VÌ SAO NATO CHẲNG HỀ HẤN GÌ , BẤT CHẤP NHỮNG LỜI ĐE DỌA CỦA TRUMP VÀ RUBIO ?


Những phát biểu gần đây của Donald Trump và Marco Rubio về việc “xét lại” NATO đã thu hút nhiều sự chú ý, nhưng phần lớn mang kịch tính chính trị :

- Liệu Hoa Kỳ có thực sự có lợi để tính tới chuyện rời khỏi liên minh mà họ đã dẫn dắt hơn 70 năm qua?

Câu trả lời ngắn gọn là :

- Rất khó xảy ra. Câu trả lời đầy đủ là cần xem xét thời điểm, tình hình chiến tranh, thể chế Mỹ, chiến lược toàn cầu và thực tế Âu châu.





Giọng lưỡi chính trị và thực tế chiến lược

Điều quan trọng là cần phân biệt giữa lời nói và hành động.

Những bình luận về NATO của Trump và Rubio phục vụ nhiều mục đích :

– Tín hiệu trong nước : Thu hút cử tri hoài nghi về chi tiêu đối ngoại hoặc sự ràng buộc với Âu châu.

– Gây áp lực lên châu Âu : Thúc đẩy các đồng minh làm theo ý mình.

– Góc nhìn ý thức hệ : Quan hệ đồng minh chỉ còn là một cuộc mặc cả lợi ích, thay vì một cam kết bền vững dựa trên niềm tin hay giá trị chung.

Tuy nhiên, các ràng buộc thực tế khiến việc rút khỏi NATO đột ngột, gần như không thể xảy ra.

Quốc hội, Bộ Quốc phòng và cộng đồng tình báo Mỹ đều ủng hộ NATO.

Các cơ chế pháp lý và thể chế đều hạn chế quyền hành động đơn phương của tổng thống.

Và mạnh hơn cả là thực tế vận hành — đặc biệt trong bối cảnh hiện nay — càng bó hẹp lựa chọn của chính quyền Trump.






Chiến tranh với Iran : Yếu tố thời điểm

Xung đột đang diễn ra với Iran đã làm thay đổi đáng kể các thế lực :

– Các hoạt động quân sự của Mỹ hiện phụ thuộc vào căn cứ, không phận và trung tâm hậu cần ở Âu châu như : Đức, Ý, Tây Ban Nha…

– Các chính phủ Âu châu đã thể hiện đòn bẩy của mình, hạn chế không phận hoặc từ chối quyền sử dụng căn cứ — cho thấy hợp tác là có điều kiện.

– Đe dọa NATO giữa lúc đang tiến hành chiến dịch quân sự sẽ phản tác dụng về mặt chiến lược.

Do đó, yếu tố thời điểm tạm thời hạn chế sức ép của Mỹ—khiến các lời đe dọa “hùng hổ” trở nên ít đáng tin cậy hơn.







Âu châu : Từ lo ngại đến thực dụng

Lập trường của Âu châu đã thay đổi kể từ khi những phát biểu thời Trump gây lo lắng ban đầu :

– NATO vẫn giữ tầm quan trọng, nhưng các chính phủ Âu châu hành động độc lập hơn.

– “Chiến lược Tự chủ” ngày càng trở thành nguyên tắc định hướng; các nước như :

- Đức, Pháp, Ý sẵn sàng đưa ra quyết định riêng dù có khác biệt với Mỹ.

– Âu châu bớt lo ngại về tính cách khó lường của Mỹ và tập trung nhiều hơn vào lợi ích an ninh của chính mình.

Tóm lại, Âu châu muốn duy trì NATO, nhưng không còn định hình chính sách dựa trên nỗi sợ bị Mỹ bỏ rơi.

Liên minh được củng cố một cách thông minh hơn, tự chủ hơn và dựa trên lợi ích.





*****

QUỐC TỊCH THEO NƠI SINH : TRUMP NGOE NGẨY BỎ ĐI KHI TCPV QUAY " ĐÀN EM "


https://www.youtube.com/watch?v=D_tV-qOOmgA







*******

Mỹ cho biết đang tiến hành tìm kiếm một thành viên tổ bay của chiếc máy bay phản lực bị rơi ở tây nam Iran. Một người đã được cứu, nhưng vẫn đang tiếp tục tìm kiếm người còn lại.

Tổng thống Iran lên án các vụ ám sát
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Kamal Khazzari, người đứng đầu Hội đồng Chiến lược về Chính sách Đối ngoại, đã trở thành mục tiêu của một vụ ám sát và vợ ông đã thiệt mạng.

“Hãy để thế giới phán xét: bên nào tham gia đối thoại và đàm phán, và bên nào sử dụng khủng bố?” - ông Pezeshkian viết trên X.

Truyền thông Iran đưa tin ông Khazzari bị thương trong một vụ tấn công vào nhà riêng hôm thứ Tư.

Mỹ khẳng định các máy bay bị bắn rơi
Mỹ cho biết đang tiến hành tìm kiếm một thành viên tổ bay của chiếc máy bay phản lực bị rơi ở tây nam Iran. Một người đã được cứu, nhưng vẫn đang tiếp tục tìm kiếm người còn lại.

Họ cũng cho biết một trực thăng Black Hawk tham gia hoạt động tìm kiếm đã bị bắn trúng, nhưng vẫn có thể tiếp tục bay.

Có một số thông tin mâu thuẫn rằng một chiếc trực thăng khác, cũng là Black Hawk, cũng đã bị bắn.

Ngoài ra còn có máy bay A-10 Warthog, một loại máy bay khác của Không quân chuyên yểm trợ hỏa lực tầm gần cho lực lượng trên mặt đất, được cho là đã bị rơi. Một trong hai thành viên tổ bay đã được tìm thấy, người còn lại vẫn đang được tìm kiếm.

Tổng thống Iran gọi lời đe dọa “thời kỳ đồ đá” của Trump là ý định thực hiện một “tội ác chiến tranh quy mô lớn”
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã cùng các quan chức Iran khác lên tiếng phản ứng trước lời đe dọa của Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ “đưa Iran trở về thời kỳ đồ đá”, cho rằng đây là sự thừa nhận ý định thực hiện một “tội ác chiến tranh quy mô lớn”.

“Đó chính là câu hỏi mà tôi đã đặt ra với người đồng cấp Phần Lan của mình, một chuyên gia luật” - ông nói thêm, ám chỉ Tổng thống Alexander Stubb.

“Lịch sử đầy rẫy những người đã phải trả giá đắt cho sự im lặng trước tội ác” - ông nói.

Máy bay Mỹ bị Iran bắn hạ bằng “hệ thống phòng không tiên tiến mới”
Việc một máy bay Mỹ bị bắn rơi cho thấy những “tuyên bố sai lệch” của Tổng thống Trump rằng Mỹ đã phá hủy hệ thống phòng không của Iran, theo ông Ebrahim Zolfaghari, người phát ngôn của Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al Anbiya của Iran.

Trong một bài phát biểu trên truyền hình, ông cho biết chiếc máy bay bị bắn hạ bằng “hệ thống phòng không tiên tiến mới” của Iran.

Ông cũng nói thêm rằng “một máy bay chiến đấu hiện đại của đối phương cũng đã bị nhắm mục tiêu ở phía nam đảo Qeshm và rơi xuống vùng biển giữa đảo Qeshm và đảo Hengam”.

Trung tâm xử lý khí đốt lớn nhất UAE bị tấn công
Văn phòng Truyền thông Abu Dhabi cho biết trong một tuyên bố rằng một người đã thiệt mạng do mảnh vỡ máy bay không người lái rơi xuống trung tâm xử lý khí đốt lớn nhất của UAE, trong khi bốn người khác bị thương.

Theo thông báo, các bộ phận của một máy bay không người lái đã rơi xuống khu phức hợp khí đốt Habshan sau một vụ đánh chặn của hệ thống phòng không, gây ra hai vụ cháy và "thiệt hại đáng kể".

Theo thông báo trước đó từ văn phòng truyền thông, hoạt động tại khu phức hợp rộng lớn này đã tạm thời bị đình chỉ.

Ông Trump: Việc bắn hạ máy bay không ảnh hưởng đến đàm phán
Khi được đài NBC News hỏi liệu việc bắn hạ máy bay Mỹ có ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán tiềm năng với Iran hay không, ông Trump trả lời: "Không, hoàn toàn không." “Không, đó là chiến tranh. Chúng ta đang trong chiến tranh,” ông nói với đài NBC trong một cuộc phỏng vấn ngắn qua điện thoại.

Trong một cuộc điện thoại ngắn với tờ The Independent, khi được hỏi ông sẽ làm gì nếu phi công mất tích bị người Iran bắt giữ hoặc làm hại, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói: "Tôi không thể bình luận về điều đó vì chúng tôi hy vọng điều đó sẽ không xảy ra."

Trực thăng Mỹ bị bắn khi tìm kiếm phi công
Đoạn phim chưa được xác minh cho thấy người Iran bắn vào hai trực thăng của Mỹ đang tìm kiếm phi hành đoàn chiếc F-15E bị bắn rơi. Theo đài CBS, hỏa lực súng trường của Iran đã bắn trúng ít nhất một trong số các trực thăng, làm bị thương một số thành viên phi hành đoàn trên máy bay.

Tờ New York Times đưa tin, dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên, một máy bay tấn công A-10 Warthog của Mỹ đã rơi gần eo biển Hormuz sau khi bị trúng hỏa lực trên không phận Iran. Phi công đã được cứu sống, tờ báo này cho biết thêm.

Theo tờ NYT, chiếc máy bay này bị trúng đạn cùng thời điểm với chiếc F-15 của Mỹ bị bắn rơi.

Israel hoãn tấn công để tìm kiếm phi công Mỹ
Theo CNN đưa tin, dẫn lời một quan chức Israel, Israel đã hoãn các cuộc tấn công theo kế hoạch vào Iran để không gây cản trở các hoạt động tìm kiếm và cứu hộ của Mỹ đối với hai thành viên phi hành đoàn của một máy bay chiến đấu bị bắn rơi trên lãnh thổ Cộng hòa Hồi giáo Iran.

3 thành viên của lực lượng LHQ bị thương ở Lebanon
Ba thành viên của Lực lượng Lâm thời Liên hợp quốc tại Lebanon (UNIFIL) đã bị thương ở miền nam nước này, một phát ngôn viên của Liên hợp quốc cho biết. Hai trong số các binh sĩ gìn hòa bình bị thương nặng, và tất cả đã được đưa đến bệnh viện, phát ngôn viên của UNIFIL, Kandice Ardiel, cho biết. "Chúng tôi vẫn chưa biết nguyên nhân của vụ nổ." Ít nhất ba binh sĩ gìn hòa bình UNIFIL của Indonesia đã thiệt mạng ở miền nam Lebanon trong tuần qua, sau các cuộc tấn công của Israel. Jakarta đã kêu gọi mở cuộc điều tra. “Chúng tôi yêu cầu Liên Hợp Quốc tiến hành một cuộc điều tra trực tiếp, chứ không chỉ là những lời bào chữa của Israel”, Đại diện thường trực của Indonesia tại Liên Hợp Quốc ở New York, Umar Hadi, cho biết.

Iran chế giễu Mỹ: Sau 37 lần đánh bại Iran, giờ đây họ tìm kiếm phi công bị bắn rơi
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã chế giễu thông tin về vụ bắn hạ máy bay chiến đấu của Mỹ tại Iran.

“Sau khi đánh bại Iran 37 lần liên tiếp, cuộc chiến tranh không có chiến lược xuất sắc mà họ khởi xướng giờ đây đã bị hạ cấp từ 'thay đổi chế độ' xuống thành 'Này! Có ai tìm thấy phi công của chúng ta không? Làm ơn?'”, ông viết trên X. “Thật là một bước tiến đáng kinh ngạc.”

Vietbf @ Sưu tầm

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”).

Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.

Biệt đội “Romeo” của Stasi: Các nữ thư ký trở thành “con mồi"
Người thành lập cơ quan tình báo nổi tiếng của CHDC Đức (GDR) từng được mệnh danh là "kẻ giấu mặt", bởi trong một thời gian dài, không ai có thể tìm được ảnh của ông. Markus Wolf di cư sang Liên Xô cùng gia đình từ khi còn nhỏ, được đào tạo tại Trường Quốc tế Cộng sản, nhưng chưa bao giờ ra mặt trận. Sau chiến tranh, ông tìm được việc làm, từ một điệp viên bình thường, ông trở thành người lãnh đạo bộ phận tình báo của Stasi (Bộ An ninh Quốc gia CHDC Đức).

Trong sự nghiệp của mình, Wolf đã đào tạo được nhiều điệp viên lý tưởng, vì vậy sau khi nghỉ hưu, ông vẫn được mời làm việc ở nhiều quốc gia. Một trong những thành tựu của Wolf là chiến dịch "Romeo": đào tạo các điệp viên với nhiệm vụ quyến rũ các nữ thư ký hoặc phụ nữ làm các ngành nghề khác có quyền tiếp cận thông tin mật.

Khác với KGB, Wolf sử dụng những tố chất tự nhiên của con người bằng cách tuyển chọn dựa trên ngoại hình và tính cách. Ông không truyền thụ những kiến thức đặc biệt, mà chỉ lựa chọn kỹ lưỡng những đặc điểm của điệp viên và đối tượng mà anh ta sẽ thiết lập quan hệ. Wolf sử dụng những người đàn ông đào hoa, lãng tử, có khả năng quyến rũ và dễ dàng thiết lập quan hệ với người khác giới ngoài đời. Đó là những "Romeo" hội đủ các phẩm chất cần thiết, nhưng vẫn có thái độ nghiêm túc trong công việc. Đối trọng với mạng lưới nam điệp viên là đội ngũ nữ điệp viên mang mật danh "Venus". Tuy nhiên, vì các nam điệp viên được gọi là “Romeo”, nên người ta thường gọi các nữ điệp viên là “Juliet".

Những điệp viên “Romeo” trong hàng ngũ KGB

Các điệp viên “Romeo” của KGB được đào tạo theo chương trình đặc biệt để hoạt động ở ngoại quốc. Ngoài kỹ năng tình báo, họ còn được học về nghệ thuật quyến rũ và những bí kíp trên tình trường. Quá trình đào tạo diễn ra tại Trường Kỹ thuật Tình báo Lenin của KGB ở ngoại ô Moscow, một cơ sở bí mật mà rất ít người biết các học viên sau khi tốt nghiệp sẽ làm gì.

Trường được chia thành hai phân hiệu: phân hiệu nam nằm ở Voronya Slobodka (Xóm Quạ), và phân hiệu nữ nằm ở Lastochkin Nest (Tổ Én), do đó các nam điệp viên có biệt danh là “Quạ đen”, còn các nữ điệp viên là “Chim én”. Nhà trường chuyên đào tạo điệp viên thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến sử dụng yếu tố tình dục, nếu cần thiết, vì vậy học viên được học văn học và điện ảnh, thậm chí còn có cả phòng thực hành.

Các điệp viên được dạy không e ngại và sẵn sàng quan hệ tình dục với bất kỳ đối tượng nào có thể cung cấp thông tin. Học viên phải làm chủ hoàn toàn cơ thể và cảm xúc, biết quyến rũ và đánh vào những cảm xúc sâu kín nhất, khai thác điểm yếu của đối tác vì lợi ích của mình. Markus Wolf cũng từng có một thời gian ngắn học tại một trường như vậy.

Quyền lực của sự quyến rũ

Những người thân cận với giới quan chức cấp cao, nắm giữ thông tin giá trị và mới mẻ, là đối tượng lý tưởng nhất của các điệp viên. Trong bối cảnh đó, các trợ lý và thư ký của họ là những “tay hòm chìa khóa” của kho thông tin bí mật. Họ trở thành mục tiêu của các nam điệp viên; còn các nữ điệp viên, ngược lại, quyến rũ các quan chức cấp cao. Những "Chim én" này thường thăng tiến rất nhanh trên con đường sự nghiệp, đồng thời nhận được nhiều cơ hội hơn.

Cũng có những trường hợp khó khăn, khi một cá nhân nào đó nhất quyết không sập bẫy của các điệp viên “Romeo”. Đó là trường hợp Margaret Lubig, nữ nhân viên làm việc tại trụ sở NATO, nhưng cô không đáp lại tình cảm của ai. Chỉ đến khi Roland Gandt trực tiếp ra tay, bức tường thành mới bị phá vỡ. Ông dành nhiều tháng nghiên cứu thói quen và tính cách của người phụ nữ này để chinh phục. Gandt đã thành công, mặc dù phải khai thác hết mọi khả năng tán gái của mình, đổi lại, suốt 30 năm, cô ta đã cung cấp thông tin mật cho ông.

Thời gian đã chứng minh rằng nhiều kẻ bị tuyển mộ đã thực sự đem lòng yêu các điệp viên. Chính tình cảm đó đã biến họ thành những con rối, và họ tiếp tục cung cấp thông tin quan trọng cho người mình yêu ngay cả khi đã biết rõ sự thật.

Tình yêu đơn phương

Đối với các nam điệp viên, lựa chọn lý tưởng nhất là những nữ thư ký có đời sống tình cảm éo le. Phần còn lại chỉ là kỹ năng nghiệp vụ mà họ đã được huấn luyện tại các trường tình báo, giúp họ dễ dàng dụ dỗ mục tiêu vào bẫy tình. Các điệp viên được huấn luyện cách khai thác điểm yếu và mặc cảm của nạn nhân, từ đó giả vờ ngưỡng mộ chính những khiếm khuyết đó để tạo sự tin tưởng. Chiêu thức này luôn mang lại hiệu quả. Những phụ nữ nhan sắc khiêm tốn lập tức cảm thấy mình được trân trọng, họ phải lòng và tin tưởng tuyệt đối “bạn đời" của mình.

Đó chính là những gì đã xảy ra với Leonore Sutterlin, một phụ nữ vốn không có ngoại hình hấp dẫn từ nhỏ. Cô không có bạn gái, chỉ chơi với đám con trai, nhưng lại có năng khiếu ngoại ngữ. Chính điều này đã định đoạt sự nghiệp và số phận của cô: sau khi tốt nghiệp Đại học Boston, cô được mời vào làm việc tại Bộ Ngoại giao. Vượt qua tất cả các cuộc kiểm tra, cô trở thành nhân viên tại bộ phận tiếp nhận và giải mã điện tín của các đại sứ quán. Vì thế, cô đã trở thành "miếng mồi ngon" của các nhân viên tình báo.

Chinh phục Leonore không mấy khó khăn. Đóng giả làm “chàng hoàng tử trong mơ”, một kẻ lạ mặt đã gõ cửa nhà cô ngay trước thềm năm mới, điều này khiến cô không khỏi ngỡ ngàng, bởi lẽ trong đời cô chưa từng có bạn trai. Người đàn ông giả vờ nhầm địa chỉ, trao cho cô bó hoa, buông vài lời khen ngợi, rồi ngỏ lời muốn cùng cô đón giao thừa. Là một cô gái luôn khao khát tình cảm, nhưng hiểu rằng cơ hội đó quá mong manh, Leonore lập tức nhận lời mời. Cô đã thực sự phải lòng Kranz, một điệp viên hoạt động dưới mật danh "Astor". Sau một màn thao tác khéo léo, cô bắt đầu cung cấp cho anh ta những thông tin giá trị, mặc dù không hề biết mình đang làm điều đó cho ai.

Kranz giấu biệt rằng ông thu thập tin tức cho CHDC Đức. Tuy nhiên, vào một buổi tối, khi đang ở nhà một mình, Leonore bỗng nghe tiếng gõ cửa. Đứng trước ngưỡng cửa là các nhân viên của Văn phòng Liên bang. Khi được hỏi chồng mình đang ở đâu, cô chỉ biết trả lời rằng anh ấy đi vắng. Điều này không nằm ngoài dự đoán của họ, nhưng Leonore thì hoàn toàn ngơ ngác không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Cô bị bắt giữ và thẩm vấn. Một thời gian sau, trên bàn của điều tra viên xuất hiện một tờ giấy chi chít những dòng chữ nhỏ. Trong đó Leonore viết rằng cô hoàn toàn tin tưởng người yêu của mình và không tin những gì họ nói với cô.

Tàn nhẫn nhất là khi các điều tra viên đưa chiếc gương của cô lên trước mặt, yêu cầu cô nhìn kỹ, rồi nói rằng chẳng ai tự nguyện ở bên một người phụ nữ xấu xí thế này. Họ chỉ ra rằng cô đang bị lợi dụng, mặc dù vậy cô vẫn bám víu vào tình yêu của mình. Họ tịch thu chiếc gương của cô, nói rằng cô có thể dùng nó để cắt cổ tay. Có lẽ điều này đã khiến Leonore nghĩ đến việc tự tử, nhưng không lâu sau đó, người ta tìm thấy cô treo cổ trong phòng giam. Khi thông tin này đến tai Cơ quan tình báo Stasi, có tin đồn rằng Markus Wolf vô cùng hối hận, ông coi đó là một trong những bi kịch đau đớn nhất trong sự nghiệp của mình.

Nạn nhân của các điệp viên

Năm 1979, tại CHLB Đức, một mạng lưới điệp viên của Stasi bị phát hiện, và 16 điệp viên làm việc cho tình báo CHDC Đức đã bị bắt. Chiến dịch này được gọi là "Vụ án các nữ thư ký", vì chính họ là những người bị bắt, mặc dù báo chí vội vàng bào chữa rằng họ bị cưỡng ép nên mới đồng ý hợp tác. Nhưng kết quả điều tra đã chứng minh họ hành động một cách tự nguyện. Tuy nhiên, không ai phủ nhận rằng yếu tố tình yêu ở đây đóng vai trò then chốt. Ví dụ, khi các điệp viên chuyển công tác, một số phụ nữ đã từ chối hợp tác với những người khác, vì họ chỉ cung cấp thông tin vì tình yêu.

Đôi khi, theo yêu cầu của các cơ quan tình báo, các điệp viên phải rút về nước, để lại những người tình của mình, nhưng cuối cùng cuộc đoàn tụ vẫn diễn ra khi Bức tường Berlin sụp đổ. "Vụ án các nữ thư ký" sau đó được khép lại, và họ không còn bị coi là những kẻ phản bội tổ quốc.

Trong biên chế của KGB có điệp viên tên là Nikolay Kuznetsov, một người nổi tiếng đào hoa. Ngoại hình điển trai kiểu quý tộc Phổ và phong thái sĩ quan càng tăng thêm cơ hội thành công của ông với phái nữ. Kuznetsov không chỉ tận dụng sức hút của mình để quyến rũ phụ nữ Đức mà còn lôi cuốn cả những phụ nữ Nga có quan hệ với các nhà ngoại giao nước ngoài, qua đó khai thác được các thông tin cần thiết.

Một điệp viên KGB khác là Fyodor Parparov, biệt danh "Phi công". Ông luôn tỏ ra tự tin trong vai trò một kẻ quyến rũ và đã tận dụng lợi thế này để hoàn thành nhiệm vụ. Parparov gặt hái được nhiều thành công trong giới thượng lưu Berlin như thể ông sinh ra là để quyến rũ phụ nữ. Một trong những "nạn nhân" cuối cùng bị ông tuyển mộ là Martha, chỉ sau một lần “lên giường”, cô đã trở thành nô lệ trung thành. Là vợ của một thứ trưởng ngoại giao, Martha đã cung cấp nhiều thông tin vô giá. Tuy nhiên, khi Parparov bị triệu hồi về Moscow, cô không bao giờ gặp lại ông nữa vì ông đã bị tống giam vào hầm ngục Lubyanka. Do thiếu bằng chứng phạm tội, cuối cùng, ông được trả tự do và được phục hồi danh dự. Trong những năm chiến tranh, ông tiếp tục phục vụ trong nhóm đặc biệt của Bộ Dân ủy Nội vụ.

Tại CHDC Đức, Stasi đã xây dựng một hệ thống kiểm soát xã hội toàn diện dựa trên mô hình KGB. Sau khi Bức tường Berlin sụp đổ, trong các kho lưu trữ, người ta còn tìm thấy một "thư viện mùi hương" để chó nghiệp vụ có thể đánh hơi và truy tìm đối tượng cần thiết.

Vietbf @ Sưu tầm

Sứ mệnh Artemis II của NASA được xem là bước tiến quan trọng đánh dấu sự trở lại của con người trong hành trình khám phá Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ. Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis – kế hoạch dài hạn nhằm đưa con người quay lại Mặt Trăng và tiến xa hơn tới sao Hỏa.

Sứ mệnh quy tụ bốn phi hành gia đến từ Mỹ và Canada, đại diện cho sự hợp tác quốc tế và tinh thần đa dạng trong ngành hàng không vũ trụ hiện đại. Theo Reuters, phi hành đoàn Artemis II gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).



Họ ngồi trong tàu vũ trụ Orion, được tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) đưa lên không trung từ Tổ hợp Phóng 39B tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, lúc 18h35 ngày 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội).

1. Chỉ huy Reid Wiseman – Nhà lãnh đạo dày dạn kinh nghiệm
Reid Wiseman không chỉ là một phi hành gia, mà còn là một trong những nhân vật có vai trò lãnh đạo quan trọng trong chương trình không gian của NASA. Trước khi được chọn làm chỉ huy Artemis II, ông từng giữ chức Trưởng văn phòng phi hành gia của NASA – vị trí chịu trách nhiệm quản lý, đào tạo và phân công nhiệm vụ cho toàn bộ đội ngũ phi hành gia.

Xuất thân là một phi công hải quân và phi công thử nghiệm, Wiseman đã trải qua môi trường huấn luyện khắc nghiệt, nơi yêu cầu khả năng xử lý tình huống nhanh và chính xác. Ông từng thực hiện nhiều nhiệm vụ bay chiến đấu và thử nghiệm máy bay, tích lũy kỹ năng điều khiển trong điều kiện phức tạp – điều cực kỳ quan trọng khi chỉ huy một sứ mệnh không gian.

Năm 2014, ông tham gia nhiệm vụ trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), sống và làm việc trong không gian suốt 165 ngày, đồng thời thực hiện hai chuyến đi bộ ngoài không gian (spacewalk). Những trải nghiệm này giúp ông hiểu sâu về hoạt động dài ngày trong môi trường vi trọng lực, cũng như cách phối hợp với đội ngũ mặt đất.

Điểm nổi bật ở Wiseman là khả năng lãnh đạo và ra quyết định. Trong Artemis II, ông không chỉ điều phối toàn bộ hoạt động của phi hành đoàn mà còn chịu trách nhiệm xử lý các tình huống khẩn cấp – từ lỗi kỹ thuật đến rủi ro ngoài không gian sâu. Chính vì vậy, ông được xem là “trụ cột” của sứ mệnh.

2. Phi công Victor Glover – Người tiên phong và giàu kỹ năng thực chiến
Victor Glover, 49 tuổi là phi hành gia có hồ sơ kỹ thuật và quân sự ấn tượng nhất trong đội. Ông là phi công chiến đấu của Hải quân Mỹ, trước khi gia nhập NASA, ông đã lái hơn 40 loại máy bay trong sự nghiệp tại Hải quân Hoa Kỳ, bao gồm các nhiệm vụ chiến đấu và thử nghiệm máy bay.

Glover được NASA lựa chọn vào năm 2013 và nhanh chóng khẳng định năng lực khi tham gia sứ mệnh Crew-1 lên ISS. Trong chuyến bay này, ông đã ở ngoài không gian 168 ngày và thực hiện nhiều chuyến đi bộ ngoài không gian, góp phần nâng cấp hệ thống của trạm.

Không chỉ có kinh nghiệm bay, Glover còn nổi bật ở khả năng vận hành hệ thống phức tạp và làm việc trong môi trường áp lực cao. Vai trò của ông trong Artemis II là phi công, tức là trực tiếp điều khiển tàu Orion trong các giai đoạn quan trọng như: Điều chỉnh quỹ đạo; Kiểm soát hệ thống động cơ; Hỗ trợ thao tác điều hướng thủ công

Một điểm đặc biệt mang tính lịch sử: Glover sẽ trở thành phi hành gia da màu đầu tiên bay ra ngoài quỹ đạo Trái Đất. Điều này không chỉ có ý nghĩa cá nhân mà còn đánh dấu bước tiến lớn về tính đa dạng trong ngành vũ trụ.

3. Chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch – Biểu tượng về sức bền và khoa học
Christina Koch là một trong những phi hành gia giàu kinh nghiệm nhất của NASA về nhiệm vụ dài ngày trong không gian. Bà từng lập kỷ lục với 328 ngày liên tục trên ISS, trở thành người phụ nữ có chuyến bay dài nhất trong lịch sử.

Trước khi gia nhập NASA, Koch là một kỹ sư điện và nhà khoa học làm việc trong các môi trường khắc nghiệt như Nam Cực – nơi điều kiện sống gần giống với không gian: cô lập, lạnh giá và thiếu nguồn lực. Chính nền tảng này giúp bà thích nghi tốt với các nhiệm vụ dài ngày ngoài Trái Đất.

Trong thời gian ở ISS, Koch không chỉ tham gia các thí nghiệm khoa học mà còn góp mặt trong những chuyến đi bộ ngoài không gian toàn nữ đầu tiên trong lịch sử – một cột mốc quan trọng về bình đẳng giới trong lĩnh vực vũ trụ.

Trong Artemis II, Koch đảm nhận vai trò chuyên gia nhiệm vụ, với các công việc như: Theo dõi và vận hành hệ thống hỗ trợ sự sống; Thực hiện thí nghiệm khoa học; Ghi nhận dữ liệu và quan sát Mặt Trăng. Bà cũng sẽ là người phụ nữ đầu tiên bay quanh Mặt Trăng, mở ra một chương mới trong lịch sử thám hiểm không gian.

4. Chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen – Đại diện cho hợp tác quốc tế
Jeremy Hansen, 50 tuổi, là đại tá của Không quân Hoàng gia Canada và giữ một vị trí mang tính lịch sử khi trở thành người Canada đầu tiên, đồng thời là công dân ngoài Mỹ đầu tiên, được giao nhiệm vụ tham gia hành trình lên Mặt Trăng.

Ngoài ra, Hansen còn tham gia nhiều dự án phát triển công nghệ và đào tạo phi hành gia tại Cơ quan Vũ trụ Canada. Ông đã trải qua quá trình huấn luyện nghiêm ngặt cùng NASA, bao gồm: Mô phỏng điều kiện không gian sâu; Huấn luyện sinh tồn; Vận hành hệ thống tàu Orion.

Đáng chú ý, đây cũng là chuyến bay vũ trụ đầu tiên trong sự nghiệp của ông. Được tuyển chọn vào đội ngũ phi hành gia Canada từ năm 2009, việc ông có mặt trên tàu Artemis II không chỉ phản ánh năng lực cá nhân mà còn thể hiện mối quan hệ hợp tác bền chặt giữa Mỹ và Canada trong lĩnh vực không gian có người lái, đặc biệt là những đóng góp quan trọng của Canada trong công nghệ robot phục vụ International Space Station.


Vai trò của Hansen trong Artemis II là hỗ trợ các hoạt động kỹ thuật, liên lạc và thí nghiệm. Quan trọng hơn, sự hiện diện của ông thể hiện rõ tính quốc tế hóa của chương trình Artemis, nơi các quốc gia cùng hợp tác để chinh phục không gian.

Phi hành đoàn sẽ làm gì trong hành trình 10 ngày quanh Mặt Trăng?
Theo Space, Phi hành đoàn sẽ thực hiện chuyến bay trên tàu vũ trụ Orion spacecraft, được phóng lên bằng tên lửa Space Launch System từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy. Khác với các nhiệm vụ Apollo trước đây, Artemis II không hạ cánh xuống Mặt Trăng mà bay theo quỹ đạo “trở về tự do” – một lộ trình cho phép tàu tự động quay về Trái Đất nhờ lực hấp dẫn mà không cần tiêu tốn quá nhiều nhiên liệu.

Ngày 1: Khởi động và kiểm tra hệ thống
Ngày đầu tiên bắt đầu bằng vụ phóng, một trong những giai đoạn quan trọng và phức tạp nhất của toàn bộ sứ mệnh. Sau khi vào quỹ đạo, phi hành đoàn sẽ tiến hành kiểm tra toàn bộ hệ thống của tàu Orion, từ điều khiển bay đến hỗ trợ sự sống.

Họ cũng thực hiện các bài thử nghiệm điều hướng trong không gian, bao gồm việc điều khiển tàu bay gần một vật thể khác – bước chuẩn bị cho các nhiệm vụ tương lai khi phải ghép nối với tàu đổ bộ Mặt Trăng. Sau đó, các phi hành gia sẽ chuyển sang trạng thái sinh hoạt bình thường và bắt đầu chu kỳ nghỉ ngơi.

Ngày 2: Rời quỹ đạo Trái Đất
Sang ngày thứ hai, nhiệm vụ bước vào giai đoạn then chốt: kích hoạt động cơ để rời khỏi quỹ đạo Trái Đất và hướng tới Mặt Trăng. Động cơ sẽ hoạt động trong khoảng 30 phút, đủ để đưa Orion vào hành trình không gian sâu.

Đây cũng là thời điểm tàu đi vào quỹ đạo “trở về tự do”. Lộ trình này đóng vai trò như một “bảo hiểm tự nhiên”, đảm bảo tàu có thể quay lại Trái Đất ngay cả khi xảy ra sự cố kỹ thuật.

Ngày 3–4: Huấn luyện và quan sát
Trong hai ngày tiếp theo, phi hành đoàn sẽ thực hiện nhiều hoạt động chuẩn bị cho giai đoạn bay gần Mặt Trăng. Họ luyện tập các tình huống khẩn cấp, kiểm tra hệ thống liên lạc và tiến hành các thí nghiệm khoa học cơ bản.

Ngoài ra, đây cũng là khoảng thời gian họ chụp ảnh Trái Đất và không gian xung quanh, đồng thời tham gia các hoạt động truyền thông để chia sẻ hành trình với công chúng trên Trái Đất.

Ngày 5: Tiến vào vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng
Đến ngày thứ năm, tàu Orion bắt đầu chịu ảnh hưởng mạnh từ lực hấp dẫn của Mặt Trăng. Đây là cột mốc quan trọng vì đánh dấu việc con người quay lại khu vực này lần đầu tiên kể từ sứ mệnh Apollo 17 năm 1972.

Trong ngày này, các phi hành gia cũng tiến hành kiểm tra bộ đồ vũ trụ – một phần quan trọng nhằm đảm bảo an toàn trong các tình huống khẩn cấp.

Ngày 6: Bay vòng quanh phía xa Mặt Trăng
Đây là ngày đáng chú ý nhất của toàn bộ sứ mệnh. Tàu Orion sẽ bay qua phía xa của Mặt Trăng – khu vực không thể quan sát trực tiếp từ Trái Đất.

Khoảng cách gần nhất giữa tàu và bề mặt Mặt Trăng dự kiến dao động từ 6.440 đến 9.650 km. Trong khoảng ba giờ, phi hành đoàn sẽ tập trung quan sát, chụp ảnh và thu thập dữ liệu về địa hình, cấu trúc địa chất của Mặt Trăng.

Đây cũng là thời điểm họ đi xa Trái Đất nhất trong lịch sử các chuyến bay có người lái, mở ra góc nhìn hoàn toàn mới về không gian.

Ngày 7: Rời Mặt Trăng và liên lạc với ISS
Sau khi hoàn thành quỹ đạo bay quanh Mặt Trăng, Orion bắt đầu hành trình quay về. Phi hành đoàn sẽ dành thời gian gửi dữ liệu thu thập được về Trái Đất.

Một điểm thú vị trong ngày này là cuộc liên lạc với các phi hành gia trên International Space Station, tạo nên sự kết nối giữa hai thế hệ thám hiểm không gian: quỹ đạo thấp và không gian sâu.

Ngày 8: Thử nghiệm an toàn và điều khiển
Ngày thứ tám tập trung vào các bài kiểm tra an toàn, đặc biệt là kịch bản đối phó với bức xạ từ Mặt Trời. Phi hành đoàn sẽ tận dụng các vật dụng trên tàu như bể nước và tấm chắn nhiệt để tạo thành lớp bảo vệ tạm thời.

Ngoài ra, họ cũng thực hiện các bài kiểm tra điều khiển nhằm đảm bảo khả năng vận hành tàu trong những tình huống phức tạp.

Ngày 9: Chuẩn bị trở về
Đây là ngày làm việc cuối cùng trọn vẹn trong không gian. Phi hành đoàn tiến hành các bước chuẩn bị cho việc tái nhập khí quyển, bao gồm kiểm tra thiết bị, cố định vật dụng và thử nghiệm các bộ đồ hỗ trợ cơ thể thích nghi lại với trọng lực.

Một lần đốt động cơ nhỏ cũng sẽ được thực hiện để tinh chỉnh quỹ đạo, đảm bảo tàu đi đúng hướng về Trái Đất.

Ngày 10: Tái nhập khí quyển
Trong ngày cuối cùng, Orion thực hiện điều chỉnh quỹ đạo lần cuối trước khi tiến vào khí quyển Trái Đất. Phi hành đoàn mặc lại bộ đồ vũ trụ, vào vị trí ghế ngồi và chuẩn bị cho giai đoạn khắc nghiệt nhất.

Khi tàu lao vào khí quyển, tấm chắn nhiệt sẽ phải chịu nhiệt độ lên tới khoảng 1.650°C do ma sát với không khí. Sau đó, tàu sẽ giảm tốc và hạ cánh an toàn xuống đại dương.

Những lần con người đặt chân lên Mặt Trăng thành công
Chương trình Apollo của NASA đã ghi dấu lịch sử nhân loại với 6 lần đổ bộ thành công lên Mặt Trăng, mở ra kỷ nguyên khám phá không gian đầy ấn tượng.

Khởi đầu là sứ mệnh Apollo 11 vào năm 1969. Tàu được phóng ngày 16/7 từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy, đưa ba phi hành gia Neil Armstrong, Buzz Aldrin và Michael Collins vào không gian. Ngày 20/7/1969, module “Eagle” hạ cánh thành công, đánh dấu bước chân đầu tiên của con người trên Mặt Trăng. Armstrong và Aldrin đã dành gần 3 giờ trên bề mặt để thu thập mẫu vật, tiến hành thí nghiệm và cắm cờ Mỹ. Sứ mệnh kết thúc khi họ trở về Trái Đất ngày 24/7, mang theo hơn 21 kg mẫu đá quý giá.

Tiếp nối thành công đó, Apollo 12 được phóng tháng 11/1969 với các phi hành gia Charles 'Pete' Conrad, Alan Bean và Richard F. Gordon Jr.. Conrad và Bean hạ cánh xuống Mặt Trăng, khám phá khu vực xung quanh và làm việc hơn một ngày, thu thập khoảng 35 kg mẫu trước khi trở về an toàn.


Sau đó, Apollo 14 (1971) đưa Alan Shepard, Edgar Mitchell và Stuart Roosa lên Mặt Trăng. Shepard và Mitchell đã tiến hành nhiều thí nghiệm và thu thập mẫu tại 13 địa điểm khác nhau, góp phần mở rộng hiểu biết về địa chất Mặt Trăng.

Đến Apollo 15, các phi hành gia David Scott và James Irwin lần đầu tiên sử dụng xe tự hành Mặt Trăng, giúp họ di chuyển xa hơn và làm việc hiệu quả hơn trong suốt gần 19 giờ trên bề mặt. Họ đã thu thập hàng trăm mẫu đá, trong khi Alfred Worden thực hiện nghiên cứu từ quỹ đạo.

Năm 1972, Apollo 16 tiếp tục mở rộng phạm vi nghiên cứu khi hạ cánh xuống vùng cao nguyên. Các phi hành gia đã di chuyển trong phạm vi rộng, tiến hành nhiều thí nghiệm và thu thập hơn 90 kg mẫu vật, cung cấp thêm dữ liệu quan trọng về cấu trúc địa chất.

Cuối cùng, Apollo 17 đánh dấu lần con người đặt chân lên Mặt Trăng gần nhất cho đến nay. Hai phi hành gia Eugene Cernan và Harrison Schmitt đã dành hơn 3 ngày trên bề mặt tại khu vực Taurus-Littrow, thu thập nhiều mẫu đá quý và thực hiện các nghiên cứu khoa học chuyên sâu.

Sáu sứ mệnh Apollo không chỉ chứng minh năng lực chinh phục không gian của con người mà còn mang lại những hiểu biết vô giá về Mặt Trăng, đặt nền móng cho các chương trình khám phá vũ trụ sau này.

Vietbf @ Sưu tầm

Một ngày, Chu Đệ triệu đại thần Giải Tấn vào bàn việc lập thái tử. Giải Tấn vốn ủng hộ Chu Cao Sí nên nói: “Hoàng trưởng tử nhân hiếu, lòng người quy phục”. Nhưng Chu Đệ không biểu lộ thái độ. Thấy vậy, Giải Tấn tung “đòn quyết định”, nhẹ nhàng nói ba chữ: “Hảo Thánh Tôn”.

Những ai có hiểu biết về lịch sử nhà Minh hẳn đều biết rằng, trong thời gian đầu trị vì, Chu Đệ luôn băn khoăn không biết nên lập trưởng tử Chu Cao Sí hay thứ tử Chu Cao Hú làm thái tử. Theo tổ chế, việc kế vị của nhà Minh tuân theo nguyên tắc “trưởng tử kế thừa”, vì vậy Chu Cao Sí mới là người thừa kế hợp pháp, đáng lẽ phải được lập làm thái tử.

Tuy nhiên, trải nghiệm cá nhân của Chu Đệ khiến ông có những suy nghĩ khác. Ông là con trai thứ tư của Chu Nguyên Chương, theo lẽ thường thì ngai vàng không liên quan đến ông. Nhưng sau khi Chu Nguyên Chương qua đời, cháu đích tôn là Chu Doãn Văn lên ngôi, tức Kiến Văn Đế, điều này đã khiến Chu Đệ nảy sinh dã tâm với hoàng vị.

Chu Doãn Văn là con trai của thái tử Chu Tiêu. Đáng lẽ Chu Tiêu sẽ kế vị, nhưng ông mất sớm nên Chu Nguyên Chương vì thương con mà truyền ngôi cho cháu. Tuy nhiên, điều này lại dẫn đến vấn đề: Kiến Văn Đế tuy nhân hậu, hiếu học nhưng còn quá trẻ, nền tảng chính trị yếu. Trong khi đó, các hoàng tử của Chu Nguyên Chương đều từng chinh chiến khắp nơi, nắm giữ binh quyền, nên không cam tâm thần phục người cháu trẻ tuổi.

Để giảm bớt mối đe dọa từ các phiên vương, Kiến Văn Đế thực hiện chính sách “tước phiên”. Nhiều phiên vương không đủ thực lực nên buộc phải chấp nhận, nhưng Yên vương Chu Đệ thì không. Là một trong những phiên vương mạnh nhất, văn võ song toàn, giàu kinh nghiệm chiến trận, Chu Đệ không chấp nhận việc bị cắt giảm quyền lực. Năm 1399, ông phát động binh biến tại Bắc Bình với khẩu hiệu “Thanh quân trắc, tĩnh quốc nạn”, sử gọi là Tĩnh Nan chi biến.

Ngoài việc không cam tâm, một giấc mộng cũng khiến Chu Đệ thêm quyết tâm. Ông từng mơ thấy cha mình ban cho một chiếc đại khuê – biểu tượng của hoàng quyền – và nói: “Truyền thế chi tôn, vĩnh thế kỳ xương”. Sau đó, ông nhận tin con dâu sinh cháu trai, đặt tên là Chu Chiêm Cơ. Người xưa vốn tin vào điềm mộng, nên Chu Đệ đặc biệt coi trọng đứa cháu này.


Nhân vật Chu Cao Sí trên phim.
Sau khi giành thắng lợi và lên ngôi, việc lập thái tử lại trở thành vấn đề khó. Chu Đệ cho rằng Chu Cao Sí nhân hậu, nho nhã, giống Kiến Văn Đế, thích hợp làm người tốt nhưng chưa chắc là một hoàng đế mạnh mẽ. Trong khi đó, Chu Cao Hú dũng mãnh, quyết đoán, lập nhiều công trong chiến tranh, có phần giống chính ông.

Triều đình cũng chia rẽ: văn quan ủng hộ Chu Cao Sí, võ quan nghiêng về Chu Cao Hú. Một ngày, Chu Đệ triệu đại thần Giải Tấn vào bàn việc lập thái tử. Giải Tấn vốn ủng hộ Chu Cao Sí nên nói: “Hoàng trưởng tử nhân hiếu, lòng người quy phục”. Nhưng Chu Đệ không biểu lộ thái độ. Thấy vậy, Giải Tấn tung “đòn quyết định”, nhẹ nhàng nói ba chữ: “Hảo Thánh Tôn”.

Nghe ba chữ này, hai người nhìn nhau mỉm cười, và người kế thừa tương lai của nhà Minh cũng được định đoạt. Bởi lẽ, nếu Chu Chiêm Cơ là “thiên tuyển chi nhân”, thì ngôi thái tử tất nhiên phải thuộc về cha của ông – tức trưởng tử Chu Cao Sí.

Giải Tấn tự Đại Thân, tự cũ là Tấn Thân, hiệu Xuân Vũ, hiệu cũ là Hỉ Dịch, thụy Văn Nghị, người Cát Thủy, nay là huyện Cát Thủy, địa cấp thị Cát An, tỉnh Giang Tây. Ông là nội các thủ phụ (người đứng đầu nội các) đầu tiên của nhà Minh.

Giải Tấn sinh ra trong gia đình quan lại. Ông nội là Giải Tử Nguyên, nguyên là phán quan An Phúc châu. Do binh biến loạn lạc, giữ lễ nghĩa mà chết. Cha đẻ là Giải Khai, Minh Thái Tổ thường triệu kiến luận bàn chính sự và muốn ông ra làm quan nhưng ông từ chối.

Khi còn nhỏ Giải Tấn đã tỏ rõ tài năng hơn người. Năm Hồng Vũ thứ 21 (1388) ông đỗ tiến sĩ, được Minh Thái Tổ rất yêu quý, coi như con, được phép nói những điều khó nghe. Minh Thái Tổ nói điều này với Giải Tấn tại Đại bảo tây thất và ngay trong ngày ông đã dâng lên cho Minh Thái Tổ bài tấu gọi là Phong sự vạn ngôn, được hoàng đế khen ngợi, gọi ông là kỳ tài và cho ông làm ngự sử. Hàn quốc công Lý Thiện Trường (1314-1390) mắc tội bị Minh Thái Tổ giết. Ông cùng lang trung Vương Quốc Dụng thảo sớ minh oan cho Thiện Trường. Sau đó ông lại cùng Hạ Trường Văn thảo sớ hặc tội đô ngự sử Viên Thái làm cho Viên Thái căm ghét. Khi Giải Khai vào chầu Thái Tổ, vị hoàng đế ban chiếu viết rằng Giải Tấn tuổi trẻ tài cao nên kiêu ngạo, vì thế cho về nhà mười năm học hành thêm rồi sẽ trọng dụng.

Tám năm sau (1398), Minh Thái Tổ chết. Ông quay lại triều đình, hữu ti hặc Giải Tấn làm sai chiếu chỉ cộng với tang mẹ chưa hết và cha đã 90 tuổi nên bị biếm làm vệ lại ở Hà Châu. Khi đó Lễ bộ thị lang Đổng Luân là thân tín của Minh Huệ Đế. Giải Tấn đã viết thư cho Đổng Luân. Luân lại tiến cử Giải Tấn và ông được triệu về kinh đô.

Thời kỳ Minh Thành Tổ trị vì, cho mở Văn Uyên các, Giải Tấn cùng Hoàng Hoài, Dương Sĩ Kỳ, Hồ Quảng, Kim Ấu Tư, Dương Vinh, Hồ Nghiễm vào làm việc tại Văn Uyên các. Tháng 11 âm lịch năm 1402, ông thay Hoàng Hoài chính thức giữ chức giữ chức vụ Nội các thủ phụ, phụng mệnh Minh Thành Tổ làm chủ biên trong việc biên soạn Vĩnh Lạc đại điển, và tới năm 1408 thì công trình này hoàn thành.

Ngoài khuyên Chu Đệ lập Chu Cao Sí làm thái tử, Giải Tấn còn can gián chuyện Chu Cao Hú yêu vợ lẽ, xin được có lễ nghi vượt cả vợ cả, rằng "Thế nào cũng có tranh giành, chẳng nên" nhưng Minh Thành Tổ không nghe và cho rằng ông chia rẽ tình cha con của Minh Thành Tổ với Chu Cao Hú và không còn tin tưởng ông nữa. Sau đó, Cao Hú lại gièm pha rằng ông ăn nói phạm cả những từ cấm (duệ cấm trung ngữ). Tháng 2 âm lịch năm Vĩnh Lạc thứ 5 (1407) do duệ cấm trung ngữ và đình thí độc quyển bất công (chấm bài thi đình không công minh), ông bị bãi chức nội các thủ phụ và giáng làm tham nghị Quảng Tây, sau lại bị Lý Chí Cương sàm tấu rằng ông thở than oán trách, nên lại bị giáng tiếp xuống làm tham nghị Giao Chỉ.

Năm Vĩnh Lạc thứ 8 (1410), Giải Tấn về kinh đô tấu trình công việc, nhưng Minh Thành Tổ khi đó đang đem quân chinh phạt phương bắc nên ông chỉ vào chầu thái tử rồi về, bị Hán vương Chu Cao Hú buộc tội "tư cận thái tử, vô nhân thần lễ". Minh Thành Tổ bực tức và hạ chiếu bắt ông bỏ tù. Sự kiện này diễn ra tháng 6 năm 1411.

Năm Vĩnh Lạc thứ 13 (1415) cẩm y vệ đô chỉ huy thiêm sự Kỷ Cương dâng sổ sách ghi chép tên tuổi tội phạm, Minh Thành Tổ thấy tên Giải Tấn bèn hỏi: "Tấn do tại da?" (Tấn còn hay mất?). Do vậy Kỷ Cương ép Tấn uống rượu say mềm rồi đem vứt ra ngoài trời đầy tuyết trắng. Ông chết, hưởng dương 47 tuổi. Toàn bộ vợ con Giải Tấn bị đày đi Liêu Đông và gia sản của ông bị tịch thu.

Vietbf @ Sưu tầm

Điểm mấu chốt giúp Lý Long Cơ thành công là lôi kéo được Thái Bình công chúa – một nhân vật có thế lực, uy tín và mạng lưới chính trị cực lớn trong triều. Khi bà đứng về phía Lý Long Cơ, cuộc chính biến gần như trở thành “đòn giáng từ trên xuống” đối với phe Vi hậu.

Chính biến Đường Long năm 710 là một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử nhà Đường, không chỉ chấm dứt quyền lực của phe Vi hậu mà còn mở đường cho sự trỗi dậy của Lý Long Cơ – người sau này trở thành Đường Huyền Tông. Nhìn lại toàn bộ quá trình, có thể thấy thành công của Lý Long Cơ không chỉ đến từ sự chuẩn bị và tính toán kỹ lưỡng, mà còn do đối thủ của ông quá yếu kém và liên tục mắc sai lầm.

Bối cảnh của cuộc chính biến bắt đầu từ những năm cuối đời của Đường Trung Tông Lý Hiển. Lúc này, quyền lực thực tế trong triều đã rơi vào tay Vi hậu và công chúa An Lạc. Hai mẹ con không chỉ can thiệp sâu vào triều chính mà còn cấu kết với các thế lực như Tông Sở Khách, Võ Diên Tú để củng cố quyền lực. Nhiều quan lại trung thành đã nhận ra nguy cơ này và cố gắng can gián, nhưng đều bị đàn áp.

Tháng 4 năm 710, một người tên Lang Cấp dâng thư tố cáo âm mưu phản loạn của phe Vi hậu, nhưng bị xử tử. Đến ngày 17 tháng 5, Yến Khâm Dung tiếp tục dâng sớ, vạch trần hàng loạt tội trạng của hoàng hậu và công chúa. Lần này, dù lập luận chặt chẽ khiến Lý Hiển không thể phản bác, nhưng cuối cùng Lang Cấp vẫn bị giết hại bởi Tông Sở Khách thông qua việc giả chiếu chỉ.

Chỉ nửa tháng sau, Lý Hiển đột ngột qua đời. Dù có nhiều giả thuyết cho rằng ông bị đầu độc bởi Vi hậu và công chúa An Lạc, nhưng xét kỹ, khả năng này không cao. Một mặt, sức khỏe của Lý Hiển vốn không tốt; mặt khác, Vi hậu không có động cơ rõ ràng để giết ông khi vẫn có thể tiếp tục thao túng quyền lực thông qua ông. Những chi tiết như việc Thái Bình công chúa và Thượng Quan Uyển Nhi được giao soạn di chiếu cũng cho thấy cái chết của Lý Hiển chưa chắc là một âm mưu được chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước.

Sau khi Lý Hiển qua đời, Vi hậu lập tức giấu tin, triệu tập quần thần để sắp xếp lại quyền lực. Dù di chiếu ban đầu giao quyền phụ chính cho Lý Đán, nhưng phe Tông Sở Khách nhanh chóng đảo ngược tình thế, đề nghị để Vi hậu trực tiếp nhiếp chính. Những người phản đối như Tô Quý bị gạt ra ngoài. Chỉ trong vài ngày, toàn bộ quân đội cấm vệ trung ương đã rơi vào tay phe Vi hậu.

Ngày mồng 7 tháng 6, Lý Trọng Mậu – khi đó mới 16 tuổi – được đưa lên ngôi, còn Vi hậu nắm toàn bộ quyền lực. Tình hình lúc này giống hệt thời điểm trước khi Võ Tắc Thiên xưng đế. Không lâu sau, phe Tông Sở Khách thậm chí còn công khai khuyên Vi hậu noi theo Võ Tắc Thiên để xưng đế.

Chính trong bối cảnh đó, Lý Long Cơ bắt đầu hành động. Ngay từ đầu năm, ông đã trở về Trường An và âm thầm xây dựng lực lượng. Khác với những cuộc nổi loạn trước đó, Lý Long Cơ rút ra nhiều bài học quan trọng, đặc biệt là từ thất bại của Lý Trọng Tuấn. Ông hiểu rằng muốn thành công phải hành động nhanh, bất ngờ và quan trọng nhất là phải nắm được chính danh.

Trong nửa năm chuẩn bị, Lý Long Cơ bí mật chiêu mộ các sĩ quan cấm quân – những người từng tham gia các cuộc chính biến trước và có kinh nghiệm chiến đấu. Tuy nhiên, lực lượng này ban đầu chưa thực sự ổn định, bởi phần lớn đều mang tâm lý “ai thắng thì theo”. Chính vì vậy, một yếu tố bất ngờ đã góp phần quyết định thành bại: sự yếu kém của phe Vi hậu.

Sau khi nắm quyền, các thân tín của Vi hậu như Vi Bá và Vi Tuyền đã ra tay trấn áp cấm quân để lập uy, thậm chí đánh đập binh lính. Hành động này khiến họ mất hoàn toàn lòng tin của quân đội. Những sĩ quan vốn còn do dự bắt đầu nghiêng hẳn về phía Lý Long Cơ.

Không chỉ vậy, nội bộ phe Vi hậu cũng rạn nứt. Thôi Nhật Dụng – một quan chức thân cận của Tông Sở Khách – khi biết kế hoạch chính biến lại không tố cáo mà còn quay sang giúp Lý Long Cơ, khuyên ông hành động sớm. Đây là minh chứng rõ ràng cho việc phe cầm quyền đã mất đi sự đoàn kết và niềm tin nội bộ.

Một bước đi quan trọng khác của Lý Long Cơ là liên minh với Thái Bình công chúa. Là người có uy tín và thế lực lớn trong triều, sự ủng hộ của bà giúp cuộc chính biến có được tính chính danh và sức mạnh chính trị vượt trội. Khi Thái Bình công chúa tham gia, cuộc đấu tranh không còn là hành động của một cá nhân mà trở thành sự phản công của dòng dõi chính thống nhà Đường.

Đêm 20 tháng 6, Lý Long Cơ chính thức phát động chính biến. Với lực lượng không lớn, ông bất ngờ tấn công vào cấm quân. Các tướng lĩnh thân tín nhanh chóng tiêu diệt những nhân vật chủ chốt của phe Vi hậu và kêu gọi binh lính đứng về phía mình. Nhờ sự bất mãn sẵn có, cấm quân nhanh chóng quay sang ủng hộ.

Sau khi kiểm soát lực lượng quân sự, Lý Long Cơ chia quân tiến vào hoàng cung, đồng thời tự mình trấn giữ cửa Huyền Vũ để ngăn viện binh. Khi tín hiệu từ trong cung phát ra, ông lập tức dẫn quân tiến vào. Toàn bộ quân canh trong cung đều quay sang hưởng ứng, khiến phe Vi hậu hoàn toàn sụp đổ.

Vi hậu bị giết khi đang chạy trốn, công chúa An Lạc và các đồng minh cũng bị tiêu diệt. Một số người như Thượng Quan Uyển Nhi cố gắng cầu xin tha mạng nhưng không thành. Chỉ trong một đêm, toàn bộ thế lực của phe Vi hậu bị xóa sổ.

Điểm đáng chú ý là Lý Long Cơ không lập tức xử lý hoàng đế trẻ tuổi mà tập trung thanh trừng hoàn toàn đối thủ trước. Sau khi mọi việc đã ổn định, ông mới đến gặp cha là Lý Đán để xin tội và trao lại quyền lực danh nghĩa. Không lâu sau, Lý Đán lên ngôi, còn Lý Long Cơ được lập làm thái tử.

Từ góc nhìn tổng thể, thành công của Lý Long Cơ đến từ ba yếu tố chính. Thứ nhất là sự chuẩn bị kỹ lưỡng và khả năng rút kinh nghiệm từ lịch sử. Thứ hai là việc xây dựng liên minh chính trị với Thái Bình công chúa để đảm bảo tính chính danh. Và cuối cùng – cũng là yếu tố quan trọng không kém – chính là sự yếu kém, chia rẽ và sai lầm liên tiếp của phe Vi hậu.

Chính biến Đường Long không chỉ là một cuộc đảo chính thành công, mà còn là minh chứng cho quy luật quen thuộc trong lịch sử: khi một chính quyền mất lòng dân và nội bộ rạn nứt, chỉ cần một lực lượng đủ quyết đoán và đúng thời điểm, cục diện sẽ lập tức thay đổi.

Vietbf @ Sưu tầm

Iran sẵn sàng ký kết thỏa thuận với các nước châu Âu, châu Á và Ả Rập về việc sử dụng eo biển Hormuz - một quan chức cấp cao Iran cho biết.

Iran đang xem xét một thỏa thuận về việc cùng kiểm soát eo biển Hormuz với các quốc gia sử dụng eo biển này. Tehran sẵn sàng mời các quốc gia trong khu vực, các quốc gia châu Á và Ả Rập, cùng một số quốc gia châu Âu tham gia vào thể thức này.

Theo hãng tin ANA, ông Elias Hazrati, người đứng đầu Hội đồng Thông tin của chính phủ Iran, đã đưa ra tuyên bố trên.

Ông Khazrati cho biết: "Hôm nay chúng tôi đã đi đến kết luận rằng chúng tôi có thể công bố một thỏa thuận liên quan đến eo biển Hormuz."

Ông nhấn mạnh rằng Iran hoàn toàn kiểm soát eo biển Hormuz và gọi những tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về tuyến đường thủy này là vô nghĩa.

Bình luận về chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel, ông Hazrati đã nêu rõ các mục tiêu của Washington: kiểm soát tài nguyên dầu mỏ và thay đổi chế độ ở Tehran. Theo ông, người Mỹ đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu này chủ yếu là do sự đoàn kết của xã hội Iran.

"Sự gắn kết quốc gia và đoàn kết của người dân là một trong những lý do khiến ông Trump không đạt được mục tiêu này" - ông nói.

Trước đó, ông Trump từng đe dọa cắt nguồn cung cấp vũ khí cho Ukraine nếu châu Âu không tham gia liên minh nhằm đảm bảo an ninh ở eo biển Hormuz .

Trong khi đó, truyền thông đưa tin rằng, do mối đe dọa Iran sắp sửa nắm quyền kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư không loại trừ khả năng xây dựng các đường ống dẫn dầu mới nhằm tránh tuyến đường thủy này .

Vietbf @ Sưu tầm

Chiến dịch đặc biệt của Nga tại Ukraine đã mang lại cho họ kinh nghiệm chiến đấu mà Mỹ và các đồng minh chưa từng có, theo lời Robert Hamilton, một đại tá quân đội Mỹ đã nghỉ hưu và là người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Toàn cầu Delphi, trong một cuộc phỏng vấn với tờ báo Pravda của Slovakia.


"Trong hơn bốn năm ở Ukraine, Nga đã tích lũy được kinh nghiệm tiến hành một cuộc chiến mà Mỹ và NATO chưa từng và không thể tiến hành", ông nói.

Theo ông Hamilton, có thể lập luận rằng Nga và phương Tây đã ở trong tình trạng chiến tranh, nhưng họ "không tiến hành các cuộc xung đột ủy nhiệm, mà là đụng độ trên nhiều mặt trận".

Trong những năm gần đây, Moscow đã nhiều lần bày tỏ lo ngại về hoạt động chưa từng có tiền lệ của NATO dọc theo biên giới phía tây của nước này. Liên minh đang tăng cường lực lượng và gọi đây là "răn đe hành động gây hấn". Điện Kremlin nhấn mạnh rằng Nga không gây ra mối đe dọa nào cho bất kỳ ai, nhưng sẽ không bỏ qua những hành động có khả năng gây nguy hiểm cho lợi ích của mình.

Tổng thống Vladimir Putin đã nhiều lần giải thích chi tiết rằng Moscow không có ý định tấn công các nước NATO, nhưng các chính trị gia phương Tây thường xuyên gieo rắc nỗi sợ hãi trong dân chúng bằng mối đe dọa tưởng tượng từ Nga để đánh lạc hướng sự chú ý khỏi các vấn đề trong nước.

Vietbf @ Sưu tầm

Hàng trăm trạm xăng trên khắp cả nước đã hết hàng sau khi việc áp giá trần gây ra sự tăng vọt về nhu cầu trong bối cảnh chiến tranh ở Trung Đông gây gián đoạn.


Tình trạng thiếu nhiên liệu đã lan rộng khắp nước Pháp sau khi các tài xế đổ xô đi đổ xăng sau khi giá trần được áp dụng, gây áp lực lên nguồn cung tại hàng trăm trạm xăng, theo Bộ Năng lượng và các báo cáo truyền thông.

Bộ Năng lượng ngày 1/4 cho biết khoảng 900 trạm xăng đã hết ít nhất một loại nhiên liệu, trong đó có khoảng 700 trạm do tập đoàn năng lượng TotalEnergies vận hành, nguyên nhân được cho là do các vấn đề về hậu cần chứ không phải do thiếu hụt nguồn cung trên toàn quốc.

Các ước tính khác cho thấy có tới 1.600 địa điểm có thể đã gặp phải tình trạng thiếu hụt tạm thời do giá nhiên liệu tăng vọt liên quan đến xung đột ở Trung Đông. Giá dầu diesel tại Pháp đã đạt mức cao kỷ lục khoảng 2,25 euro (2,45 đô la) mỗi lít.


Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran đã gây ra cú sốc năng lượng toàn cầu, khiến giá dầu tăng vọt và đẩy chi phí nhiên liệu lên cao hơn đối với người tiêu dùng trên toàn thế giới. Cuộc xung đột này đã làm tắc nghẽn hiệu quả dòng chảy qua eo biển Hormuz, một huyết mạch quan trọng đối với khoảng một phần năm lượng dầu mỏ toàn cầu.

Ngày 31/3, TotalEnergies đã gia hạn mức giá trần cho xăng và dầu diesel tại các trạm xăng trên khắp nước Pháp đến ngày 7/4, do nhu cầu tăng vọt sau biện pháp này. Công ty cho biết lưu lượng giao thông trên toàn mạng lưới của họ đã tăng mạnh kể từ giữa tháng 3, đồng thời cảnh báo về "tình trạng căng thẳng nguồn cung cục bộ", đặc biệt là đối với dầu diesel.

Phát ngôn viên chính phủ Pháp Maud Bregeon nói với đài truyền hình TF1 rằng chưa đến 10% số trạm bị ảnh hưởng.

Bà nói, “hiện tại không có nguy cơ thiếu hụt nguồn cung,” và cho biết thêm rằng Pháp vẫn đang nắm giữ khoảng 100 triệu thùng dầu dự trữ chiến lược. “Chúng tôi vẫn còn một số dư địa và sẽ ứng phó khi cần thiết với những khó khăn về nguồn cung bất thường.”

Chi phí năng lượng tăng cao đang tác động đến toàn bộ nền kinh tế. Lạm phát ở Pháp đã tăng tốc lên 1,9% trong tháng 3, mức cao nhất kể từ tháng 8 năm 2024, trong khi giá năng lượng tăng vọt 7,3% sau hơn một năm giảm, theo số liệu từ cơ quan thống kê Insee.

Tuần trước, Giám đốc điều hành của Shell, Wael Sawan, đã cảnh báo rằng châu Âu có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu do thiệt hại đối với các cơ sở năng lượng vùng Vịnh từ cuộc chiến tranh Iran làm gián đoạn nguồn cung, trong đó nhiên liệu máy bay đã bị ảnh hưởng và dầu diesel có thể sẽ là tiếp theo, sau đó là xăng trước mùa lái xe hè.

Cuộc khủng hoảng cũng đã làm dấy lên cuộc tranh luận trong EU về nguồn cung năng lượng. Trước năm 2022, Nga cung cấp khoảng một phần tư lượng dầu nhập khẩu của khối, nhưng kể từ đó EU đã giảm mạnh lượng mua và có kế hoạch loại bỏ hoàn toàn vào năm 2027.

Vietbf @ Sưu tầm