Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã chỉ ra trách nhiệm của Meta và Google trong việc thiết kế nền tảng gây nghiện, làm dấy lên làn sóng siết chặt Big Tech.


Mark Zuckerberg, giám đốc điều hành của Meta, rời Tòa án Tối cao Los Angeles hôm 18/2. Ảnh: Bloomberg.
“Tôi không biết sống sao nếu không có mạng xã hội”, Kaley (20 tuổi) bối rối nói trước bồi thẩm đoàn tại tòa án cấp cao Los Angeles (Mỹ). Cô bắt đầu dùng YouTube từ năm 6 tuổi và Instagram từ năm 9 tuổi.

Hôm 25/3, Kaley được xử thắng trong vụ kiện Meta và YouTube khi cáo buộc hai gã khổng lồ công nghệ cố tình thiết kế các sản phẩm gây nghiện, được hàng triệu người trẻ sử dụng.

Đây là vụ kiện xoay quanh nỗi đau của một cá nhân - người từng trầm cảm từ năm 10 tuổi và tự gây tổn thương - nhưng Kaley còn trở thành biểu tượng cho một cuộc chiến lớn hơn nhiều, theo The Guardian.

“Thời kỳ Big Tech bất khả chiến bại đã kết thúc”, tổ chức giám sát Tech Oversight Project tại Washington DC nhận định. Hoàng tử Harry cũng lên tiếng: “Sự thật đã được lắng nghe và tiền lệ đã được thiết lập".

Đòn giáng liên tiếp
Meta, YouTube, Snapchat và TikTok hiện cũng đối mặt với hàng nghìn vụ kiện tương tự tại Mỹ, xoay quanh việc liệu nền tảng của họ có được thiết kế gây nghiện hay không. Nếu thua kiện, khoản bồi thường có thể cực kỳ lớn.

Trên phạm vi toàn cầu, các chính phủ cũng bắt đầu siết chặt ảnh hưởng của Big Tech đối với trẻ em. Từ cuối tuần này, Indonesia nối bước Australia yêu cầu vô hiệu hóa các tài khoản mạng xã hội “rủi ro cao” của người dưới 16 tuổi. Trong khi đó, Brazil vừa ban hành luật an toàn trực tuyến nhằm bảo vệ trẻ em khỏi việc sử dụng mang tính cưỡng bức.

Điểm quan trọng của vụ kiện tại Los Angeles là nó thúc đẩy một lý thuyết pháp lý mới: sản phẩm phần mềm như ứng dụng mạng xã hội có thể bị coi là “lỗi” và gây tổn hại cá nhân.

Trước đây, các nền tảng được bảo vệ bởi Điều 230 của Đạo luật Chuẩn mực Truyền thông Mỹ, miễn trách nhiệm đối với nội dung do người dùng đăng tải. Nhưng phán quyết mới xác định trách nhiệm thuộc về chính nền tảng, không phải nội dung.

“Đây là lời kêu gọi các luật sư khởi kiện tiếp tục hành động”, Jessica Nall từ hãng luật Withers nhận định.


Các bậc phụ huynh - cho rằng mình "mất con" vì mạng xã hội - giơ cao biểu ngữ có tên con mình bên ngoài tòa án ở Los Angeles. Ảnh: Mike Blake/Reuters.
Nhiều nhà vận động còn gọi đây là “khoảnh khắc Big Tobacco” - tương tự làn sóng kiện tụng từng buộc ngành thuốc lá Mỹ thay đổi và chi trả hàng tỷ USD.

Arturo Béjar, cựu kỹ sư Meta, hy vọng công ty sẽ thiết kế lại sản phẩm, xem xét lại các tính năng như cuộn vô hạn hay nút “like”. Ông cho rằng tài liệu nội bộ được công bố đã cho thấy Meta hiểu rõ tác hại nhưng vẫn gây hiểu lầm cho phụ huynh và cơ quan quản lý.

Tại Anh, các phán quyết càng củng cố khả năng cấm người dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội. Một số người trong ngành cho rằng họ “có thể chấp nhận điều đó”, phần vì trẻ em không phải nguồn doanh thu lớn.

Vừa qua tại một trường tiểu học ở Bristol, Bộ trưởng an toàn trực tuyến Kanishka Narayan đã gặp gỡ lớp học gồm các em 10-11 tuổi - tất cả đều dùng mạng xã hội.

“Mới 4 tiếng mà đã không biết thời gian đi đâu mất, cứ cuộn mãi”, một em nói về YouTube. “Nó gây nghiện. Dùng lâu là không ngủ được, thức tới 2-3h sáng, hôm sau vẫn phải đi học”, em khác nói.

Siết chặt Big Tech
Tuy vậy, vẫn còn tranh luận về việc mạng xã hội có thực sự gây nghiện hay không.

“Chúng ta có nhiều dữ liệu về thời gian sử dụng, nhưng vẫn biết quá ít về tác động tới sức khỏe và nhận thức”, nghị sĩ Chi Onwurah, chủ tịch Ủy ban khoa học và công nghệ của Hạ viện Mỹ, nhận định. Ủy ban này đã khởi động một cuộc điều tra trong tuần này về khoa học thần kinh và tuổi thơ kỹ thuật số.

Giáo sư Mark Griffiths tại Đại học Nottingham Trent (Anh) cho rằng rất ít người thực sự “nghiện”, nhưng thừa nhận các công ty đã thiết kế tính năng nhằm giữ chân người dùng lâu nhất có thể - đặc biệt ảnh hưởng đến những người dễ bị tổn thương.

Trong phiên tòa, CEO Instagram Adam Mosseri nói mạng xã hội không “gây nghiện về mặt lâm sàng”.

Một điều tra viên pháp y ở London kết luận Molly Russell qua đời do tự gây thương tích trong khi đang mắc chứng trầm cảm và chịu ảnh hưởng tiêu cực từ nội dung trực tuyến. Ảnh: Gia đình cung cấp.
Nhưng với nhiều gia đình đã phải gánh chịu những hậu quả tồi tệ nhất từ ​​tác hại của mạng xã hội, điều đó không quan trọng. Luật sư của Kaley, Mark Lanier, cho rằng các tính năng như thông báo, “like”, tự động phát hay cuộn vô hạn chính là “kỹ thuật hóa sự nghiện”.

“Chúng giống như con ngựa thành Troy: nhìn có vẻ tuyệt vời, nhưng khi cho vào thì nó chiếm lấy bạn”, ông nói.

Ian Russell - cha của Molly Russell, thiếu niên Anh tự tử sau khi tiếp xúc nội dung tiêu cực từ mạng xã hội - cho rằng trong 9 năm qua “không có gì thay đổi đáng kể” ở các công ty công nghệ. Ông hoài nghi việc cấm mạng xã hội, vì có thể làm giảm áp lực buộc họ cải thiện sản phẩm.

“Chúng ta cần ý chí chính trị từ các chính phủ để biến các phán quyết này thành thay đổi thực sự”, ông nói.

Trong phiên tòa ở Los Angeles, Mark Zuckerberg, giám đốc điều hành của Meta, thừa nhận “một công ty có trách nhiệm nên cố gắng giúp người dùng của mình”. Theo cựu kỹ sư Meta Arturo Béjar, giờ là lúc thế giới buộc các công ty công nghệ thực hiện điều đó.

“Đến lượt thế giới hành động. Chúng ta cần chứng minh có thể quản lý hiệu quả những công ty này", ông nói.

VietBF@ sưu tập

Nhiều người đàn ông từng tự hỏi:
Vì sao người phụ nữ bên cạnh mình không còn dịu dàng như trước?
Vì sao cô ấy dễ cáu gắt, hay im lặng, hoặc lạnh nhạt?
Nhưng lại hiếm khi có người dừng lại để tự hỏi:
Mình đã thật sự là một người chồng tử tế chưa?
Không có người phụ nữ nào sinh ra đã khó tính.
Họ từng dịu dàng.
Từng bao dung.
Từng hết lòng vun vén cho gia đình.
Chỉ là theo thời gian, sự dịu dàng ấy dần mòn đi…
Khi họ phải sống trong cảm giác không được lắng nghe.
Khi sự quan tâm trở nên hời hợt.
Khi những thất vọng lặp lại quá nhiều lần.
Một người phụ nữ không thể nhẹ nhàng nếu mỗi ngày đều mệt mỏi.
Không thể vui vẻ nếu luôn cảm thấy mình không được trân trọng.
Và cũng không thể yêu thương trọn vẹn khi trong lòng đã đầy tổn thương.
Ngược lại, khi người đàn ông biết quan tâm, biết lắng nghe, biết tôn trọng và có trách nhiệm…
Người phụ nữ không cần phải cố gắng để dịu dàng — họ tự nhiên sẽ dịu dàng.
Vì cảm giác được yêu thương luôn khiến con người trở nên mềm mại hơn.
Một người chồng tốt không cần hoàn hảo.
Chỉ cần đủ chân thành để thay đổi những điều nhỏ nhất:
biết trở về nhà đúng nghĩa,
biết san sẻ việc gia đình,
biết đặt cảm xúc của vợ ngang với chính mình.
Những điều tưởng như đơn giản… lại là điều không phải ai cũng làm được.
Hôn nhân không phải là nơi để đòi hỏi đối phương trở nên tốt hơn theo ý mình.
Mà là nơi mỗi người tự học cách trở nên tốt hơn vì nhau.
Bạn không thể mong có một người vợ tuyệt vời…
nếu chính bạn chưa sẵn sàng trở thành một người chồng xứng đáng.
Vậy nên, nếu muốn một gia đình êm ấm:
hãy bắt đầu từ cách bạn yêu thương.
Muốn vợ hiền — hãy sống tử tế.
Muốn vợ dịu dàng — hãy yêu thương đúng cách.
Muốn hôn nhân hạnh phúc — hãy thay đổi từ chính mình trước.
Vì khi một người đàn ông đủ trưởng thành…
sự dịu dàng của người phụ nữ sẽ tự khắc quay trở lại.

VietBF@sưu tập

Sau nhiều năm gây chú ý, Celine Farach (Mỹ) vẫn duy trì độ nổi tiếng và nhan sắc, có hôn nhân ngọt ngào.

Với những người thường xuyên theo dõi mạng xã hội giai đoạn 2016-2017, Celine Farach (Mỹ) là cái tên để lại nhiều ấn tượng. Cô trở thành hiện tượng mạng sau clip dài 23 giây ghi lại cảnh đứng tạo dáng trước bảng hiệu Hollywood tại dãy núi Santa Monica (Los Angeles, Mỹ). Thời điểm đó, tên tuổi của Farach được chia sẻ trên nhiều diễn đàn Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

Cô gái sinh năm 1997 nhận lời khen với gương mặt cuốn hút, thân hình săn chắc, gợi cảm. Thời điểm gây "bão", cô còn được nhiều dân mạng ưu ái gọi là "cô gái xinh nhất mạng xã hội" hay "hot girl 23 giây".

Tháng 4/2017, Farach cũng từng đến Việt Nam tham dự một sự kiện và nhận sự chào đón nồng nhiệt từ người theo dõi. Cô ghi điểm nhờ vẻ ngoài nổi bật, tính cách thân thiện, gần gũi.

Sau gần 10 năm nổi tiếng, Farach vẫn là cái tên có độ phủ sóng nhất định. Duy trì trang cá nhân 1,1 triệu người theo dõi thời gian qua, cô luôn xuất hiện với vẻ ngoài hoàn hảo, thậm chí được nhận xét không hề thay đổi sau gần 1 thập kỷ. Để có được điều đó, cô tuân thủ chế độ ăn kiêng lành mạnh và dành thời gian tập thể dục đều đặn mỗi ngày, đặc biệt là bộ môn pilates.

Farach cũng thường xuyên được nhiều nhãn hàng, từ mỹ phẩm tới thời trang, gửi lời mời hợp tác, là gương mặt quen thuộc của nhiều sự kiện thời trang danh tiếng. Nàng mẫu 29 tuổi luôn biết cách biến hóa nhiều phong cách đa dạng cho mỗi lần xuất hiện.


Ngoài sự nghiệp mẫu ảnh, Farach từng thử sức với mảng ca hát, ra mắt các MV như Eff U, Tears III, Oh!. Cô bày tỏ bản thân học hát từ năm 13 tuổi và dành niềm yêu thích nhất định cho âm nhạc. Tuy nhiên từ năm 2018, sự nghiệp ca hát của cô dần chững lại, sau đó nhường chỗ nhiều hơn cho mảng thời trang, làm đẹp.

Cuối năm 2022, Farach về chung nhà với bạn trai lâu năm Cameron Uranick, nhiếp ảnh gia từng thực hiện nhiều bộ hình cho cô. Trên trang cá nhân, Uranick thường xuyên đăng tải ảnh vợ, những khoảnh khắc ngọt ngào bên nhau và dành cho cô nhiều lời có cánh. Cả hai hiện chưa có con.

VietBF@ sưu tập

Việc tiêu thụ quá nhiều một số loại đồ uống quen thuộc có thể gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe mà chúng ta thường ít ngờ tới.

Nước giữ vai trò thiết yếu đối với sự sống và sức khỏe con người, tham gia vào hầu hết các hoạt động trao đổi chất của cơ thể. Bác sĩ chuyên khoa hồi sức cấp cứu Hoàng Xuân (Trung Quốc) cho biết, con người có thể nhịn ăn trong vài ngày nhưng không thể thiếu nước quá lâu, điều này cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của việc bổ sung nước mỗi ngày.

Tuy nhiên, không phải loại nước nào cũng mang lại lợi ích cho sức khỏe. Việc sử dụng thường xuyên các loại đồ uống không lành mạnh có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh, trong đó có ung thư. Đáng chú ý, 4 loại nước dưới đây uống càng nhiều thì tế bào ung thư càng nhanh lớn nhưng nhiều người "mê như điếu đổ, thậm chí tưởng là tốt:

1. Đồ uống có đường

Đồ uống có đường phổ biến như nước ngọt có ga, trà sữa... Đây không chỉ là thủ phạm gây béo phì mà còn là "nhiên liệu" trực tiếp thúc đẩy sự tăng sinh của tế bào ác tính. Một nghiên cứu trên tạp chí Circulation chỉ ra rằng tiêu thụ 500ml đồ uống có đường mỗi ngày làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư, trong đó ung thư tuyến tụy lên đến 87%.



Khi lượng đường nạp vào quá lớn, cơ thể rơi vào trạng thái kháng insulin, kích thích gan sản sinh yếu tố tăng trưởng igf-1. Đây là một hormone tăng trưởng mạnh mẽ, khi nồng độ quá cao sẽ khiến các tế bào bình thường bị kích thích phân chia vô tội vạ, hình thành các khối u đặc biệt ở mô vú và hệ tiêu hóa.

2. Đồ uống có cồn

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp rượu bia - nổi bật nhất trong nhóm đồ uống có cồn vào nhóm chất gây ung thư loại 1, tương đương với thuốc lá. Khi đi vào cơ thể, cồn chuyển hóa thành acetaldehyde, đây là một chất độc cực mạnh trực tiếp phá hủy cấu trúc DNA và ngăn cản cơ chế tự sửa chữa của tế bào.

Lưu ý thêm, do yếu tố di truyền, gần 30% người Đông Á chỉ có 10% hoạt động của enzyme phân giải acetaldehyde nên độc tố này sẽ tích tụ lâu hơn trong máu. Sự tiếp xúc kéo dài này gây ra các đột biến gen nghiêm trọng, dẫn đến nguy cơ ung thư thực quản và ung thư đầu cổ tăng gấp nhiều lần.

3. Đồ uống nóng trên 65 độ C

Nhiều người có thói quen uống nước đun sôi, trà hoặc cà phê khi còn bốc khói vì tin rằng nước nóng giúp làm ấm cơ thể, diệt vi khuẩn và tốt cho tiêu hóa. Tuy nhiên, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã phân loại đồ uống nóng trên 65 độ C là chất gây ung thư nhóm 2A.

Nhiệt độ quá cao gây bỏng nhiệt lặp đi lặp lại ở niêm mạc thực quản, dẫn đến tình trạng viêm mãn tính. Quá trình cơ thể nỗ lực sửa chữa tế bào sau các vết bỏng nhiệt liên tục dễ phát sinh sai sót trong sao chép mã di truyền, từ đó hình thành các tế bào ác tính ngay tại đường thực quản.

4. Nước ép trái cây đóng chai hoặc tách xơ

Đây là loại nước thường bị nhầm tưởng là lành mạnh nhất, khiến nhiều người uống thay nước lọc với hy vọng bổ sung vitamin. Thực tế, uống nhiều nước ép trái cây chế biến sẵn hoặc thêm nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ ung thư tổng thể lên 12%.

Quá trình ép nước và lọc bỏ hoàn toàn chất xơ khiến lượng đường fructose hấp thụ quá nhanh vào gan, thúc đẩy các phản ứng viêm và tích tụ mỡ nội tạng. Việc thiếu hụt chất xơ bảo vệ khiến cơ thể mất đi màng lọc tự nhiên, vô tình tạo môi trường chuyển hóa thuận lợi cho các tế bào ung thư "thức tỉnh" và phát triển mạnh mẽ. Điều này càng nghiêm trọng hơn nếu thêm nhiều đường và phụ gia để tăng độ thơm ngon.

Uống nước thế nào để bảo vệ sức khỏe và phòng ung thư?
Thay đổi thói quen uống nước là bước đầu tiên để xây dựng hàng rào bảo vệ cơ thể từ bên trong. Lựa chọn tối ưu nhất luôn là nước đun sôi để nguội hoặc nước lọc tinh khiết ở nhiệt độ phòng. Đây là loại thức uống hoàn hảo giúp duy trì quá trình trao đổi chất bền vững, hỗ trợ đào thải độc tố mà không gây áp lực lên các cơ quan nội tạng hay làm biến đổi chỉ số đường huyết. Nếu không, hãy uống nước đã lọc, đun sôi và chờ giảm nhiệt độ xuống khoảng 30 - 37 độ C.

Bên cạnh đó, các loại trà không đường như trà xanh hoặc trà ô long là lựa chọn thay thế tuyệt vời nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa cao, giúp trung hòa các gốc tự do bảo vệ cấu trúc tế bào. Đối với cà phê, hãy ưu tiên cà phê đen nguyên chất và uống ở mức độ vừa phải để tận dụng các polyphenol tự nhiên. Tuy nhiên, vẫn nên kiểm soát lượng uống và không uống khi đói, gần giờ đi ngủ. Còn nếu yêu thích nước ép, hãy ưu tiên các loại nước ép rau củ tươi tự làm, phối hợp với một lượng nhỏ trái cây và tuyệt đối không lọc bỏ bã để giữ lại chất xơ cần thiết.

VietBF@sưu tập

Monniky Fraga (Brazil) bị bắt sau khi bị cáo buộc dàn dựng vụ bắt cóc có vũ trang nhằm thu hút chú ý trên mạng xã hội, trong khi chồng cô trở thành nạn nhân thật sự.


Monniky Fraga dàn dựng vụ bắt cóc để câu view trên mạng xã hội.
Ngày 25/3, nữ người mẫu, influencer Monniky Fraga (27 tuổi) bị bắt giữ với các cáo buộc tống tiền, gian lận tố tụng và khai báo sai sự thật với cảnh sát. Một đồng phạm cũng đã bị bắt, một người khác đã tử vong năm ngoái và một nghi phạm vẫn đang bị truy tìm.

Trước đó, Monniky loan tin với hơn 48.000 người theo dõi trang cá nhân rằng vào ngày 21/4/2025, cô và chồng là Lucas bị 3 người đàn ông có vũ trang tiếp cận khi đang trở về nhà tại thành phố Igarassu, tạo nên vụ bắt cóc kinh hoàng, theo New York Post.

“Tôi đang về nhà cùng Lucas thì họ bất ngờ chặn lại trên phố. Ban đầu tôi nghĩ họ định cướp xe, nhưng khi họ bắt chúng tôi xuống xe và lên một chiếc xe khác, tôi hiểu tình hình nghiêm trọng hơn nhiều", Monniky nói.

Theo những gì cô chia sẻ trên mạng xã hội, hai vợ chồng bị đưa đến một khu rừng gần sông và buộc phải tự trả tiền chuộc. Những kẻ có vũ trang liên tục đe dọa sẽ bắn nếu họ không làm theo.

“Trong đầu tôi lúc đó chỉ nghĩ đến các con và nói rằng: ‘Tôi sẽ đưa hết những gì các anh muốn. Khi tôi rời khỏi đây, tôi sẽ quên hết mọi chuyện'", Monniky nói. Trong khi đó, nhóm bắt cóc liên tục đe dọa bắn vào đầu gối và chân, song nữ influencer van xin tha thiết nên không có chuyện gì xảy ra.

Cuối cùng, cả hai được thả tại một khu vực nông thôn sau khi gia đình trả tiền chuộc. Lucas - người được cho là bị đánh trong quá trình bị bắt cóc - đã đến trình báo cảnh sát. Lực lượng Cảnh sát Dân sự mở cuộc điều tra thông qua Đội Tác chiến Đặc biệt.

Tuy nhiên, quá trình điều tra nhanh chóng phát hiện dấu hiệu bất thường. Dữ liệu điện thoại cho thấy Monniky đã liên lạc với một trong các nghi phạm trước và sau vụ việc. Theo một điều tra viên, “vụ tống tiền bằng bắt cóc thực chất chỉ là một kịch bản được dàn dựng giữa nạn nhân và một trong các đối tượng”.

Điểm đáng chú ý là người chồng dường như không liên quan đến kế hoạch này và được xác định là nạn nhân duy nhất - vừa tin rằng tính mạng bị đe dọa, vừa bị hành hung. Luật sư của Monniky hiện từ chối bình luận về vụ việc.

VietBF@ sưu tập

Kim Kardashian và Ray J đã đạt được một thỏa thuận dàn xếp bí mật vào năm 2023, liên quan đến đoạn clip tai tiếng mà cả hai bị lộ hồi năm 2007.
Theo TMZ, thỏa thuận bí mật này được ký kết bởi chính bộ đôi cùng với mẹ của họ là Kris Jenner và Sonja Norwood.

Văn bản mang tên “Thỏa thuận dàn xếp bảo mật và miễn trừ trách nhiệm chung” nêu rõ các bên đồng ý giải quyết toàn bộ khiếu nại trong quá khứ và tương lai, tranh chấp, nguyên nhân kiện tụng, biện hộ và những tổn thất liên quan đến đoạn băng.


Ray J và Kim thời còn bên nhau. Ảnh: WireImage.
Ngoài ra, một điều khoản quy định cả bốn người không được “bôi nhọ hoặc làm tổn hại đến nhân cách, danh tiếng, sự liêm chính, tính trung thực, hoạt động kinh doanh hoặc phương thức kinh doanh” của nhau.

Ray J được cho là đã nhận 6 triệu USD để ký vào thỏa thuận này. Hồi tháng 11/2025, nam ca sĩ từng đệ đơn kiện hai mẹ con Kim Kardashian vì cho rằng họ đã vi phạm thỏa thuận bí mật.

Cụ thể, Ray J cáo buộc Kim Kardashian và Kris Jenner đã "nói dối suốt hai thập kỷ về vụ rò rỉ clip sex tai tiếng". Anh khẳng định chính hai mẹ con họ là người đứng sau vụ rò rỉ clip sex từng gây chấn động truyền thông vào năm 2007.

Rapper cũng cho biết đoạn clip này được quay hoàn toàn tự nguyện vào năm 2003, khi anh và Kim còn hẹn hò. Ray J tiết lộ từng cùng Kim bàn chuyện tung đoạn clip nhạy cảm vào năm 2006. Thời điểm đó, Kim được cho là đã nói rằng bà Kris Jenner "nên là người phụ trách việc tung clip".

VietBF@ sưu tập