Trong một tuyên bố được phát đi hôm thứ Hai (30/3), Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bày tỏ lòng kính trọng đối với Chuẩn đô đốc Tangsiri, đồng thời cho biết ông là một chỉ huy tận tụy, có nhiều thập kỷ hoạt động trong lực lượng.

Theo IRGC, ông bị thương trong các hoạt động liên quan đến việc tăng cường lá chắn phòng thủ của Iran dọc theo các hòn đảo và khu vực ven biển - những nơi được cho là mục tiêu của các cuộc tấn công từ phía đối phương.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo nhấn mạnh: "Người dân Iran đã quen với những sự hy sinh anh dũng như vậy và hiểu rằng một mặt trận không hề chùn bước ngay cả khi các nhà lãnh đạo qua đời".

Thông cáo cho biết thêm, dù mất đi một chỉ huy cấp cao, các lực lượng IRGC vẫn tiếp tục các hoạt động tác chiến, các đơn vị hải quân vẫn duy trì quyền kiểm soát quyết định, đặc biệt là tại khu vực eo biển Hormuz.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết, "mỗi chiến binh đều là một Tangsiri", ám chỉ sự tiếp nối tinh thần chiến đấu trong toàn lực lượng, đồng thời nhấn mạnh những ngày tháng tới đối phương sẽ chứng kiến những diễn biến đáng chú ý hơn nữa.

Trước đó, ngày 26/3, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz, xác nhận lực lượng nước này vừa tiêu diệt chỉ huy Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran Alireza Tangsiri trong một chiến dịch. Song không cung cấp thêm chi tiết.

Tạp chí Vice (Canada) mới đây đưa tin, ấn bản năm 2026 của Báo cáo Hạnh phúc Thế giới thường niên đã ra mắt. Đúng như lời giới thiệu, đây là một cuộc khảo sát đa chiều về hạnh phúc của nhân loại, được phân chia theo quốc gia. Mục đích của báo cáo là để xác định những yếu tố nào khiến mọi người hạnh phúc, những yếu tố nào khiến họ bất hạnh và quốc gia nào hạnh phúc hơn quốc gia khác một cách định lượng.

Báo cáo Hạnh phúc Thế giới năm 2026 không có quá nhiều bất ngờ. Một lần nữa, tất cả các quốc gia trong top 10 (chủ yếu là các quốc gia Bắc Âu) đều có chính phủ liên bang mạnh mẽ, cung cấp cho công dân của họ mạng lưới an sinh xã hội vững chắc, bao gồm một số hình thức của hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân. Ví dụ, top 5 lần lượt là Phần Lan, Iceland, Đan Mạch, Costa Rica và Thụy Điển.

Đây là năm thứ chín liên tiếp Phần Lan giữ vị trí số một. Trong khi đó, Costa Rica lọt vào top 5 không chỉ vì sự giàu có mà còn vì những mối liên kết xã hội sâu sắc mà người dân nước này đã tạo dựng với nhau… mặc dù chính phủ cũng cung cấp cho người dân một mạng lưới an sinh xã hội vững chắc.

Về phương diện đó, không có nhiều thay đổi. Theo Vice, nội dung đáng chú ý nhất trong báo cáo năm nay là về nhân tố thực sự đang khiến mọi người không hạnh phúc: mạng xã hội bị ảnh hưởng bởi thuật toán.

Tại sao bạn không hạnh phúc?

Theo Báo cáo Hạnh phúc Thế giới năm 2026 được xuất bản bởi cơ quan Mạng lưới Giải pháp phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc, câu chuyện thực sự ở đây nằm ở những quốc gia đang tụt hạng. Chủ yếu là các quốc gia nói tiếng Anh như Mỹ, Canada và Anh, không quốc gia nào trong số đó nằm trong top 10 năm thứ hai liên tiếp. Sự sụt giảm đặc biệt đáng chú ý ở giới trẻ tại các quốc gia này, những người có mức độ hài lòng về cuộc sống đã bị ảnh hưởng nặng nề trong thập kỷ qua.

Báo cáo chỉ ra mạng xã hội là nguyên nhân. Việc sử dụng mạng xã hội quá nhiều có mối tương quan với mức độ hạnh phúc thấp hơn, đặc biệt là ở giới trẻ tại các nước phương Tây, đặc biệt tập trung vào các cô gái.

Tuy nhiên, điều thú vị là, mô hình này không đúng trên phạm vi toàn cầu. Ở những nơi như Trung Đông hay Bắc Phi, việc sử dụng mạng xã hội không gây ra những tổn thương về mặt cảm xúc và tâm lý tương tự dẫn đến sự bất hạnh sâu sắc, và có thể đo lường được bằng số liệu thống kê.

Báo cáo Hạnh phúc Thế giới năm 2026 cho rằng sự khác biệt nằm ở cách thiết kế mạng xã hội phương Tây. Các nền tảng khuyến khích tương tác xã hội trực tiếp lành mạnh dường như hỗ trợ sức khỏe tinh thần và cảm xúc. Nhưng các mạng xã hội phương Tây, bị chi phối bởi một kho nội dung rác được chọn lọc bằng thuật toán dường như vô tận, lại tìm cách thu hút sự tương tác từ việc kích động sự giận dữ và làm xói mòn hạnh phúc.

Báo cáo gợi ý một điểm cân bằng giữa việc bị quá tải bởi mạng xã hội và việc tránh xa nó để bảo vệ bản thân khỏi những mặt tiêu cực, nhưng thật không may, chiến lược của các công ty quản lý mạng xã hội trên khắp nước Mỹ, Anh và Canada dường như lại đối nghịch với điều đó.

Trong Báo cáo Hạnh phúc Thế giới năm 2026, Việt Nam xếp hạng 45 toàn cầu, vươn lên từ vị trí thứ 46 năm 2025 và thứ 54 năm 2024. Chỉ số này cho thấy sự hài lòng về cuộc sống tiếp tục tăng đều đặn tại Việt Nam.

Nguyên nhân chính thức được nêu là một vụ cháy trong khu giặt là, tuy nhiên các chuyên gia và nhà quan sát quân sự cho rằng đây là biểu hiện của một cuộc khủng hoảng mang tính hệ thống: thời kỳ thống trị tuyệt đối của các nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ trên đại dương thế giới đang dần đi đến hồi kết, nhật báo hàng đầu nước Nga MK nhận định ngày 30/3.

Theo báo Hy Lạp Kathimerini , con tàu trị giá 13,2 tỷ USD đã cập cảng tại cầu tàu NATO “Marathi” trên đảo Crete của Hy Lạp mấy ngày trước. Theo thông báo công khai là để khắc phục hậu quả của vụ hỏa hoạn mà thủy thủ đoàn đã mất hơn 30 giờ để dập tắt.
Siêu tàu sân bay tới Croatia cho thủy thủ nghỉ phép

Ngày 30/3, Baird Maritime đưa tin, tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Gerald R. Ford đến Croatia hôm 29/3, qua đó kết thúc lần hoạt động trên biển đầu tiên của con tàu kể từ khi hoàn tất việc sửa chữa tại Hy Lạp. Hạm trưởng David Skarosi cho biết tàu cập cảng Split nhằm tạo điều kiện cho thủy thủ đoàn được “nghỉ phép xứng đáng”.

Đây là lần thứ hai tàu sân bay này ghé thăm Split trong đợt triển khai hiện tại. Trước đó, con tàu cập cảng tại đây từ ngày 21-26/10/2025, trước khi lên đường tới khu vực Caribe để hỗ trợ các hoạt động ngoài khơi Venezuela.

Trong khi đó, Reuters đưa tin, tàu sân bay Gerald R. Ford, từng được triển khai trong các hoạt động phối hợp Mỹ-Israel chống Iran, neo đậu tại cảng Split của Croatia hôm 29/3 để sửa chữa và bảo dưỡng. Gerald R. Ford, tàu sân bay mới nhất của Mỹ và cũng là lớn nhất thế giới, đang hoạt động tại Biển Đỏ nhằm hỗ trợ Chiến dịch “ Cơn cuồng nộ ” thì ngày 12/3 xảy ra một vụ hỏa hoạn không do tác chiến trong phòng giặt chính của tàu, khiến ba thủy thủ bị thương.

Tuy nhiên, theo các nguồn tin do Defence Security Asia , nền tảng tin tức an ninh-quốc phòng hàng đầu Đông Nam Á, dẫn lại, các tàu chiến Mỹ đang khẩn trương rời xa bờ biển Iran và Yemen, ra ngoài tầm bắn của các hệ thống tên lửa bờ của Iran và các đồng minh.

Những vấn đề của tàu sân bay Gerald Ford đã xuất hiện từ lâu trước vụ cháy. Cuối tháng 2, truyền thông Mỹ đưa tin về tình trạng thảm hại của hệ thống vệ sinh chân không trên tàu, khiến điều kiện sinh hoạt của 4.500 thủy thủ trở nên không thể chịu đựng. Nay lại thêm sự cố ở khu giặt là, khiến hàng chục thủy thủ bị ngộ độc khói và hơn 600 người mất chỗ ngủ.

Lo sợ xuồng cao tốc, UAV Iran

Tuy nhiên, sự bẽ mặt lớn nhất không diễn ra trong đời sống sinh hoạt mà trên chiến trường. Ảnh vệ tinh cho thấy tàu sân bay USS Abraham Lincoln, thuộc nhóm tác chiến, đã lùi ra xa bờ biển Iran hơn 1.100 km, trong khi chỉ một tuần trước còn ở khoảng cách dưới 350 km.

Nguyên nhân được cho là các cuộc tấn công thành công của xuồng cao tốc và máy bay không người lái ( UAV ) Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố, sau các đòn đánh bằng UAV, nhóm tàu sân bay đã vội vã rút về hướng đông nam Ấn Độ Dương.

Lầu Năm Góc cố gắng giữ thể diện, gọi đây là “biện pháp răn đe có kiểm soát” và “điều chỉnh chiến thuật”, nhằm giảm mức độ dễ bị tổn thương trước các mối đe dọa phi đối xứng.

Tuy nhiên, các nhà phân tích phương Tây lại bi quan hơn nhiều. Tạp chí Mỹ National Interest cho rằng các loại vũ khí tên lửa thế hệ mới đang biến những siêu chiến hạm của Mỹ thành “nghĩa địa trị giá hàng tỷ USD cho hàng nghìn thủy thủ”.

Báo Mail Online của Anh dẫn lời chuyên gia quân sự Pete Sanderman, cho rằng NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) “không có đủ thời gian phản ứng trước các mối đe dọa”.

Thêm vào đó, tạp chí Mỹ 19FortyFive đưa ra đánh giá gay gắt: dù trên danh nghĩa, Mỹ có 11 tàu sân bay, nhưng chỉ có 3-4 chiếc ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu hoàn toàn. Số còn lại phải chờ sửa chữa trong nhiều năm tại các xưởng đóng tàu quá tải và thiếu nhân lực.

Các diễn biến những tuần gần đây cho thấy: tàu sân bay, từng được coi là “hung thần đại dương”, nay trở thành mục tiêu khổng lồ, chậm chạp và dễ bị tổn thương. Vụ cháy ở khu giặt là và sự cố nhà vệ sinh chỉ là những chi tiết nhỏ so với vấn đề lớn hơn của hải quân Mỹ: họ chưa sẵn sàng cho một cuộc chiến mà tốc độ, bầy đàn UAV và tên lửa siêu vượt âm (gần như không thể bị đánh chặn) đóng vai trò quyết định. Và giờ đây, “những kẻ thống trị đại dương” buộc phải giữ khoảng cách an toàn đến mức thậm chí không còn nhìn thấy bờ biển.

Hệ thống tác chiến tổng hợp trên biển

USS Gerald R. Ford không chỉ là một con tàu, mà là một hệ thống tác chiến tổng hợp trên biển, kết hợp sức mạnh không quân, công nghệ cao, năng lượng hạt nhân và vai trò chiến lược toàn cầu. Đây là tàu sân bay hiện đại và mạnh nhất thế giới hiện nay, đại diện cho thế hệ siêu tàu sân bay mới của Mỹ. Sức mạnh của nó có thể nhìn từ nhiều khía cạnh.

Kích thước và năng lực tổng thể:

-Lượng giãn nước: khoảng 100.000 tấn (lớn nhất thế giới)

-Dài: hơn 337 mét

-Thủy thủ đoàn: khoảng 4.500 người (bao gồm không đoàn)

Đây là một “căn cứ không quân nổi” có thể hoạt động độc lập trên đại dương trong thời gian dài.

Sức mạnh không quân (cốt lõi)

-Mang theo 75-90 máy bay, gồm tiêm kích tàng hình F-35C, tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet, máy bay cảnh báo sớm E-2D Hawkeye, trực thăng MH-60

-Có thể thực hiện 160 phi vụ/ngày (tăng lên 220 khi cần)

Đây là sức mạnh chính: tấn công, phòng không, trinh sát, tác chiến điện tử trên diện rộng.

Công nghệ phóng máy bay cực hiện đại

Trang bị hệ thống EMALS dùng điện từ thay vì hơi nước như tàu cũ, với các ưu điểm:

-Phóng máy bay nhanh hơn, êm hơn

-Giảm hao mòn máy bay

-Hỗ trợ cả UAV và máy bay nhẹ

Năng lượng hạt nhân gần như vô hạn

-Sử dụng 2 lò phản ứng hạt nhân A1B

-Không cần tiếp nhiên liệu trong khoảng 20-25 năm

Điều này cho phép triển khai toàn cầu, duy trì hiện diện lâu dài mà không phụ thuộc hậu cần nhiên liệu.

Hệ thống phòng thủ nhiều lớp

-Tên lửa phòng không tầm gần (RIM-162 ESSM)

-Pháo phòng thủ Phalanx CIWS

-Hệ thống tác chiến điện tử gây nhiễu radar đối phương

Tuy không phải tàu tấn công trực tiếp bằng tên lửa, nhưng khả năng tự vệ rất mạnh, đặc biệt khi hoạt động trong nhóm tác chiến tàu sân bay.

Tự động hóa cao - giảm nhân lực

-Giảm khoảng 600-1.000 thủy thủ so với lớp Nimitz

-Hệ thống vận hành, vũ khí, hậu cần đều tự động hóa cao

Tiết kiệm chi phí dài hạn và tăng hiệu quả tác chiến.

Khả năng tấn công chiến lược

-Không kích sâu vào lãnh thổ đối phương

-Kiểm soát vùng trời và vùng biển rộng lớn

-Hỗ trợ chiến tranh mạng và điện tử

Là công cụ răn đe quân sự và biểu tượng sức mạnh toàn cầu của Mỹ.

Vai trò địa chính trị

-Gửi tín hiệu răn đe mạnh

-Bảo vệ đồng minh

-Thể hiện sức mạnh triển khai nhanh của Mỹ

Mỹ rời xa Iran: Tàu sân bay USS Gerald R . Ford và sự thay đổi chiến lược 2026 - Ảnh 5.

Tàu sân bay USS Gerald R. Ford và tàu khu trục USS Mahan, với hai tiêm kích tấn công F/A-18E Super Hornet bay phía trên, trên Đại Tây Dương. Ảnh: US Navy.

Bất chấp việc ông Trump khẳng định Mỹ và Iran đang có các cuộc tiếp xúc “hiệu quả”, đến nay vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy hai bên có đủ linh hoạt chính trị để chấm dứt chiến tranh. Iran phủ nhận việc đàm phán trực tiếp. Israel - đồng minh của Mỹ, dường như đã chuẩn bị tâm lý cho một cuộc chiến kéo dài hơn.

Tuy nhiên, cái giá quá lớn của cuộc chiến đối với cả Washington và Tehran cũng mang lại hy vọng rằng hai bên sẽ kiềm chế trước khi tình hình trở nên tồi tệ hơn.

Cuối tuần qua, Pakistan đã chủ động tổ chức một cuộc họp 4 bên với các cường quốc Trung Đông để tìm cách gỡ tình hình. Nhiệm vụ này vô cùng khó khăn: Dung hòa những điều kiện trái ngược giữa một vị tổng thống Mỹ khó lường với một chế độ được định hình bởi sự thù địch với Washington.

Cuộc chiến cho thấy Mỹ và Israel đã phá hủy đáng kể lực lượng không quân, hải quân và phần lớn khả năng đe dọa bên ngoài của Iran. Nhưng họ vẫn chưa thể xóa bỏ chế độ đã ám ảnh 2 nước suốt nhiều thập kỷ. Câu hỏi hiện nay là liệu có lối thoát nào để cả 2 bên tránh thất bại hoàn toàn, đồng thời vẫn nhận đủ lợi ích chính trị và chiến lược để họ đều tuyên bố chiến thắng hay không.

Tối 29/3, ông Trump tuyên bố Mỹ và Iran đang đàm phán cả trực tiếp lẫn gián tiếp, và Tehran đã đồng ý với “phần lớn” trong số 15 điều kiện của Washington nhằm chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, ông không đưa ra chi tiết và tuyên bố này không thể kiểm chứng.

Ông cũng dường như đang chuẩn bị lý lẽ để có thể tuyên bố Mỹ giành “chiến thắng hoàn toàn”, khi ông cho rằng việc Mỹ loại bỏ các lãnh đạo cấp cao của Iran, trong đó có Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, tương đương với “thay đổi chế độ”.

“Nếu nhìn vào hiện tại, chúng ta đã có thay đổi chế độ, bởi vì chế độ trước đã bị tàn phá, bị loại bỏ, tất cả đều đã chết. Chế độ tiếp theo cũng gần như đã chết, và chế độ thứ 3, chúng ta đang thấy những con người hoàn toàn khác”, ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One.

Tuy nhiên, rất khó để bên ngoài có cái nhìn đầy đủ về Iran. Nhiều chuyên gia cho rằng dù nhiều lãnh đạo cấp cao đã thiệt mạng, chế độ của họ đã phân tán quyền lực từ trước để có thể tồn tại sau các vụ ám sát và vẫn đang nằm dưới sự kiểm soát của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Ngày 29/3, Iran cảnh báo Mỹ không được tiến hành bất kỳ chiến dịch trên bộ nào ở lãnh thổ nước này. Sự cứng rắn của Tehran khiến một số nhà phân tích cho rằng Iran, dù yếu hơn về quân sự, có thể đã giành lại thế chủ động chiến lược. Tehran dường như không hề muốn đạt thỏa thuận một cách “tuyệt vọng” như Tổng thống Mỹ Trump tuyên bố.

Iran đã cứu vãn tình thế bằng bước đi mang “phong cách Trump”: Tận dụng lợi thế lớn nhất để tạo nên đòn bẩy kinh tế và địa chính trị: Đóng cửa eo biển Hormuz. Hệ lụy kinh tế đang gia tăng áp lực lên ông Trump cả trong và ngoài nước.
Một tuyến hàng hải khác bị đe dọa

Cuộc chiến đã vượt quá mốc “4 - 6 tuần” mà chính quyền Mỹ dự tính ban đầu. Lý do tiến hành chiến tranh của Tổng thống Mỹ Trump vẫn mơ hồ, trong khi ông chưa thể nêu ra lối thoát rõ ràng. Việc đóng cửa eo biển và kho uranium làm giàu cao của Iran cũng khiến ông khó có thể tuyên bố chiến thắng đơn. Vì vậy, ông đang đối mặt với lựa chọn u ám: có leo thang chiến tranh để tìm lối thoát hay không?

Nhu cầu chấm dứt cuộc chiến càng trở nên rõ ràng khi lực lượng Houthi thân Iran ở Yemen phóng tên lửa tấn công Israel cuối tuần qua. Dù không gây thương vong, hành động này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ một tuyến hàng hải quan trọng khác có thể bị đe dọa.

Đô đốc Mỹ nghỉ hưu James Stavridis nhận định: “Việc Houthi bắt đầu tấn công có thể biến thành mặt trận phía Tây của cuộc chiến”. Ông cho rằng việc Houthi có thể kiểm soát tuyến hàng hải hướng tới kênh đào Suez giống như “một khẩu súng khổng lồ chĩa vào đầu nền kinh tế thế giới”.

Trong bối cảnh đó, sáng kiến ngoại giao rõ ràng nhất hiện diễn ra tại Islamabad, nơi Pakistan tổ chức các cuộc đàm phán với Ả-rập Xê-út, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập. Pakistan là một trong số ít quốc gia có quan hệ tốt với cả Washington và Tehran. Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cho biết nước này “sẵn sàng đăng cai và tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán có ý nghĩa”. Tuy nhiên, chưa có xác nhận rằng các cuộc đối thoại giữa Mỹ và Iran sắp diễn ra.

Tàu đổ bộ USS Tripoli chở lính thủy đánh bộ Mỹ đã đến khu vực, trong khi một đơn vị khác đang trên đường từ bờ Tây nước Mỹ. Hơn 1.000 lính dù thuộc Sư đoàn 82 cũng đã được lệnh điều động.

Dù chưa phải lực lượng đủ để xâm lược, các nhà phân tích cho rằng Mỹ có thể nhắm tới đảo Kharg - trung tâm ngành dầu mỏ Iran, hoặc các đảo chiến lược khác. Một kịch bản rủi ro cao khác là chiến dịch thu giữ kho uranium làm giàu cao của Iran.

Nguy cơ thương vong lớn khiến tranh luận trong nội bộ Mỹ gia tăng, kể cả trong lực lượng ủng hộ ông Trump. “Có lý do khiến ông Trump không đưa cuộc chiến này ra trước người dân Mỹ để xin phê chuẩn. Bởi ông ấy biết người dân không muốn điều này”, Thượng nghị sĩ Andy Kim nói.

Những cái giá của cuộc chiến - cả trên chiến trường lẫn trong nước, cho thấy nhà lãnh đạo Mỹ đang rơi vào tình thế khó khăn và cực kỳ rủi ro.

Lịch sử cho thấy hầu hết các cuộc chiến hiện đại kết thúc rối ren hơn nhiều so với dự đoán ban đầu của các tổng thống. Kể cả khi Tổng thống Mỹ Trump chuyển hướng sang ngoại giao, cuộc chiến này vẫn có nguy cơ làm suy yếu những tuyên bố mạnh mẽ của ông về sức mạnh và vị thế thống trị toàn cầu của Mỹ, CNN bình luận.

Iran cho biết đã nhận được các thông điệp qua trung gian cho thấy Mỹ sẵn sàng đàm phán, song đánh giá các đề xuất của Washington là “phi thực tế, phi logic và quá đáng”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố ngày 30/3.

Ông Baghaei nhấn mạnh Iran hoan nghênh các nỗ lực hòa bình từ các quốc gia trong khu vực, nhưng cần có “cái nhìn thực tế” về diễn biến hiện nay. “Lập trường của chúng tôi rất rõ ràng. Chúng tôi đang chịu sự tấn công quân sự, do đó toàn bộ nỗ lực tập trung vào tự vệ ”, ông cho biết.

Phát biểu này được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đã “chấp nhận” phần lớn trong số 15 yêu cầu mà Washington đưa ra nhằm chấm dứt xung đột, dù chưa rõ hai bên có đang đàm phán hay không. Tuy nhiên, Tehran công khai bác bỏ danh sách này và đưa ra 5 điều kiện đáp trả, trong đó có yêu cầu duy trì chủ quyền đối với eo biển Hormuz.

Cùng ngày, Chuẩn tướng Ebrahim Zolfaqari, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, khẳng định Iran “không khởi xướng chiến sự, nhưng sẽ quyết định cách thức kết thúc bất kỳ cuộc xung đột nào nếu bị tấn công”.

Ông Zolfaqari chỉ trích chính sách của Mỹ đã góp phần gây bất ổn khu vực và toàn cầu, đồng thời cho rằng các hành động này đã kích hoạt làn sóng biểu tình trong nội bộ nước Mỹ và nhiều nơi khác, phản ánh lo ngại ngày càng gia tăng của công chúng về hậu quả và tương lai bất định của các cuộc xung đột.

Theo ông, những “tính toán sai lầm và sự kiêu ngạo” của giới lãnh đạo Mỹ không chỉ không phục vụ lợi ích của Washington mà còn làm gia tăng căng thẳng toàn cầu.

Ông cũng cho rằng dù phối hợp với Israel tiến hành các hành động quân sự, Mỹ nhận thức được việc không thể giành ưu thế trước năng lực quân sự và sự đoàn kết của Iran, từ đó phải tìm kiếm sự ủng hộ từ các quốc gia khác để chấm dứt xung đột, hãng thông tấn WANA của Iran đưa tin ngày 30/1.

NYP: Máy bay chỉ huy Mỹ vỡ đôi sau đòn tấn công của Iran

Tờ New York Post (NYP) đưa tin, những bức ảnh đã được xác minh cho thấy một máy bay chỉ huy và kiểm soát của Mỹ tại căn cứ không quân Prince Sultan (Saudi Arabia) đã bị phá hủy sau đòn tấn công của Iran. Hình ảnh từ hiện trường cho thấy đó là một chiếc E-3 Sentry, và chiếc máy bay đã bị vỡ làm đôi.

NYP xác nhận ảnh được chụp tại căn cứ không quân Prince Sultan, cách thủ đô Riyadh của Ảrập Xêút khoảng 100km về phía đông nam. Các đặc điểm trong ảnh, bao gồm cột sào, kho chứa và các vạch kẻ trên khu vực lát đá, trùng khớp với hình ảnh vệ tinh.

Trước đó, một quan chức Mỹ cho biết có 12 binh sĩ nước này bị thương trong cuộc tấn công của Iran nhằm vào căn cứ Prince Sultan, trong đó 2 người bị thương nặng. Tiếp đó, tờ The Wall Street Journal cho hay ít nhất hai máy bay tiếp nhiên liệu của Mỹ cũng chịu thiệt hại trong vụ việc.

Đến ngày 29/3, hãng thông tấn Fars – cơ quan có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) – xác nhận một UAV Shahed đã được sử dụng để tấn công chiếc E-3 của Mỹ.

Trước thời điểm này, ảnh vệ tinh chụp ngày 11/3 từng ghi nhận sự xuất hiện của một máy bay E-3 đúng tại khu vực sau đó bị đánh trúng.

Máy bay Boeing E-3 được phát triển từ khung thân máy bay chở khách Boeing 707, nổi bật với đĩa radar xoay đặt phía trên thân. Hệ thống này cho phép phát hiện và theo dõi mục tiêu ở khoảng cách xa, từ đó cung cấp cảnh báo sớm về các mối đe dọa trong tác chiến.

Theo trang web của Không quân Mỹ, loại máy bay này có nhiệm vụ cung cấp dữ liệu và thông tin cho các chỉ huy trên không, hỗ trợ kiểm soát và duy trì ưu thế trong các hoạt động tác chiến trên không.
Tổng thống Trump cân nhắc phương án đưa quân vào Iran để thu giữ uranium

Theo Wall Street Journal, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xem xét khả năng triển khai một chiến dịch quân sự nhằm kiểm soát khoảng 450kg uranium làm giàu của Iran. Đây là nguồn tài nguyên hiếm, có giá trị chiến lược đối với Tehran.

Dù chưa đưa ra quyết định cuối cùng, ông Trump vẫn để ngỏ phương án này như một lựa chọn, trong bối cảnh Washington muốn ngăn Tehran tiến gần hơn tới năng lực sản xuất vũ khí hạt nhân.

Theo các quan chức Mỹ, lượng uranium này được cho là lưu trữ tại những địa điểm quan trọng như cơ sở Isfahan và Natanz. Nếu đàm phán thất bại, Mỹ có thể cân nhắc sử dụng vũ lực để kiểm soát số vật liệu này.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo đây sẽ là một nhiệm vụ cực kỳ phức tạp, khi lực lượng Mỹ có thể phải tiến sâu vào lãnh thổ Iran, đối mặt với UAV, tên lửa và hỏa lực mặt đất, đồng thời thiết lập khu vực kiểm soát để thu hồi uranium.

Lượng uranium nói trên được cho là chứa trong hàng chục thùng chuyên dụng, buộc phải vận chuyển bằng xe tải trước khi đưa ra khỏi Iran bằng đường hàng không. Toàn bộ chiến dịch có thể kéo dài từ vài ngày đến một tuần.

Song song với phương án quân sự, Washington vẫn thúc đẩy kênh ngoại giao, với sự tham gia của các bên trung gian như Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập. Mỹ cũng để ngỏ khả năng hủy bỏ chiến dịch nếu Iran đồng ý chuyển giao uranium thông qua đàm phán.
Chiến dịch nguy hiểm nhất lịch sử quân đội Mỹ

Giới chuyên gia nhận định đây sẽ là một trong những nhiệm vụ nguy hiểm nhất lịch sử từng được đặt ra đối với quân đội Mỹ.

Các đơn vị đặc nhiệm tinh nhuệ như Delta Force đã được huấn luyện trong nhiều năm để xử lý và thu giữ vật liệu hạt nhân, với các bài diễn tập mô phỏng hệ thống đường hầm và kho chứa ngầm.

Dù vậy, việc kiểm soát và di chuyển toàn bộ kho uranium của Iran vẫn được đánh giá là phức tạp hơn bất kỳ chiến dịch đặc biệt nào trước đây, do vật liệu này phân tán tại nhiều địa điểm và nằm sâu dưới lòng đất.

Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Iran hiện sở hữu khoảng 441kg uranium làm giàu ở mức 60%, chỉ còn cách ngưỡng chế tạo vũ khí hạt nhân một bước ngắn.

Để thực hiện chiến dịch, Mỹ có thể phải huy động tới khoảng 1.000 binh sĩ nhằm thiết lập và bảo vệ vành đai an ninh, đồng thời triển khai lực lượng từ các căn cứ hoặc tàu chiến trong khu vực Trung Đông.

Một số đơn vị thuộc Sư đoàn Dù 82 đã được điều động tới Trung Đông, làm dấy lên suy đoán rằng Washington đang chuẩn bị cho kịch bản can thiệp nhằm kiểm soát kho hạt nhân của Iran.

Tây Ban Nha tuyên bố đóng cửa không phận đối với các máy bay Mỹ tham gia các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Đây là động thái mới nhất đánh dấu bước leo thang trong lập trường của nước này đối với chiến sự Mỹ-Israel và Iran.

Bộ trưởng Quốc phòng Margarita Robles cho biết quyết định trên được đưa ra sau khi Madrid từ chối cho Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự do hai nước cùng vận hành.

“Chúng tôi không cho phép sử dụng cả căn cứ quân sự lẫn không phận cho bất kỳ hoạt động nào liên quan đến cuộc chiến tại Iran”, bà Robles nói với báo giới tại Madrid.

Thông tin này được tờ El Pais (Tây Ban Nha) đăng tải đầu tiên, dẫn các nguồn tin quân sự. Theo đó, việc đóng cửa không phận buộc các máy bay quân sự phải tránh lãnh thổ Tây Ban Nha khi di chuyển tới Trung Đông, ngoại trừ các tình huống khẩn cấp.

Giải thích về quyết định, Bộ trưởng Kinh tế Carlos Cuerpo nhấn mạnh đây là một phần trong lập trường nhất quán của chính phủ Tây Ban Nha.

“Chúng tôi sẽ không tham gia hay đóng góp vào một cuộc chiến được khởi phát đơn phương và trái với luật pháp quốc tế” , ông nói trong cuộc phỏng vấn với đài Cadena Ser, khi được hỏi liệu động thái này có thể làm gia tăng căng thẳng với Mỹ hay không.

Thủ tướng Pedro Sanchez là một trong những nhà lãnh đạo châu Âu chỉ trích mạnh mẽ nhất các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, gọi đây là hành động “liều lĩnh” và “phi pháp”.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo có thể cắt giảm quan hệ thương mại với Madrid, sau khi Tây Ban Nha từ chối cho Washington sử dụng các căn cứ quân sự phục vụ chiến dịch.

Quan hệ giữa Tây Ban Nha và Mỹ căng thẳng từ đầu tháng 3/2026, khi Madrid từ chối cho Washington sử dụng các căn cứ quân sự như Rota và Morón de la Frontera để phục vụ chiến dịch tại Trung Đông. Chính phủ Tây Ban Nha nhấn mạnh không muốn bị cuốn vào xung đột nếu không có sự đồng thuận quốc tế hoặc khuôn khổ từ NATO hay EU.

Động thái này khiến Nhà Trắng thất vọng, Tổng thống Donald Trump chỉ trích Tây Ban Nha “rất ít hợp tác” và đe dọa cắt giảm, thậm chí chấm dứt quan hệ thương mại. Nếu xảy ra, các lĩnh vực xuất khẩu chủ lực của Madrid như dầu ô liu, rượu vang và thực phẩm có thể chịu tác động nặng nề.

Giới quan sát cho rằng căng thẳng phản ánh rạn nứt trong nội bộ các đồng minh phương Tây, khi Tây Ban Nha theo đuổi lập trường đối ngoại độc lập, trong khi Mỹ gia tăng sức ép để phục vụ các mục tiêu an ninh của mình.