Quân đội Israel thông báo đã xóa sổ một số tiêm kích F-14 Iran, mẫu Tehran mua từ Mỹ, trong đòn tấn công vào một sân bay tại tỉnh Isfahan.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết dưới sự hỗ trợ từ tình báo quân đội, không quân nước này hôm 7/3 tập kích trúng các tiêm kích F-14 được cất trong căn cứ tại sân bay ở tỉnh miền trung Isfahan của Iran. Lực lượng này thêm rằng "các hệ thống phòng thủ và phát hiện đang đe dọa không quân Israel" cũng đã hứng đòn.

"Động thái diễn ra sau vụ phá hủy 16 máy bay được Lực lượng Quds sử dụng tại sân bay Mehrabad ở Tehran trước đó hai ngày. Đây là nỗ lực tăng cường ưu thế trên không của không quân Israel tại Iran", IDF lưu ý.

Báo Times of Israel dẫn lời IDF cho biết đòn tập kích đã khiến một số chiến đấu cơ F-14 Iran bị phá hủy. Tehran chưa đưa ra bình luận.


Tiêm kích F-14 Iran tại triển lãm hàng không Kish tháng 10/2024. Ảnh: Tango Six

F-14 là tiêm kích hạng nặng do Mỹ sản xuất, đưa vào biên chế từ năm 1974 và lần đầu thực chiến năm 1981. Vào thời kỳ quan hệ song phương còn thân thiết trước khi Cách mạng Hồi giáo diễn ra tại Iran vào năm 1979, Tehran đã đặt mua 80 tiêm kích F-14 từ Washington và được bàn giao tổng cộng 79 chiếc.

Iran hiện là quốc gia duy nhất còn vận hành chiến đấu cơ F-14 sau khi hải quân Mỹ loại biên dòng máy bay này vào năm 2006. Mỹ không bán tiêm kích F-14 cho quốc gia khác ngoài Iran.

Không rõ Tehran còn bao nhiêu máy bay F-14 trong biên chế, song chuyên trang hàng không Aviationist nhận định Iran còn không quá 30 phi cơ ở trạng thái sẵn sàng sử dụng. Một số chiếc đã được nâng cấp lên chuẩn F-14AM với các hệ thống điện tử hàng không nội địa, bao gồm radar cùng hệ thống cảnh báo chiếu xạ, và vũ khí như R-73E, AIM-54A, AIM-7E và AIM-9J.

Iran cũng tuyên bố đã tích hợp những loại khí tài tự chế tạo ở trong nước cho dòng máy bay này, ví dụ tên lửa đối không Fakour-90 được phát triển trên cơ sở đạn AIM-54 Phoenix và MIM-23 Hawk do Mỹ sản xuất.

UAV Israel tập kích chiến đấu cơ F-14 Iran tại Tehran hồi tháng 6/2025. Video: IDF

Căn cứ Tiêm kích Chiến thuật số 8 tại Isfahan được cho là nơi đóng quân của tất cả tiêm kích F-14 còn lại ở Iran. Cơ sở này cũng từng bị Israel nhắm mục tiêu trong xung đột kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025.

Trung Đông chìm trong chiến sự kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích Iran ngày 28/2. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó trả đũa bằng cách phóng tên lửa, máy bay không người lái vào Israel cùng các căn cứ Mỹ tại những nước Arab trong khu vực.

VietBF@sưu tập

Đồng hồ Tận thế là biểu tượng cảnh báo sinh tồn đối với nhân loại. Nhưng dường như sống lâu trong nỗi sợ, con người quen sợ rồi. Đồng hồ cảnh báo thế nào, con người cũng vẫn bình chân.

Tháng 1 năm nay, Đồng hồ Tận thế được điều chỉnh về còn 85 giây trước thời điểm “nửa đêm”.

“Nửa đêm” ở đây là khái niệm ẩn dụ, báo hiệu đêm đen dày đặc, chứa đựng nhiều nguy cơ bất định khó lường.

Kể từ khi ra mắt trong năm 1947, Đồng hồ Tận thế chưa bao giờ được chỉnh về gần “nửa đêm” như trong năm 2026.

Mốc thời gian “85 giây trước nửa đêm” hiện mang ý nghĩa cảnh báo rằng thế giới đã ở mức rất nguy cấp.

Tổ chức Bản tin của các Nhà khoa học Nguyên tử (BAS) được thành lập năm 1945 bởi các nhà khoa học từng tham gia dự án hạt nhân Manhattan. Đến năm 1947, BAS đưa ra khái niệm Đồng hồ Tận thế để cảnh báo nhân loại từ góc nhìn của các nhà nghiên cứu khoa học.

Ban đầu, BAS tập trung cảnh báo nguy cơ đến từ vũ khí hạt nhân. Qua năm tháng, danh sách các nguy cơ được mở rộng dần để phản ánh diễn biến thời đại.

Tới thời điểm này, khi nhân loại mới đi tới tháng 3 của năm 2026, thế giới đã biến động khôn lường, nằm ngoài mọi sự dự báo. The Conversation nhìn lại và nhận thấy Đồng hồ Tận thế hóa ra đã đúng một cách đáng kinh ngạc.



Mục tiêu huy động nỗi sợ

Tháng 1, khi BAS công bố nhân loại đang ở gần thời điểm “nửa đêm” hơn bao giờ hết, nhiều người đã nghĩ đây là điều viển vông, hoặc là sự hù dọa nhằm thu hút sự chú ý. Nhưng hóa ra, các nhà khoa học của BAS đã đúng.

Trật tự thế giới trong năm nay biến động mạnh mẽ, biến đổi khí hậu sẽ vẫn diễn ra, các công nghệ mới mang tính đột phá tạo ra cả lợi ích lớn và sự hoang mang bất định cho hàng triệu con người...

Đồng hồ Tận thế phản ánh tổng hợp tất cả những mối lo ngại ấy, nhưng mục đích của Đồng hồ Tận thế không phải là gây lo âu khủng hoảng. Trái lại, nó hướng đến việc đánh thức nỗi sợ có tính xây dựng.

Thông điệp của Đồng hồ Tận thế là cảnh báo về các mối đe dọa sinh tồn, để con người có thể cùng nhau nhận diện, xử lý và vượt qua.

Trong gần 80 năm tồn tại, Đồng hồ Tận thế đã nhiều lần dịch chuyển theo cả hai hướng. Năm 1991, sau khi Mỹ và Liên Xô ký Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược, đồng hồ từng được chỉnh lùi xa tới 17 phút trước nửa đêm. Ngược lại, những năm gần đây, kim đồng hồ liên tục tiến sát mốc “nửa đêm”.

Qua năm tháng, kim đồng hồ vẫn liên tục dịch chuyển theo hướng báo động cấp bách hơn, từ tính bằng phút chuyển sang tính bằng giây.

Nhưng “vật cùng tắc biến”, đồng hồ cảnh báo nhiều quá, con người lại hóa “chai lì”.

Giờ đây, khi Đồng hồ Tận thế cho thấy tính đúng đắn của nó trong việc cảnh báo, The Conversation cho rằng có lẽ tự Đồng hồ Tận thế đã khiến nó trở thành phản tác dụng. Dù hiện tại, cảnh báo của BAS về năm 2026 là đúng, nhưng liệu có mấy ai quan tâm?

Trong bối cảnh thế giới đương đại, việc nói về tận thế, về thảm họa có thể trở nên phản tác dụng. Con người không còn sợ nữa.

Trong nhiều năm qua, Đồng hồ Tận thế cũng vấp phải những chỉ trích. Một số ý kiến cho rằng khái niệm Đồng hồ Tận thế là một ẩn dụ thiếu tính chính xác và nặng tính phô trương.

Sau gần 80 năm tồn tại, Đồng hồ Tận thế có đạt được mục tiêu ban đầu mà các nhà khoa học của BAS đề ra hay chưa? Nó có thúc đẩy các hành động mang tính xây dựng, để chuyển nỗi sợ thành hành động hiệu quả hay chưa?

Cảnh báo “tận thế” phản tác dụng?

The Conversation cho rằng việc Đồng hồ Tận thế liên tục đặt nhân loại trong trạng thái báo động trong những năm gần đây khiến nó không còn thực sự hữu ích.

Thập niên 1940, các nguy cơ từ chiến tranh hạt nhân, cùng sự tò mò của con người xung quanh khái niệm ngày tận thế, từng là nền tảng để các nhà khoa học của BAS tạo ra Đồng hồ Tận thế.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, việc liên tục khẳng định nhân loại đang ở sát thời điểm “nửa đêm” đen tối không còn tạo ra thông điệp thu hút.

Khái niệm “tận thế” cũng ngày càng trở nên trừu tượng và khiến nhiều người cảm thấy “dửng dưng” vì đã nghe quá nhiều.

Việc BAS vẫn liên tục điều chỉnh kim đồng hồ tiến gần mốc “nửa đêm” còn đặt ra câu hỏi: Làm sao để đẩy lùi kim đồng hồ?

Để làm được điều đó là quá khó khăn trong bối cảnh hiện nay. Khi sự rạn nứt và chia rẽ trên thế giới ngày càng lớn.

Theo The Conversation, cách tiếp cận trung thực hơn có lẽ là thừa nhận rằng một bộ phận nhân loại đã và đang phải học cách sống trong khủng hoảng.

Suốt gần 80 năm qua, Đồng hồ Tận thế chưa từng chạm mốc “nửa đêm” đen tối. Nhưng hiện tại có lẽ là lúc để đồng hồ điểm 12 giờ đêm.

Chạm mốc ấy không phải để thể hiện sự tuyệt vọng, hay vì mọi sự đã đi đến hồi không thể cứu vãn, mà để thực sự chuyển trọng tâm từ cảnh báo sang thúc bách hành động.

Trong nhiều lĩnh vực, việc thừa nhận khủng hoảng thường là khởi đầu của quá trình thoát khủng hoảng.

Ông Daniel Holz, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và An ninh của BAS, cho biết từ năm 2025, các nhà khoa học của tổ chức này đã cảnh báo việc các quốc gia cần chuyển hướng sang hợp tác quốc tế, để xử lý những rủi ro mang tính sống còn.

“Nhưng thay vì lắng nghe cảnh báo, nhiều quốc gia lớn đang trở nên hiếu chiến, đối đầu và mang nặng chủ nghĩa dân tộc hơn”, ông Holz nói.

Bà Alexandra Bell, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành BAS, cũng thừa nhận: “Giờ đây, mỗi giây đều có ý nghĩa, con người đang cạn dần thời gian”.

Dự báo của Đồng hồ Tận thế cho năm 2026 đã đúng, các nhà khoa học thậm chí đã tha thiết truyền thông điệp từ năm 2025, nhưng sau cùng, có ai quan tâm?

Nhãn hàng túi xách tại TP.HCM lên tiếng xin lỗi, đồng thời gỡ bỏ loạt bài đăng khiến công chúng khó chịu trong chiến dịch truyền thông hạ thấp phụ nữ dịp 8/3.

Ngày 8/3, thương hiệu túi xách nội địa Chautfifth (TP.HCM) chính thức đăng tải bài viết xin lỗi về chiến dịch truyền thông gây tranh cãi nhân dịp Quốc tế Phụ nữ. Nhãn hàng thừa nhận lựa chọn chủ đề quảng cáo nhạy cảm, chưa đủ sâu sắc để truyền tải thông điệp, dẫn đến những ý hiểu sai lệch.

Cũng trong bài viết xin lỗi, nhà sáng lập thương hiệu đưa ra giải thích về ý đồ của chiến dịch quảng cáo. Cô cho biết sử dụng lý thuyết của nhà tâm thần học Carl Jung như nguồn cảm hứng cho loạt sản phẩm truyền thông này, mong muốn tôn vinh sự cân bằng giữa tính nam và tính nữ trong con người.

Cũng theo nhà sáng lập, người phụ nữ trong chiến dịch truyền thông này vừa là người quan sát vừa là chủ thể được ngắm nhìn. Cô khẳng định đây là suy nghĩ và sự chiêm nghiệm mang tính chất cá nhân.

Ở cuối bài đăng, đại diện thương hiệu cho biết sẽ xoá những bài đăng quảng cáo khiến công chúng khó chịu trong thời gian qua. Hiện nay, các bài viết bị lên án, chỉ trích không còn xuất hiện trên trang cá nhân của nhãn hàng.


Chiến dịch quảng cáo hạ thấp phụ nữ của thương hiệu thời trang nội địa bị chỉ trích.
Trước đó, từ đầu tháng 3, thương hiệu túi xách nội địa này giới thiệu chiến dịch quảng cáo nhân dịp Quốc tế Phụ nữ gây tranh cãi. Cụ thể, loạt video quảng bá được đăng tải trên mạng xã hội mang tên “Exploitation - From being looked at…” (tạm dịch: “Bóc lột - Từ việc bị nhìn thấy…”).

Đúng như tiêu đề, các clip mô tả cảnh nam giới cởi quần tất của nữ giới bằng chân hoặc đàn ông nằm dưới váy của phụ nữ. Đây đều là những hành động phản cảm, tạo ra cuộc tranh luận lớn trên mạng xã hội.

Nhiều ý kiến cho rằng các hành vi này mang tính chất “bóc lột” tình dục như chính nhãn hàng tự chú thích. Ngoài ra, quảng cáo còn góp phần biến phụ nữ thành nạn nhân của ánh nhìn nam giới (male gaze). Điều này cũng được thể hiện qua dòng tiêu đề “From being looked at…”.

Một số người dùng mạng xã hội còn chỉ trích chiến dịch trên một cách nặng nề hơn, cho rằng thương hiệu đã vật hóa phụ nữ, biến họ thành đối tượng tình dục. Điều này trở nên đặc biệt nghiêm trọng khi thương hiệu túi xách này sản xuất và bán các sản phẩm thời trang dành cho nữ giới.

Như vậy, đối tượng khách hàng mục tiêu bị chính nhãn hàng hạ thấp trong chiến dịch truyền thông. Bất chấp những bình luận chỉ trích phía dưới, local brand vẫn giữ loạt video quảng cáo trên trang cá nhân.

Theo Very Wellmind, thuật ngữ “ánh nhìn đàn ông” được nhà nữ quyền điện ảnh người Anh Laura Mulvey đưa ra trong bài luận năm 1973. Trong đó, giáo sư nghiên cứu phim và truyền thông tại Đại học London mô tả cách các phương tiện truyền thông chính thống vật hóa nữ giới.

Về cơ bản, cơ thể phụ nữ bị coi như đồ vật để nam giới dị tính (hoặc toàn bộ xã hội gia trưởng) ngắm nhìn, chinh phục, chiếm hữu và lợi dụng để đạt được mục đích riêng. Kể từ khi xuất hiện, ánh nhìn đàn ông vượt ra khỏi màn ảnh để bao gồm cách giới tính nữ được miêu tả và soi xét trong mọi hoàn cảnh. Tinh thần này được nhận thấy rõ ràng trong chiến dịch truyền thông của thương hiệu túi xách nội địa tại TP.HCM.

Dù liên tục nhận về làn sóng phẫn nộ, phản ứng trái chiều, thương hiệu vẫn đăng tải toàn bộ bài viết trong chiến dịch truyền thông trước khi chính thức gỡ bỏ vào ngày 8/3. Có thể thấy, loạt quảng cáo ồn ào này ít nhiều ảnh hưởng đến uy tín, tên tuổi của nhãn hàng đối với người tiêu dùng và công chúng. Bài đăng xin lỗi muộn khó giúp local brand này khôi phục danh tiếng trong tương lai gần.

VietBF@ sưu tập

Các nhà lãnh đạo của châu Âu đang có các động thái khác nhau liên quan tình hình xung đột nóng ở Trung Đông.

Tổng thống Emmanuel Macron sẽ đến thăm Cộng hòa (CH) Cyprus vào ngày 9/3.

Chuyến thăm diễn ra diễn ra khi cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran đang bước sang tuần thứ 2, gây ảnh hưởng sâu rộng đến khu vực Trung Đông.

Một tuần trước, hôm 2/3, CH Cyprus đã phải hứng đòn tập kích từ các UAV do Iran sản xuất, khiến Tổng thống Pháp Macron phải ra lệnh điều tàu sân bay Charles de Gaulle tới Địa Trung Hải, cùng 1 tàu hộ vệ và các đơn vị phòng không đến đảo quốc là thành viên Liên minh châu Âu (EU) này.

Điện Élyseé xác nhận, Tổng thống Macron sẽ gặp người đồng cấp CH Cyprus Nikos Christodoulides và Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis tại thành phố Paphos để thể hiện “tình đoàn kết” và đưa ra các biện pháp “tăng cường an ninh xung quanh Cyprus và khu vực phía Đông Địa Trung Hải”.

Thông báo của Văn phòng Tổng thống Pháp nhấn mạnh: “Chuyến đi này nhằm thể hiện tình đoàn kết của Pháp với CH Cyprus, quốc gia thành viên EU mà chúng tôi có quan hệ đối tác chiến lược” và là nơi vừa bị tấn công “bởi nhiều UAV và tên lửa”. Pháp khẳng định lập trường đối với khu vực là “hoàn toàn mang tính chất phòng thủ”.



Chuyến thăm CH Cyprus cũng sẽ cho phép ông Macron “nêu bật tầm quan trọng của nhiệm vụ bảo đảm tự do hàng hải và an ninh hàng hải ở Biển Đỏ và eo biển Hormuz, đặc biệt là thông qua chiến dịch hàng hải Aspides của EU”.

Trong khi đó, người phát ngôn chính phủ CH Cyprus Konstantinos Letymbiotis cho biết, chuyến thăm của Tổng thống Macron là dịp để các nhà lãnh đạo Cyprus, Hy Lạp và Pháp đánh giá “mức độ phối hợp cao” giữa 3 quốc gia.

Liên quan vấn đề Trung Đông, cùng ngày, chính phủ Anh cho biết, Thủ tướng Keir Starmer và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã điện đàm để thảo luận tình hình.

Văn phòng Thủ tướng Anh ra tuyên bố khẳng định: “Hai nhà lãnh đạo bắt đầu bằng việc trao đổi về tình hình mới nhất tại Trung Đông và quan hệ hợp tác quân sự Anh - Mỹ thông qua việc sử dụng các căn cứ của Không quân Hoàng gia Anh (RAF) nhằm hỗ trợ năng lực phòng thủ tập thể với các đối tác trong khu vực”.

Động thái diễn ra sau khi ông chủ Nhà Trắng đưa ra những lời chỉ trích gay gắt nhắm vào người đứng đầu chính phủ Anh liên quan vấn đề Trung Đông. Tuy vậy, bản tuyên bố không đề cập việc liệu hai bên có thảo luận về tình trạng rạn nứt rõ rệt của mối quan hệ thân thiết trong tuần qua hay không.

Thủ tướng Starmer đã nỗ lực xây dựng mối quan hệ nồng ấm với Tổng thống Trump. Tuy nhiên, người đứng đầu chính phủ Anh đã khiến ông chủ Nhà Trắng tức giận khi không cho phép sử dụng các căn cứ của xứ sở sương mù cho chiến dịch không kích ban đầu của Mỹ vào Iran.

Sau đó, ông đã chấp thuận yêu cầu của Washington về việc sử dụng 2 căn cứ quân sự của Anh cho “mục đích phòng thủ cụ thể và hạn chế”. Phi đội máy bay ném bom của Mỹ đã bắt đầu hoạt động tại căn cứ Fairford ở Gloucestershire (Tây Nam nước Anh) và căn cứ chung Anh - Mỹ Diego Garcia trên quần đảo Chagos ở Ấn Độ Dương hôm 7/3.

Trong bài đăng vào tối muộn 7/3, ông Trump gọi Anh là “đồng minh từng vĩ đại của chúng ta” và cáo buộc Thủ tướng Starmer đang cố gắng “tham gia những cuộc chiến sau khi chúng tôi đã giành được chiến thắng!”.

Trong khi đó, ông Starmer đã bảo vệ lập trường của mình khi nhấn mạnh hành động của London “luôn phải có cơ sở pháp lý và kế hoạch khả thi, được tính toán kỹ lưỡng”. Người đứng đầu chính phủ Anh lập luận việc Iran tập kích tên lửa trả đũa các đồng minh và lợi ích của London ở Trung Đông là lý do chính đáng cho sự thay đổi lập trường của mình.

Nga và Trung Quốc - hai đối tác ngoại giao lớn nhất của Iran - chỉ trích chiến dịch do Mỹ và Israel tiến hành khiến hơn 1.000 người thiệt mạng, là sự vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế. Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng chỉ trích vụ ám sát Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói với người đồng cấp Israel Gideon Saar rằng “vũ lực không thể thực sự giải quyết vấn đề”, đồng thời kêu gọi tất cả các bên tránh làm leo thang tình hình. Khi các cuộc tấn công nổ ra, Nga và Trung Quốc cũng cùng yêu cầu một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Theo các nhà phân tích, phản ứng này phản ánh mối quan hệ gần gũi giữa Iran, Nga và Trung Quốc. Moskva và Bắc Kinh đã ký các thỏa thuận song phương và mở rộng phối hợp thông qua các cuộc tập trận hải quân chung, thể hiện một mặt trận thống nhất chống lại cái mà họ gọi là trật tự quốc tế do Mỹ dẫn dắt, vốn từ lâu tìm cách cô lập họ.

Tuy nhiên, cả hai nước đều chưa cho thấy ý định can thiệp quân sự để hỗ trợ Iran.

Không phải đồng minh quân sự của Iran

Tháng 1/2025, Nga và Iran ký hiệp ước đối tác chiến lược toàn diện, bao gồm các lĩnh vực từ thương mại, hợp tác quân sự đến khoa học, văn hóa và giáo dục. Thỏa thuận này tăng cường phối hợp quốc phòng và tình báo, đồng thời hỗ trợ các dự án như hành lang vận tải nối Nga với Vùng Vịnh qua Iran.

Hai nước thậm chí còn tổ chức tập trận quân sự chung ở Ấn Độ Dương vào cuối tháng 2, chỉ một tuần trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran. Tuy nhiên, khi giao tranh Mỹ-Israel và Iran bắt đầu, Moskva không có nghĩa vụ phải phản ứng vì hiệp ước này không có điều khoản phòng thủ chung, nghĩa là giữa họ chưa hình thành một liên minh quân sự chính thức.

Chuyên gia Andrey Kortunov - cựu Tổng giám đốc Hội đồng Quan hệ Quốc tế Nga - cho biết hiệp ước phòng thủ chung mà Nga ký với Triều Tiên năm 2024 là ví dụ về một thỏa thuận ràng buộc hơn về hỗ trợ quân sự.

Theo ông, với Triều Tiên, Nga bắt buộc phải tham gia bất kỳ cuộc xung đột nào mà nước này tham gia. Nhưng với Iran, hiệp ước chỉ nói rằng hai bên sẽ tránh các hành động thù địch nếu bên kia đang tham chiến.



Ông Kortunov cho rằng vì vậy, Nga khó có khả năng hành động quân sự trực tiếp để hỗ trợ Iran vì rủi ro quá lớn.

Ông cũng cho rằng Moskva có vẻ đang ưu tiên vai trò trung gian của Mỹ trong xung đột Ukraine, và trước đây Nga cũng từng có cách tiếp cận tương tự khi chỉ trích Mỹ nhưng không can thiệp quân sự trong các trường hợp khác.

Mặc dù hiệp ước không bắt buộc Nga phải can thiệp, ông Kortunov nói rằng một số ý kiến ở Tehran đã tỏ ra thất vọng vì họ kỳ vọng Nga sẽ làm nhiều hơn ngoài các động thái ngoại giao tại Liên Hợp Quốc hoặc các diễn đàn đa phương.

Giới hạn trong quan hệ Trung Quốc - Iran

Năm 2021, Trung Quốc và Iran ký thỏa thuận hợp tác 25 năm nhằm mở rộng quan hệ trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là năng lượng, đồng thời đưa Iran tham gia Sáng kiến Vành đai và Con đường mà Trung Quốc dẫn đầu.

Jodie Wen – nhà nghiên cứu tại Đại học Thanh Hoa – cho biết mối quan hệ này ở Bắc Kinh được xem là thực dụng và ổn định. Bà nói rằng về mặt chính trị, hai nước thường xuyên trao đổi, còn về mặt kinh tế, họ cũng hợp tác rất sâu và nhiều doanh nghiệp Trung Quốc có đầu tư tại Iran.

Tuy nhiên, bà nhấn mạnh Bắc Kinh luôn đặt ra giới hạn rõ ràng cho quan hệ này, đặc biệt là về can dự quân sự. Bà nói rằng chính phủ Trung Quốc luôn tuân thủ nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác và bà không nghĩ Trung Quốc sẽ gửi vũ khí cho Iran.

Thay vào đó, vai trò của Trung Quốc nhiều khả năng tập trung vào ngoại giao và quản lý khủng hoảng. Chuyên gia cho rằng Bắc Kinh đang cố gắng đối thoại với Mỹ và các nước vùng Vịnh để giữ tình hình ổn định. Sự rõ ràng trong mối quan hệ này cũng giúp xây dựng niềm tin với Tehran.

Tuy vậy, bà lưu ý rằng mối quan hệ này không cân xứng. Theo công ty theo dõi tàu chở dầu Kpler, 87,2% lượng dầu thô xuất khẩu hằng năm của Iran được bán sang Trung Quốc. Điều này cho thấy Trung Quốc có ý nghĩa kinh tế cực kỳ quan trọng đối với Iran, trong khi Iran chỉ là một đối tác tương đối nhỏ trong thương mại toàn cầu của Trung Quốc.

Trong khi đó, Dylan Loh – giáo sư tại Đại học Công nghệ Nanyang ở Singapore – cho rằng vai trò của Trung Quốc đối với Iran đã phát triển thành một dạng “bảo vệ gián tiếp”, bằng cách tăng cường nỗ lực trung gian để ngăn khu vực sụp đổ, vì điều đó sẽ đe dọa lợi ích kinh tế và an ninh của chính Trung Quốc.

Ông cho rằng trong tương lai sẽ có những đánh giá về cách giảm rủi ro chính trị và các lựa chọn có thể thực hiện, và thực ra quá trình này đã bắt đầu sau cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela.

Mấy ngày nay nhiều người chúc mừng Hòa Minzy.
Không chỉ fan mà cả những người ít quan tâm showbiz cũng thấy vui lây.
Bởi câu chuyện của cô giống như hành trình trưởng thành của một người phụ nữ.
💔 Tuổi 20 – yêu bằng cảm xúc
Ngày đó Hòa Minzy yêu cầu thủ Nguyễn Công Phượng rất thật, rất nồng nhiệt.
Cô thậm chí còn xăm tên anh lên ngực để chứng minh tình yêu.
Nhưng tuổi trẻ đôi khi chỉ đủ để yêu,
chưa đủ để đi cùng nhau cả đời.
🏡 Tuổi 25 – tìm bến đỗ
Sau đó cô xây dựng gia đình với doanh nhân Nguyễn Minh Hải.
Hai người có bé Bo – cậu bé được cộng đồng mạng rất yêu thích.
Nhưng sau nhiều năm gắn bó, họ vẫn chọn dừng lại.
Chỉ một câu rất nhẹ: “không còn hợp nhau.”
🌿 Tuổi 30 – tìm thấy bình yên
Hiện tại, cô đang hạnh phúc bên đại úy Thăng Văn Cương.
Một người đàn ông kiên nhẫn,
chờ cô mở lòng sau những tổn thương cũ.
Không ồn ào.
Không dữ dội.
Chỉ là bình yên.
✨ Bài học lớn nhất
Phụ nữ khi còn trẻ thường nghĩ:
Chỉ cần yêu đủ nhiều ❤️
Hy sinh đủ nhiều ❤️
Cố gắng đủ nhiều ❤️
…thì tình yêu sẽ ở lại.
Nhưng cuộc đời không vận hành như vậy.
Có người đến để dạy ta cách yêu.
Có người đến để dạy ta cách buông.
Và có người đến khi ta đủ trưởng thành để đi cùng nhau lâu dài.
🌸 Điều phụ nữ nên đầu tư nhất
Không phải đàn ông.
Không phải địa vị.
Không phải danh tiếng.
Mà là chính mình.
📚 Đầu tư vào trí tuệ để hiểu đời
💪 Đầu tư vào nội lực để đứng vững
💖 Đầu tư vào cảm xúc để không bị tổn thương dẫn dắt
💰 Đầu tư vào tài chính để không phụ thuộc
Khi một người phụ nữ đủ đầy bên trong:
❤️ Yêu nhưng không sợ mất
🤝 Cho đi nhưng không cần kiểm soát
🌿 Và dù cuộc đời đổi thay… vẫn bình thản bước tiếp
Có lẽ vì thế mà Hòa Minzy hôm nay không còn nói về tình yêu dữ dội.
Cô chỉ nói về sự bình yên.
Và đó có lẽ mới là dạng hạnh phúc bền vững nhất.
✨ Chúc cho mọi phụ nữ đều tìm được tình yêu với chính mình, trước khi chọn người đồng hành.
Nếu lỡ chọn sai…
không sao cả.
Sửa mình rồi chọn lại.
Rồi ai cũng sẽ có hạnh phúc của riêng mình.

VietBF@sưu tập

Sau khi tỏa sáng tại Olympic Mùa đông 2026, Eileen Gu xuất hiện tại Paris trong một thiết kế haute couture gợi liên tưởng đến tượng nữ thần có cánh nổi tiếng của Louvre.

Chỉ chưa đầy hai tuần sau khi giành 3 huy chương tại Olympic Mùa đông 2026, Eileen Gu đã tạm gác bộ đồ trượt tuyết quen thuộc để xuất hiện trong một thiết kế haute couture.

Eileen Gu tham dự buổi gây quỹ thường niên lần thứ 2 của bảo tàng Louvre, mang tên Le Grand Dîner du Louvre vào ngày 4/3. Đây là sự kiện diễn ra song song với Paris Fashion Week. Trước kim tự tháp kính của bảo tàng Louvre (Paris, Pháp), VĐV trượt tuyết tự do sinh năm 2003 xuất hiện trong bộ váy với đôi cánh mỏng nhẹ, trang phục gợi liên tưởng đến môn thể thao đưa cô nhiều lần “bay” trên không trung, theo CNN.

Chiếc váy với tông màu chuyển sắc từ đào sang mận là sáng tạo của nhà thiết kế Hà Lan Iris van Herpen. Bà nổi tiếng với những thiết kế mang tính điêu khắc và giàu yếu tố giả tưởng, nhấn mạnh chuyển động và hiệu ứng thị giác, đôi khi tạo cảm giác thách thức trọng lực.

Van Herpen đã tạo ra bộ trang phục này cho bộ sưu tập couture Sympoiesis, được trình diễn tại Paris vào mùa hè năm ngoái và nguồn cảm hứng ban đầu có lẽ không liên quan đến kho tàng nghệ thuật của bảo tàng Louvre. Bộ sưu tập tập trung vào mối quan hệ mong manh giữa sinh thái và công nghệ, trong đó có một thiết kế tích hợp tảo phát quang sinh học.


Thiết kế váy Eileen Gu diện thuộc bộ sưu tập couture mới nhất của nhà thiết kế Iris van Herpen. Ảnh: Musée du Louvre/Instagram@Eileengu.
Tuy nhiên, chiếc váy cổ yếm của Gu với hai “đôi cánh” nhẹ như không lại gợi liên tưởng đến một trong những tác phẩm điêu khắc nổi tiếng nhất tại Louvre - tượng nữ thần Nike trong tác phẩm Winged Victory of Samothrace, được đặt trên cầu thang lớn của bảo tàng.

“Tôi tin rằng cuộc sống đôi khi là sự mô phỏng nghệ thuật”, Gu viết trên Instagram sau sự kiện. Van Herpen cũng chia sẻ rằng bà xúc động khi thấy Gu “đối thoại” với bức tượng Winged Victory, hai hình ảnh tượng trưng cho sức mạnh và vẻ đẹp của phụ nữ ở hai thời đại khác nhau.

Buổi tiệc Le Grand Dîner có chủ đề Le Louvre, la nuit (Louvre về đêm) và quy tụ nhiều khách mời nổi tiếng như Diane Kruger, cũng mặc thiết kế của Iris van Herpen, cùng Anya Taylor-Joy, Alexa Chung và Olandria Carthen.

Dù vậy, ít nhất ở thời điểm hiện tại, sự kiện này vẫn chưa mang tính trình diễn rầm rộ như Met Gala tại New York (Mỹ), nơi các ngôi sao hạng A (và đặc biệt là stylist của họ) tìm cách giải mã chủ đề trang phục mỗi năm theo cách gây chú ý nhất trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, bộ trang phục giàu tính diễn giải của Gu có thể là tín hiệu sớm cho cách các khách mời Met Gala sẽ xuất hiện vào tối thứ hai đầu tiên của tháng năm. Chủ đề năm nay là Fashion is Art, và nhiều người gần như chắc chắn sẽ tìm cảm hứng trực tiếp từ bộ sưu tập đồ sộ của Metropolitan Museum of Art.

Sự xuất hiện của Eileen Gu cũng tiếp nối chuỗi hoạt động dày đặc của cô tại các tuần lễ thời trang. Tuần trước, cô có mặt tại show diễn của Prada ở Milan cùng ngôi sao WNBA Caitlin Clark.

Con đường từ bục nhận huy chương Olympic đến sàn diễn thời trang vốn không còn xa lạ. Sau Thế vận hội 2024, các vận động viên thể dục dụng cụ Suni Lee và Jordan Chiles đã nhiều lần xuất hiện tại New York Fashion Week. Chiles sau đó còn có màn ra mắt trên sàn runway của nhà thiết kế Kim Shui, trong khi vận động viên chạy nước rút Noah Lyles trình diễn cho Willy Chavarria.

Trong vài năm gần đây, các nhà thiết kế ngày càng chủ động hợp tác với những vận động viên hàng đầu, và Gu là gương mặt tiêu biểu cho xu hướng này kể từ khi trở thành ngôi sao thể thao. Cô xuất hiện trong nhiều chiến dịch quảng cáo xa xỉ, các bộ ảnh thời trang và duy trì mối quan hệ thân thiết với Louis Vuitton - thương hiệu từng mời cô trình diễn lần đầu trên sàn runway tại show Cruise 2023.

Eileen Gu từng cho rằng thể thao và thời trang không khác nhau quá nhiều. Dù đã làm việc với nhiều thương hiệu và nhà thiết kế xa xỉ, cô cho biết ở Iris van Herpen, cô tìm thấy một nhà sáng tạo có cùng khát vọng thử thách những giới hạn của vật lý.

VietBF@ sưu tập

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết thêm một binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng sau khi bị thương trong một cuộc tấn công của Iran vào căn cứ Mỹ ở Saudi Arabia hồi tuần trước. Đến hiện tại, số binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong cuộc xung đột với Iran là 7 người.

“Đêm qua, một binh sĩ Mỹ đã qua đời vì những vết thương trong các cuộc tấn công ban đầu của Iran trên khắp Trung Đông. Binh sĩ này bị thương nặng tại hiện trường một cuộc tấn công nhằm vào quân đội Mỹ ở Saudi Arabia hôm 1-3” – CENTCOM viết trên mạng xã hội X.

Theo thông lệ, tên của binh sĩ này đang được giữ kín và sẽ được công bố sau 24 giờ kể từ lúc gia đình binh sĩ nhận được tin tử trận.

Trong bài đăng cùng ngày, CENTCOM cũng thông báo một binh sĩ thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia Mỹ đã thiệt mạng trong một “sự cố liên quan đến sức khỏe ở Kuwait vào ngày 6-3, trong một trường hợp cấp cứu y tế”.



Người này là Thiếu tá Sorffly Davius (46 tuổi), từng là sĩ quan cảnh sát thành phố New York. Vụ việc đang được điều tra thêm.

Trước đó, ngày 7-3, tại Căn cứ Không quân Dover, bang Delaware (Mỹ), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã dự lễ đón thi hài 6 quân nhân Mỹ thiệt mạng tại Kuwait trong cuộc xung đột với Iran trở về nước.

“Đây là tình huống rất đau buồn, khi chào đón gia đình những người hùng trở về từ Iran, trở về theo cách khác với điều họ từng nghĩ. Nhưng họ là những anh hùng vĩ đại của đất nước chúng ta và chúng ta sẽ luôn ghi nhận điều đó” – ông Trump nói với các lãnh đạo Mỹ Latinh tại hội nghị “Shield of the Americas” ở bang Florida trước đó cùng ngày.

“Trong chiến tranh, những điều như vậy luôn xảy ra. Nhưng chúng ta sẽ cố gắng giữ ở mức tối thiểu” – tổng thống Mỹ nói thêm.

Spirit, được mệnh danh là "bóng ma tàng hình" của Không quân Mỹ, có sải cánh khoảng 52 m và tầm bay lên tới 6.000 hải lý mà không cần tiếp nhiên liệu.


Trước khi tấn công Iran, Mỹ đã tập hợp lực lượng lớn nhất và một số vũ khí mạnh nhất trong nhiều thập niên tới Trung Đông. Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) hôm 1/3 công bố danh sách vũ khí Mỹ sử dụng cho đến nay trong chiến dịch "Cơn thịnh nộ kinh hoàng". Nổi bật trong số này có máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit - một trong những oanh tạc cơ có sức răn đe cao nhất từng tham chiến trong lịch sử.
B-2 Spirit do Northrop Grumman chế tạo, nổi bật nhờ thiết kế cánh bay độc đáo, tích hợp các vật liệu hấp thụ sóng radar, giúp máy bay gần như “tàng hình” trước hệ thống phòng không hiện đại. Được trang bị 4 động cơ phản lực, B-2 mang vũ khí thông thường hoặc hạt nhân, với tầm bay liên lục địa và khả năng tiếp nhiên liệu trên không.

Tuy nhiên, đặc điểm gây bất ngờ nhất của B-2 Spirit là giá thành. Với 2 tỷ USD mỗi chiếc, B-2 là máy bay đắt nhất từng được sản xuất. Lý do khiến chiếc máy bay này đắt đỏ như vậy vì chỉ có 21 chiếc từng được sản xuất. Do đó, khoản đầu tư khổng lồ vào việc phát triển các công nghệ tiên tiến, mới mẻ không được phân bổ cho nhiều đơn vị mà dồn vào 21 chiếc máy bay này.


B-2 chứa tối đa 75 tấn để bay liên tục trong tối đa 44 giờ, với tầm bay hơn 18.000 km hoặc lên đến 30.000 km khi được tiếp nhiên liệu. Trong chiến dịch Enduring Freedom của Mỹ chống lại Afghanistan, B-2 từng bay đến quốc gia Trung Á và quay trở lại căn cứ ở Missouri trong một lần bay.


Khác với F-117, chiếc máy bay tàng hình đầu tiên trên thế giới và chỉ tàng hình từ phía trước, B-2 có khả năng tàng hình từ mọi góc độ, cho phép nó xâm nhập vào không phận được phòng thủ sâu hơn. Đây cũng là lợi thế chính của B-2. Về lý thuyết, máy bay có khả năng đi qua các đường phòng thủ của đối phương mà không bị phát hiện từ phía sau. Ảnh: U.S. Air Force.
My anh 6
Khi kết hợp với khả năng mang theo khoảng 18 tấn vũ khí hoặc bom hạt nhân, B-2 trở thành một công cụ thay đổi chiến lược của các trận chiến. Đến nay, B-2 vẫn là vũ khí có sức răn đe mạnh mẽ và gần như không có đối thủ. Trong đợt tấn công cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6/2025, Lầu Năm Góc điều 7 trong số 19 máy bay B-2. Phương tiện mang loại bom thông thường lớn nhất của Mỹ, bom xuyên phá hạng nặng 13 tấn.

Tuy nhiên, thời kỳ hoàng kim của B-2 đang đi đến hồi kết. Một lý do là chi phí vận hành quá cao, lên tới 130.000 USD mỗi giờ. Chi phí này cao là do nhu cầu bảo trì, đặc biệt là với các vật liệu phủ tàng hình cần phải được phủ lại thường xuyên. Hơn nữa, với chỉ 19 chiếc B-2 còn hoạt động, số lượng ít gây ra các vấn đề hậu cần dài hạn và khả năng nâng cấp. Ảnh: U.S. Air Force.

VietBF@ sưu tập

Nghiên cứu mới cho thấy áp lực từ sông băng có thể khiến nước mặn giàu sắt phun lên bề mặt, tạo nên màu đỏ đặc trưng của thác máu ở Nam Cực.


Bí ẩn dòng sông chảy ra nước màu đỏ như máu ở Nam Cực dần được hé lộ. Ảnh: National Science Foundation.
Một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Antarctic Science đã đưa ra lời giải thích mới cho hiện tượng “thác máu” (Blood Falls) tại Nam Cực. Theo các nhà khoa học, màu đỏ đặc trưng của dòng nước này có thể bắt nguồn từ áp lực lớn của sông băng tác động lên nguồn nước mặn nằm sâu bên dưới.

Blood Falls nằm tại Thung lũng Khô McMurdo, khu vực nổi tiếng khắc nghiệt của Nam Cực. Dòng nước đỏ rỉ ra từ rìa sông băng Taylor rồi chảy xuống hồ Bonney, một hồ nước mặn bị băng bao phủ quanh năm. Màu sắc giống máu khiến nơi đây trở thành một trong những hiện tượng tự nhiên bí ẩn nhất ở Nam Cực.

Hiện tượng này lần đầu được ghi nhận vào năm 1911 bởi nhà địa chất người Australia Thomas Griffith Taylor. Các nghiên cứu sau đó xác định màu đỏ của dòng nước đến từ oxit sắt. Tuy nhiên, cơ chế khiến sắt xuất hiện và tràn ra ngoài bề mặt vẫn chưa được giải thích rõ ràng trong suốt nhiều thập kỷ.

Nghiên cứu mới cho rằng áp lực khổng lồ từ sông băng Taylor có thể là yếu tố quan trọng. Khối băng lớn tạo ra áp lực lên lớp nước mặn nằm bên dưới. Khi áp lực tăng lên, nước biển cùng các khoáng chất bị đẩy lên qua các vết nứt trong băng. Khi sắt trong nước tiếp xúc với không khí, nó bị oxy hóa và tạo ra màu đỏ gỉ đặc trưng.

Các tác giả của nghiên cứu nhận định phát hiện này cho thấy “mối liên hệ chặt chẽ giữa động lực học, thủy văn và các quá trình sinh thái tại Thung lũng khô McMurdo”.

Thung lũng Khô của Nam Cực là một trong những sa mạc lạnh nhất trên Trái Đất. Nơi đây gần như không có tuyết phủ nhưng lại chứa nhiều hồ băng với nhiều thành phần hóa học khác nhau. Những hồ này giúp các nhà khoa học nghiên cứu lịch sử địa chất và môi trường cổ xưa của lục địa băng.

Việc nghiên cứu Blood Falls tiến triển chậm do điều kiện khắc nghiệt tại Nam Cực. Phải đến giữa thập niên 1960, các nhà khoa học mới xác nhận màu đỏ của dòng nước bắt nguồn từ muối sắt, cụ thể là hydroxit sắt.

Năm 2003, các nhà khoa học tại Đại học Bang Ohio phân tích mẫu nước đỏ trong hơn một thập kỷ. Họ kết luận lượng muối sắt có thể xuất phát từ một hồ cổ đại bị đóng băng và mắc kẹt dưới sông băng Taylor. 6 năm sau, một nghiên cứu khác phát hiện ít nhất 17 loại vi sinh vật khác nhau trong các mẫu nước từ Blood Falls.

Bằng cách sử dụng dữ liệu GPS để theo dõi nhiệt độ, độ sâu và sự thay đổi của lớp băng theo thời gian, nhóm nghiên cứu nhận thấy các biến động nhiệt độ liên quan trực tiếp đến độ sâu và mật độ của nước mặn dưới băng.

Theo nhóm tác giả, áp lực từ sông băng có thể gây ra những đợt phun trào nước mặn áp suất cao theo chu kỳ. Sự kiện này thậm chí còn tạo ra các xáo trộn nhỏ trong chuyển động của sông băng Taylor.

Dù nghiên cứu đã giúp giải thích phần nào nguồn gốc của "thác máu", các nhà khoa học cho biết vẫn cần tiếp tục theo dõi khu vực này. Họ chưa thể xác định hiện tượng sẽ thay đổi ra sao khi khí hậu toàn cầu tiếp tục biến động trong tương lai.

VietBF@ sưu tập