Các nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ ngày 27.3 đã chặn đứng nỗ lực của Thượng viện nhằm chấm dứt tình trạng bế tắc ngân sách kéo dài nhiều tuần, khiến hàng ngàn nhân viên an ninh sân bay phải làm việc không lương, theo AFP.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson chỉ trích dự luật lưỡng đảng của Thượng viện là "trò đùa", nói rằng các đồng nghiệp đảng Cộng hòa của ông sẽ đưa ra một dự luật thay thế nhằm chi trả đầy đủ cho các nhân viên thuộc Cơ quan An ninh Giao thông Vận tải (TSA) cũng như các đặc vụ về nhập cư và thành viên thuộc Lực lượng Tuần tra Biên giới (USBP). Nhân viên TSA là những người kiểm tra hành khách, hành lý và hàng hóa tại các sân bay.


Hành khách chờ kiểm tra an ninh tại sân bay George Bush (Houston, bang Texas, Mỹ) vào ngày 23.3

Ảnh: AFP

Tranh chấp về ngân sách xoay quanh đề xuất cải cách của đảng Dân chủ đối với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), cơ quan đang phải đối mặt với sự chỉ trích trên toàn quốc về các chiến thuật hung hăng của mình. Vào sáng 27.3, Thượng viện Mỹ đã thông qua dự luật cấp ngân sách năm 2026 cho Bộ An ninh Nội địa (DHS), nhưng không có phần cho ICE và USBP, đều thuộc DHS. Dự luật sẽ cung cấp kinh phí cho TSA và một số cơ quan khác, nhưng không bao gồm các đề xuất cải cách của đảng Dân chủ.

Trước tình trạng thiếu hụt ngân sách liên bang và hỗn loạn kéo dài nhiều tuần tại các sân bay Mỹ, Nhà Trắng thông báo Tổng thống Donald Trump ngày 27.3 ra lệnh tìm nguồn kinh phí cần thiết để trả lương cho các nhân viên TSA. Dù vẫn chưa rõ giới chức sẽ lấy tiền từ đâu, DHS thông báo trên mạng xã hội X rằng nhân viên TSA sẽ bắt đầu nhận được lương sớm nhất là vào ngày 30.3.

VietBF@sưu tập

Những giấc mơ truy đuổi tưởng vô hại lại khiến người đàn ông 55 tuổi đối mặt nguy cơ bệnh thoái hóa thần kinh trong tương lai.

Sáu tháng liên tục “chiến đấu” trong mơ, bệnh nhân 55 tuổi được bác sĩ cảnh báo nguy cơ liên quan bệnh Parkinson và sa sút trí tuệ.
Những tiếng la hét thất thanh vào gần sáng, những cú vung tay "tự vệ" trong vô thức suốt nửa năm khiến gia đình một người đàn ông 55 tuổi ở Hà Nội không khỏi hoang mang.

Giấc mơ truy đuổi
Bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E, cho biết bệnh nhân là nhân viên văn phòng, không có tiền sử rối loạn tâm thần, không lạm dụng rượu. Ban ngày, ông hoàn toàn tỉnh táo, không ảo giác, không hoang tưởng, không có hành vi bất thường.

Thế nhưng khoảng 6 tháng nay, cứ gần sáng là ông la hét trong lúc ngủ, có khi bật dậy khỏi giường, thậm chí chạy ra cửa phòng. Nhiều lần, trong lúc "chiến đấu" với ai đó trong mơ, ông vung tay trúng người vợ nằm bên cạnh.

Điều đáng chú ý là mỗi sáng thức dậy, bệnh nhân nhớ rất rõ nội dung giấc mơ, thường là bị truy đuổi hoặc đang đánh nhau để tự vệ. Ông không nhớ mình đã thực sự đánh ai ngoài đời, nhưng ký ức về giấc mơ lại sống động và liền mạch.

Theo bác sĩ Chung, có 3 đặc điểm lâm sàng quan trọng ở ca bệnh này. Các cơn đều xảy ra vào gần sáng, thời điểm giấc ngủ REM (xuất hiện sau các giai đoạn ngủ nông và ngủ sâu (NREM), thường bắt đầu sau khi bạn ngủ khoảng 60-90 phút) chiếm ưu thế. Giấc mơ rất rõ ràng, có nội dung đối đầu, chiến đấu. Hành vi vận động phức tạp và phù hợp với nội dung giấc mơ, như vung tay đánh trả hoặc bật dậy bỏ chạy.

Gia đình từng nghĩ đến mộng du, nhưng mộng du điển hình thường xuất hiện ở 1/3 đầu đêm, người bệnh không nhớ nội dung mơ và hành vi thường đơn giản như đi lại, mở cửa. Trường hợp này lại xảy ra gần sáng, bệnh nhân nhớ rõ giấc mơ và hành vi mang tính "đánh trả", vì vậy không phù hợp.


Những cú vung tay trong mơ của người đàn ông trung niên là dấu hiệu sớm của một rối loạn thần kinh nguy hiểm. Ảnh: Freepik.
Vị chuyên gia phân tích nếu là ác mộng thông thường, người bệnh có thể tỉnh dậy hoàn toàn sau giấc mơ đáng sợ nhưng không kèm theo các hành vi vận động phức tạp như chạy khỏi giường hay vung tay đánh người. Khả năng rối loạn loạn thần cũng được loại trừ vì bệnh nhân hoàn toàn bình thường khi thức, không có hoang tưởng hay ảo giác ban ngày.

Từ các dữ kiện lâm sàng, bác sĩ xác định chẩn đoán phù hợp nhất là rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM, còn gọi là REM Sleep Behavior Disorder, viết tắt là RBD.

Vì sao người bệnh "đánh nhau" trong mơ?
Trong giấc ngủ REM bình thường, não hoạt động mạnh nhưng cơ thể bị ức chế vận động nhờ cơ chế gọi là REM atonia do hệ thống thân não kiểm soát. Nhờ đó, chúng ta không thực hiện các động tác theo nội dung giấc mơ.

Ở người mắc RBD, cơ chế ức chế cơ này bị mất, các neuron vận động không còn bị “khóa”, khiến cơ thể thực sự diễn lại những gì đang xảy ra trong mơ. Vì vậy, nếu trong mơ bị tấn công, người bệnh có thể vung tay đánh trả; nếu trong mơ bị truy đuổi, họ có thể bật dậy bỏ chạy.

Điểm khiến bác sĩ Chung đặc biệt lưu ý là bệnh nhân 55 tuổi và là nam giới. Ở nhóm trên 50 tuổi, RBD thường không chỉ là một rối loạn giấc ngủ đơn thuần mà có thể là dấu hiệu sớm của các bệnh lý thoái hóa thần kinh như Parkinson's disease, Dementia with Lewy bodies hoặc Multiple system atrophy. Nhiều nghiên cứu cho thấy RBD có thể xuất hiện nhiều năm trước khi người bệnh biểu hiện run tay, chậm vận động hoặc sa sút trí tuệ rõ rệt.

"Chẩn đoán RBD ở người trên 50 tuổi không chỉ dừng lại ở điều trị rối loạn giấc ngủ mà còn là một chỉ dấu thần kinh cần được theo dõi lâu dài", bác sĩ Chung nhấn mạnh.

Để xác nhận chẩn đoán, bệnh nhân được chỉ định làm đa ký giấc ngủ có ghi điện cơ nhằm phát hiện tình trạng mất REM atonia. Bác sĩ đồng thời tư vấn đảm bảo an toàn phòng ngủ, hạn chế vật sắc nhọn, sắp xếp lại không gian để giảm nguy cơ chấn thương cho người bệnh và người nằm cạnh.

Về điều trị, bác sĩ Chung cho hay có thể cân nhắc sử dụng thuốc trong thời gian ngắn để kiểm soát triệu chứng. Quan trọng hơn, người bệnh cần được theo dõi thần kinh định kỳ vì nguy cơ tiến triển sang các bệnh lý thoái hóa thần kinh trong tương lai.

VietBF@ sưu tập

Không chỉ là món ăn quen thuộc, tim heo còn chứa nhiều dưỡng chất quan trọng như sắt, protein, kẽm, vitamin nhóm B giúp bổ máu, tăng cường sức khỏe tim mạch và cải thiện giấc ngủ.

Theo quan niệm Đông y, mùa xuân thuộc hành Mộc, ứng với gan. Thời điểm này dương khí sinh sôi, dễ khiến "gan hỏa" vượng. Gan hỏa ảnh hưởng đến tâm, khiến con người dễ bồn chồn, khó ngủ, ngủ không yên - nói đơn giản là tâm không tĩnh.

Vào lúc này, có một nguyên liệu quen thuộc nhưng lại thường bị bỏ qua, có thể giúp cải thiện tình trạng này là tim heo.

Tim heo: "Báu vật" ít người để ý
Theo Sohu, quan niệm dân gian Trung Hoa có câu "ăn gì bổ nấy". Tim heo được cho là có tác dụng bổ tim - điều này cũng được ghi chép trong các y thư cổ.

Khác với gan heo, tim heo không dễ tích tụ độc tố, cũng không có mùi hôi nồng như dạ dày. Tim heo có cấu trúc chắc và hàm lượng chất béo thấp, là nguyên liệu điển hình giàu protein, ít chất béo. Khi được nấu chín kỹ, tim heo có kết cấu mềm nhưng vẫn dai, mang lại cảm giác ngon miệng.

Về mặt dinh dưỡng, tim heo rất giàu protein, sắt, kẽm, selen và các vitamin nhóm B, đặc biệt là vitamin B1, B2 và B12, rất có lợi cho sức khỏe hệ thần kinh. Những chất dinh dưỡng này đặc biệt hữu ích cho người trung niên và người cao tuổi trong việc duy trì sức khỏe thần kinh, phòng ngừa chứng hay quên và thay đổi tâm trạng.

Tim heo cũng chứa một chất gọi là coenzyme Q10, trong lĩnh vực y học, nó thường được sử dụng như chất dinh dưỡng hỗ trợ điều trị bệnh tim. Nó đóng vai trò như "chất vận chuyển" trong quá trình chuyển hóa năng lượng, giúp các tế bào, đặc biệt là tế bào cơ tim, sản sinh năng lượng.

Từ góc độ khoa học, ăn tim heo với lượng vừa phải có thể có lợi cho chức năng tim. Điều này đặc biệt đúng đối với những người bị hồi hộp, mệt mỏi và khó thở, tim heo có thể được coi là lựa chọn điều trị bằng chế độ ăn uống. Điều này không có nghĩa là nó có thể chữa khỏi bệnh, mà chỉ giúp cải thiện một số tình trạng nhất định.


Trong quan niệm dân gian Trung Hoa, tim heo được cho là có tác dụng bổ tim. Ảnh: Sjpork.
Ai nên ăn tim heo?
Người trung niên và người cao tuổi

Đây là những người thường xuyên bị căng thẳng thần kinh và bất ổn về cảm xúc. Nhiều người lớn tuổi dễ bị kích động bởi những chuyện nhỏ nhặt và khó ngủ vào ban đêm, điều này thường liên quan đến việc thiếu hụt vitamin nhóm B. Tim heo rất giàu vitamin B1, B2 và B12, giúp điều hòa hệ thần kinh.

Người bị thiếu máu hoặc suy nhược

Đặc biệt là phụ nữ, các bạn có thường xuyên bị lạnh tay chân, chóng mặt, tim đập nhanh và khó thở không? Những triệu chứng này rất có thể liên quan đến việc thiếu sắt. Lượng sắt heme trong tim heo dễ hấp thụ hơn so với các nguồn sắt từ thực vật.

Người vừa trải qua phẫu thuật hoặc đang hồi phục sau bệnh

Trong giai đoạn này, cơ thể đang trong quá trình hồi phục và cần được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ. Tim heo giàu protein, ít chất béo, dễ tiêu hóa và hấp thụ, đồng thời có thể cung cấp một số chất dinh dưỡng cần thiết cho việc sửa chữa các tế bào cơ tim.

Tất nhiên, ngay cả những nguyên liệu tốt nhất cũng không phải là "thần dược". Một số người cần cẩn thận khi ăn tim heo:

Những người bị tăng lipid máu, xơ cứng động mạch hoặc cholesterol cao nên ăn ít hơn hoặc tránh hoàn toàn.
Mặc dù tim heo không nhiều chất béo, nó lại khá nhiều cholesterol, và ăn quá nhiều có thể dễ gây táo bón.
Ngay cả bệnh nhân gout cũng nên cẩn thận, vì tim heo là thực phẩm giàu purine, và ăn quá nhiều có thể gây ra cơn gout cấp.

Cách lựa chọn tim heo
Theo QQ News, để món ăn đạt chất lượng, khâu chọn nguyên liệu rất quan trọng. Tim heo tươi ngon thường có:

Màu đỏ tươi hoặc đỏ sẫm
Bề mặt bóng, không nhớt
Có độ đàn hồi khi ấn
Nếu tim có màu nhạt, xỉn, bề mặt dính nhớt hoặc có mùi lạ thì không nên mua.

Sau khi mua về, nên:

Rửa sạch dưới vòi nước, sau đó bổ đôi quả tim, loại bỏ hết máu đông và gân bên trong. Đây là bước rất quan trọng giúp món ăn không bị tanh.
Nếu chưa dùng ngay, có thể rửa sạch rồi cấp đông.
Tốt nhất nên sử dụng trong vòng 2-3 ngày để đảm bảo hương vị.
Gợi ý món ăn: Canh tim heo hầm hạt sen - dưỡng tâm, dễ ngủ

Hạt sen vốn nổi tiếng với công dụng an thần, khi kết hợp với tim heo sẽ càng tăng hiệu quả. Cách làm đơn giản:

Tim heo chần sơ để khử mùi
Cho vào nồi cùng hạt sen (đã bỏ tâm), vài quả táo đỏ, vài lát gừng
Hầm nhỏ lửa khoảng 1,5 giờ
Nêm chút muối trước khi tắt bếp
Thành phẩm có nước trong, vị ngọt thanh, thịt mềm. Ăn cả nước lẫn cái đều bổ dưỡng. Duy trì mỗi tuần 1-2 lần, sau một thời gian, nhiều người nhận thấy giấc ngủ được cải thiện rõ rệt.

VietBF@ sưu tập

Thị trường vàng vừa trải qua một tuần giao dịch đầy kịch tính. Từ cú rơi sốc của giá thế giới đến trạng thái đi ngang thiết lập nền giá mới trong nước sáng 29/3, vàng đang đặt nhà đầu tư vào bài toán quản trị rủi ro khốc liệt.

Vàng thế giới: Cú sốc 4.130 USD và lực kéo từ dòng tiền lớn

Thị trường vàng quốc tế tuần qua (23/3 - 29/3/2026) ghi nhận những biến động mạnh hiếm thấy. Giá liên tục đảo chiều dưới tác động đan xen của các yếu tố kỹ thuật và địa chính trị.


Trang sức vàng được bày bán tại cửa hàng ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo dữ liệu từ Kitco News, giá vàng mở tuần ở mức trên 4.500 USD/ounce. Tuy nhiên, kim loại quý ngay lập tức hứng chịu một cú sốc lớn, giảm sâu về vùng 4.130 USD/ounce chỉ trong vài giờ đầu giao dịch. Đợt bán tháo này phản ánh phản ứng tức thời của thị trường trước các diễn biến mới liên quan đến xung đột Iran.

Dù vậy, lực mua bắt đáy nhanh chóng xuất hiện. Dòng tiền này đã kéo giá phục hồi lên sát ngưỡng 4.500 USD ngay sau đó, cho thấy sức cầu trú ẩn vẫn vô cùng mạnh mẽ. Xuyên suốt các phiên tiếp theo, kim loại quý dao động trong biên độ rộng, liên tục kiểm tra các ngưỡng hỗ trợ và kháng cự quan trọng.

Đỉnh điểm của đà tăng xuất hiện vào tối thứ Ba (24/3) khi giá vượt mốc 4.600 USD/ounce, thiết lập mức cao nhất tuần. Dù có nhịp điều chỉnh vào các phiên sau đó, vàng vẫn duy trì được nền giá cao và khép lại tuần với mức tăng nhẹ khi tiệm cận lại mốc 4.500 USD.

Nhà phân tích Jesse Colombo nhận định, đây chỉ là những nhịp điều chỉnh kỹ thuật cần thiết trong một chu kỳ tăng giá dài hạn. Ông nhấn mạnh vàng vẫn đang vận hành ổn định theo đường trung bình 200 ngày. Trong đó, vùng 4.300 - 4.600 USD đóng vai trò là khu vực hỗ trợ then chốt. Việc giá bật tăng mạnh mẽ từ vùng này là diễn biến phù hợp với kỹ thuật thị trường, đặc biệt khi các yếu tố địa chính trị tại Trung Đông liên tục tạo ra những biến số bất ngờ.

Đồng quan điểm, chuyên gia John Weyer từ Walsh Trading cho rằng điểm tựa vững chắc cho giá vàng hiện nay là sự quay lại của dòng tiền lớn từ các tổ chức. Điều này khác biệt so với việc chỉ có sự hiện diện của nhà đầu tư nhỏ lẻ trước đây, giúp củng cố triển vọng lạc quan cho kim loại quý trong trung và dài hạn.

Nhìn sâu hơn vào vĩ mô, chuyên gia Marc Chandler từ Bannockburn Global Forex chỉ ra "nghịch lý thanh khoản". Sức ép từ giá dầu tăng vọt do phong tỏa eo biển Hormuz đã khiến một số quốc gia buộc phải xả kho dự trữ vàng để lấy thanh khoản USD. Dữ liệu từ TD Securities cho thấy, hiện tượng "tiền tệ hóa" dự trữ vàng (điển hình là Thổ Nhĩ Kỳ bán gần 60 tấn) đã tạo ra cú sốc cung tạm thời.

Đồng thời, sự trỗi dậy của đồng USD và lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm (quanh mốc 4,45%) cũng tạo áp lực ngắn hạn. Tuy nhiên, các yếu tố này không thể dập tắt nhu cầu trú ẩn dài hạn khi nợ công toàn cầu phình to. Các định chế tài chính lớn như Goldman Sachs vẫn giữ tầm nhìn lạc quan, nâng mục tiêu giá vàng lên mức trên 5.000 USD/ounce, dựa trên xu hướng "đa cực hóa" dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương khối BRICS.

Bước sang tuần giao dịch tới, thị trường dự kiến tiếp tục đối mặt với biến động lớn. Tâm điểm dồn vào dữ liệu việc làm Mỹ (báo cáo bảng lương tháng 3) và các chỉ số quan trọng như JOLTS, PMI sản xuất.

Ông Marc Chandler dự báo, nếu vàng bứt phá thành công qua ngưỡng 4.600 USD, thị trường có thể hướng tới mục tiêu 4.760 USD. Ngược lại, nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt đột ngột hoặc dữ liệu kinh tế Mỹ quá mạnh khiến Fed thắt chặt tiền tệ lâu hơn, giá có khả năng lùi về vùng đáy 4.100 USD.

Vàng trong nước: Rủi ro "3 tầng" và "bẫy chênh lệch" kỷ lục

Trái ngược với sự biến động có phần thuận chiều quốc tế, thị trường vàng Việt Nam lại ghi nhận những nhịp điều chỉnh đầy khắc nghiệt. Sự lệch pha và các rủi ro nội tại đang bộc lộ rõ rệt hơn bao giờ hết.

Cụ thể, ngay trong phiên 23/3, thị trường ghi nhận cú rơi lịch sử khi giá vàng SJC giảm tới 9 - 10 triệu đồng/lượng chỉ trong vài giờ, xuống vùng 159 - 163 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, sau đó giá nhanh chóng phục hồi và dao động quanh vùng 168 - 172 triệu đồng/lượng vào cuối tuần.

Trong phiên sáng nay (29/3), giá vàng SJC đang tạm thời đi ngang. Tại TP Hồ Chí Minh, vàng miếng niêm yết quanh ngưỡng 169,8 - 172,8 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra).

Đánh giá về vấn đề này, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh - chuyên gia kinh tế tài chính cấp cao, chuyên gia tư vấn tại Hiệp hội tư vấn tài chính Việt Nam (VFCA) nhấn mạnh đến sự phi lý của thị trường hiện tại. Ông chỉ ra rằng, giá vàng SJC đang cao hơn giá quốc tế quy đổi tới hơn 30 triệu đồng/lượng. Đây là hệ quả tất yếu của sự khan hiếm nguồn cung do cơ chế quản lý hiện hành, tạo ra một mức chênh lệch tiềm ẩn nguy cơ rủi ro rất lớn.

Ngoài ra, các chuyên gia cũng cảnh báo rủi ro "3 tầng" đang trực tiếp bủa vây nhà đầu tư cá nhân trong giai đoạn này. Tầng rủi ro thứ nhất chính là "bong bóng" chênh lệch giá. Nó có thể "xì hơi" bất cứ khi nào Ngân hàng Nhà nước thực hiện các biện pháp bình ổn như đấu thầu vàng, khiến người nắm giữ chịu lỗ nặng ngay lập tức.

Tầng rủi ro thứ hai nằm ở "bẫy thanh khoản" thông qua biên độ mua - bán. Khi thị trường rung lắc, các doanh nghiệp thường nới rộng khoảng cách này lên mức kỷ lục 3 triệu đồng/lượng để đẩy rủi ro về phía người mua. Điều này đồng nghĩa với việc nhà đầu tư vừa hoàn tất giao dịch đã lỗ ngay khoảng 2% đến 3% giá trị tài sản.

Tầng rủi ro thứ ba đến từ sự "lệch pha" giữa tỷ giá và tâm lý đám đông. Tỷ giá USD/VND neo cao tại các ngân hàng thương mại đang đóng vai trò là "lớp đệm" ảo. Lớp đệm này giữ giá vàng nội địa ở mức cao bất chấp giá thế giới giảm sâu.

Khi yếu tố tỷ giá kết hợp với tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO), nhà đầu tư rất dễ rơi vào tình cảnh "đu đỉnh" dài hạn. Mua vào lúc này mang rủi ro lớn, và người mua sẽ không biết khi nào mới có thể hòa vốn nếu thế giới bước vào chu kỳ giảm.

Nhiều chuyên gia cho rằng, trạng thái đi ngang hiện tại chỉ là "khoảng lặng" để thị trường tiêu hóa các cú sốc. Lời khuyên cho nhà đầu tư cá nhân là cần giữ thái độ bình tĩnh, tuyệt đối tránh mua đuổi theo phong trào.

Với một thị trường đang chịu chi phối mạnh bởi yếu tố quản lý và áp lực tỷ giá, các chuyên gia khuyến nghị nên đa dạng hóa danh mục tài sản là chiến lược tối ưu. Nhà đầu tư cần quan sát kỹ các dữ liệu vĩ mô quốc tế và động thái điều hành chính sách tiền tệ trong nước để đưa ra quyết định giải ngân hợp lý. Đây là cách hữu hiệu để tránh rơi vào bẫy thanh khoản của thị trường nội địa đang trong giai đoạn tái cấu trúc khốc liệt.

VietBF@sưu tập

Ung thư dạ dày vẫn thuộc nhóm gây tử vong cao tại Việt Nam, trong khi nhiều thói quen ăn uống hàng ngày đang âm thầm làm tăng nguy cơ mắc bệnh.


Một số thói quen và đôi khi cả chế độ ăn không lành mạnh có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Ung thư dạ dày tiếp tục là gánh nặng lớn đối với y tế toàn cầu và Việt Nam. Năm 2020, thế giới ghi nhận khoảng 1 triệu ca mắc mới và hơn 750.000 ca tử vong, xếp thứ 5 về tỷ lệ mắc và thuộc nhóm hàng đầu về tử vong do ung thư.

Tại Việt Nam, ung thư dạ dày đứng thứ 4 về số ca mắc và thứ 3 về tử vong trong các loại ung thư. Các chuyên gia cho rằng Việt Nam vẫn nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ mắc ở mức trung bình cao tại Đông Nam Á.

Một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư dạ dày là nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP), tác nhân đã được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm gây ung thư. Vi khuẩn này gây viêm dạ dày mạn tính kéo dài, có thể tiến triển qua các giai đoạn như teo niêm mạc, dị sản ruột, loạn sản và cuối cùng là ung thư.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp nhiễm HP đều dẫn đến ung thư. Nguy cơ gia tăng đáng kể khi đi kèm các yếu tố lối sống, đặc biệt là thói quen ăn uống.

Theo ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, nhiều thói quen rất quen thuộc trong đời sống hàng ngày lại chính là “chất xúc tác” làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

Ăn mặn, dùng nhiều thực phẩm muối chua, xông khói: Chế độ ăn nhiều muối là yếu tố nguy cơ rõ rệt. Các thực phẩm như dưa muối, cà muối, cá khô, thịt ướp mặn, đồ hun khói hay chứa nitrit, nitrosamine có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày nếu sử dụng kéo dài.

Thường xuyên ăn đồ nướng cháy cạnh: Thực phẩm nướng ở nhiệt độ cao, đặc biệt khi bị cháy xém, có thể sinh ra các hợp chất gây hại, làm tăng nguy cơ biến đổi tế bào niêm mạc dạ dày.

Ít ăn rau xanh và trái cây tươi: Rau quả cung cấp chất xơ, vitamin và các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ niêm mạc tiêu hóa. Việc thiếu hụt những thực phẩm này khiến cơ thể mất đi “lá chắn” tự nhiên trước các tác nhân gây ung thư.

Uống rượu bia thường xuyên: Rượu bia, đặc biệt khi sử dụng kéo dài hoặc kết hợp với hút thuốc lá, có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày và nhiều loại ung thư tiêu hóa khác.

Ngoài các yếu tố trên, hút thuốc lá là nguy cơ độc lập, làm tăng khả năng mắc ung thư dạ dày từ 30 - 50% so với người không hút. Béo phì, hội chứng chuyển hóa hay trào ngược dạ dày - thực quản cũng liên quan nhiều hơn đến ung thư vùng tâm vị.

Điều đáng nói là phần lớn các yếu tố nguy cơ này đều xuất phát từ những thói quen rất phổ biến trong sinh hoạt hàng ngày. Khi các yếu tố này kết hợp với nhiễm HP hoặc viêm dạ dày mạn tính, nguy cơ mắc bệnh càng gia tăng.

Ung thư dạ dày nguy hiểm không chỉ vì tỷ lệ tử vong cao, mà còn bởi bệnh có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ ràng. Khi phát hiện, nhiều trường hợp đã ở giai đoạn muộn.

Các chuyên gia khuyến cáo, cách phòng bệnh hiệu quả nhất là thay đổi lối sống: giảm ăn mặn, hạn chế thực phẩm muối chua và nướng cháy, tăng cường rau xanh - trái cây, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và duy trì cân nặng hợp lý.

Bên cạnh đó, việc tầm soát định kỳ và thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường, dù nhỏ, có thể tạo ra khác biệt lớn trong phát hiện sớm và điều trị hiệu quả ung thư dạ dày.

VietBF@ sưu tập

Hơn 40 năm rồi anh mới có dịp trở lại quê hương. Ngày ra đi tóc hãy còn xanh, giờ trở lại thì tóc đã bạc màu sương gió. Quê hương là nơi người ta không thể nào quên được, cho dù có bôn ba bươn chải khắp bốn phương trời thì khi mỏi gối chồn chân thì ta cũng phải quay về nơi chốn cũ.
Vừa xuống sân bay anh đã ngửi thấy cái mùi quen thuộc từ thuở nào. Đó là cái mùi đất nồng nàn, ngay ngáy ăn sâu vào tận tâm hồn ngay từ thuở bé. Saigon bây giờ thay đổi nhiều quá, anh nhận không ra nhất là những người xa quê lâu năm như anh. Muốn tạo bất ngờ cho gia đình nên anh không cho ai biết vì vậy mà anh không được người nhà chào đón như bao hành khách khác.
Hồi mới đặt chân qua nước Mỹ anh phải làm đủ thứ nghề để sinh sống. Lạ nước lạ cái rồi bất đồng ngôn ngữ trong cuộc sống khiến anh gặp khó khăn lắm mới hội nhập được cộng đồng. Nhớ nhà nhớ người thân cứ cách mỗi tuần anh gọi về. Nơi quê nhà cứ ngỡ qua bên đó là kiếm tiền dễ dàng lắm nên khi nghe anh gọi về ai cũng đều hy vọng xin được một ít tiền để trang trải cuộc sống, lúc thì ba đau mẹ ốm rồi mấy đứa em dựng vợ gã chồng. Đứa nào cũng mở miệng xin tiền, nếu không cho thì khóc lóc ỉ ôi, than vãn đủ thứ chuyện trên trời dưới đất. Riết rồi anh sợ không dám gọi điện về vì biết chắc là mấy đứa em và bà con cô bác thế nào cũng than khổ xin không ít thì nhiều.
Họ đâu biết ở bên đây anh còn phải ở nhà thuê, mỗi ngày phải làm việc quần quật hơn cả chục tiếng đồng hồ mới đủ tiền trang trải đủ thứ chi phí. Phải tần tiện, chắt mót lắm mới dư tiền ra mà gởi về. Nhờ tỉ giá đồng tiền chênh lệch lớn nên ai cũng nghĩ là những người sinh sống bên đó đều giàu có, thật ra họ rất khổ tâm mỗi khi gọi điện về quê nhà. Số người hỏi thăm sức khỏe mình thì ít mà số đông đa phần là kể lể kêu ca khổ sở để hy vọng kiếm được ít tiền để trang trải. Cho người này mà không cho người khác lại gây giận hờn nhau, nói xấu nhau ghê lắm. Ở bên đó tuy xa hàng vạn dặm nhưng nghe được hết là bởi vì họ rỉ tai nhau để tranh thủ chiếm được cảm tình của người xa xứ.
Để chuẩn bị về lại Việt Nam anh phải bóp bụng chi tiêu và để dành cho kha khá, trước là về thăm gia đình sau là sửa chữa lại căn nhà đã dột nát. Mấy năm nay anh không dám gọi điện về là muốn để dành được số tiền lớn để xây sửa nhà luôn. Đôi lúc anh cũng nóng ruột muốn gọi về nhưng bị một trận đau ruột thừa phải chữa bệnh khá là tốn kém. Vì lẽ đó mà anh đành im lặng không dám gọi điện cho gia đình. Biết anh chuẩn bị về Việt Nam bà xã anh cũng muốn đi lắm, nhưng chưa đủ điều kiện để cả hai cùng về, phần hai đứa con vẫn còn đi học nên họ sẽ sắp xếp để về vào đợt sau. Đợt này về chỉ có mình anh.
Xuống sân bay anh đưa địa chỉ cho bác tài xế taxi đưa tới nhà. Tới nơi rồi, anh mừng muốn khóc, xa quê hương quá lâu. Mọi thứ thật lạ lẫm quá. Anh đứng tần ngần khá lâu để cố ôn lại kỷ niệm hồi thời niên thiếu. Anh chưa vội vào nhà, anh muốn đi vòng quanh lối xóm để xem mọi thứ đã thay đổi như thế nào. Dù mọi thứ đã thay đổi khá nhiều nhưng con hẻm cũ, chiếc cầu ngang, ngôi trường học ...vẫn còn đó. Và thỉnh thoảng anh bất gặp một vài người quen lối xóm, ban đầu họ ngỡ ngàng rồi khi biết anh là thằng nhóc ngày xưa thì họ vui lắm tay bắt mặt mừng khi biết anh trở về thăm quê hương.
Anh đứng trước cửa nhà, hồi hộp gõ cửa. Căn nhà đã cũ, mấy mươi năm qua không thay đổi gì mấy. Mấy đứa em anh làm ăn chắc cũng không khá giả gì nên căn nhà có vẻ lụp xụp. Anh về kỳ này là quá đúng, anh sẽ dùng số tiền dành dụm được để sửa chữa lại căn nhà.
Có tiếng chân người bước ra mở cửa. Ai đây, à thì ra là thằng út nó nheo mắt há hốc mồm ra kinh ngạc khi thấy anh Hai nó trở về. Nó không tin là sự thật bởi vì đã mấy năm nay anh đâu có gọi điện hay liên lạc với gia đình nay anh trở về nó không ngạc nhiên mới là lạ. Cả nhà ai cũng nghĩ là anh đã mất tích hay có chuyện gì đó. Hai anh em ôm nhau thắm thiết. Anh muốn khóc nhưng cố kìm nén lại. Trở lại căn nhà cũ nơi mình sinh ra và lớn lên đã làm anh rươm rướm nước mắt.
Phút ngỡ ngàng rồi cũng trôi qua, bất chợt anh thấy nơi giữa nhà là chiếc bàn thờ nơi có di ảnh của ba anh. Anh trố mắt nhìn thằng út, miệng ấp úng :
- Vậy ...là ... sao hả út ?
- Thì hôm ba bệnh nặng lắm, trước khi ba nhắm mắt muốn gặp mặt anh. Em cố gọi cho anh nhiều lần nhưng không ai nhấc máy.
- Sao không tìm mọi cách để liên lạc với anh
- Cách gì bây giờ hả anh, em chỉ biết gọi số điện thoại mà anh cho nhưng không ai trả lời em biết phải làm sao ? Có nhắn tin anh trên facebook và messenger nhưng không thấy anh trả lời ?
- Anh xin lỗi em, tại vì anh...sợ liên lạc với gia đình. Còn thằng ba con tư đâu, tụi nó có chăm sóc ba không ?
- Có anh à, nhưng ba bệnh già chắc khó qua khỏi !
- Rồi má đâu em ?
- Sau khi ba mất, má buồn quá về quê ở nhà ông bà Ngoại rồi.
Anh lảo đảo ngồi xuống ôm đầu, chỉ vì không muốn ai làm phiền mình mà anh không thèm liên lạc để rồi xảy ra cớ sự. Anh ân hận lắm, bây giờ có đem tiền về để sửa chữa lại nhà thì đâu còn có ý nghĩa gì nữa. Anh đứng dậy thắp nén nhang cho ba rồi lẳng lặng ra bến xe mua vé về quê thăm má ...

VietBF@sưu tập

Quán cà phê được đầu tư hàng tỷ đồng, tái hiện khu vườn nhiệt đới cổ đại đang thu hút đông đảo bạn trẻ tại TP.HCM.


Vừa đi vào hoạt động từ ngày 25/3, quán cà phê Vườn Thiên Giới (phường Thủ Đức, TP.HCM) nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý với phong cách "rừng nhiệt đới cổ đại". Bên cạnh không gian xanh mướt, điểm đến này còn khiến nhiều người choáng ngợp bởi mức đầu tư khủng. Chia sẻ với Tri Thức - Znews, người quản lý tiết lộ tổng diện tích của quán lên đến 1.000 m2, mức đầu tư hàng tỷ đồng.

Quán được chia thành 2 khu vực chính. Gần lối vào cổng chính là vườn cẩm tú cầu tên Mộc Hoa Trang. Không gian còn lại được thiết kế như khu rừng nhiệt đới nguyên thủy gồm nhiều tiểu cảnh như cây cổ thụ, hệ thực vật tầng thấp dày đặc, giếng trời, suối, thác nước nhân tạo. Hơi ẩm đặc trưng của vùng nhiệt đới được tái hiện bằng hệ thống phun sương.

Theo chia sẻ từ người đại diện quán, để duy trì sức sống của các gốc hoa và hệ sinh thái nhân tạo nhưng vẫn giữ được nét hoang sơ, kỳ bí, chủ đầu tư mạnh tay chi hơn hàng tỷ đồng cho hệ thống phun sương, điều tiết ánh sáng và chăm sóc cảnh quan. Bên cạnh đó, quán còn đưa ra những quy định khá khắt khe đối với khách tham quan, trong đó có mức phạt lên tới 500.000 đồng/lần đối với hành vi giẫm lên rêu.
quan ca phe anh 7
Ấn tượng với bối cảnh như "vườn địa đàng", Minh Thái (20 tuổi, phường Thạnh Mỹ Lợi) quyết định dành trọn ngày nghỉ tại quán cà phê để chụp hình. Nam sinh viên dậy từ 5h30, chọn sẵn trang phục và mang theo áo khoác lông để tạo phong cách thời trang trái mùa. "Thời tiết TP.HCM đang đợt nóng đỉnh điểm nhưng mặc áo lông chụp hình nhìn khá lạ. Không gian cây cối ở đây hợp với concept tôi muốn", Thái nói.

Bùi Thùy (26 tuổi, đến từ Hải Phòng) lựa chọn quán là điểm dừng chân trong chuyến du lịch TP.HCM kéo dài 2 tuần. Thùy cho biết cô ấn tượng với giếng trời cùng thác nước nhân tạo trong vườn nhiệt đới. "Tôi thấy không gian ở đây được đầu tư rất thật, từ lớp rêu phong trên đá đến cách bố trí cây xanh đều rất tinh tế", nữ du khách nói.

Bao quanh hồ nước nhân tạo là hàng chục tấm kính dọc dựng san sát, tạo nên các lối đi hẹp đan xen. Nhờ hiệu ứng phản chiếu và trong suốt của kính, khu vực này mang cảm giác như một mê cung thị giác.

Nhiều khách đến đây cũng chuẩn bị trang phục để chụp ảnh giữa lối đi phủ đầy cây xanh. Thùy Tiên (28 tuổi, phường Tân Phú) chọn trang phục phong cách cổ điển với khăn trùm đầu và váy dài để phù hợp với không gian khu vườn nhiệt đới tại quán cà phê.

Tuy nhiên, do lượng khách tập trung quá đông vào cuối tuần, nhiều người phải chờ đợi khá lâu, có thời điểm lên đến 1,5 giờ mới nhận được nước uống. Bên cạnh đó, tiểu cảnh hồ nước được vệ sinh thủ công ít nhiều ảnh hưởng đến trải nghiệm của khách.

Trước khi vào tham quan và sử dụng dịch vụ, khách cần mua vé vào cổng, với giá khoảng 120.000 đồng/người lớn và 100.000 đồng/trẻ em, đã tính kèm đồ uống. Trong ảnh là một phần vườn nhiệt đới nhìn từ trên cao.

VietBF@ sưu tập

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã chỉ ra trách nhiệm của Meta và Google trong việc thiết kế nền tảng gây nghiện, làm dấy lên làn sóng siết chặt Big Tech.


Mark Zuckerberg, giám đốc điều hành của Meta, rời Tòa án Tối cao Los Angeles hôm 18/2. Ảnh: Bloomberg.
“Tôi không biết sống sao nếu không có mạng xã hội”, Kaley (20 tuổi) bối rối nói trước bồi thẩm đoàn tại tòa án cấp cao Los Angeles (Mỹ). Cô bắt đầu dùng YouTube từ năm 6 tuổi và Instagram từ năm 9 tuổi.

Hôm 25/3, Kaley được xử thắng trong vụ kiện Meta và YouTube khi cáo buộc hai gã khổng lồ công nghệ cố tình thiết kế các sản phẩm gây nghiện, được hàng triệu người trẻ sử dụng.

Đây là vụ kiện xoay quanh nỗi đau của một cá nhân - người từng trầm cảm từ năm 10 tuổi và tự gây tổn thương - nhưng Kaley còn trở thành biểu tượng cho một cuộc chiến lớn hơn nhiều, theo The Guardian.

“Thời kỳ Big Tech bất khả chiến bại đã kết thúc”, tổ chức giám sát Tech Oversight Project tại Washington DC nhận định. Hoàng tử Harry cũng lên tiếng: “Sự thật đã được lắng nghe và tiền lệ đã được thiết lập".

Đòn giáng liên tiếp
Meta, YouTube, Snapchat và TikTok hiện cũng đối mặt với hàng nghìn vụ kiện tương tự tại Mỹ, xoay quanh việc liệu nền tảng của họ có được thiết kế gây nghiện hay không. Nếu thua kiện, khoản bồi thường có thể cực kỳ lớn.

Trên phạm vi toàn cầu, các chính phủ cũng bắt đầu siết chặt ảnh hưởng của Big Tech đối với trẻ em. Từ cuối tuần này, Indonesia nối bước Australia yêu cầu vô hiệu hóa các tài khoản mạng xã hội “rủi ro cao” của người dưới 16 tuổi. Trong khi đó, Brazil vừa ban hành luật an toàn trực tuyến nhằm bảo vệ trẻ em khỏi việc sử dụng mang tính cưỡng bức.

Điểm quan trọng của vụ kiện tại Los Angeles là nó thúc đẩy một lý thuyết pháp lý mới: sản phẩm phần mềm như ứng dụng mạng xã hội có thể bị coi là “lỗi” và gây tổn hại cá nhân.

Trước đây, các nền tảng được bảo vệ bởi Điều 230 của Đạo luật Chuẩn mực Truyền thông Mỹ, miễn trách nhiệm đối với nội dung do người dùng đăng tải. Nhưng phán quyết mới xác định trách nhiệm thuộc về chính nền tảng, không phải nội dung.

“Đây là lời kêu gọi các luật sư khởi kiện tiếp tục hành động”, Jessica Nall từ hãng luật Withers nhận định.


Các bậc phụ huynh - cho rằng mình "mất con" vì mạng xã hội - giơ cao biểu ngữ có tên con mình bên ngoài tòa án ở Los Angeles. Ảnh: Mike Blake/Reuters.
Nhiều nhà vận động còn gọi đây là “khoảnh khắc Big Tobacco” - tương tự làn sóng kiện tụng từng buộc ngành thuốc lá Mỹ thay đổi và chi trả hàng tỷ USD.

Arturo Béjar, cựu kỹ sư Meta, hy vọng công ty sẽ thiết kế lại sản phẩm, xem xét lại các tính năng như cuộn vô hạn hay nút “like”. Ông cho rằng tài liệu nội bộ được công bố đã cho thấy Meta hiểu rõ tác hại nhưng vẫn gây hiểu lầm cho phụ huynh và cơ quan quản lý.

Tại Anh, các phán quyết càng củng cố khả năng cấm người dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội. Một số người trong ngành cho rằng họ “có thể chấp nhận điều đó”, phần vì trẻ em không phải nguồn doanh thu lớn.

Vừa qua tại một trường tiểu học ở Bristol, Bộ trưởng an toàn trực tuyến Kanishka Narayan đã gặp gỡ lớp học gồm các em 10-11 tuổi - tất cả đều dùng mạng xã hội.

“Mới 4 tiếng mà đã không biết thời gian đi đâu mất, cứ cuộn mãi”, một em nói về YouTube. “Nó gây nghiện. Dùng lâu là không ngủ được, thức tới 2-3h sáng, hôm sau vẫn phải đi học”, em khác nói.

Siết chặt Big Tech
Tuy vậy, vẫn còn tranh luận về việc mạng xã hội có thực sự gây nghiện hay không.

“Chúng ta có nhiều dữ liệu về thời gian sử dụng, nhưng vẫn biết quá ít về tác động tới sức khỏe và nhận thức”, nghị sĩ Chi Onwurah, chủ tịch Ủy ban khoa học và công nghệ của Hạ viện Mỹ, nhận định. Ủy ban này đã khởi động một cuộc điều tra trong tuần này về khoa học thần kinh và tuổi thơ kỹ thuật số.

Giáo sư Mark Griffiths tại Đại học Nottingham Trent (Anh) cho rằng rất ít người thực sự “nghiện”, nhưng thừa nhận các công ty đã thiết kế tính năng nhằm giữ chân người dùng lâu nhất có thể - đặc biệt ảnh hưởng đến những người dễ bị tổn thương.

Trong phiên tòa, CEO Instagram Adam Mosseri nói mạng xã hội không “gây nghiện về mặt lâm sàng”.

Một điều tra viên pháp y ở London kết luận Molly Russell qua đời do tự gây thương tích trong khi đang mắc chứng trầm cảm và chịu ảnh hưởng tiêu cực từ nội dung trực tuyến. Ảnh: Gia đình cung cấp.
Nhưng với nhiều gia đình đã phải gánh chịu những hậu quả tồi tệ nhất từ ​​tác hại của mạng xã hội, điều đó không quan trọng. Luật sư của Kaley, Mark Lanier, cho rằng các tính năng như thông báo, “like”, tự động phát hay cuộn vô hạn chính là “kỹ thuật hóa sự nghiện”.

“Chúng giống như con ngựa thành Troy: nhìn có vẻ tuyệt vời, nhưng khi cho vào thì nó chiếm lấy bạn”, ông nói.

Ian Russell - cha của Molly Russell, thiếu niên Anh tự tử sau khi tiếp xúc nội dung tiêu cực từ mạng xã hội - cho rằng trong 9 năm qua “không có gì thay đổi đáng kể” ở các công ty công nghệ. Ông hoài nghi việc cấm mạng xã hội, vì có thể làm giảm áp lực buộc họ cải thiện sản phẩm.

“Chúng ta cần ý chí chính trị từ các chính phủ để biến các phán quyết này thành thay đổi thực sự”, ông nói.

Trong phiên tòa ở Los Angeles, Mark Zuckerberg, giám đốc điều hành của Meta, thừa nhận “một công ty có trách nhiệm nên cố gắng giúp người dùng của mình”. Theo cựu kỹ sư Meta Arturo Béjar, giờ là lúc thế giới buộc các công ty công nghệ thực hiện điều đó.

“Đến lượt thế giới hành động. Chúng ta cần chứng minh có thể quản lý hiệu quả những công ty này", ông nói.

VietBF@ sưu tập

Nhiều người đàn ông từng tự hỏi:
Vì sao người phụ nữ bên cạnh mình không còn dịu dàng như trước?
Vì sao cô ấy dễ cáu gắt, hay im lặng, hoặc lạnh nhạt?
Nhưng lại hiếm khi có người dừng lại để tự hỏi:
Mình đã thật sự là một người chồng tử tế chưa?
Không có người phụ nữ nào sinh ra đã khó tính.
Họ từng dịu dàng.
Từng bao dung.
Từng hết lòng vun vén cho gia đình.
Chỉ là theo thời gian, sự dịu dàng ấy dần mòn đi…
Khi họ phải sống trong cảm giác không được lắng nghe.
Khi sự quan tâm trở nên hời hợt.
Khi những thất vọng lặp lại quá nhiều lần.
Một người phụ nữ không thể nhẹ nhàng nếu mỗi ngày đều mệt mỏi.
Không thể vui vẻ nếu luôn cảm thấy mình không được trân trọng.
Và cũng không thể yêu thương trọn vẹn khi trong lòng đã đầy tổn thương.
Ngược lại, khi người đàn ông biết quan tâm, biết lắng nghe, biết tôn trọng và có trách nhiệm…
Người phụ nữ không cần phải cố gắng để dịu dàng — họ tự nhiên sẽ dịu dàng.
Vì cảm giác được yêu thương luôn khiến con người trở nên mềm mại hơn.
Một người chồng tốt không cần hoàn hảo.
Chỉ cần đủ chân thành để thay đổi những điều nhỏ nhất:
biết trở về nhà đúng nghĩa,
biết san sẻ việc gia đình,
biết đặt cảm xúc của vợ ngang với chính mình.
Những điều tưởng như đơn giản… lại là điều không phải ai cũng làm được.
Hôn nhân không phải là nơi để đòi hỏi đối phương trở nên tốt hơn theo ý mình.
Mà là nơi mỗi người tự học cách trở nên tốt hơn vì nhau.
Bạn không thể mong có một người vợ tuyệt vời…
nếu chính bạn chưa sẵn sàng trở thành một người chồng xứng đáng.
Vậy nên, nếu muốn một gia đình êm ấm:
hãy bắt đầu từ cách bạn yêu thương.
Muốn vợ hiền — hãy sống tử tế.
Muốn vợ dịu dàng — hãy yêu thương đúng cách.
Muốn hôn nhân hạnh phúc — hãy thay đổi từ chính mình trước.
Vì khi một người đàn ông đủ trưởng thành…
sự dịu dàng của người phụ nữ sẽ tự khắc quay trở lại.

VietBF@sưu tập