởng cuộc sống. Thế nhưng, sự rảnh rỗi kéo dài không mang lại bình yên, mà nó giống như liều thuốc độc âm thầm bào mòn tinh thần, vắt kiệt nhuệ khí, đẩy con người ta trượt dài vào hố sâu của sự hoài nghi bản thân.

Khi chuỗi ngày trôi qua mất đi nhịp điệu vốn có, tâm trí con người sẽ bắt đầu "chạy không tải". Buổi sáng thức dậy chẳng có mục tiêu để hướng tới, ban ngày không có một việc gì đủ sức níu giữ sự tập trung, ban đêm nhắm mắt lại cũng chẳng có lấy một thành quả nhỏ nhoi nào để mỉm cười nhấm nháp. Thời gian cứ thế bị lấp đầy bởi những thú vui giết thì giờ vô bổ, hệ lụy tất yếu là nội tâm càng trở nên trống rỗng và bứt rứt.

Tình trạng vô công rỗi nghề kéo dài sẽ cướp đi quyền kiểm soát cuộc sống, khiến sự chú ý của bạn dễ dàng bị va đập bởi dăm ba chuyện tào lao, vụn vặt. Ý nghĩa lớn nhất của việc "có một công việc để làm" không nằm ở những đồng lương ít ỏi đổi lại, mà nó chính là mỏ neo giữ cho tinh thần ta không bị trôi dạt. Dù bạn không còn gắn bó với một nghề nghiệp cố định nơi công sở, bạn vẫn hoàn toàn có thể duy trì thói quen vận động: Chăm chút lại mảnh vườn nhỏ, mài giũa một sở thích cá nhân, hay xắn tay vào giúp đỡ những việc vừa sức. Bất cứ hành động nào tạo ra giá trị cũng đều giúp bạn giữ được sự tươi mới.

Đừng dừng lại, bởi giữ cho mình luôn trong trạng thái "đang làm một việc gì đó" chính là cách nắm lấy thế chủ động, dùng sự bận rộn một cách có ý nghĩa để xua tan cảm giác hoang mang, trống trải lúc xế chiều.

2. Nhất định phải rèn giũa bản lĩnh độc lập, đừng sống kiếp tầm gửi vào người khác

Nửa đời trước, rất nhiều người đã dốc cạn sức lực để hi sinh cho gia đình, thỏa hiệp với những người xung quanh, để rồi vô tình đánh rơi mất năng lực tự đứng trên đôi chân của mình. Sự phụ thuộc vất vưởng ấy thể hiện rõ nhất qua hai khía cạnh: vật chất và tinh thần. Khi bạn dựa dẫm quá nhiều về mặt vật chất, bạn sẽ đánh mất đi tiếng nói của đời mình.

Trong tay không có một khoản dự phòng tự chủ, đụng chuyện gì cũng phải ngửa tay xin xỏ, mở miệng ra là phải dò xét thái độ của người khác, mọi sự lựa chọn đều bị bó hẹp lại. Ép mình trong cái khuôn khổ tủi nhục ấy quá lâu, con người sẽ dần đánh mất khí chất, làm gì cũng rụt rè e sợ, nói năng chẳng dám thẳng thắn. Đáng sợ không kém là sự phụ thuộc về mặt tinh thần, thứ trực tiếp đẩy bạn vào những cuộc nội chiến cảm xúc không hồi kết. Vui buồn của bạn bị trói chặt vào một cái nhíu mày hay nụ cười của người khác, phán đoán của bạn bị bẻ cong bởi những lời xì xầm to nhỏ.

Độc lập, suy cho cùng, chính là chừa lại cho mình một con đường lui, giữ lấy cho mình một quyền được chọn lựa. Có chút tiền phòng thân để không bị đồng tiền của người khác làm mờ mắt, có một tư duy độc lập để không gục ngã trước những lời đàm tiếu. Độc lập không có nghĩa là rũ bỏ người thân hay cự tuyệt sự xả thân, mà là hi sinh nhưng vẫn biết vạch ra ranh giới, tự lo cho mình vững vàng rồi mới có sức che chở cho những người xung quanh một cách đường hoàng, không ấm ức.
3. Nhất định phải nuôi dưỡng sự tự tin từ trong xương tủy, đừng để tuổi tác trói buộc đôi chân

Bước sang một độ tuổi nhất định, con người ta bỗng trở nên yếu đuối lạ thường trước ánh nhìn của người đời và những định kiến cũ rích. Tự chúng ta vô hình trung đã tròng vào cổ mình một chiếc gông cùm nặng trĩu, rồi tự thu mình lại, sống một cách khép nép, e dè. Luôn có những người bị tuổi tác "bắt cóc", tự nhủ rằng mình đã có tuổi rồi, đến giai đoạn này thì phải giấu đi sở thích cá nhân, đè nén khát khao thầm kín để sống sao cho vừa vặn với cái khuôn mẫu mà xã hội vẽ ra.

Muốn mặc một bộ đồ sặc sỡ đi du lịch lại sợ người ta cười chê; muốn thử nghiệm một thứ mới mẻ lại lo bị đánh giá là gàn dở. Cứ thế, những ngày tháng rực rỡ nhất bị đem đi cất giấu, cuộc đời trôi qua trong sự nhàn nhạt, kìm nén. Sự thật là, miệng đời thường rất ngắn ngủi và vô tâm. Họ buông một lời dèm pha rồi quên ngay lập tức, cớ sao chúng ta lại phải dùng sự kìm nén của cả một đời để đổi lấy sự vừa lòng của những kẻ chẳng hề quan trọng? Tuổi tác chỉ là một vết xước của thời gian, nó không phải là bản án bắt ép bạn phải sống theo một mô-típ tẻ nhạt nào đó.

Tự tin chính là sự bình thản ôm lấy con người hiện tại của mình, không vin vào sự thay đổi của thời gian để ruồng rẫy bản thân. Cứ thản nhiên duy trì trạng thái mà bạn cảm thấy dễ chịu nhất, cứ xông xáo làm những điều trái tim mách bảo. Sống bung xõa không phải là ngông cuồng vô lối, mà là trách nhiệm tối cao bạn dành cho chính cuộc đời mình: Không để thanh xuân và nhiệt huyết chết yểu trong tâm hồn.

4. Nhất định đừng trông cậy vào bất kỳ ai, chiếc phao cứu sinh duy nhất chỉ có thể là chính bạn

Khi giông bão ập tới, bản năng của con người là hoảng sợ và khao khát tìm kiếm một vòng tay che chở, mong mỏi có ai đó bước ra gánh vác hộ mình những lo toan. Thế nhưng, đời thực không phải là cổ tích, và cũng chẳng có ai đủ sức bao bọc toàn bộ cuộc đời của một người khác mãi mãi.

Cha mẹ già đi với những nỗi muộn phiền đau ốm, chẳng thể nào xòe cánh chở che bạn như thuở bé; bạn đời cũng có những khoảng lặng mỏi mệt, những áp lực riêng, không thể lúc nào cũng dỗ dành, thấu hiểu; con cái rồi sẽ bay vào bầu trời của riêng chúng với bao bề bộn, đâu thể túc trực sớm hôm bên cạnh bạn. Bất kỳ ai trên cõi đời này cũng đang oằn mình cõng trên vai gánh nặng của riêng họ.

Việc dồn hết mọi kỳ vọng sinh tồn lên vai người khác cũng giống như xây lâu đài trên cát, một khi sự mong mỏi ấy sụp đổ, nội tâm bạn sẽ vỡ vụn ngay tức khắc. Hơn thế nữa, thói quen rúc vào vỏ bọc ỷ lại sẽ tước đoạt đi năng lực sinh tồn cơ bản của bạn, chỉ một cơn gió xước qua cũng đủ khiến bạn chới với.

Chấp nhận rằng con người ai cũng có những hạn chế, hiểu rằng mọi mối quan hệ đều có giới hạn, bạn sẽ không còn rứt ruột rứt gan oán trách một sự lơ đễnh vô tâm, không còn dày vò bản thân vì một lần thất vọng. Ngừng mong đợi ai đó đến để giải cứu không phải là trở nên nhẫn tâm, mà là để bạn sống một cách tỉnh táo, bớt đi những hao tổn nội tâm không đáng có.

Mỗi chúng ta sinh ra đều là những lữ khách trên chuyến tàu thời gian, tự mình nếm trải những thăng trầm, vấp ngã. Sống gửi gắm vào người khác chỉ chuốc lấy sự bị động, đem kỳ vọng đặt vào thế giới bên ngoài chỉ rước thêm dằn vặt. Duy trì một công việc để giữ gìn sinh khí, rèn luyện bản lĩnh độc lập để tự đứng vững, nuôi dưỡng sự tự tin để không đánh mất chính mình, và khắc cốt ghi tâm bài học "không ỷ lại vào ai" - đó chính là cách sống có trách nhiệm nhất với bản thân. Chúc cho mỗi chúng ta, dù ở hoàn cảnh nào, cũng giữ được sự vững chãi trong từng bước chân, mỉm cười đi qua bão táp và bình thản đón lấy an yên.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba tiết lộ rằng Iran đã trao cho các nhà đàm phán Mỹ một "món quà" liên quan đến eo biển Hormuz và ông không nói rõ đó là gì.

Câu trả lời đến chỉ vài phút sau, không phải từ Nhà Trắng, mà từ tờ Financial Times. Một bức thư từ chính quyền Iran gửi Tổ chức Hàng hải Quốc tế nêu rõ rằng các tàu “không thù địch” có thể đi qua eo biển.

Về cơ bản, Iran đã mở cửa eo biển Hormuz cho tất cả mọi người trừ quốc gia đang chiến đấu với họ.

Bức thư của IMO: Iran thực sự đã nói gì

Bộ Ngoại giao Iran đã gửi bức thư này tới các quốc gia thành viên IMO hôm thứ Ba. Bức thư nêu rõ các hạn chế của Tehran là biện pháp phòng thủ chống lại hành động gây hấn và đề nghị cho phép các tàu thuyền mà nước này cho là không thù địch được vận chuyển phối hợp.

Những tàu thuyền bị loại trừ rõ ràng bao gồm: các tàu có liên hệ với Mỹ, Israel và những tàu mà Tehran gọi là “các bên tham gia khác vào hành động gây hấn”.

Tuyến đường thủy này đã bị đóng cửa hoàn toàn kể từ khi chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.

Khoảng 3.200 tàu vẫn đang mắc cạn ở Vịnh Ba Tư. Theo Financial Times, ít nhất 22 tàu đã bị lực lượng Iran tấn công kể từ khi xung đột bắt đầu.

Theo Lloyd's List Intelligence, một số nhà điều hành được cho là đã trả tới 2 triệu đô la Mỹ cho mỗi tàu cho các trung gian người Iran để đảm bảo an toàn cho hành trình.

Quan điểm của ông Trump so với lập trường của Tehran

Phát biểu tại lễ nhậm chức của tân Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin , ông Trump diễn giải cử chỉ của Iran là dấu hiệu tiến triển trong quan hệ với các đối tác đáng tin cậy.

“Tôi sẽ không tiết lộ món quà đó là gì, nhưng nó rất có ý nghĩa. Món quà họ tặng chúng tôi rất có ý nghĩa", ông Trump nói.

Ông tiếp tục mô tả tư thế quân sự của Iran như thể đã bị xóa sổ hoàn toàn, không còn hải quân, không còn không quân, 82% bệ phóng tên lửa bị phá hủy và gọi tình hình này là "sự thay đổi chế độ".

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng đồng tình với nhận định này, gọi quân đội Iran là "đã bị xóa sổ hoàn toàn trong lịch sử".

Những tín hiệu từ chính Tehran lại kể một câu chuyện khác

Theo nghị sĩ Mansour Alimardani , quốc hội Iran đang tích cực soạn thảo các quy định mới về giao thông qua eo biển Hormuz. Ông cho biết với hãng tin Mehr rằng khuôn khổ này bao gồm hai trụ cột: sự đối ứng với các quốc gia ủng hộ lệnh trừng phạt của Mỹ và việc chuyển hướng khỏi các giao dịch bằng đô la Mỹ trong vận chuyển năng lượng.

Các quan chức Iran đã tuyên bố rõ ràng rằng sẽ không có chuyện quay trở lại chế độ Hormuz trước chiến tranh, ngay cả sau khi lệnh ngừng bắn được thực hiện.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), vốn đã triệu tập một phiên họp khẩn cấp vào tuần trước, cũng đang tiến hành các cuộc đàm phán riêng để thiết lập một hành lang nhân đạo cho các tàu thuyền đang thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung cấp.

Thị trường

Giá dầu thô WTI, theo dõi bởi Quỹ Dầu mỏ Mỹ, ở mức 91,95 đô la và đang tăng trong ngày là bằng chứng bác bỏ trực tiếp luận điểm "thỏa thuận đã hoàn tất".

Nếu các nhà giao dịch năng lượng tin rằng eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại, giá dầu WTI sẽ giảm do kỳ vọng về nguồn cung được khôi phục chứ không phải tăng gần 5% như hôm nay.

Diễn biến đi ngang của chỉ số S&P 500 trong phiên giao dịch này xác nhận rằng tâm lý chấp nhận rủi ro vẫn còn khá thấp.

Các thị trường dự báo đang đồng bộ với giá dầu thô

Trên Polymarket, xác suất giao thông qua eo biển Hormuz trở lại bình thường vào ngày 30 tháng 4 là 39%. Giá các kịch bản ngừng bắn như sau: ngày 30 tháng 4 là 47,5%, ngày 31 tháng 5 là 58%, và cuối năm là 75,5% - một mốc thời gian cho thấy sự gián đoạn sẽ kéo dài nhiều tháng, chứ không phải vài tuần, bất chấp các tín hiệu ngoại giao.

Đối với các nhà đầu tư, kịch bản vẫn như cũ: Iran kiểm soát van, van chỉ được mở một phần theo điều kiện của Iran, và cái giá phải trả để vượt qua rào cản – cả về tài chính và địa chính trị – đã tăng lên vĩnh viễn.

“Món quà” của ông Trump không làm thay đổi phép tính đó, mà chỉ càng khẳng định điều đó mà thôi.

Đó chính là rau muống. Rau muống được xem là loại một trong những loại rau bình dân, cực kỳ phổ biến, dễ mua và có giá rẻ tại nước ta. Đa số mọi người ăn rau muống theo thói quen, sở thích hoặc vì giá thành rẻ mà không biết rằng ẩn sau nó là cả kho dinh dưỡng và lợi ích quý báu với sức khỏe cũng như sắc đẹp. Đặc biệt là với gan, tim mạch và phòng chống một số loại ung thư.

Những lợi ích sức khỏe, làm đẹp nổi bật của rau muống
Dinh dưỡng trong rau muống ngoài protein, chất xơ còn có vitamin C, vitamin nhóm B, các khoáng chất như canxi, sắt, kẽm, photpho, kali… cùng nhiều chất chống oxy hóa khác. Nhờ vậy mà loại rau thường bị gọi là "rau quê" này mang lại rất nhiều lợi ích sức khoẻ cũng như làm đẹp:

1. Tốt cho gan
Loại rau ăn lá này được chứng minh là có nhiều chất hỗ trợ bảo vệ gan khỏi các tổn thương. Đặc biệt là khả năng điều chỉnh enzym giải độc với đặc tính xác định gốc tự do và chống oxy hóa. Vì thế, rau muống giúp cơ thể được bảo vệ trước các tổn thương ở gan gây ra bởi hóa chất độc hại. Đồng thời, loại rau ăn lá này còn hỗ trợ làm mát, thanh nhiệt cơ thể, cải thiện và bảo vệ chức năng gan. Chất xơ và niacin trong rau muống giúp giảm tình trạng gan nhiễm mỡ.

2. Bảo vệ tim mạch

Rau muống chứa hàm lượng vitamin A, vitamin C và beta-carotene cao. Đây là những chất chống oxy hóa giảm các gốc tự do trong cơ thể, nhờ đó ngăn ngừa cholesterol bị oxy hóa. Nhờ vậy mà giảm nguy cơ hình thành huyết khối, tắc nghẽn động mạch và nhiều bệnh tim mạch khác.

Folate trong rau muống còn giúp chuyển hóa homocysteine - loại chất tiềm ẩn nguy hiểm có thể dẫn đến đau tim hay đột quỵ. Hay magie trong rau muống có công dụng hạ huyết áp một cách tự nhiên. Loại rau này cũng cực giàu chất sắt nên tốt cho máu, tăng lượng hồng cầu.Niacin và chất xơ trong rau muống giúp giảm mỡ máu xấu hiệu quả.

3. Giảm nguy cơ mắc ung thư

Các chuyên gia kết luận trong rau muống có tới 13 loại hợp chất chống oxy hóa khác nhau. Những chất này có thể loại bỏ các gốc tự do gây hại ra khỏi cơ thể, từ đó cản trở quá trình nhân lên của các tế bào ung thư. Đặc biệt, rau muống rất hiệu quả trong việc hỗ trợ ngăn ngừa ung thư trực tràng, ung thư dạ dày, ung thư da và ung thư vú nếu ăn đều đặn với lượng vừa phải.

4. Ngăn ngừa tiểu đường

Ngoài hàm lượng chất xơ, trong rau muống còn chứa một hợp chất tương tự insulin giúp điều hòa lượng đường huyết trong máu. Các nghiên cứu đã chứng minh ăn rau muống thường xuyên tăng cường khả năng chống lại stress oxy hóa dẫn đến tiểu đường. Trong y học cổ truyền, rau muống cũng là món ăn giúp ngăn ngừa và giảm nhẹ tiểu đường thai kỳ ở phụ nữ mang thai.

5. Tăng cường miễn dịch và ngủ ngon hơn

Loại rau ăn lá này rất giàu dinh dưỡng, đặc biệt là lượng vitamin C dồi dào nên đã trở thành món ăn rẻ tiền giúp bạn tăng cường hệ miễn dịch rất tốt. Nó cũng giúp thanh nhiệt, giải độc, giảm stress và tăng cường vi khuẩn tốt trong đường ruột. Từ đó giúp hệ miễn dịch khỏe hơn. Ngoài ra, selen và kẽm trong rau muống có công dụng thư giãn thần kinh, mang lại cho bạn một giấc ngủ ngon.


6. Cải thiện tiêu hóa

Rau muống rất giàu chất xơ và chứa nhiều nước, do vậy, đây là thực phẩm giúp bạn giảm các chứng rối loạn tiêu hóa một cách tự nhiên. Nhờ đặc tính nhuận tràng, món ăn từ rau muống và nước rau muống luộc có lợi cho người bị táo bón và khó tiêu.

Ăn rau muống có thể giảm bớt độ axit trong đường ruột, ngăn ngừa sự mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột. Rau muống còn được dùng để trị giun.

7. Tốt cho xương và mắt

Ít ai biết rằng rau muống rất tốt cho mắt. Nó giàu carotenoid, vitamin A và lutein cao. Đây là những dưỡng chất quan trọng đối với mắt. Rau muống còn giúp cơ thể sản sinh glutathione - chất quan trọng ngăn ngừa bệnh đục thủy tinh thể. Đồng thời, rau muống cũng chứa hàm lượng canxi cao nên tốt cho xương, chất kháng viêm giúp giảm đau do viêm khớp.

8. Điều trị bệnh về da

Ngọn rau muống có thể dùng làm thuốc đắp để điều trị một số bệnh về da, trị mụn trứng cá, bệnh chàm và bệnh vẩy nến hiệu quả. Bên cạnh đó, rau muống còn giúp giảm cảm giác đau, châm chích khi bị ngứa da do phát ban hoặc côn trùng cắn.

9. Lợi ích làm đẹp của rau muống

Các loại rau lá xanh như rau muống rất giàu chất chống oxy hóa, ngăn ngừa tổn thương tế bào, giảm thiểu nếp nhăn ở mức độ đáng kể. Vì vậy, hãy thường xuyên ăn rau muống để ngăn ngừa và đẩy lùi quá trình lão hóa bên trong cơ thể cũng như lão hóa làn da. Bên cạnh đó nhờ giàu vitamin A, vitamin C, carotenoids và lutein, rau muống sẽ mang lại cho bạn một làn da trẻ trung, trắng sáng mịn màng.

Loại rau này cũng giúp dưỡng tóc, giảm rụng tóc và dưỡng móng nhờ giàu khoáng chất. Đặc tính chống viêm của rau muống còn có lợi cho việc điều trị gàu, giảm mùi hôi miệng. Nó giàu chất xơ, ít calo, thích hợp với chế độ ăn uống giảm cân, giữ dáng. Đồng thời còn hỗ trợ giảm cân nhanh hơn nhờ giảm mức cholesterol xấu cũng như triglycoside trong cơ thể, tăng cường trao đổi chất và thải độc.

Một số lưu ý khi ăn rau muống
Mặc dù rất quen thuộc và nhiều công dụng nhưng khi ăn rau muống bạn cũng cần lưu ý một vài điều.

Hãy chọn mua rau muống tươi ngon, ở những nơi uy tín. Do loại rau này thường được trồng ở môi trường nước, nên dễ nhiễm các vi khuẩn có hại cho cơ thể. Bạn nên ưu tiên ăn rau muống trồng cạn hoặc rửa thật kỹ, đảm bảo ăn chín uống sôi. Tốt nhất nên rửa sạch rau rồi ngâm nước muối loãng hoặc dung dịch rửa rau trong 30 phút. Khi nấu thì nấu ở lửa to trong thời gian ngắn, hạn chế mở vung để tránh thất thoát dinh dưỡng.

Cũng không nên ăn quá nhiều rau muống hay chỉ ăn mỗi loại rau này. Cần đa dạng các loại rau để bổ sung dinh dưỡng, lượng rau muống ăn khoảng 100 - 300g mỗi người một ngày là tốt nhất.

Không phải ai cũng thích hợp để ăn rau muống. Bạn không nên ăn rau muống nếu như đang suy nhược cơ thể nặng, hư hàn, có vết thương hở trên da thì không nên dùng rau muống. Đợi các triệu chứng trên khỏi hẳn thì mới nên dùng. Khi đang dùng thuốc đông y, không nên ăn quá nhiều rau muống vì có thể làm giảm tác dụng của bài thuốc.

Những chi tiết mới vừa được hé lộ liên quan đến vụ không kích do Mỹ - Israel thực hiện đánh trúng vào một trường tiểu học tại thành phố Lamerd (miền Nam Iran) trong ngày đầu tiên của cuộc chiến. Theo đó, Mỹ bị cho là đã phóng một loại tên lửa mới chưa từng được thử nghiệm trong chiến đấu để tấn công trường học Iran.

Cuộc tấn công vào trường học Iran đã gây phẫn nộ vì gây thương vong kinh hoàng, và đáng chú ý là Mỹ có thể đã sử dụng một loại tên lửa đạn đạo mới chỉ hoàn tất thử nghiệm nguyên mẫu vào năm ngoái.

Cuộc chiến tại Tây Á hiện được mô tả là “trận chiến của bom và tên lửa”, khi các bên liên tục sử dụng hỏa lực tầm xa để tấn công các mục tiêu chiến lược.

Theo một báo cáo của The New York Times, các vụ nổ và mức độ thiệt hại tại trường tiểu học ở Lamerd cùng nhà thi đấu liền kề phù hợp với đặc điểm của một loại tên lửa đạn đạo tầm ngắn mang tên Tên lửa Tấn công Chính xác (Precision Strike Missile - PrSM).

Đây là loại vũ khí chưa từng được thử nghiệm trong điều kiện chiến đấu trước đó.

Các quan chức địa phương được truyền thông Iran dẫn lời cho biết, riêng vụ tấn công vào trường học và các mục tiêu khác tại Lamerd đã khiến ít nhất 21 người thiệt mạng.

Vụ tấn công ngày 28/2 tại Lamerd diễn ra cùng ngày với một vụ tấn công khác cách đó hàng trăm km, khi tên lửa hành trình Tomahawk của Mỹ đánh trúng một trường học ở thành phố Minab, khiến 175 người thiệt mạng.
Tên lửa PrSM là gì?

Precision Strike Missile (PrSM) là tên lửa đạn đạo tầm ngắn do Mỹ phát triển, được thiết kế để phát nổ ngay phía trên mục tiêu, sau đó bắn ra hàng loạt viên đạn tungsten (kim loại nặng) với tốc độ cao nhằm gây sát thương trên diện rộng.

Loại vũ khí này do Lockheed Martin phát triển và sản xuất. Ban đầu, đây là dự án cạnh tranh giữa Lockheed Martin và Raytheon nhằm thay thế hệ thống tên lửa chiến thuật lục quân ATACMS đã lỗi thời. Tuy nhiên, Raytheon rút khỏi cuộc đua vào đầu năm 2020, khiến Lockheed Martin trở thành nhà phát triển duy nhất.

Theo thông báo của quân đội Mỹ, PrSM đã hoàn tất thử nghiệm nguyên mẫu vào năm ngoái. Nếu các thông tin được xác nhận, vụ tấn công tại Lamerd có thể là lần đầu tiên loại tên lửa này được sử dụng trong chiến đấu thực tế.

Do còn quá mới, giới chuyên gia cho rằng rất khó xác định liệu các đòn tấn công bằng PrSM tại Lamerd là có chủ đích, do lỗi thiết kế, lỗi sản xuất, hay xuất phát từ việc lựa chọn mục tiêu sai.
Vì sao nghi ngờ PrSM được sử dụng?

Báo cáo của The New York Times dẫn lại các video ghi lại một trong những vụ tấn công tại khu dân cư cách trường học khoảng 275 mét. Hình ảnh cho thấy một loại vũ khí có hình dáng đặc trưng trùng khớp với PrSM.

Đoạn video ghi lại cảnh tên lửa phát nổ giữa không trung tạo thành một quả cầu lửa lớn – đặc điểm phù hợp với cơ chế hoạt động của PrSM.

Một video khác từ camera gần trường học không ghi lại được tên lửa, nhưng cho thấy rõ vụ nổ xảy ra phía trên công trình.

Các hình ảnh sau vụ tấn công cũng cho thấy bề mặt hai địa điểm bị chi chít lỗ nhỏ, được cho là do các viên đạn tungsten gây ra – dấu hiệu điển hình của loại vũ khí này.
Mỹ đã xác nhận sử dụng PrSM trong chiến tranh Iran

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã xác nhận việc sử dụng tên lửa PrSM trong cuộc chiến với Iran. Ngày 1/3, cơ quan này công bố video ghi lại một vụ phóng tên lửa trong 24 giờ đầu của xung đột.

Chỉ huy CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper, sau đó cũng cho biết PrSM đã lần đầu tiên được sử dụng trong chiến đấu.

Tuy nhiên, quân đội Mỹ chưa xác nhận liệu loại tên lửa này có được sử dụng trong vụ tấn công tại Lamerd hay không.

Việc Mỹ tăng cường triển khai binh lực tại Trung Đông đã làm dấy lên suy đoán về khả năng xảy ra một cuộc tấn công trên bộ vào lãnh thổ Iran, với tâm điểm chú ý dồn vào kho dầu chiến lược trên đảo Kharg.

Tổng thống Donald Trump đã chỉ trích mạnh mẽ Tehran vì đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng mà khoảng 1/5 lượng dầu thô toàn cầu đi qua - đồng thời đe dọa sẽ leo thang chiến tranh nếu Iran không mở lại tuyến đường này.

Tuy nhiên, việc Mỹ đưa bộ binh vào thực địa gần như chắc chắn sẽ kích hoạt một bước leo thang lớn và kéo theo phản ứng mạnh từ Iran, bởi đảo Kharg là “huyết mạch” kinh tế của Tehran, xử lý khoảng 90% lượng xuất khẩu dầu thô của nước này.

Dù đã suy yếu sau chiến dịch không kích quy mô lớn của Mỹ - Israel với hơn 22.000 quả bom và tên lửa kể từ cuối tháng 2, chính quyền Iran vẫn còn trong tay các loại vũ khí và chiến thuật có thể gây thiệt hại cho binh sĩ Mỹ, các căn cứ và đồng minh tại vùng Vịnh, đồng thời làm gián đoạn sâu hơn nền kinh tế toàn cầu, theo các cựu quan chức Mỹ và nhà phân tích khu vực.

Dưới đây là các kịch bản Tehran có thể lựa chọn:
Tấn công trực diện vào lính Mỹ

Kịch bản có khả năng cao nhất là Iran tấn công trực tiếp lực lượng Mỹ nếu họ đặt chân lên lãnh thổ nước này. Đảo Kharg, nằm cách bờ biển Iran khoảng 32 km, có thể dễ dàng bị tấn công bằng UAV và tên lửa phóng từ đất liền. Nhiều khả năng vẫn còn lực lượng thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đồn trú trên đảo, theo chuyên gia Bryan Clark từ Viện Hudson.

“Bạn sẽ thấy sự kháng cự trên mặt đất, với hỏa lực đầy đủ", ông nói với The Hill.

“Tôi cho rằng họ cũng đã gài bẫy. Nếu lính Mỹ tiến vào, sẽ có khá nhiều thiết bị nổ tự chế (IED) và những bất ngờ khác chờ sẵn, bởi từ góc nhìn của Iran, một khi Mỹ cố chiếm đảo thì sản xuất dầu cũng khó có thể khôi phục sớm, nên họ có thể tận dụng để gây thương vong cho Mỹ và tạo áp lực chính trị lên ông Trump trong nước”.

Joe Costa, chuyên gia tại Atlantic Council, nhận định Iran vẫn có thể tấn công lính Mỹ bằng rocket, UAV, thủy lôi và xuồng tấn công tốc độ cao.

“Khả năng duy trì cường độ này trong bao lâu thì chưa rõ, nhưng việc họ vẫn tấn công trúng hạ tầng trong khu vực cho thấy hệ thống chỉ huy - kiểm soát vẫn hoạt động”, ông Costa nói.

Ông cũng lưu ý rằng lực lượng quân đội hơn 190.000 người của Iran có thể khiến bất kỳ nỗ lực quân sự nào nhằm kiểm soát đảo hoặc eo biển Hormuz “nhanh chóng chuyển thành một cuộc chiến chống nổi dậy”.

Chuyên gia Jason Campbell từ Viện Trung Đông cho rằng Iran chắc chắn sẽ “dồn hỏa lực mạnh” vào Kharg và các vị trí Mỹ lân cận, vì họ hiểu rõ tầm quan trọng của dư luận Mỹ và tác động chính trị đối với Tổng thống Trump.
Tấn công các trung tâm dầu khí vùng Vịnh

Việc Mỹ đưa bộ binh vào Iran nhiều khả năng sẽ khiến Tehran tăng cường tấn công vào hạ tầng dầu khí và năng lượng trong khu vực, đặc biệt là tại vùng Vịnh.

“Họ vẫn còn khá kiềm chế trong việc đánh vào các mục tiêu này, nhưng đã chứng minh khả năng leo thang. Có thể sẽ thấy các cuộc tấn công vào cơ sở dầu mỏ, nhà máy điện, thậm chí là các nhà máy khử mặn”, chuyên gia Jon Hoffman từ Viện Cato nhận định.

Ông nói thêm: “Cách trả đũa mang lại lợi ích lớn nhất cho họ là tiếp tục siết chặt ‘sợi dây’ quanh cổ ông Trump - và ‘sợi dây’ đó chính là thị trường năng lượng toàn cầu”.

Ông Trump phần lớn đã giảm nhẹ tác động của việc giá xăng tăng tại Mỹ, cho rằng khó khăn kinh tế chỉ mang tính tạm thời. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo cú sốc đối với ngành năng lượng toàn cầu sẽ ngày càng nghiêm trọng nếu chiến tranh kéo dài hoặc leo thang.

Campbell cho rằng Iran đã thể hiện sẵn sàng tấn công các mục tiêu năng lượng nhạy cảm trong khu vực, cũng như các mục tiêu dân sự như cảng và sân bay.

Tuần này, một tên lửa đạn đạo Iran đã rơi xuống khu vực trống ở miền Bắc Israel, dường như nhằm vào nhà máy điện lớn nhất nước này.
Gia tăng các cuộc tấn công thông qua lực lượng ủy nhiệm

Kể từ khi chiến tranh nổ ra, các lực lượng ủy nhiệm của Iran đã tấn công Israel, các quốc gia vùng Vịnh và các vị trí của Mỹ trong khu vực, chủ yếu là các nhóm dân quân tại Iraq và lực lượng Hezbollah tại Lebanon.

Đại sứ quán Mỹ ở Baghdad và các mục tiêu quân sự Mỹ tại Iraq đã nhiều lần bị tấn công bằng rocket và UAV trong tháng này, được cho là do các nhóm dân quân Iraq thực hiện.

Theo Hoffman, các lực lượng này hoàn toàn có thể gia tăng mức độ tham chiến.

“Các nhóm dân quân Iraq đã cho thấy sẵn sàng can dự sâu hơn. Hezbollah vẫn có khả năng phóng tên lửa vào Israel", ông nói.

Nếu Mỹ tiếp tục leo thang, lực lượng Houthi tại Yemen cũng có thể “nhanh chóng chuyển hướng tên lửa ra Biển Đỏ”.

Kịch bản này hoàn toàn có thể xảy ra, khi Houthi đã đưa ra “lằn ranh đỏ” về việc tham gia xung đột để hỗ trợ Iran.

Dù Mỹ từng không kích nhằm làm suy yếu lực lượng này vào tháng 5, Washington giờ đây có thể phải đối mặt với các bãi thủy lôi do Houthi rải nhằm gây gián đoạn vận tải biển, theo ông Bryan Clark.
Đóng eo biển Bab el-Mandeb ở Biển Đỏ

Eo biển Hormuz không phải là tuyến hàng hải duy nhất Iran có thể nhắm tới. Biển Đỏ còn có một điểm nghẽn chiến lược khác là eo biển Bab el-Mandeb.

Quân đội Iran từ cuối tuần trước đã cảnh báo sẽ mở rộng “tình trạng bất ổn” sang các tuyến đường này nếu Mỹ và Israel tiếp tục tấn công hạ tầng năng lượng của Tehran.

Một nguồn tin quân sự nói với hãng Tasnim rằng nếu đối phương mở chiến dịch trên bộ hoặc gây áp lực hải quân tại Vịnh Ba Tư và biển Oman, Iran sẽ “mở thêm các mặt trận bất ngờ, khiến đối phương không những không đạt được lợi ích mà còn phải trả giá gấp đôi”.

Khoảng 10% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu đi qua eo biển rộng khoảng 32 km này, nằm ở phía tây nam Yemen.

Trước đây, lực lượng Houthi từng tấn công tàu thuyền bằng UAV và tên lửa, gây gián đoạn giao thông tại khu vực này.

“Chúng tôi đã gặp rất nhiều khó khăn với Houthi trong thời gian dài, và họ còn chưa mạnh bằng Iran. Họ chắc chắn có khả năng gây rối và đã chứng minh có thể quấy rối, thậm chí làm gián đoạn giao thông tại Biển Đỏ", ông Costa nói.

Ông kết luận: “Điều đó tạo ra một thế tiến thoái lưỡng nan mới, khi Mỹ, Israel và các lực lượng khác sẽ phải xử lý cùng lúc hai mặt trận".

Trong một cuộc phỏng vấn với Politico, Tướng Dominique Tardif, Phó Tư lệnh Không quân Pháp, đã nói về sự cần thiết phải chuẩn bị lực lượng không quân nước này cho một cuộc xung đột tiềm tàng với Nga.

Ông Tardif cho biết, ưu tiên trung hạn của ông là giúp chuẩn bị lực lượng không quân Pháp cho điều mà Tổng tham mưu trưởng quân đội Pháp, Tướng Fabien Mandon, gọi là "cú sốc" - tức là một cuộc tấn công tiềm tàng của Nga vào NATO.

"Không phải là không thể xảy ra việc Nga sẽ thử thách NATO trong khoảng thời gian từ năm 2028 đến năm 2029" - ông Tardif nói, lặp lại những cảnh báo từ các sĩ quan quân đội và tình báo khác.

"Nếu có vấn đề gì xảy ra ở sườn phía đông - cần lưu ý rằng các nước Baltic không có lực lượng không quân chiến đấu và lực lượng của Romania cũng khá hạn chế - thì các phi công từ các nước Tây Âu, bao gồm cả chúng tôi, sẽ thấy mình ở tuyến đầu ngay từ ngày đầu tiên" - ông nói.

Song song đó, Pháp đang nghiêm túc xem xét các phương án tiết kiệm hơn để bảo vệ các căn cứ không quân của mình, vì "tất cả chúng ta đều nhớ những gì người Ukraine đã đạt được sâu bên trong lãnh thổ Nga, đó là tấn công các căn cứ không quân và vô hiệu hóa các phương tiện vận chuyển, máy bay và máy bay ném bom trên mặt đất", vị tướng này nói, đề cập đến Chiến dịch Mạng Nhện năm 2025 của Ukraine.

Nhưng lực lượng không quân sẽ không từ bỏ các loại vũ khí công nghệ cao, đắt tiền để tránh bị sa lầy vào một cuộc chiến tranh tiêu hao.

"Chúng ta cần hỏa lực mạnh để áp đảo hệ thống phòng thủ và xuyên thủng phòng tuyến của địch bất chấp radar và hệ thống phòng không - nhưng chúng ta cũng cần vũ khí quyết định. Nếu chỉ có vũ khí gây hao mòn, chúng ta sẽ rơi vào tình huống như ở Ukraine, nghĩa là xung đột sẽ bị đóng băng" - vị tướng Pháp nói.

Ông cho biết thêm, không quân Pháp cũng đang xem xét cái gọi là máy bay chiến đấu phối hợp: máy bay không người lái sử dụng trí tuệ nhân tạo, nặng từ 2 đến 4 tấn và được thiết kế để bay cùng với máy bay chiến đấu có người lái. Một trong những mục tiêu của chúng là phát hiện và định vị địa lý các mối đe dọa một cách chính xác hơn.

Ông Tardif cho biết lực lượng không quân sẽ gửi yêu cầu cung cấp thông tin thông qua cơ quan mua sắm vũ khí DGA để đánh giá những gì ngành công nghiệp có thể cung cấp. Các máy bay chiến đấu phối hợp trên thị trường bao gồm Fury của Anduril và Valkyrie của Airbus-Kratos.

Phó tư lệnh không quân nhấn mạnh rằng Nga cũng đang tiến bộ nhanh chóng về mặt công nghệ - liên tục nâng cấp các máy bay không người lái kiểu Shahed, tên lửa và cảm biến hàng không chiến đấu.

"Vì họ đang đầu tư một lượng lớn của cải quốc gia vào ngành công nghiệp quốc phòng, nên các cục thiết kế của họ đương nhiên có thể đạt được những tiến bộ rất đáng kể" - ông Tardif nói.

Trong những năm gần đây, Moscow đã nhiều lần bày tỏ lo ngại về hoạt động chưa từng có tiền lệ của NATO dọc theo biên giới phía tây của nước này. Liên minh đang tăng cường lực lượng và gọi đây là "răn đe hành động gây hấn". Điện Kremlin nhấn mạnh rằng Nga không gây ra mối đe dọa nào cho bất kỳ ai, nhưng sẽ không bỏ qua những hành động có khả năng gây nguy hiểm cho lợi ích của mình.

Tổng thống Vladimir Putin đã nhiều lần khẳng định rằng Nga không có ý định tấn công các nước NATO, nhưng các chính trị gia phương Tây thường xuyên gieo rắc nỗi sợ hãi trong dân chúng bằng mối đe dọa tưởng tượng từ Nga để đánh lạc hướng sự chú ý khỏi các vấn đề trong nước.

Israel vừa thông qua luật cho phép sử dụng án tử hình đối với người Palestine bị kết tội thực hiện các vụ tấn công gây chết người. Các quốc gia, tổ chức trên thế giới cũng như Palestine đã lên án luật này, gọi đây là sự vi phạm luật quốc tế và mang tính phân biệt đối xử.

Luật này, được Quốc hội Israel (Knesset) thông qua hôm thứ Hai 30/3, quy định án tử hình bằng hình thức treo cổ là hình phạt mặc định đối với người Palestine ở khu Bờ Tây bị chiếm đóng nếu họ bị kết tội giết người Israel.

Dự luật này được Bộ trưởng An ninh Quốc gia cánh hữu Israel Itamar Ben-Gvir ủng hộ mạnh mẽ. Ông đã ăn mừng bằng rượu sâm panh trong phòng họp quốc hội sau khi luật được thông qua với 62 phiếu thuận và 48 phiếu chống.

“Chúng ta đã làm nên lịch sử” - Ben-Gvir viết trên mạng xã hội, bác bỏ lời kêu gọi quốc tế rút lại dự luật. “Và tôi muốn nói với những người thuộc Liên minh châu Âu, những người đã gây áp lực và đe dọa Nhà nước Israel: Chúng tôi không sợ hãi, chúng tôi sẽ không khuất phục” - ông nói.

Luật này được ban hành trong bối cảnh gia tăng các cuộc tấn công của quân đội Israel và người định cư nhằm vào người Palestine ở Bờ Tây, cũng như hàng nghìn vụ bắt giữ, trong bóng tối của cuộc chiến diệt chủng của Israel ở Gaza. Hiệp hội vì Quyền Công dân ở Israel cho biết họ đã đệ đơn kháng cáo luật này lên Tòa án Tối cao Israel.

Các quốc gia, các tổ chức quốc tế và Palestine đã phản ứng dữ dội với luật và việc thông qua luật này.

Bộ Ngoại giao Palestine lên án đạo luật này là một “sự leo thang nguy hiểm”. Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Bộ Ngoại giao nhấn mạnh rằng “Israel không có chủ quyền đối với đất đai của người Palestine” trong lãnh thổ bị chiếm đóng.

Họ cho rằng luật này "một lần nữa cho thấy bản chất của hệ thống Israel, vốn tìm cách hợp pháp hóa việc giết người ngoài vòng pháp luật dưới vỏ bọc pháp lý" - tuyên bố cho biết.

Cho rằng việc thông qua luật tử hình là một “tiền lệ nguy hiểm đe dọa đến tính mạng” của những người Palestine bị giam giữ trong các nhà tù của Israel, nhóm vũ trang Palestine Hamas tuyên bố: “Quyết định này khẳng định sự chiếm đóng của Israel và thái độ coi thường luật pháp quốc tế của các nhà lãnh đạo nước này, cũng như sự coi thường mọi chuẩn mực và công ước nhân đạo”.

Nhóm này kêu gọi cộng đồng quốc tế, bao gồm Liên Hợp Quốc và Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế, hành động ngay lập tức để bảo vệ các tù nhân Palestine khỏi “sự tàn bạo” của Israel.

Mustafa Barghouti, tổng thư ký Sáng kiến Quốc gia Palestine, cảnh báo về "mức độ nghiêm trọng" của dự luật, mà theo ông sẽ nhắm vào các tù nhân chính trị và nhà hoạt động người Palestine.

Trong một bài đăng trên X, ông cũng gọi đây là “một đạo luật bất công và vô nhân đạo", "trong bối cảnh cộng đồng quốc tế thất bại trong việc áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Israel”.

Trung tâm Nhân quyền Palestine (PCHR) có trụ sở tại Gaza cho biết họ lên án đạo luật này “một cách mạnh mẽ nhất”.

“Luật này nhắm vào người Palestine và củng cố chính sách lâu dài của Israel về việc hành quyết ngoài pháp luật dưới danh nghĩa pháp luật, vi phạm rõ ràng luật nhân quyền quốc tế và luật nhân đạo” - PCHR cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội.

Nhóm này kêu gọi cộng đồng quốc tế “can thiệp khẩn cấp” để bảo vệ các tù nhân Palestine, đồng thời cảnh báo rằng “sự im lặng và không hành động sẽ chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng miễn trừ trách nhiệm và làm xói mòn trật tự quốc tế dựa trên luật lệ”.

Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc tại Palestine kêu gọi Israel “ngay lập tức bãi bỏ luật tử hình mang tính phân biệt đối xử”, nhấn mạnh rằng biện pháp này vi phạm các nghĩa vụ của nước này theo luật quốc tế.

Trên X, Văn phòng Liên Hợp Quốc tuyên bố: “Liên Hợp Quốc phản đối án tử hình trong mọi trường hợp. Việc thi hành luật mới này sẽ vi phạm điều khoản cấm các hình phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ thấp nhân phẩm trong luật pháp quốc tế”.

“Thêm vào đó, luật này càng làm trầm trọng thêm hành vi vi phạm lệnh cấm phân biệt chủng tộc và chế độ apartheid của Israel, vì nó sẽ chỉ áp dụng riêng cho người Palestine ở khu Bờ Tây bị chiếm đóng và Israel, những người thường bị kết án sau các phiên tòa không công bằng”.

Hội đồng châu Âu đã lên án việc thông qua luật này là một “bước thụt lùi nghiêm trọng”.

“Án tử hình là một điều lỗi thời về mặt pháp lý, không phù hợp với các tiêu chuẩn nhân quyền hiện đại. Hơn nữa, bất kỳ việc áp dụng án tử hình nào có thể bị coi là phân biệt đối xử đều không thể chấp nhận được trong một quốc gia thượng tôn pháp luật” - tổng thư ký Hội đồng Châu Âu Alain Berset tuyên bố.

Ông cũng lưu ý rằng Israel là một bên tham gia vào một số công ước của Hội đồng châu Âu và tham gia vào một số cơ chế hợp tác và Hội đồng Châu Âu sẽ theo dõi sát sao những diễn biến sắp tới liên quan đến luật này.

Bộ trưởng Ngoại giao Ireland Helen McEntee lên án dự luật, nói rằng bà "đặc biệt lo ngại về bản chất phân biệt đối xử trên thực tế của dự luật đối với người Palestine".

“Quyền được sống là một quyền cơ bản của con người và Ireland luôn kiên quyết phản đối việc sử dụng án tử hình trong mọi trường hợp và mọi hoàn cảnh” - bà nói, đồng thời kêu gọi chính phủ Israel không thực thi luật này.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội chỉ vài giờ trước khi luật được chính thức thông qua, Bộ trưởng Ngoại giao Ý Antonio Tajani cho biết Ý, Đức, Pháp và Vương quốc Anh đã yêu cầu chính phủ Israel rút lại dự luật.

“Những cam kết đã được thực hiện, đặc biệt là các nghị quyết được thông qua tại Liên Hợp Quốc về việc tạm dừng thi hành án tử hình, không thể bị bỏ qua” - ông Tajani viết trên X.

Theo như đảo Kharg từ lâu đã là cửa ngõ chính cho việc xuất khẩu dầu mỏ của Iran, khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bóng gió rằng ông có thể sẽ điều quân đến giành quyền kiểm soát cảng xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran tại đảo Kharg ở phía bắc Vịnh Ba Tư. Hòn đảo nằm ngoài khơi, có vùng nước có đủ độ sâu để bốc dỡ hàng hóa lên các tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC), với sức chứa khoảng hai triệu thùng. Khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran đi qua Kharg.

Vậy nguyên do xuất phát từ đâu? Kế hoạch sẽ như thế nào, và rủi ro có thể gặp là gì?

Đảo Kharg từ lâu đã là cửa ngõ chính cho việc xuất khẩu dầu mỏ của Iran. Hòn đảo nằm ngoài khơi, có vùng nước có đủ độ sâu để bốc dỡ hàng hóa lên các tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC), với sức chứa khoảng hai triệu thùng. Khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran đi qua Kharg.

Trong chiến tranh Iran-Iraq những năm 1980, hòn đảo này thường xuyên bị Không quân Iraq ném bom. Vào ngày 13/3/2026, Mỹ đã tấn công vào 90 mục tiêu quân sự trên đảo. Tuy nhiên, họ đã không tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ.

Nếu Mỹ quyết định chiếm đảo Kharg, thì đó rất có thể là một biện pháp tạm thời nhằm gây áp lực lên Iran bằng cách cắt đứt xuất khẩu nhiên liệu cho đến khi nước này từ bỏ quyền kiểm soát eo biển Hormuz - một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ sầm uất nhất thế giới - và nhượng bộ các yêu cầu của Washington.

Với sự kháng cự và thái độ cứng rắn của chế độ Iran, biện pháp này liệu có hiệu quả hay không còn là điều chưa rõ.

Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, đã cảnh báo rằng quân đội nước này sẽ "dội bom" vào bất kỳ lính Mỹ xâm lược nào. Iran được cho là đã tăng cường năng lực phòng thủ trên đảo, trong đó bố trí cả các hệ thống tên lửa đất đối không.

Iran cũng cáo buộc Mỹ đạo đức giả khi vừa đề xuất đàm phán hòa bình vừa điều quân đến khu vực. Lực lượng này bao gồm gần 5.000 lính thủy đánh bộ Mỹ và khoảng 2.000 lính dù thuộc Sư đoàn Không vận 82.

Điều này đã làm dấy lên nhiều đồn đoán rằng một trong hai hoặc cả hai lực lượng này có thể được sử dụng để chiếm đóng và kiểm soát đảo Kharg.

Về lý thuyết, lính dù có thể thực hiện một cuộc tấn công đổ bộ bằng đường không, có lẽ vào ban đêm, để chiếm giữ các vị trí trọng yếu trên hòn đảo nhỏ chỉ rộng 20km² này.

Thủy quân lục chiến Mỹ sẽ triển khai từ các tàu được trang bị máy bay cánh quạt Osprey và tàu đổ bộ đệm khí (LCAC) để đổ bộ bằng đường thủy.

Nhưng trước tiên, những con tàu này sẽ phải vượt qua eo biển Hormuz do Iran kiểm soát và sau đó đi dọc theo Vịnh Ba Tư, qua vô số các địa điểm phóng tên lửa và drone bí mật của Iran.

Bất kỳ cuộc đổ bộ nào, bằng đường không hay đường biển, đều sẽ phải đối mặt với mìn chống bộ binh và các dàn drone. Sức mạnh chiến đấu đáng gờm của các đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến (MEU) này lớn đến mức lực lượng Mỹ gần như chắc chắn sẽ giành chiến thắng, nhưng điều đó có thể phải trả giá bằng một số thương vong đáng kể.

Khi đó, Mỹ sẽ phải đối mặt với vấn đề giữ vững hòn đảo này trong một khoảng thời gian không xác định, trong khi bị oanh tạc từ đất liền Iran.

Một kịch bản tương tự là đảo Rắn của Ukraine ở Biển Đen, nơi Nga chiếm giữ ngay từ đầu cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2/2022, nhưng sau đó bị đẩy lùi do hỏa lực quấy rối liên tục từ đất liền Ukraine.

Bất kỳ cuộc chiếm đóng kéo dài nào của Mỹ đối với lãnh thổ Iran cũng sẽ không được lòng dân ở Mỹ, kể cả với một số người ủng hộ Tổng thống Trump, những cử tri trước đây bầu cho ông một phần vì cam kết tránh can thiệp vào các xung đột nước ngoài.
Cuối cùng, cần lưu ý rằng đã có quá nhiều thông tin về một cuộc tấn công trên bộ của Mỹ vào Kharg đến mức đó có thể là một phần của kế hoạch nghi binh nào đó.

Không thể phủ nhận giá trị chiến lược của hòn đảo đối với Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Nhưng còn có những hòn đảo khác ở Vịnh Ba Tư cũng có thể nằm trong tầm ngắm của Mỹ. Trong số đó có đảo Larak, nằm ngay ngoài khơi cảng quan trọng Bandar Abbas, và nằm ngay trên eo biển Hormuz.

Iran hiện đang yêu cầu tất cả các tàu chở dầu phải đi qua đảo này để kiểm tra và được cho là buộc các tàu phải trả 2 triệu USD để được qua lại.

Sau đó là Qeshm, hòn đảo lớn nhất ở Vịnh Ba Tư và lớn hơn Kharg 75 lần, nơi Iran bị nghi là nơi đặt các địa điểm ngầm dùng phóng tên lửa và drone.

Và còn có ba hòn đảo, Abu Musa, Greater Tunbs và Lesser Tunbs - đang tranh chấp giữa Iran và UAE - nhưng tất cả đều do Iran chiếm đóng.

Cùng với các đảo khác của Iran, những đảo Vùng Vịnh này tạo thành một lá chắn bảo vệ cho Iran, có thể đe dọa hoạt động vận chuyển hàng hải và mang lại cho nước này lợi thế địa lý, giúp phần nào kháng cự lại sức mạnh quân sự vượt trội của Mỹ.

Tuy nhiên, cũng không loại trừ khả năng không kịch bản nào trong số đó xảy ra.

Cùng lúc triển khai thêm quân đến khu vực và để ngỏ khả năng tiến hành một chiến dịch trên bộ, ông Trump lại tuyên bố hôm 30/3 rằng Mỹ đang "đàm phán nghiêm túc" với Iran, một điều có thể "chấm dứt các hoạt động quân sự của chúng tôi".

Khi cuộc chiến bước sang tuần thứ năm, những tuyên bố công khai của ông Trump không cho thấy nhiều manh mối về bước đi lớn tiếp theo của ông.

Nhưng một "thỏa thuận", mà nhiều người cho rằng Tổng thống Trump khao khát hơn cả người Iran, sẽ đòi hỏi hai bên thu hẹp một khoảng cách khổng lồ trong lập trường hiện nay.

Bầu trời Thổ Nhĩ Kỳ đã biến thành một trường bắn. Ankara đã chính thức xác nhận việc lực lượng phòng không của họ đánh chặn một tên lửa đạn đạo của Iran ở phía Đông Địa Trung Hải. Đây là vụ việc thứ tư kể từ khi bắt đầu Chiến dịch Epic Fury. Trong khi các nhà ngoại giao ở Pakistan đang cố gắng tìm kiếm giải pháp cho các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ, thì những âm thanh trên không trung còn nói lên nhiều điều hơn cả lời nói.

Đường truyền đạn đạo: Thổ Nhĩ Kỳ có nằm trong tầm ngắm?

Tuyến đường phóng tên lửa chạy rất sát biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Ankara vẫn giữ im lặng về các chi tiết: cả loại tên lửa lẫn mục tiêu chính xác. Báo chí phương Tây đang tích cực suy đoán rằng "món quà" của Iran nhắm vào các căn cứ của Anh ở Síp. Các đồng minh của Tehran trước đây đã thăm dò dư luận bằng cách tấn công các cơ sở của Anh bằng máy bay không người lái.

"Đây không phải là sự cố kỹ thuật, mà là một cuộc trình diễn năng lực. Iran đang chứng minh rằng chiếc ô an ninh của họ bao phủ các trung tâm cung ứng quan trọng của Mỹ trong khu vực trong khi Washington cố gắng ngăn chặn xuất khẩu tài nguyên", nhà khoa học chính trị Sergei Mironov giải thích trong một cuộc phỏng vấn với Pravda.

Tình hình càng trở nên phức tạp hơn bởi thực tế Tehran đang chịu áp lực thông tin rất lớn. Các báo cáo về tổn thất hoặc các cuộc tấn công thường xuất hiện trên truyền thông phương Tây trước khi sự kiện thực sự xảy ra. Đây là một phần của chiến lược truyền thông được thiết kế để làm suy yếu giới lãnh đạo Iran.

Nguyên tắc của NATO: Điều khoản 5 hay chế độ chờ?

Bóng ma của Điều 5 trong Hiệp định NATO vẫn ám ảnh các hành lang ở Brussels. Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên của liên minh. Việc đánh chặn một tên lửa trên lãnh thổ của nước này là cái cớ chính thức cho một phản ứng tập thể. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc đã kích hoạt chế độ kiềm chế tối đa. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bày tỏ sự thận trọng tột độ.

"Về vấn đề Thổ Nhĩ Kỳ, tôi sẽ phải nhắc lại một lần nữa chính xác vụ chặn bắt đó diễn ra như thế nào... Chúng tôi biết về cuộc chạm trán cụ thể đó, mặc dù chúng tôi không kỳ vọng nó sẽ dẫn đến bất cứ điều gì giống như Điều 5", ông Hegseth nói, dập tắt hiệu quả mọi hy vọng leo thang căng thẳng từ phía diều hâu.

"Thị trường dầu mỏ phản ứng tức thì. Bất kỳ động thái nào chống lại Iran đều kích hoạt phí bảo hiểm rủi ro. Nhưng con trăn trừng phạt đã tan thành bụi , vì nguồn cung thay thế đã hoàn toàn bù đắp được sự thiếu hụt", nhà phân tích thị trường sản phẩm dầu mỏ Alexey Chernov nhận định trong một cuộc phỏng vấn với Pravda.

Công nghệ chặn bắt và địa chính trị

Trong khi các nước phương Tây đang cố gắng hồi sinh hệ thống tên lửa S-300 cũ bằng cách kết hợp nó với các hệ thống kỹ thuật số mới, mối đe dọa thực sự lại đến từ các hệ thống tên lửa đạn đạo hiện đại. Thổ Nhĩ Kỳ buộc phải giữ thăng bằng trên một sợi dây mong manh: bảo vệ bầu trời bằng các khí tài của NATO đồng thời giữ thể diện trước Tehran.

"Đối với Ankara, đây là vấn đề sống còn. Nếu họ không tấn công được các đồng minh từ lãnh thổ của mình, họ sẽ bị buộc tội đồng lõa. Nếu họ bắn hạ được chúng, họ sẽ bị buộc tội gây hấn. Nhưng chừng nào doanh thu năng lượng còn ổn định, tất cả các bên sẽ thích các cuộc xung đột cục bộ hơn là một cuộc chiến tranh lớn", nhà kinh tế vĩ mô Artem Loginov nói với Pravda.

Cả thế giới đang dõi theo những liên minh cũ rạn nứt dưới áp lực của thực tế mới. Mạng xã hội đang hỗn loạn tột độ: giữa những cuộc tấn công tên lửa, tin giả mạo (deepfake) và tin đồn về cái chết của các nhà lãnh đạo thế giới lan tràn, càng làm trầm trọng thêm xung đột ở Trung Đông.

Giải đáp các câu hỏi thường gặp về cuộc xung đột

Tại sao Iran lại phóng tên lửa qua Thổ Nhĩ Kỳ?

Đây là lộ trình ngắn nhất để tấn công các mục tiêu ở phía Đông Địa Trung Hải và Síp. Nó cũng là một công cụ để gây áp lực chính trị lên Ankara.

Liệu Điều 5 của NATO có được kích hoạt?

Hiện tại, giới lãnh đạo Mỹ và NATO nhấn mạnh rằng các sự kiện này không cấu thành một cuộc tấn công trực tiếp vào Thổ Nhĩ Kỳ, do đó tránh được một cuộc xung đột quân sự trực tiếp.

Điều này sẽ ảnh hưởng đến giá nhiên liệu như thế nào?

Bất kỳ sự leo thang nào cũng gây ra sự bất ổn, nhưng các cường quốc lớn như Nga vẫn tiếp tục cung cấp nguồn cung ổn định, ví dụ như bằng cách gửi dầu đến cả Cuba , điều này giúp làm giảm bớt những cú sốc toàn cầu.