Một bức ảnh – hai cách kể: và người ta đã bị dẫn dắt suốt nhiều năm
Có những tấm ảnh chỉ cần xuất hiện một lần là đủ “đóng đinh” vào ký ức tập thể. Và cũng có những tấm ảnh… càng nổi tiếng càng dễ bị bẻ lái.
Trong số đó, bức hình đen trắng chụp cảnh chen chúc lên trực thăng những ngày cuối tháng 4/1975 là một ví dụ kinh điển: ai muốn nói gì cũng được, miễn ghép thêm một câu chú thích cho… đã miệng.

Nhiều người Việt lớn lên trong không khí tuyên truyền một chiều nên quen nhìn lịch sử bằng “phụ đề soạn sẵn”. Thế là những người chạy loạn bị gọi bằng đủ thứ nhãn miệt thị như “đu càng”, “ba que”… và câu chuyện phía sau một tấm ảnh trở thành cái cớ để cười cợt, để chửi bới, để kết án cả một số phận.

Nhưng ảnh thì không biết nói dối. Chỉ có người ta cố tình bắt nó “nói theo kịch bản”.

Bối cảnh lịch sử: ngày 29/4/1975 và cuộc tháo chạy mang tên Frequent Wind
Theo thông tin được chia sẻ rộng rãi, bức ảnh nổi tiếng này do phóng viên người Hà Lan Hubert van Es (làm việc cho UPI) chụp từ khoảng cách vài dãy nhà bằng ống kính tiêu cự dài.
Thời điểm được nhắc tới là ngày 29/4/1975, chỉ một ngày trước khi Sài Gòn sụp đổ.
Địa điểm là tòa nhà số 22 Lý Tự Trọng (tên cũ đường Gia Long), một khu chung cư gắn với nhóm nhân sự Mỹ (USAID và một số người thuộc mạng lưới tình báo).
Toàn bộ khung cảnh nằm trong Chiến dịch Frequent Wind (Gió Lốc) – chiến dịch di tản bằng trực thăng lớn nhất lịch sử khi đó, ưu tiên đưa người Mỹ và những người Nam Việt Nam có liên quan rời khỏi thành phố trong tình thế rối như tơ vò.

Nói nôm na: đó không còn là “trật tự hàng lối” nữa, mà là cuộc chạy đua với thời gian. Và trong cuộc chạy đua ấy, con người dễ biến thành… cái bóng của hoảng loạn.

Người trong vòng tròn đỏ: Stuart Herrington và “vai phụ” bị hiểu nhầm nhất bức ảnh
Theo phần chú giải đang được lan truyền, người đàn ông bị khoanh đỏ là Stuart Herrington, khi đó là một đại úy tình báo Lục quân Hoa Kỳ (về sau nghỉ hưu với quân hàm đại tá).
Trong khoảnh khắc được chụp lại, ông được mô tả là đang đứng trên nóc tòa nhà, hỗ trợ người di tản trèo lên chiếc UH-1 Huey. Nhiều người từng tưởng đây là nóc Đại sứ quán Mỹ, nhưng câu chuyện phổ biến cho rằng thực tế là tại tòa chung cư của USAID gần đó.

Điểm khiến bức ảnh “bốc khói” suốt bao năm nằm ở một chi tiết: cú đấm.
Có một người đàn ông cố chen lấn, xô đẩy, tìm cách vượt lên trước giữa cảnh hỗn loạn. Và trong cách kể được chia sẻ, Herrington đã đấm thẳng vào mặt người đó để chặn hành vi lấn ép, đặc biệt khi xô vào người già và trẻ em.

Thế rồi, tuyên truyền xuất hiện như một “nhà biên kịch”: họ bẻ câu chuyện sang hướng khác, gán cú đấm ấy thành “đấm người lính VNCH” để bôi nhọ, để chế giễu, để đóng mác cả một tập thể.

Nhưng theo lời kể được lan truyền tiếp, chính Herrington về sau đã đính chính rằng cú đấm đó không phải nhắm vào “người lính VNCH” như cách tuyên truyền dựng lên, mà nhắm vào một kẻ trà trộn (bị gọi là “Việt cộng nằm vùng”) đang cố lách vào đám đông để tìm đường chạy sang Mỹ.

Một cú đấm – hai câu chuyện. Và câu chuyện nào được “phát loa” mạnh hơn thì… thắng.

Sau 40 năm: điều còn lại không phải cú đấm, mà là bài học về cách người ta đánh tráo lịch sử
Bức ảnh đi khắp thế giới không chỉ vì giá trị thời sự của ngày cuối cùng, mà còn vì nó bị biến thành biểu tượng cho một cuộc tranh cãi kéo dài nhiều thập kỷ.
Theo cách kể nói trên, sau khoảng 40 năm, khi những lời giải thích và đính chính được nhắc lại, bức ảnh ấy như được “trả về đúng chỗ”: không phải công cụ để sỉ nhục người thua cuộc, càng không phải cái cớ để chụp mũ VNCH bằng vài câu chú thích ác ý.

Rốt cuộc, cái đáng nhớ nhất từ tấm hình không phải là một nắm đấm.
Mà là khoảnh khắc lịch sử khi một thành phố rơi vào hỗn loạn, con người bấu víu vào hy vọng mong manh, và sự thật… có thể bị bóp méo chỉ bằng một câu tuyên truyền.

Và nếu có “minh oan” nào đáng giá, thì đó là minh oan cho một điều rất giản dị:
người ta đã chạy không phải vì hèn, mà vì còn muốn sống – và muốn bảo vệ gia đình mình trong cơn bão của thời cuộc.
Nguồn ảnh Dat Luong

Vừa hạ cánh là “bay ví”: 5 cạm bẫy ở phi trường khiến Việt Kiều dễ mất sạch tiền
Dù bạn là người du lịch dày dạn tới đâu, lừa đảo vẫn có thể ập tới đúng lúc bạn yếu nhất: vừa xuống máy bay, mắt còn lơ ngơ vì jet lag, tay kéo vali như kéo nợ, đầu thì chỉ muốn tìm… một ly cà phê và cái taxi. Và đúng khoảnh khắc “đang hiền”, nhiều chiêu trò bắt đầu hoạt động như đồng hồ Thụy Sĩ: chạy rất đúng giờ, chỉ có điều… chạy bằng tiền của bạn.

Nói cho công bằng: mấy kiểu này không chỉ ở Việt Nam. Nhưng cái “đáng sợ” là nó hay xuất hiện đúng nơi đáng lẽ phải an toàn nhất: sân bay, khu đông khách, điểm du lịch. Nhất là Việt Kiều về quê, ai cũng mang tâm lý “về nhà rồi mà”, nên đôi khi mất cảnh giác đúng một nhịp—và một nhịp đó đủ để ví nhẹ đi vài triệu, vài chục triệu, thậm chí tài khoản cũng “rụng lông”.

Cạm bẫy 1: Wifi “Free” – miễn phí cái miệng, tính phí cái đời
Ở sân bay, quán cà phê, quảng trường… bạn sẽ thấy một rừng wifi tên na ná nhau, thường gắn chữ “Free” kèm tên điểm đến. Nhưng nhiều mạng là giả mạo, dựng lên để “xin nhẹ” dữ liệu của bạn. Khi đăng nhập, nó yêu cầu số điện thoại, Facebook, Gmail… rồi từ đó mở đường cho đủ thứ rắc rối: đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản, thậm chí dò tới ngân hàng nếu bạn lỡ đăng nhập linh tinh. Mẹo rất dễ: wifi nhìn lạ, sai chính tả kiểu “Starbuks_Free” hay tên loằng ngoằng bất thường thì coi như… bẫy. Cần mạng gấp thì dùng 4G/5G của mình, hoặc hỏi đúng quầy thông tin/tên wifi chính thức; đừng ham “free” mà trả bằng “đời tư”.

Cạm bẫy 2: “Điểm đó hôm nay đóng cửa” – đóng cửa thật hay đóng ví bạn?
Bạn đang loay hoay tìm một điểm tham quan, tự nhiên có người cực thân thiện bước tới: hỏi han như người nhà, rồi báo tin “điểm đó đóng cửa cả ngày”. Lý do đưa ra rất tròn trịa: bảo trì, lễ tôn giáo, có VIP ghé thăm… và ngay sau đó họ “nhiệt tình” gợi ý chỗ khác thay thế. Thường thì điểm thay thế là cửa hàng đá quý, đồ lưu niệm, tour tự phát—nơi họ ăn hoa hồng. Cách hóa giải: bình tĩnh kiểm tra trên website/fanpage chính thức, hoặc hỏi lễ tân khách sạn. Đừng để một câu “đóng cửa rồi” biến bạn thành khách “mở ví rồi”.

Cạm bẫy 3: Taxi “giá trên trời” – trời chưa kịp sáng, giá đã kịp bay
Không phải lúc nào bạn cũng đặt xe qua ứng dụng được, và nhiều người vừa ra cửa sân bay là lạc vào “ma trận taxi”. Có tài xế quên bật đồng hồ, bảo đồng hồ hỏng, rồi ra giá gấp nhiều lần bình thường. Có nhóm còn treo bảng giá rất rẻ để dụ, nhưng khi khách lên xe thì bắt đầu cộng đủ loại “phí”: đường khó, kẹt xe, hành lý, giờ cao điểm… Nếu bạn phản ứng, có trường hợp bị dọa dẫm, khóa cửa, gọi thêm người tới “nói chuyện cho hiểu”. Mẹo phòng thân: chỉ đi khu taxi chính thức có nhân viên điều phối và hàng người xếp hàng; nếu xe không có đồng hồ/không bật đồng hồ thì thỏa thuận giá trước hoặc đổi xe ngay. Tốt nhất, hỏi khách sạn hãng taxi đáng tin, nắm sơ giá cước trung bình và quãng đường để khỏi bị “đi một đoạn, trả một đời”.

Cạm bẫy 4: Cảnh sát giả – nhìn nghiêm nhưng chuyên làm… nghiêng ví
Một chiêu khiến người ta hoảng nhất: bị chặn lại bởi người mặc đồ giống cảnh sát, rồi bị hù “nghi tàng trữ”, “vi phạm quy định”, đòi kiểm tra, thậm chí đòi “nộp phạt tại chỗ” hoặc tịch thu tài sản. Trong trường hợp này, thứ bạn cần nhất là… bình tĩnh. Yêu cầu xuất trình giấy tờ xác thực, yêu cầu làm việc đúng quy trình và tới nơi có thẩm quyền rõ ràng. Cảnh sát thật thường không thu tiền phạt ngay giữa đường phố theo kiểu “đưa đây cho xong”. Để hạn chế rủi ro mất hộ chiếu, nhiều người chọn mang bản sao khi di chuyển, còn hộ chiếu gốc cất két sắt khách sạn.

Cạm bẫy 5: Người tốt “từ trên trời rơi xuống” – rơi xuống là để… dắt bạn đi lạc
Bạn đang đẩy vali, mặt mũi mệt mỏi, tự nhiên có người mặc như nhân viên sân bay, đeo thẻ nhìn rất chuyên nghiệp, chủ động giúp đỡ: đẩy xe, chỉ đường, dẫn tới “chỗ taxi khỏi xếp hàng”. Nghe sướng như trúng số—nhưng nhiều khi trúng… bẫy. Họ có thể dẫn bạn ra bãi xe khuất người, nơi có sẵn xe dịch vụ “giá gấp 3–5 lần”, hoặc bày trò để bạn lơ đãng (xe đẩy hỏng, hành lý rơi, hỏi chuyện thân mật), rồi đồng bọn móc ví, lấy điện thoại, thậm chí lấy giấy tờ. Mẹo đơn giản mà hiệu quả: nhìn bảng chỉ dẫn, đi đúng khu taxi chính thức, đừng theo “đường tắt” do người lạ dẫn. Và nguyên tắc vàng: sự tốt bụng thật thường không vội, không kéo, không giục; còn “người tốt kiểu lạ” thường tốt… quá nhanh.

Lời chốt: về quê là để vui, không phải để “cống nộp học phí đời”
Nhiều người đọc xong chỉ hỏi một câu: “Sao ở sân bay mà vẫn có mấy thành phần đó?” Câu hỏi này ai cũng từng thắc mắc. Nhưng trong lúc chờ câu trả lời, cách chắc nhất vẫn là tự bảo vệ mình: đừng đăng nhập bừa vào wifi lạ, đừng tin người lạ “báo đóng cửa”, đừng lên taxi không rõ ràng, đừng đưa giấy tờ/tiền cho ai “thu tại chỗ”, và đừng để lòng tốt bất ngờ kéo bạn ra khỏi nơi đông người. Việt Kiều về Việt Nam, mang theo tình quê là đúng; nhưng nhớ mang theo thêm một thứ nữa: tỉnh táo—vì chỉ cần lơ một nhịp, tiền có thể “về quê” trước cả bạn.

“Đồng ý” hay “bay màu”: Zalo ra điều khoản mới khiến dân tình nháo nhào xóa app
Có những thứ ở đời tưởng là lựa chọn, nhưng tới lúc gặp rồi mới biết: nó là “bắt buộc”. Và Zalo – thứ từng là “app quốc dân” của trường học, cơ quan, nhóm phụ huynh, tổ dân phố – bỗng nhiên được nhắc tên dồn dập vì một chuyện nghe vừa buồn cười vừa… lạnh gáy: điều khoản mới kiểu “đồng ý thì dùng, không đồng ý thì thôi khỏi vào”. Thế là trên mạng xuất hiện hàng loạt lời tuyên bố dứt khoát: “Từ hôm nay tôi xóa tài khoản Zalo, ai cần thì gọi điện, nhắn Messenger hoặc dùng app khác.” Nghe chẳng khác gì chia tay người yêu cũ: không cãi nhau, không níu kéo—chỉ “xóa nhẹ, đi thẳng”.

Nhiều người kể họ vốn đã chán Zalo từ lâu, nhất là ai từng đi dạy hoặc làm hành chính. Thời đó, Zalo gần như là “hệ điều hành” của cả trường: họp hành, thông báo, giao việc, hỏi bài, đóng tiền… cái gì cũng Zalo. Thành ra đến hôm nay, bảo xóa thì ai cũng muốn xóa, nhưng đời sống không cho phép. Có người thở dài: “Trường học giờ thông báo gì cũng trên đó, đóng tiền học cũng gửi qua đó. Xóa sao được?” Vậy nên mới có cảnh trớ trêu: người dùng muốn rời đi, nhưng cả xã hội đã lỡ “đóng đô” một nền tảng rồi.

Điểm làm nhiều người bức không hẳn là chuyện ứng dụng có điều khoản. Dịch vụ nào cũng có luật chơi, đồng ý thì dùng, không đồng ý thì thôi—vốn bình thường. Nhưng cái “khó chịu” nằm ở cảm giác bị ép: không đồng ý thì coi như… bị khóa cửa. Với nhiều người, quyền riêng tư không phải vì họ có “bí mật động trời”, mà vì đó là một ranh giới biểu trưng cho quyền con người và quyền công dân: không phải ai cũng có quyền thu thập, gom lại, rồi sử dụng cho mục đích của họ.

Theo phần tóm tắt đang được chia sẻ, khi bấm “Đồng ý”, người dùng chấp nhận rằng Zalo và hệ sinh thái VNG có quyền thu thập dữ liệu rất rộng: không chỉ tên, số điện thoại, CMND/CCCD… mà còn cả vị trí, thiết bị, IP, hành vi sử dụng, tần suất hoạt động, nội dung tương tác. Nền tảng cũng có quyền kiểm duyệt và xử lý nội dung theo “quy định pháp luật” và đánh giá nội bộ mà không nhất thiết giải thích chi tiết từng trường hợp. Nếu dữ liệu bị lộ do tấn công mạng hoặc các nguyên nhân “ngoài tầm kiểm soát”, họ có điều khoản miễn trừ trách nhiệm. Và quan trọng: họ có quyền hạn chế hoặc vô hiệu hóa tài khoản; khi tài khoản bị vô hiệu hóa thì người dùng cũng coi như “mất quyền sử dụng” Zalo. Đọc tới đây, nhiều người chỉ biết cười khan: “Ủa vậy rốt cuộc mình dùng app hay app dùng mình?”

Cộng đồng mạng vì thế chia làm hai phe rất rõ. Phe “xóa gấp” thì hô: “Nên xóa liền”, “Mai tôi cũng xóa”, “Thoát cho nhẹ đầu”, thậm chí rủ nhau chuyển sang Telegram, Viber, WhatsApp, Line… vì nghe cụm “mã hóa đầu cuối” thấy yên tâm hơn. Phe còn lại thì cười: “App nào chả thu thập”, “Facebook coi clip quảng cáo xong hôm sau có người gọi đúng số luôn kìa”, “Trước giờ nó thu thập rồi, giờ chỉ là hợp thức hóa thôi.” Có người chốt một câu vừa phũ vừa thật: “Trước là âm thầm thu thập. Giờ là công khai.”

Nhưng cái kẹt lớn nhất vẫn là đời sống: muốn xóa thì dễ, nhưng công việc, nhóm lớp, hội phụ huynh, các kênh thông báo… lại phụ thuộc Zalo. Nói thẳng: bạn có thể bỏ Zalo, nhưng Zalo chưa chắc bỏ bạn—vì bạn còn đang bị “bắt buộc tiện lợi”. Và vì vậy, câu hỏi khiến người ta chột dạ nhất lại nằm ở phần tái bút: việc bảo vệ dữ liệu cá nhân của toàn dân cũng là trách nhiệm của nhà nước, vì nó liên quan an ninh, trật tự, lừa đảo, tội phạm công nghệ… Vậy chính quyền đã nắm chính sách mới này chưa, và sẽ ứng xử ra sao?

Vụ Zalo lần này giống một cú gõ cửa: nhắc mọi người rằng quyền riêng tư không tự nhiên mà giữ được. Nếu bạn vẫn phải dùng vì công việc, ít nhất hãy đổi thói quen: đừng coi app là két sắt, đừng gửi thứ quá nhạy cảm, và đừng bấm “Đồng ý” như bấm… “cho qua”. Vì thời nay, nhiều khi ta không mất tiền vì lừa đảo—ta mất thứ khó đòi hơn: dữ liệu và sự yên tâm.

Nếu trước đây muốn vào Mỹ, người ta lo hộ chiếu, lo phỏng vấn, lo giấy tờ… thì nay có vẻ phải lo thêm một thứ: “thần thái”. Vì Tổng thống Donald Trump vừa bổ nhiệm một luật sư kiêm chủ tiệm làm đẹp bán thời gian – bà Mora Namdar – vào vị trí có thể nói là “ngồi gần cổng” nhất: giám sát mảng lãnh sự, từ hộ chiếu cho tới phê duyệt hoặc thu hồi thị thực.

Từ bàn make-up tới bàn giấy: “đẹp” là một loại quyền lực
Theo thông tin được công bố, bà Namdar là con gái của người nhập cư gốc Iran, từng giữ vai trò tạm quyền ở nhiệm kỳ đầu của ông Trump (năm 2020). Giờ quay lại mạnh hơn, ghế to hơn, quyền lực cũng “full size” hơn.

Điểm khiến câu chuyện bùng nổ là: bên cạnh nghề luật, bà còn sở hữu một chuỗi salon làm đẹp nhỏ tên Bam ở Texas, có mặt tại Dallas (West Village), Fort Worth và Plano. Salon của bà từng được mô tả theo phong cách “mơ về thiên đường Paris giữa lòng Dallas”, có bức tường hoa cao 6 mét. Bạn bè nhờ trang điểm đi đám cưới, rồi thành ý tưởng mở tiệm—nghe rất “từ trái tim tới… hóa đơn”.

Giá dịch vụ cũng rành rọt như luật: sấy tóc tạo kiểu từ 45 đô, trang điểm chuyên nghiệp từ 55 đô. Nối tóc thì bắt đầu từ 325 đô. Dịch vụ ngoài tiệm như nối mi, tết tóc khoảng 100 đô/người, có cả phục vụ tại nhà. Tóm lại: muốn “lên form” có đủ gói, đủ combo, đủ level.

Dân mạng đùa: Trump “chết vì gái”…
Từ ngày ông Trump lên nhiệm kỳ mới, chuyện nhân sự lúc nào cũng như phim: đang tưởng là chính trị thì hóa ra… showbiz. Nên khi nghe “một người vừa có kinh nghiệm chính sách, vừa làm đẹp”, dân mạng liền bắn câu: “Ông Trump lại ‘chết vì gái’.”

Nhưng nói cho công bằng: đây là kiểu “chết vì gu” hơn. Ông thích người vừa cứng (luật), vừa mượt (salon). Quyền lực ngoại giao cộng thêm khả năng “định hình hình ảnh” — thế là thành combo đúng chuẩn Washington: policy + publicity.

Khi visa được ví như tóc: không hợp thì… nối, không vừa thì… cắt
Bà Namdar nhấn mạnh xét duyệt thị thực liên quan an ninh quốc gia và đồng tình với quan điểm của Ngoại trưởng Marco Rubio rằng nếu ai đó “phá hoại chính sách đối ngoại”, viên chức lãnh sự có quyền thu hồi visa.

Nghe câu này, tự nhiên thấy visa giống tóc thật:
Bạn đi ra đường nói năng “không hợp concept”, thế là… cắt.
Bạn lỡ làm gì khiến bên kia khó chịu, thế là… thu hồi.
Bạn muốn vào Mỹ, trước tiên hồ sơ phải “vào nếp” — mà vào nếp thì xin mời qua… phòng sấy.

Project 2025, USAGM và cái “kéo” cải tổ
Bà Namdar cũng được nhắc tới như một người có đóng góp cho Dự án 2025, trong đó có phần liên quan đến USAGM – cơ quan quản lý các kênh truyền thông do Mỹ tài trợ như VOA hay Radio Free Europe. Bà từng đưa ra nhiều cáo buộc về quản lý yếu kém, rủi ro an ninh và kêu gọi cải cách.

Thế nên, nếu nói vui kiểu dân mạng: bà không chỉ cầm lược, cầm phấn—mà còn cầm cả “kéo cải tổ”. Mà kéo này không phải tỉa mái thưa đâu, kéo này tỉa thẳng vào… cơ quan liên bang.

Làn sóng “cấm nhập cảnh” và màn siết mới: ai cũng phải giữ mồm giữ miệng
Theo mô tả, bà Namdar sẽ dẫn dắt các động thái siết nhập cảnh của chính quyền, trong bối cảnh ông Trump và ông Rubio tuyên bố sẽ có các biện pháp mạnh với những trường hợp bị cho là kiểm duyệt “nghiêm trọng” quan điểm của người Mỹ trên mạng xã hội—thậm chí nhắc tới việc cấm nhập cảnh một số công dân từ nhiều quốc gia châu Âu, và “sẽ còn nữa”.

Nghe vậy, dân tình rút ra bài học sống còn: thời nay không chỉ “giữ mồm giữ miệng” vì công việc—mà còn vì… visa. Lỡ gõ phím hơi quá tay, biết đâu hộ chiếu chưa kịp đóng dấu đã bị… “tẩy trang”.

Mỹ vẫn là giấc mơ, nhưng hồ sơ phải… đẹp!
Câu chuyện khiến người ta vừa cười vừa nghĩ: nước Mỹ vốn đã khó vào, nay có thêm cảm giác như bước vào một cuộc thi—không phải thi nhan sắc, mà thi “hồ sơ chỉnh chu”. Và khi người nắm quyền ở cửa khẩu mang background salon, tự nhiên ai cũng thấy tương lai nhập cảnh có mùi… keo xịt tóc. Muốn vào Mỹ, giấy tờ phải chuẩn. Còn muốn chắc ăn… nhớ đừng để hồ sơ “xơ rối”.

Người xưa cho áp dụng 4 cách thức để xác định ra vàng, trong đó phổ biến nhất là dùng răng cắn trực tiếp vào vàng, với nguyên nhân là do nghề thủ công cổ xưa chưa có phát triển tiến bộ như ngày nay.

(Minh họa)
Dùng răng để thử vàng, liệu có chính xác hay không?
Để làm ra những món đồ trang sức bằng vàng mới lạ hơn, người xưa cũng biết tạo ra nhiều hơn là một quá trình để tôi luyện nhằm làm giảm bớt độ cứng của vàng và tăng độ dẻo dai của vàng, có thể cho kéo dài và lát mỏng, do đó, bạn có thể nhìn thấy ra dấu răng ngay khi bạn cắn vào nó. Nếu không có dấu vết răng nghĩa là vàng này có lẫn tạp chất, chất lượng vàng không đủ, như loại đồng thau, do quá cứng nên không thể cắn được. Phương pháp kiểm tra thô sơ này đã có từ lâu do sự tiện lợi cao.

Có phương pháp nào khác để cho kiểm tra chất lượng vàng?
Phương pháp thứ hai là cho đốt nóng lên, khi người xưa không thể phân biệt được vàng thật, giả với mắt thường. Họ sẽ dùng phương thức cho d9t61 cháy lên, vì khi đốt vàng họ sẽ quan sát thấy vàng sẽ đổi màu, toát ra thể khí là màu xanh lá, lại không sợ lửa thiêu, bởi vì vàng vốn không có phản ứng với ôxy ở nhiệt độ cao.

Phương pháp thứ ba là cho cân trọng lượng. Như chúng ta đã biết, vàng chiếm tỷ trọng tương đối lớn trong kim loại, người có đủ kinh nghiệm chỉ cần lấy vàng đặt ở trên tay, ước lượng một chút sức nặng, sẽ biết vàng trong tay là thật hay giả.

Phương pháp cuối cùng là nhìn vào màu sắc, như người ta thường nói, vàng là "thất thanh, bát hoàng, cửu tử, thập xích" (bảy xanh, tám vàng, chín tím và mười đỏ), có nghĩa là độ tinh khiết của vàng xanh-vàng là khoảng 70%, độ tinh khiết của màu vàng là khoảng 80%, và độ tinh khiết của vàng tím là 90%, còn độ tinh khiết của vàng đỏ là gần như 100%.

(Minh họa)
Ngày nay người ta cho kiểm tra vàng như thế nào?

1/ Nhận biết ra với loại kem nền dùng trang điểm
Bạn hãy cho thoa một lớp kem nền dạng lỏng lên mu bàn tay và chờ kem khô lại, sau đó chà tay lên bề mặt vàng.
Nếu thấy để lại một vệt trên chỗ kem vừa thoa thì đó là vàng thật, nếu không thấy gì thì là vàng giả.

2/ Nhận biết qua giấm
Lưu ý: Cách này chỉ có thể cho áp dụng với các loại trang sức bằng vàng 99.99%. Các thiết kế có kết đính đá, vàng tây hoặc ngọc trai sẽ không nhận biết ra được.

Bạn hãy chuẩn bị một ly giấm, sau đó cho trang sức vào ngâm khoảng 15-30 phút và quan sát màu nước trong cốc.
Nếu giấm chuyển sang màu đen, xanh lục hoặc nâu khói thì là vàng giả, còn không thấy có hiện tượng bị đổi màu thì là vàng thật.

3/ Nhận biết qua nam châm

Sử dụng một thỏi nam châm đưa đến gần vàng để kiểm tra. Nếu xảy ra có lực hút thì đó là vàng giả, còn vàng thật sẽ không có phản ứng gì với nam châm.

4/ Nhận biết qua loại gốm không tráng men
Lưu ý: Cách này sẽ không thể phân biệt được ra các loại vàng giả nhưng có lớp mạ bên ngoài là vàng thật, hoặc các loại vàng giả về độ tuổi, trọng lượng.

Bạn hãy lấy vàng chà xát mạnh lên bề mặt gốm tráng men (lúc này có màu trắng), nếu xuất hiện vệt màu vàng thì là vàng thật, còn vệt màu đen là vàng giả.

5/ Nhận biết qua cách kiểm tra trọng lượng vàng

Đầu tiên, bạn cần đem cân trọng lượng của chỗ vàng cần cho kiểm tra. Tiếp đến, chuẩn bị một lọ nước có chia vạch theo mili/lit (ml), đổ đầy nước vào nửa lọ và cho vàng vào ngâm.

Ghi chú lại mực nước trước và sau khi cho vàng vào để tính toán ra thể tích nước đã tăng thêm.

Cuối cùng bạn hãy áp dụng công thức tính tỷ trọng dưới đây:
Tỷ trọng = trọng lượng/thể tích tăng thêm

Nếu như tỷ trọng tặng thêm là gần 19 g/ml thì đó là vàng thật.

Ví dụ, vàng có trọng lượng là 38 g, thể tích tăng thêm đo được là 2 ml thì tỷ trọng sẽ là 38/2 = 19 g/ml. Vậy trang sức đó là loại vàng thật.

Tỷ lệ bị tịch thu nhà tiếp tục có chiều hướng gia tăng trên khắp nước Mỹ, khi nhiều chủ nhà đang chật vật trước chi phí sinh hoạt cao hơn và sự bất ổn về kinh tế ngày càng lớn hơn, theo số liệu thống kê mới nhất được cho công bố từ ATTOM, tố chức hàng đầu về số liệu thống kê về đất đai, địa ốc và nhà ở.

Tạp chí Newsweek cũng cho hay, trong tháng 11/2025, nước Mỹ đã ghi nhận có tổng cộng 35,651 cơ sở địa ốc có hồ sơ bị tịch thu, bao gồm thông báo bị vỡ nợ, đã được lên lịch cho đấu giá hoặc ngân hàng cho thu hồi nhà.

Một căn nhà bị ngân hàng cho tịch thu. (Ảnh minh họa: JIM WATSON/AFP via Getty Images)
Tịch thu nhà (home foreclosure) chỉ xảy ra khi người vay không còn đủ khả năng để trả tiền vay mua nhà đúng thời hạn và tài sản bị ngân hàng hoặc tổ chức cho vay cho thu hồi. Việc số lượng hồ sơ bị tịch thu trên toàn quốc tăng lên, kể cả khi chưa hoàn tất quy trình cho tịch thu, đã phản ảnh rõ một thị trường nhà ở Mỹ đang gặp nhiều khó khăn, khi có nhiều chủ nhà phải gánh chịu áp lực về tài chính đáng kể.

Theo báo cáo mới nhất của Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang New York, tổng số nợ tiêu dùng tại Mỹ hiện ở mức cao kỷ lục, tăng thêm 197 tỷ USD chạm đến mức 18,500 tỷ USD trong quý thứ ba năm 2025 này.

Dù tỷ lệ trễ hạn vay nợ mua nhà vẫn giữ ở mức 3% trong tháng Chín, nhưng theo số liệu mới nhất từ Cotality, đà tăng của các vụ tịch biên nhà cho thấy người vay nợ đang ngày càng khó theo kịp các khoản thanh toán vay tiền mua nhà.

Trên toàn quốc, cứ mỗi 3,992 căn nhà thì có 1 căn bị nộp hồ sơ cho tịch thu trong tháng Mười Một, theo ATTOM.

Năm tiểu bang có tỷ lệ tịch thu tồi tệ nhất gồm có:
1/ Delaware: 1 trên mỗi 1,924 căn
2/ South Carolina: 1 trên mỗi 1,973 căn
3/ Nevada: 1 trên mỗi 2,373 căn
4/ New Jersey: 1 trên mỗi 2,511 căn
5/ Florida: 1 trên mỗi 2,565 căn

Xét về số vụ bắt đầu quy trình tịch thu này, tức những căn nhà mà bên cho vay đã chính thức khởi động thủ tục để tịch thu, nước Mỹ đã ghi nhận có 23,720 trường hợp trong tháng Mười Một vừa qua.

Các tiểu bang có số vụ nhà bị tịch thu cao nhất là:
1/ Florida: 2,819 vụ
2/ Texas: 2,612 vụ
3/ California: 2,090 vụ
4/ New York: 1,146 vụ
5/ Illinois: 1,075 vụ

Đối với các vụ tịch thu nhà đã hoàn tất, tức là căn nhà đã bị ngân hàng cho thu hồi, các tiểu bang đứng đầu gồm có

1/ Texas: 546 vụ
2/ California: 314 vụ
3/ Florida: 311 vụ
4/ Pennsylvania: 291 vụ
5/ Illinois: 223 vụ

Trên phạm vi toàn quốc, số vụ tịch thu nhà trong tháng Mười Một đã tăng lên 26% so với cùng thời kỳ vào năm 2024 trước đây.

Ông Rob Barber, CEO của ATTOM, cho biết trong bản báo cáo: "Tháng Mười Một đánh dấu tháng thứ chín liên tiếp có hoạt động tịch thu nhà tăng cao hơn so với cùng thời kỳ năm trước, cho thấy một xu hướng đã dần hình thành xuyên suốt trong năm 2025".

Ông còn cho biết thêm: "Số vụ bắt đầu cho tịch thu tăng 17% so với năm ngoái và số vụ tịch biên đã hoàn tất tăng 26%. Dù các con số này cho thấy đà tăng tiếp diễn, tuy nhiên tổng khối lượng vẫn thấp hơn nhiều so với các mức cao điểm trong lịch sử. Số liệu cho thấy thị trường vẫn đang trong quá trình bình thường hóa, khi một bộ phận chủ nhà phải đối mặt với chi phí nhà ở cao hơn và áp lực kinh tế đã có nhiều sự thay đổi xấu".

Bà Hannah Jones, chuyên gia phân tích kinh tế cao cấp của Realtor.com, có nhận định: "Áp lực cho tịch thu tác động nặng nề nhất ở tại những tiểu bang hoặc quận hạt có nguồn ngân sách eo hẹp và khả năng tài chính thấp của nhiều gia đình. Tiểu bang New Jersey có thể nhạy cảm hơn với các cú gió ngược kinh tế, đặc biệt ở những khu vực nơi người ta đã phải mua nhà với lãi suất cao".

Bà Molly Boesel, kinh tế gia trưởng của Cotality, cho biết: "Tỷ lệ trễ hạn trả tiền vay nợ trên toàn quốc nhìn chung vẫn khá ổn định trong năm và trong quý vừa qua. Dù vậy, con số này vẫn cao hơn mức thấp kỷ lục được ghi nhận vào giữa năm 2024. Ngay cả như vậy, tỷ lệ trễ hạn hiện vẫn thấp so với lịch sử, chỉ bằng khoảng 1/4 mức đỉnh trong cuộc Đại khủng hoảng".

Bà cho biết thêm: "Tuy bề ngoài thị trường vẫn có vẻ ổn, nhưng bên dưới đang xuất hiện những dấu hiệu khá căng thẳng. Một số người vay khi đã trễ hạn trả nợ thì gặp khó khăn trong việc theo kịp đà trở lại, và dần rơi vào các giai đoạn trễ hạn nghiêm trọng hơn. Điều này thể hiện rõ nhất ở cấp độ các khu vực đô thị, nơi mà tỷ lệ các khu vực có mức trễ hạn tổng quát gia tăng đã giảm từ 70% vào tháng 9 năm 2024 xuống còn 48% vào tháng 9 năm 2025".

Theo ATTOM, tháng Mười Một là tháng thứ chín liên tiếp mà các hoạt động cho tịch thu nhà gia tăng tại Mỹ.

Khi đà tăng giá nhà tuy có phần chậm lại và doanh số bán nhà tiếp tục bị suy giảm, tỷ lệ tịch biên có nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục gia tăng trong những tháng sắp tới.

Dù được cho bảo vệ thật nghiêm ngặt qua nhiều thiết bị giám sát điện tử tối tân, cuối cùng bí mật kỹ thuật trị giá hàng ngàn tỷ won của tập đoàn Samsung lại bị tuồn ra với hình thức truyền tin nguyên thủy nhất của loài người.

Một đêm cuối tuần, ánh đèn tại tòa nhà nghiên cứu về semiconductor của Samsung Electronics vẫn còn sáng rực. Đó là đêm mà đôi bàn tay của A, bí danh của một chuyên gia nghiên cứu cốt lõi chế tạo ra DRAM, trở nên bận rộn một cách bất thường.

Trên màn hình máy tính hiển thị rõ "Thông tin quy trình chế tạo DRAM cấp 10 nm". A dư biết rõ rằng, chỉ cần cho sao chép file hoặc cắm USB vào, hệ thống bảo mật sẽ phát hiện ra ngay lập tức. Vì vậy, A đã chọn phương pháp nguyên thủy nhất: viết tay.

(Minh họa)
Ấn đầu bút bi, qua những nét chữ nhỏ xíu, A đã cẩn thận ghi chép lại từng dòng một. Quy trình sản xuất DRAM trải dài đến 600 bước. Tài liệu có chứa tên từng quy trình, thông tin thiết bị và các giá trị điều kiện này trong ngành có tên gọi là PRP (Process Recipe Plan), được coi là cốt lõi của cốt lõi.

Đây là sự tích lũy kỹ thuật qua nhiều năm cho sản xuất hàng loạt, sửa lỗi và nâng cao tỷ lệ hoàn thiện sản phẩm, thứ không thể kiếm ra được bằng tiền hay thời gian. A viết xuống từng chút một mỗi khi có cơ hội, kiên nhẫn trong nhiều tháng trời.

Thứ mà A sử dụng chỉ là một cuốn sổ tay thông thường mà Samsung phân phát cho nhân viên để ghi chú công việc. Nhìn bề ngoài, nó trông giống hệt sổ làm việc của bất cứ kỹ sư nào, chứa đầy công thức và số liệu về kỹ thuật. Cuốn sổ tay này đã đi qua được bàn bảo vệ mà không gây ra bất cứ sự nghi ngờ nào.

Quá trình tuồn bí mật kỹ thuật từ Samsung sang TQ

Thông tin nguy hiểm nhất, kỹ thuật mà Samsung đã cho đầu tư 1,600 tỷ won trong năm năm để nghiên cứu và hình thành ra, đã được tuồn ra dưới hình thức thông thường nhất. Hiện nay, để cho bịt lại lỗ hổng này, tập đoàn Samsung đã phát cho nhân viên loại giấy đặc biệt có chứa vật liệu kim loại để máy quét ở cổng bảo vệ có thể phát hiện ra.

Sau đó, A trao cuốn sổ tay cho B, một cựu Tổng Giám đốc Samsung, người mà vào năm 2016 đang làm trưởng phòng nghiên cứu tại ChangXin Memory Technologies (CXMT) của TQ.

CXMT được thành lập ra vào tháng 5/2016 và nhận 2,600 tỷ nhân dân tệ tiền đầu tư từ chính quyền địa phương trong chiến lược xây dựng năng lực tự chủ bộ nhớ bán dẫn của TQ. Cuốn sổ tay mà Samsung phát cho nhân viên cuối cùng trở thành "sách giáo khoa" để giúp TQ chế tạo ra DRAM tiên tiến.

Dựa trên kỹ thuật lấy cắp được được từ Samsung, CXMT đã chế tạo ra loại DRAM DDR5 cao cấp chỉ sau 7 năm thành lập

Dựa trên tài liệu bị rò rỉ nói trên, CXMT đã xây dựng ý đồ tuyển dụng có hệ thống. A phụ trách tuyển dụng kỹ sư, nhắm vào những người từng có vấn đề tại Samsung rồi sau đó đã xin từ chức, hoặc người nghỉ hưu đang làm giáo sư tạm thời. CXMT đưa ra điều kiện chiêu dụ đặc biệt: lương gấp hai đến bốn lần, hứa hẹn tới 3 tỷ won cho cấp trưởng nghiên cứu, tiền thưởng ký kết bằng một năm lương, cùng hỗ trợ nhà ở và học phí trường quốc tế cho con cái.

Trước khi gia nhập vào CXMT, B đã né tránh điều khoản cấm cạnh tranh của Samsung và sự giám sát của Cơ quan Tình báo Quốc gia (NIS) bằng cách giả vờ xin làm việc tại nhà máy phân bón ở TQ. Viện Công tố đã xác định, những người này hoạt động có hệ thống qua việc cho thành lập công ty ma, thường xuyên di chuyển văn phòng, chia sẻ hướng dẫn nội bộ như "Luôn hành động như kiểu cơ quan an ninh NIS đang ở chung quanh bạn".

Đặc biệt, họ chuẩn bị quy tắc để ứng xử riêng: gửi "bốn trái tim (♥♥♥♥)" để cảnh cáo đồng nghiệp khi bị cấm xuất cảnh hoặc bị bắt. Khi vào TQ, họ xin quá cảnh qua thành phố gần đó thay vì bay thẳng đến nơi có nhà máy, dùng WeChat để nhắn tin, Baidu cho email. Một công tố viên cho biết mức độ tỉ mỉ như vậy rõ ràng không bình thường trong các vụ bị rò rỉ bí mật về kỹ thuật.

DRAM LPDDR5X của CXMT

Với tài liệu lấy cắp từ Samsung và đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm, CXMT thành công chế tạo ra DRAM cấp 10nm vào năm 2023, chỉ 7 năm sau khi được thành lập ra. Công tố ở Nam Hàn còn phát hiện ra, CXMT bổ sung kỹ thuật từ SK hynix qua công ty đối tác: cung cấp thiết bị đắt tiền để đổi lấy kỹ thuật cốt lõi. Hiện CXMT đang sản xuất ra High Bandwidth Memory (HBM), loại bộ nhớ tiên tiến xếp chồng theo chiều dọc.

Theo Văn phòng Công tố Quận Trung tâm Seoul cho công bố ra ngày 25 tháng 12 vừa qua, Ban Điều tra Tội phạm Kỹ thuật Thông tin do Công tố viên trưởng Kim Yoon-yong đứng đầu đã cho truy tố và bắt giam giữ 5 người ngày 23/12, bao gồm các cựu giám đốc Samsung từng nghiên cứu sản xuất loại bán dẫn cấp 10nm tại CXMT, đồng thời truy tố không giam giữ 5 người khác. Công tố xác định A qua phân tích nét chữ viết tay, khi đem so sánh tài liệu của CXMT với Samsung cho thấy mức độ khớp lên đến 98,2%.

Giới công tố ước tính chỉ riêng năm ngoái, mức thiệt hại về doanh thu Samsung lên đến 5,000 tỷ won, tổng số mức thiệt hại cho nền kinh tế có thể lên d8en61 hàng chục ngàn tỷ won. A đã ở và làm việc TQ được 10 năm. Chính phủ Nam Hàn đã vô hiệu hóa hộ chiếu, Interpol phát lệnh truy nã đỏ, nhưng TQ vẫn cho gia hạn visa cho người này.

Vụ này cũng để lại một bài học cay đắng cho tập đoàn Samsung và toàn bộ ngành kỹ nghệ Nam Hàn. Dù được trang bị nhiều hệ thống giám sát điện tử, cuối cùng các bí mật kỹ thuật trị giá hàng ngàn tỷ won của họ vẫn bị tuồn ra ngoài dưới hình thức nguyên thủy nhất của con người: chữ viết tay và một quyển sổ giấy thông thường.

Có nhiều khả năng Google sẽ cho phép chúng ta được quyền thay đổi tên đăng nhập vào tài khoản Gmail của mình. Đây là chức năng mà người tiêu dùng đã chờ đợi từ lâu.

(Ảnh: The Verge)

Theo một trang hỗ trợ tài khoản Google bằng tiếng Hindi, công ty đang cho phép một số người đăng ký sử dụng được thay đổi địa chỉ email. "Nếu tên đăng nhập địa chỉ email kết thúc bằng gmail.com, bạn có thể cho thay thế nó bằng một tên địa chỉ khác cũng kết thúc bằng @gmail.com", trang này có viết.

Qua đó, nếu những ai không thấy hài lòng với tên đăng nhập của mình có thể cho thay đổi lại sao cho phù hợp. Tuy nhiên, sự thay đổi này có vẻ giống như với việc bỏ thêm một địa chỉ thứ hai cho tài khoản hơn là cho đổi hẳn email chính.

Email gửi đến địa chỉ cũ vẫn sẽ vào hộp thư nhận. Người sử dụng có thể đăng nhập vào các tài khoản được liên kết như Gmail, Drive, YouTube… với cả hai địa chỉ này. Trên thực tế, địa chỉ cũ sẽ được thiết lập như một "bí danh" (alias) với mọi tin nhắn, ảnh và các tập tin khác cũng sẽ được giữ nguyên.

Sự thay đổi này có một số giới hạn nhất định như chỉ có thể cho thực hiện một lần mỗi năm. Ngoài ra, mỗi tài khoản chỉ được tạo ra tối đa 3 địa chỉ đăng nhập mới (tổng cộng là 4), sau mốc này sẽ không thể tạo thêm được nữa.

Người ta vẫn có thể quay lại các địa chỉ email trước đây bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, trong 12 tháng tiếp theo, Google không cho phép tạo ra một địa chỉ Gmail mới khác được kết thúc bằng gmail.com, và cũng không thể xóa bỏ ra địa chỉ đăng nhập email mới.

Google cũng cho biết rằng địa chỉ Gmail cũ vẫn sẽ hiển thị trong một số trường hợp và không được cho cập nhật ngay lập tức ở các dữ kiện cũ, chẳng hạn như các sự kiện trên Google Calendar được tạo ra trước khi có sự thay đổi mới. Ngoài ra, người ta vẫn có thể gửi email từ địa chỉ dăng nhập cũ, và bảo đảm sự an toàn khỏi kẻ xấu.

Bên cạnh đó, việc này được The Verge cho rằng có một số vấn đề có liên quan đến sự đồng bộ khi cài đặt và tập tin trên ChromeOS. Vì vậy, trang tin khuyến cáo người ta nên cho sao lưu toàn bộ máy tính trước khi tiến hành sự chuyển đổi này.

Trước đó, Google chỉ cho phép người đăng ký được thay đổi địa chỉ tài khoản nếu họ đang sử dụng email của bên thứ ba. "Nếu địa chỉ đăng nhập email của tài khoản kết thúc bằng @gmail.com, thông thường bạn không thể cho thay đổi", công ty nêu rõ trong phần hỗ trợ.

"Nếu điều này trở thành sự thật, những người đã tạo ra địa chỉ đăng nhập Gmail từ khi còn trẻ sẽ rất vui mừng vì có lẽ họ đã cho đặt với nhiều cái tên khá xấu hổ", một bình luận trên 9to5Google có cho biết.

Trang hỗ trợ mô tả rất chi tiết quy trình về sự thay đổi mới này, nhưng chức năng vẫn chưa chính thức được hoạt động. Tuy vậy, 9to5Google gần như chắc chắn rằng trong vài tuần sắp tới sẽ có thêm thông tin xoay quanh về sự thay đổi này. Khi chức năng này được cho triển khai chính thức, người tiêu dùng sẽ có thể đổi địa chỉ đăng nhập Gmail thông qua mục "My Account".

** Tham khảo thêm ở đây:
- https://www.techspot.com/news/110717...old-gmail.html

Ở một đất nước nơi Internet được canh chừng như cổng thành thời chiến, chuyện “lọt lưới” thường chỉ là vài giây, vài phút, rồi biến mất nhanh như chưa từng tồn tại. Vậy mà đầu tuần này, Kuaishou – một trong những nền tảng video ngắn và livestream phổ biến nhất Trung Quốc, đối thủ lớn của Douyin (TikTok bản nội địa) – lại trải qua một cú trượt vỏ chuối ở quy mô… khiến người ta phải dụi mắt. Khoảng 10 giờ tối thứ Hai, nền tảng này bị tấn công mạng, kéo theo hàng ngàn nội dung thô tục và bạo lực tràn lên livestream suốt khoảng 90 phút. Với hàng trăm triệu người dùng, 90 phút không còn là “sự cố”, mà là một trận động đất cảm xúc. Trên mạng xã hội, có người kêu trời: vừa lướt vào livestream là “toàn porn”; người khác thì than “mắt tôi sắp mù”. Cái sốc nằm ở chỗ: đây là nơi vốn nổi tiếng “quét sạch nhanh – gọn – lẹ”, vậy mà đêm đó, dòng chảy nội dung bẩn lại tuôn như nước vỡ bờ.

Kiểm duyệt chặt vẫn thủng: vì sao lại có chuyện khó tin?
Kuaishou sau đó lên tiếng, nói đây là cuộc tấn công từ các “ngành ngầm và xám” – cách gọi những hệ sinh thái làm ăn phi pháp hoặc lưng chừng pháp lý, chuyên lợi dụng Internet để kiếm lợi. Họ cho biết đã báo cảnh sát và ứng dụng dần trở lại bình thường. Nghe thì giống một bản thông cáo quen thuộc: sự cố – khắc phục – trấn an. Nhưng điểm làm dư luận băn khoăn là: Trung Quốc có hệ thống kiểm soát nội dung rất mạnh, lại có xác thực danh tính thật, có tường lửa lớn chặn vô số trang web nước ngoài, khiêu dâm còn là nội dung bất hợp pháp… vậy “đội quân” kia chui vào bằng cửa nào, chạy rầm rập suốt 90 phút bằng cách nào? Câu trả lời (theo phía truyền thông nhà nước và các chuyên gia được trích dẫn) nằm ở hai chữ: tự động hóa.

AI + bot: “đánh máy bằng máy”, con người không kịp trở tay
Truyền thông nhà nước đưa tin vụ tấn công có yếu tố AI: kẻ gây ra đã vượt hệ thống an ninh, xâm nhập dữ liệu người dùng và triển khai khoảng 17.000 tài khoản bot để đồng loạt phát nội dung đồi trụy và bạo lực, làm tê liệt dịch vụ livestream. Một chuyên gia an ninh mạng cho rằng quy mô thiệt hại phần lớn đến từ “tấn công tự động”: dùng công cụ đăng ký tài khoản hàng loạt, điều khiển mạng bot, đẩy nội dung bị cấm ra ngoài trong vài giây – nhanh hơn rất nhiều so với mô hình phòng thủ truyền thống vốn còn dựa vào rà soát thủ công và phản ứng theo từng trường hợp. Nói nôm na: khi bên tấn công chạy “xe máy”, bên phòng thủ vẫn đang… dắt bộ, thì chuyện kẹt xe là đương nhiên. Và đúng lúc ấy, “90 phút” trở thành khoảng thời gian đủ dài để hàng trăm triệu người chứng kiến một cú vỡ trận hiếm thấy.

Hậu chấn: cổ phiếu lao dốc và cái bóng của luật “nội dung tục”
Sự cố không chỉ dừng ở cú sốc thị giác. Cổ phiếu niêm yết tại Hồng Kông của công ty cũng bị ảnh hưởng, có lúc giảm mạnh trong ngày giao dịch sau đó. Và câu chuyện lại càng nóng vì nó xảy ra đúng lúc Trung Quốc đang có tranh luận dữ dội quanh một sửa đổi pháp luật liên quan đến việc siết chặt và tăng mức phạt đối với hành vi lan truyền nội dung “tục” trên Internet. Một số thông tin lan truyền khiến nhiều người hiểu rằng “gửi hình ảnh/video nhạy cảm cho bạn bè, thậm chí vợ/chồng trong chat riêng cũng thành tội”, tạo làn sóng phản ứng mạnh. Sau đó, CCTV phải lên tiếng giải thích: cách hiểu “gửi cho bạn bè là phạm tội” là diễn giải sai; một luật sư được trích dẫn nói rằng hành vi đó vốn đã “về mặt kỹ thuật” là trái luật từ trước, nhưng thực tế thường không bị xử lý nếu không có ai tố cáo. Trong khi đó, một bình luận gia có tiếng lại công khai phản đối kiểu quản trị “quét sạch mọi thứ liên quan tình dục”, cho rằng ở tầng quản trị xã hội cơ sở, coi mọi nội dung gợi ý mập mờ là thứ phải triệt tiêu hoàn toàn chưa chắc là đúng.

Một nghịch lý hiện đại: tường cao, khóa chặt, nhưng vẫn có lúc… vỡ toang
Vụ Kuaishou giống như một khoảnh khắc “lộ bug” của thời đại: nơi kiểm soát càng chặt, người ta càng tin rằng mọi thứ luôn nằm trong khuôn, thì chỉ cần một cú thủng bất ngờ cũng đủ làm xã hội hoang mang. Nó cũng nhắc một điều lạnh gáy: không gian mạng bây giờ không chỉ là cuộc chiến “người với người”, mà là cuộc chiến “máy với máy”. Khi bên xấu dùng tự động hóa và AI để phóng nội dung ra như súng liên thanh, hệ thống nếu vẫn dựa nhiều vào con người và phản ứng chậm sẽ bị kéo lê. Và trong một đất nước coi trật tự mạng là ưu tiên hàng đầu, 90 phút ấy không chỉ là “mắt muốn mù” như lời than của cư dân mạng, mà còn là lời cảnh báo: an ninh mạng không phải thứ có thể yên tâm mãi chỉ nhờ hàng rào cao.

Vừa đáp xuống sân bay, còn chưa kịp ăn tô phở cho tỉnh người, nhiều cô chú anh chị đã được nhắc một điều cực kỳ “rùng rợn”: ngủ nhờ một đêm mà quên khai báo lưu trú/tạm trú là có thể bị phạt. Không phải ai cũng bị hỏi liền tại sân bay, nhưng nếu bị kiểm tra cư trú hoặc có phát sinh giấy tờ, là ví có thể “nhẹ đi” khá nhanh.

Tóm gọn cho dễ hiểu: qua đêm là “lưu trú”, qua tháng là “tạm trú”
Về Việt Nam, hễ ở qua đêm không đúng nơi thường trú (ở nhà người thân, thuê căn hộ, homestay…) thì liên quan tới thông báo lưu trú.
Còn nếu ở từ 30 ngày trở lên (ở nhờ dài ngày, thuê trọ dài hạn…) thì phải đăng ký tạm trú.
Nghe thì đơn giản, nhưng cái “rùng rợn” nằm ở chỗ: nhiều người cứ tưởng “về nhà mình/nhà họ hàng thì thôi”, tới lúc có chuyện mới biết… luật không đùa.

Mức phạt: không đau như gãy tay, nhưng đủ đau như… mất Tết
Từ 15/12/2025, quy định xử phạt theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP được nhắc nhiều vì phần cư trú/lưu trú “siết” rõ ràng hơn. Với cá nhân, nhóm lỗi kiểu “không làm đúng quy định về đăng ký tạm trú” hoặc “không thông báo lưu trú/khai báo tạm vắng” có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền 500.000 – 1.000.000 đồng.
Nói vui: một cái bấm thiếu trên app có thể đổi lấy… một bữa lẩu trả bằng tiền phạt.

Ở khách sạn thì sao? Thường là bạn không phải người chạy giấy
Nếu bạn ở khách sạn/nhà nghỉ/homestay làm check-in đàng hoàng, đưa giấy tờ đầy đủ, thì đa phần cơ sở lưu trú sẽ khai báo. Vì nếu họ không khai báo, họ cũng “toang ví” chứ chẳng riêng gì khách.
Theo quy định, cơ sở lưu trú mà không thực hiện thông báo lưu trú thì mức phạt tăng theo số người không khai báo:
Không khai báo cho 1–3 người: có thể bị phạt 2–4 triệu.
Không khai báo cho 4–8 người: có thể bị phạt 4–8 triệu.
Không khai báo cho từ 9 người trở lên: có thể bị phạt 8–12 triệu.
Vậy nên đừng ngạc nhiên vì sao khách sạn hỏi giấy tờ kỹ: họ không tò mò, họ… sợ phạt.

Vì sao Việt kiều hay “dính”? Vì hay ở nhà người thân—mà ai cũng tưởng “người nhà thì khỏi”
Tình huống dễ “hốt ví” nhất thường không phải khách sạn, mà là: về thăm quê, ở nhà cậu mợ dì chú, rồi nghĩ “nhà mình mà”. Thêm một kiểu nữa là thuê căn hộ, chủ nhà ngại thủ tục, hoặc hai bên nghĩ “thôi kệ, có ai kiểm tra đâu”.
Đến lúc có kiểm tra cư trú, hoặc cần giấy tờ hành chính, hoặc khu phố làm rà soát… là bắt đầu câu chuyện: “Ủa sao chưa khai báo?”

Du lịch nay Sài Gòn mai Nha Trang mốt Hà Nội: khai kiểu gì?
Thực tế, nếu bạn đi kiểu du lịch liên tục và ngủ ở khách sạn, thường khách sạn lo khai báo theo từng điểm lưu trú. Bạn chỉ cần làm đúng một việc: check-in đúng quy trình, đưa giấy tờ, đừng “ngại phiền” rồi bỏ qua.
Còn nếu bạn “du lịch bụi phiên bản gia đình”: ngủ nhà người quen mỗi nơi một đêm, thì nên nhắc nhẹ chủ nhà chuyện thông báo lưu trú để khỏi rắc rối.

3 mẹo nhỏ để khỏi bị “hốt ví” oan
Một: ở khách sạn/homestay thì check-in chuẩn, hỏi khéo “anh/chị đã khai báo lưu trú giúp em chưa?” cho chắc.
Hai: ở nhà người thân vài hôm trở lên, nhắc gia đình hỗ trợ thông báo lưu trú; còn ở từ 30 ngày thì tính luôn đăng ký tạm trú cho đúng bài.
Ba: đã có kênh làm trực tuyến (tùy điều kiện tài khoản/địa phương) thì làm sớm cho khỏe, khỏi “để mai tính” rồi mai… quên luôn.

Về thăm quê cho vui, đừng để ví bị “thăm” trước
Về Việt Nam là để thăm nhà, thăm họ hàng, ăn uống cho đã, chứ không ai muốn mở màn chuyến đi bằng màn “đóng học phí hành chính”. Không cần hoảng loạn kiểu “vừa xuống máy bay là bị bế đi”, nhưng cũng đừng chủ quan kiểu “không ai kiểm tra đâu”.
Thời buổi này, thứ đáng sợ nhất không phải ma—mà là quên khai báo rồi bị hốt ví trong im lặng.

Các loại keo tản nhiệt của công ty Arctic từ lâu đã được người tiêu dùng đánh giá rất cao. Trong số đó, MX-6 đã ra mắt cách đây 3 năm vẫn luôn nằm trong nhóm sản phẩm ưa chuộng hàng đầu dành cho máy vi tính. Giờ đây, Arctic tiếp tục cho nâng cấp với phiên bản MX-7, được công ty cho biết là loại keo tản nhiệt mạnh nhất, tốt nhất từ trước cho đến nay.

MX-7 áp dụng công thức hoàn toàn mới (thành phần chi tiết không được công bố). Arctic nhấn mạnh về 3 ưu điểm cốt lõi của sản phẩm này:

- Thứ nhất, độ bám dính thấp, giúp cho việc tán keo và truyền nhiệt xảy ra đồng đều hơn.
- Thứ hai, độ nhớt cao, hạn chế tình trạng keo bị chảy hoặc tràn ra ngoài.
- Thứ ba, độ kết dính nội tại cao, giúp cho keo bám chắc và bền lâu hơn theo thời gian.


Khác với nhiều loại sản phẩm cho tản nhiệt khác, Arctic không công bố hệ số dẫn nhiệt mà thay vào đó đưa ra nhiều thông số kỹ thuật chi tiết. Cụ thể hơn, MX-7 có độ nhớt 35.000–38.000 Poise, giảm tối đa 22% so với thế hệ trước; mật độ 2,9 g/cm³, tăng lên 12%; điện trở suất thể tích đạt 1,7 × 10^?? ohm·cm, giảm đi khoảng 6%; điện áp đánh thủng 4,2 kV/mm, giảm khoảng 42%; dải nhiệt độ hoạt động liên tục vẫn giữ nguyên từ -50°C đến 150°C.

Có thể thấy độ nhớt của MX-7 đã được giảm đi đáng kể nhưng vẫn ở mức rất phù hợp. Chỉ cần áp dụng phương pháp bôi keo theo hình chữ thập, sau đó ép bộ tản nhiệt xuống CPU là keo sẽ tự dàn trải ra đều, lấp kín các khe hở.

Bên cạnh đó, Arctic cũng có giới thiệu riêng khăn lau vệ sinh MX, chuyên dùng để làm sạch keo tản nhiệt còn sót lại.

Trong các cuộc cho thử nghiệm chính thức của công ty, ở nhiệt độ phòng 25°C, sử dụng bộ xử lý Core Ultra 9 285K chạy ở xung nhịp 4,5 GHz với mức tiêu thụ điện khoảng 284 W, kết quả cho thấy MX-7 giúp làm giảm nhiệt độ thấp hơn 2,3°C so với MX-6 (tương đương khoảng 3%), và thấp hơn 4,1°C so với MX-4 (khoảng 6%).

Keo tản nhiệt Arctic MX-7 hiện đã được bán trên Amazon.com với các mức giá:
- Túp 2g: 6,89 USD
- Túp 4g: 7,39 USD
- Túp 8g: 8,59 USD
- Túp 4g có kèm 6 khăn lau MX-6: 9,59 USD

DOGE tuyên bố giúp chính phủ Mỹ tiết kiệm được số tiền khổng lồ, song các khoản cắt giảm dường như đã bị thổi phồng hoặc sai lệch nghiêm trọng.

Trong năm 2025, Ban Hiệu suất Chính phủ (DOGE) do tỷ phú, ông trùm công nghệ Elon Musk dẫn dắt đã thực hiện hàng loạt biện pháp cắt giảm đối với hệ thống liên bang Mỹ. Mặc dù con số 29.000 lần cắt giảm được nhắc đến nhiều lần, các báo cáo phân tích cho thấy thực tế phức tạp hơn về cả quy mô lẫn tác động thực sự.

DOGE trong năm qua đã gây nhiều sóng gió trên chính trường Mỹ với các đợt cắt giảm nhân sự hàng loạt, tinh giản bộ máy chính phủ. Cách làm việc của DOGE làm dấy lên nhiều tranh cãi, do hành động quá nhanh và mạnh tay, cắt giảm dù chưa hiểu rõ vai trò của vị trí tương ứng.

Hồi tháng 3, DOGE đẩy Cơ quan An ninh Hạt nhân Quốc gia (NNSA), thuộc Bộ Năng lượng Mỹ, vào tình cảnh rối ren khi sa thải nhầm hàng loạt nhân sự quan trọng, thậm chí có những người có giấy phép an ninh cấp Q, cho phép tiếp cận tài liệu mật về hạt nhân. Bộ Năng lượng Mỹ sau đó đã phải can thiệp, đảo ngược các quyết định nhân sự của DOGE.

Dù gây ra nhiều xáo trộn như vậy, DOGE trên thực tế đã không làm được những gì Musk tuyên bố: Giảm chi tiêu liên bang 1.000 tỷ USD trước tháng 10. Chi tiêu liên bang của Mỹ năm qua không giảm xuống, mà trái lại còn tăng lên.

Nguyên nhân bắt nguồn từ việc nhiều khoản tiết kiệm lớn nhất mà DOGE tuyên bố cuối cùng lại không đúng. Và dù DOGE đã thực hiện hàng nghìn đợt cắt giảm nhỏ, gây chấn động cho các bên nhận viện trợ nước ngoài, doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ và những đơn vị cung cấp dịch vụ địa phương, con số đó chỉ chiếm phần nhỏ so với quy mô ngân sách liên bang.

Ví dụ, trong danh sách các hợp đồng và khoản trợ cấp bị hủy bỏ mà DOGE công bố, 13 mục lớn nhất đều sai lệch.

Đứng đầu danh sách là hai hợp đồng của Bộ Quốc phòng, một về công nghệ thông tin và một về bảo trì máy bay. DOGE liệt kê chúng vào diện "chấm dứt" và tuyên bố việc hủy bỏ này giúp tiết kiệm ngân sách 7,9 tỷ USD. Song tuyên bố trên là không chính xác. Hai hợp đồng vẫn được thực hiện bình thường và khoản tiền tiết kiệm được chỉ là con số ảo trên sổ sách.

Tính chung lại, chỉ riêng hai mục sai lệch đó đã có giá trị lớn hơn tổng 25.000 khoản tiết kiệm khác mà DOGE tuyên bố đạt được.

Trong 40 khoản tiết kiệm lớn nhất từ danh sách của DOGE, truyền thông Mỹ chỉ ra rằng chỉ 12 mục "có vẻ chính xác", phản ánh đúng những khoản cắt giảm thực tế.

Những phân tích mới nhất làm dấy lên câu hỏi liệu DOGE có thực sự cắt giảm ngân sách hay không.

Musk từng nói DOGE sẽ là "tổ chức minh bạch nhất từ trước đến nay trong chính phủ" và sẽ mang sự chính xác từ thế giới công nghệ vào bộ máy nhà nước. Tuy nhiên, họ lại trở nên thiếu minh bạch, che đậy việc thiếu tiến triển bằng những thông tin sai lệch, tẩy xóa dữ liệu và cách kế toán khó hiểu mà hiếm doanh nghiệp tư nhân nào chấp nhận được.

Một số nhân viên DOGE vẫn làm việc trong chính quyền Trump, chủ yếu thuộc các dự án công nghệ. Tuy nhiên, nỗ lực cắt giảm ngân sách của nhóm hiện có vẻ đã khép lại, ngay cả khi hệ lụy từ động thái sa thải nhân viên liên bang và cắt trợ cấp vẫn còn đó. Trang web nơi DOGE thống kê các thành tựu mang tên "Bức tường Biên lai" đã không cập nhật kể từ ngày 4/10.

Nhà Trắng từ chối trả lời các câu hỏi cụ thể về hoạt động của DOGE, thay vào đó chỉ đưa ra một tuyên bố chung chung về các mục tiêu mà Tổng thống Trump hướng tới.

"Tổng thống đã cam kết cắt giảm lãng phí, gian lận và lạm dụng trong bộ máy chính quyền cồng kềnh của chúng ta", một phát ngôn viên cho hay.

Trong một cuộc phỏng vấn podcast, Musk cho biết DOGE đã "thành công ở mức độ nào đó" trong việc cắt giảm chi tiêu. Tuy nhiên, ông cũng nói rằng nếu có thể quay ngược thời gian, ông sẽ không thực hiện việc này một lần nữa.

"Thay vì làm DOGE, lẽ ra tôi nên tập trung cho các công ty của mình", Musk nói.

Những khoản cắt giảm ảo

Để phân định giữa những khoản cắt giảm khống và thành công của DOGE, các nhà phân tích đã xem xét hồ sơ liên bang 40 mục lớn nhất trên "Bức tường Biên lai" và phát hiện sai sót trong ít nhất 28 trường hợp.

Theo đó, DOGE tính hai lần cho việc hủy cùng một khoản tài trợ của Bộ Năng lượng, khiến con số tiết kiệm ảo tăng thêm 500 triệu USD.

Một hợp đồng mà DOGE tuyên bố chấm dứt thực chất đã bị chính quyền Biden hủy bỏ từ nhiều tuần trước khi nhóm này bắt đầu hoạt động. Ba mục khác trong danh sách của DOGE đã hết hạn. Đó là những hợp đồng từ thời đại dịch nhằm cung cấp xét nghiệm Covid-19 miễn phí cho những người không có bảo hiểm. Ban đầu, các hợp đồng được phép chi tiêu tối đa tổng cộng 12,2 tỷ USD, nhưng chưa bao giờ đạt đến mức này. Sau đó, chúng đã kết thúc đúng hạn hồi tháng 5. Dù vậy, DOGE vẫn nhận công là đã "khai tử" chúng và giúp tiết kiệm 6 tỷ USD.

7 chương trình DOGE tuyên bố đã chấm dứt trên thực tế vẫn hoạt động, trong đó có 4 chương trình được khôi phục theo phán quyết từ tòa án.

Với 16 trường hợp, DOGE đã thổi phồng các khoản cắt giảm. Nhiều mục, trong đó có hai hợp đồng lớn của Bộ Quốc phòng, đã dùng chiêu trò kế toán để tạo ra những khoản "tiết kiệm" vốn ít có tác động thực tế. DOGE hạ "giá trị trần" của các hợp đồng, tức giảm hạn mức lý thuyết mà chính phủ có thể chi trả, mà không làm thay đổi chi tiêu thực tế.

"Việc hạ hạn mức tối đa của thẻ tín dụng có giúp bạn tiết kiệm được đồng nào không?", Travis Sharp, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Đánh giá Chiến lược và Ngân sách, nơi chuyên nghiên cứu về chi tiêu liên bang, đặt câu hỏi. "Câu trả lời là không".

Trong một trường hợp, DOGE khiến tuyên bố của mình trở nên khó kiểm chứng. Họ tuyên bố đã tiết kiệm được 312 triệu USD bằng cách hủy một hợp đồng của Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), nhưng từ chối nêu đó là hợp đồng nào với lý do đang tranh tụng.

Một trường hợp khác liên quan đến hợp đồng công nghệ thông tin thời hạn 10 năm của Bộ Quốc phòng với công ty CACI. DOGE tuyên bố đã cắt giảm 700 triệu USD chi tiêu cho hợp đồng này. Tuy nhiên, một lần nữa, họ chỉ đơn giản là hạ mức trần từ 5,7 tỷ USD xuống 5 tỷ USD.

Giám đốc điều hành CACI John Mengucci khẳng định thay đổi đó là vô nghĩa. "Nó không thay đổi bất cứ điều gì đối với công ty này", ông nói. CACI vốn luôn dự kiến được thanh toán khoảng 2 tỷ USD trong suốt thời hạn hợp đồng. Và ngay cả khi hợp đồng đạt mức trần, Mengucci cho biết Bộ Quốc phòng vẫn có thể tăng mức đó lên.

"Doanh thu không hề giảm", ông nói.

Một phát ngôn viên Bộ Quốc phòng cho hay các hợp đồng thường đạt đến mức giá trị trần, nhưng ông cũng lưu ý rằng số tiền tiết kiệm từ một hợp đồng của Bộ Quốc phòng có thể được chuyển sang những khoản đầu tư ưu tiên cao hơn, cho thấy mục tiêu không nhất thiết là để cắt giảm chi tiêu tổng thể.

Những sai sót khác trên trang web của DOGE đã được xóa bỏ theo thời gian.

Vào ngày danh sách xuất hiện lần đầu tiên, tuyên bố lớn nhất là hợp đồng trị giá 8 tỷ USD của Bộ An ninh Nội địa vốn bị sai lệch tới 1.000 lần. Hợp đồng này thực chất chỉ trị giá 8 triệu USD. Sai sót trên cùng những lỗi khác đã bị xóa sau khi bị truyền thông phát hiện.

Quyền cắt giảm ngân sách liên bang chưa bao giờ thực sự nằm trong tay Musk mà thuộc về quốc hội. Và kể từ khi DOGE bắt đầu hoạt động, các nghị sĩ mới chỉ thông qua duy nhất một đạo luật nhằm thu hồi những khoản chi tiêu đã được phê duyệt, bằng cách cắt kinh phí viện trợ nước ngoài và các chương trình phát thanh truyền hình công cộng.

Nhóm của Musk cũng không can thiệp những phần lớn nhất và đang ngày càng phình to trong ngân sách liên bang là các chương trình chăm sóc y tế Medicare và Medicaid, an sinh xã hội hay lãi vay nợ liên bang.

Cắt thật, đau thật

Mặc dù vậy, nỗ lực của DOGE đã dẫn đến một số đợt cắt giảm thực tế khiến hàng loạt văn phòng trực thuộc chính phủ phải đóng cửa, các chương trình bị hủy bỏ và tước đi lương thực, thuốc men cũng như những khoản hỗ trợ khác của người dân.

Đối với những người phụ thuộc vào các khoản hỗ trợ trên, tác động ập đến rất bất ngờ và tàn khốc.

DOGE ban đầu chấm dứt gần như mọi hợp đồng và khoản tài trợ tại USAID, đồng thời tìm cách sa thải hầu hết nhân viên của họ khi Musk tuyên bố đưa cơ quan này vào "máy nghiền". Một số chương trình viện trợ sau đó được khôi phục, nhưng hàng nghìn chương trình khác bị hủy bỏ.

DOGE đã chấm dứt 13 khoản tài trợ của tổ chức Kế hoạch Quốc tế Mỹ, trong đó có một dự án viện trợ lương thực ở Ethiopia và một chương trình giáo dục tại Nepal giúp các bé gái học hết cấp hai để tránh bị ép kết hôn sớm.

Việc chấm dứt đột ngột này giúp tiết kiệm 11,7 triệu USD, nhưng để lại hậu quả ở những nơi tiếp nhận hỗ trợ. "Khi chúng tôi rời đi, nhiều phụ huynh không còn đủ khả năng cho con đi học nữa", Shanna Marzilli, giám đốc điều hành tổ chức Kế hoạch Quốc tế Mỹ, nói về thực tế ở Nepal.

Tại Sudan, việc gián đoạn và cắt giảm tài trợ khiến nhóm cứu trợ Alight phải ngừng cung cấp lương thực và thuốc men cho người tị nạn, dù sau đó tổ chức này đã bù đắp được khoảng trống kinh phí nhờ các khoản đóng góp tư nhân. Ở những nơi khác, Alight đã ngừng cung cấp dịch vụ hoàn toàn.

Theo Scott Roehm, quan chức cấp cao tại Trung tâm Nạn nhân Tra tấn, tổ chức của ông đã nhận được lệnh ngừng cung cấp các khoản tài trợ từ USAID và Bộ Ngoại giao vào ngày 24/1. Ba ngày sau, họ phải ngừng trả lương cho 75% nhân viên, buộc tổ chức phải đóng cửa các trung tâm tư vấn và phục hồi chức năng cho hàng nghìn người.

Roehm cho hay ông đặc biệt lo ngại về khả năng xảy ra các vụ tự tử. Khoảng 1/4 số nạn nhân bị tra tấn mà tổ chức này hỗ trợ gần đây có biểu hiện muốn tự tử.

Những khoản cắt giảm này rất nhỏ so với những tuyên bố khổng lồ từ DOGE. Đó cũng là lý do DOGE tiết kiệm được rất ít nhưng lại gây ra quá nhiều xáo trộn. Đối với các doanh nghiệp nhỏ và cộng đồng địa phương, những khoản cắt giảm hỗ trợ dù tương đối khiêm tốn cũng mang lại tác động vô cùng lớn.

"Chính những con số nhỏ đó lại gây tổn thương cho mọi người", Lisa Shea Mundt, lãnh đạo công ty Pulse of GovCon chuyên theo dõi các hợp đồng chính phủ, cho biết.

Khối lượng cắt giảm khổng lồ tạo cảm giác DOGE đang rà soát chính phủ một cách tỉ mỉ, không bỏ sót bất kỳ lãng phí nhỏ nào. Nhưng thực tế, đại đa số các khoản họ cắt giảm lại không được bao nhiêu, ít nhất là xét trên phương diện tài chính, vì nó không có các khoản giá trị lớn tới hàng tỷ USD.

Tổng cộng, chính quyền Trump năm nay chấm dứt nhiều hợp đồng hơn so với chính phủ năm ngoái. Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, số tiền thực tế được "giải tỏa cam kết", tức khoản tiền chính phủ đã cam kết chi nhưng sau đó rút lại, trong năm 2025 chỉ cao hơn vài tỷ USD so với những năm gần đây.

Trong nhiều thập kỷ, chính phủ đã cấp kinh phí cho các nhà phân tích bên ngoài để nghiên cứu xem những chương trình sử dụng tiền thuế có thực sự hiệu quả hay không và làm thế nào để cải thiện chúng. Đây chính là công việc phục vụ cho sứ mệnh làm cho chính phủ hoạt động hiệu quả hơn của DOGE.

Tuy nhiên, DOGE cũng cắt giảm cả hợp đồng của những chương trình này.

"Mọi việc họ làm dường như không liên quan gì đến hiệu suất", LaDonna Pavetti, chuyên gia cao cấp tại MEF Associates, nhận định. Công ty bà đã bị hủy một số hợp đồng vốn nhằm mục đích giúp các chương trình chống nghèo đói của liên bang hoạt động hiệu quả hơn.

Trong các trường hợp khác, DOGE thậm chí còn "nhận vơ" rằng đã hủy bỏ những dự án mà họ còn chưa từng đụng đến.

Nghệ sĩ Margo Sawyer tại Texas từng ký hợp đồng với Cơ quan Dịch vụ Tổng hợp của chính phủ để thiết kế một tác phẩm điêu khắc cho trụ sở tòa án liên bang ở Salt Lake City.

Tuy nhiên, vào ngày 2/1, bà thông báo với chính phủ rằng mình muốn chấm dứt hợp đồng do các chi phí phát sinh ngoài dự kiến. Trong hồ sơ chính phủ, hợp đồng của bà bị hủy bỏ theo "thỏa thuận chung" với khoảng 245.000 USD được thu hồi.

Nhưng đến mùa hè năm nay, nó lại xuất hiện trong danh sách các khoản chi mà DOGE đã cắt giảm. "Thật đau lòng khi thấy mọi người hân hoan, vui sướng kiểu như 'ồ, chúng ta đã hủy được một dự án nghệ thuật'", Sawyer nói.

Sawyer khẳng định chính bà mới là người chủ động chấm dứt hợp đồng với chính phủ, không phải DOGE.

Vũ Hoàng (Theo Reuters, AFP, AP)

Ấn Độ hiện đang bước vào giai đoạn bùng nổ mạnh mẽ của điện mặt trời. Trong vòng một thập kỷ, làn sóng đầu tư năng lượng mặt trời đã đưa nước này từ nhóm cuối vươn lên top 3 thế giới.

Những dãy pin xanh lam trải dài hàng km hiện phủ kín sa mạc Thar. Hàng triệu mái nhà tại các đô thị cũng đang vận hành bằng nguồn điện được trợ cấp.

Tuy nhiên, song song với sự bùng nổ này là một bài toán rác thải. Khi lứa pin mặt trời đầu tiên dần đến cuối vòng đời, một câu hỏi lớn được đặt ra: Liệu giấc mơ năng lượng sạch có nguy cơ biến thành cơn ác mộng môi trường độc hại hay không?

Ấn Độ hiện chưa có ngân sách quốc gia riêng, cũng như thiếu các cơ sở công nghiệp quy mô lớn để xử lý làn sóng rác thải pin mặt trời sắp tới.

Mặt tối của ánh sáng

Được thúc đẩy bởi các khoản trợ cấp của chính phủ, gần 2,4 triệu hộ gia đình Ấn Độ đã sử dụng điện mặt trời. Nhờ đó, năng lượng mặt trời hiện chiếm hơn 20% tổng công suất năng lượng của cả nước và giúp giảm phụ thuộc vào than đá.

Tuy nhiên, thành công này đang che giấu một mối đe dọa môi trường nghiêm trọng.

Do thiếu nguồn tài chính cấp quốc gia và mạng lưới tái chế, Ấn Độ đang tiến nhanh tới một cuộc khủng hoảng rác thải “xanh” mà nước này chưa sẵn sàng đối phó.

Theo ước tính, lượng rác thải pin mặt trời của Ấn Độ vào năm 2023 ở mức 100.000 tấn. Con số này có vẻ còn trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, đó chỉ là bề nổi. Đến năm 2030, khối lượng rác thải có thể tăng lên 600.000 tấn.

Theo Hội đồng Năng lượng, Môi trường và Nước của Ấn Độ (CEEW), con số này sẽ vọt lên hơn 11 triệu tấn vào năm 2047.

Để xử lý khối rác thải khổng lồ này, Ấn Độ cần xây dựng một mạng lưới toàn quốc gồm khoảng 300 trung tâm tái chế. Tổng vốn đầu tư ước tính là 478 triệu USD trong vòng 20 năm.

Ông Rohit Pahwa, đại diện công ty năng lượng Targray, nói với BBC rằng “làn sóng rác thải thực sự sẽ đến trong 10-15 năm tới”.

Phần lớn các siêu dự án điện mặt trời của Ấn Độ được đưa vào vận hành vào giữa thập niên 2010. Các tấm pin này có tuổi thọ khoảng 25 năm. Vì thế, đồng hồ đếm ngược đã bắt đầu.

Bài toán tái chế

Pin mặt trời chứa nhiều vật liệu có giá trị cao như bạc và đồng. Chúng cũng chứa lượng nhỏ chì và cadmium.

Khi các tấm pin bị đập vỡ tại các bãi phế liệu trái phép hoặc bị chôn lấp, các chất độc này có thể ngấm vào nước ngầm và đi vào chuỗi thức ăn.

Hiện nay, hoạt động tái chế pin mặt trời tại Ấn Độ vẫn mang tính tự phát và sơ khai.

Người lao động thường chỉ thu hồi các bộ phận dễ xử lý như khung nhôm và kính. Các vật liệu quý nhưng phức tạp hơn bị thất thoát hoặc phát tán ra môi trường.

Dù Ấn Độ đã yêu cầu các nhà sản xuất chịu trách nhiệm tái chế theo quy định rác thải điện tử ban hành năm 2022, việc thực thi vẫn thiếu đồng bộ. Các tấm pin dân dụng đặc biệt dễ bị đưa ra bãi rác hoặc các điểm thu gom trái phép.

Tuy vậy, khủng hoảng này cũng mở ra một cơ hội kinh tế lớn. Công nghệ tái chế tiên tiến có thể thu hồi các kim loại quý như bạc và silicon. Khoảng 38% vật liệu có thể được tái sử dụng cho các tấm pin mới. Điều này cũng giúp tránh phát thải khoảng 37 triệu tấn CO2.

Các chuyên gia cho rằng trong thập kỷ tới, Ấn Độ cần chuyên nghiệp hóa ngành tái chế và buộc các doanh nghiệp điện mặt trời có lợi nhuận cao chịu trách nhiệm với toàn bộ vòng đời sản phẩm.

Cuộc khủng hoảng rác thải pin mặt trời của Ấn Độ phản ánh xu hướng toàn cầu. Mỹ và Trung Quốc cũng đang chuẩn bị đối mặt với khối lượng rác thải khổng lồ khi mở rộng nhanh năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, cách tiếp cận chính sách giữa các quốc gia vẫn rất khác nhau.

Tương lai năng lượng của Ấn Độ đang rất tươi sáng. Nhưng để thực sự “xanh”, nước này cần sớm tìm cách xử lý những cái bóng mà các tấm pin mặt trời sẽ để lại trong tương lai.

Theo IE

Bản dự báo, được nêu trong Bảng xếp hạng Liên minh Kinh tế Thế giới thường niên của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh (CEBR) có trụ sở tại Anh công bố hôm 26/12, dự kiến ​​Vương quốc Anh sẽ tụt từ vị trí thứ 19 xuống thứ 22 trong bảng xếp hạng GDP bình quân đầu người toàn cầu vào năm 2030, bị Hồng Kông, Phần Lan và UAE vượt qua.

Mức sống của người Anh dự kiến ​​sẽ tụt xuống dưới mức của thuộc địa cũ Malta vào năm 2035.

Tính theo đô la Mỹ, GDP bình quân đầu người của Anh được dự báo đạt 58.775 đô la vào năm tới.

Theo báo cáo, tăng trưởng GDP bình quân đầu người của Anh dự kiến ​​sẽ yếu thứ hai trong nhóm G7 trong 5 năm tới, chỉ sau Nhật Bản.

Nhà kinh tế Pushpin Singh của CEBR cho biết, Vương quốc Anh đang đối mặt với “thách thức kép” gồm lạm phát cao, nợ cao và tăng trưởng thấp.

Ông cảnh báo rằng, khả năng cạnh tranh đang bị suy giảm bởi các quốc gia đối thủ có thuế thấp hơn và quy định lỏng lẻo hơn, trong khi “tình trạng không thể thu hẹp chi tiêu nhà nước” vẫn tiếp diễn.

Báo cáo lưu ý rằng, năm 2025 đánh dấu năm cầm quyền trọn vẹn đầu tiên của chính phủ Đảng Lao động.

"Được bầu dựa trên cương lĩnh thúc đẩy tăng trưởng, nhưng chỉ đạt được những thành công rất hạn chế", báo cáo cho biết, ước tính nền kinh tế chỉ tăng trưởng 1,4% trong năm 2025, và dự báo tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm khoảng 1,5%.

Ông Singh cảnh báo triển vọng vẫn "rất nghiêng về phía tiêu cực", đồng thời cho rằng, nước Anh ở một số khía cạnh "vẫn đang sống dựa vào vinh quang trong quá khứ", và những đồn đoán trước ngân sách về khả năng tăng thuế đã kìm hãm hoạt động kinh tế trong những tháng gần đây.

Số liệu chính thức cho thấy, các hộ gia đình Anh vẫn nghèo hơn so với trước đại dịch Covid-19, với thu nhập khả dụng thực tế bình quân đầu người vẫn chưa phục hồi về mức năm 2019 trong bối cảnh khủng hoảng chi phí sinh hoạt kéo dài.

Theo RT

Sáng 27/12, giá vàng thế giới tăng 55,16 USD/ounce, (tương đương 1,23%) so với phiên trước đó, lập đỉnh lịch sử mới ở ngưỡng 4.534 USD/ounce.

Như vậy, trong phiên giao dịch ngày 27/12, giá vàng giao ngay tăng 1,23%, lập đỉnh lịch sử trên 4.534 USD/ounce, chủ yếu nhờ căng thẳng địa chính trị gia tăng và kỳ vọng Fed tiếp tục hạ lãi suất.

Tính từ đầu năm 2025, giá vàng tăng khoảng 72%, trong khi bạc tăng hơn 166%, hướng tới mức tăng mạnh nhất kể từ năm 1979.

Đà tăng của vàng được hỗ trợ bởi ba yếu tố chính: nhu cầu mua mạnh từ các ngân hàng trung ương, dòng tiền chảy vào các quỹ ETF và môi trường lãi suất thấp sau các đợt cắt giảm của Fed. Bất ổn địa chính trị, chính sách thuế quan của Mỹ và xung đột tại nhiều khu vực tiếp tục củng cố vai trò trú ẩn an toàn của kim loại quý.


Giá vàng thế giới hôm nay tiếp tục tăng. (Ảnh: Thoibaotaichinh).

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), trong ba năm gần đây, các ngân hàng trung ương toàn cầu mua hơn 1.000 tấn vàng mỗi năm, gấp đôi mức trung bình trước đó nhằm giảm phụ thuộc vào USD và hệ thống tài chính do Mỹ chi phối.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã ba lần hạ lãi suất trong năm nay và thị trường kỳ vọng sẽ tiếp tục nới lỏng trong năm tới. Môi trường lãi suất thấp, cùng với bất ổn địa chính trị và biến động trên thị trường hàng hóa, tiếp tục củng cố vai trò trú ẩn an toàn của vàng.

Đà tăng mạnh thời gian qua cũng khiến nhiều nhà giao dịch vàng, bạc nhỏ lẻ lo ngại bỏ lỡ cơ hội (FOMO).

Tính chung cả năm, giá vàng tăng mạnh nhất kể từ 1979, nhờ chính sách nới lỏng của Fed, căng thẳng địa chính trị kéo dài, nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương, dòng tiền vào ETF và xu hướng giảm vai trò của USD. Cùng kỳ, giá bạc tăng tới 158%, vượt xa mức tăng gần 72% của vàng, nhờ thâm hụt nguồn cung, được xếp vào nhóm khoáng sản quan trọng tại Mỹ và nhu cầu công nghiệp duy trì ở mức cao.

Triển vọng năm 2026 vẫn tích cực khi Fed được kỳ vọng duy trì chu kỳ nới lỏng và đồng USD có xu hướng suy yếu. Tuy nhiên, WGC cảnh báo giá vàng có thể điều chỉnh 5 - 20% nếu kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh và lãi suất quay đầu tăng. Các chuyên gia khuyến nghị vàng chỉ nên chiếm tỷ trọng vừa phải trong danh mục, đóng vai trò đa dạng hóa và phòng ngừa rủi ro.

Diễn biến giá vàng hôm nay
+ Giá vàng trong nước
Sáng ngày 27/12, giá vàng miếng tại Doji và SJC được niêm yết ở mức ở mức 157,4 triệu đồng/lượng, bán ra ở mức 159,4 triệu đồng/lượng, tăng 400.000 đồng/lượng ở cả hai chiều mua - bán so với hôm qua. Hiện chênh lệch giá mua - bán vàng SJC đang là 2 triệu đồng/lượng.

Trong khi đó, giá vàng nhẫn hiện được Doji niêm yết ở mức 154 - 157 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), giữ nguyên cả hai chiều mua vào và bán ra so với chốt phiên giao dịch trước.

+ Giá vàng quốc tế
Giá vàng thế giới niêm yết trên Kitco ở mức 4.534 USD/ounce, tăng 55,16 USD (tương đương 1,23%) so với phiên trước đó.

Dự báo giá vàng
Thị trường hiện đang định giá khả năng có hai đợt cắt giảm lãi suất của Mỹ trong năm tới. Trong môi trường lãi suất thấp, các tài sản không sinh lợi suất như giá vàng được đánh giá sẽ tiếp tục duy trì nền hỗ trợ vững chắc.

Dự báo về xu hướng giá vàng thế giới, theo các chuyên gia, các yếu tố hỗ trợ giá vàng hiện nay chưa có dấu hiệu suy yếu và nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì trong thời gian tới, tạo nền tảng cho đà tăng tiếp diễn trong năm 2026.

Cùng chung quan điểm, nhiều tổ chức tài chính lớn cũng đưa ra dự báo tích cực đối với thị trường vàng thế giới. Goldman Sachs đã nâng dự báo giá vàng tháng 12/2026 lên 4.900 USD/ounce, trong khi Morgan Stanley dự báo mức 4.500 USD/ounce vào giữa năm 2026.

Bank of America và JPMorgan thậm chí kỳ vọng giá vàng sẽ vượt mốc 5.000 USD/ounce vào cuối năm 2026.

VietBF@sưu tập

Sáng 27/12, giá dầu WTI ở mức 55,74 USD/thùng, giảm 1,61 USD/thùng, giá dầu Brent của Mỹ ở mức 60,80 USD/thùng, giảm 1,44 USD/thùng so với phiên giao dịch trước.

Giá dầu thế giới giảm mạnh
Giá dầu thế giới hôm nay giảm mạnh khi thị trường thận trọng trước rủi ro địa chính trị, đồng thời chịu áp lực từ lo ngại dư cung toàn cầu.

Theo Reuters, giá dầu giảm sâu trong phiên giao dịch hôm nay khi giới đầu tư cân nhắc các rủi ro tiềm ẩn đối với nguồn cung từ những diễn biến địa chính trị mới, trong bối cảnh thanh khoản thị trường vẫn mỏng sau kỳ nghỉ Giáng sinh.

Bà June Goh, chuyên gia phân tích thị trường dầu mỏ cấp cao tại Sparta Commodities, cho rằng các cuộc không kích nói trên không nhằm vào hạ tầng dầu khí. “Những mục tiêu bị tấn công không liên quan đến đường ống hay các cảng xuất khẩu dầu thô, vì vậy trong bối cảnh thanh khoản thấp dịp Boxing Day, giới giao dịch chủ yếu đứng ngoài quan sát”, bà nhận định.


GIá dầu thế giới hôm nay giảm mạnh. (Ảnh minh họa Futurebridge).

Nigeria là một trong những quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn nhất châu Phi, tuy nhiên hoạt động khai thác và hạ tầng xuất khẩu chủ yếu nằm ở khu vực phía nam, khá xa địa bàn vừa xảy ra đợt không kích.

Những gián đoạn nguồn cung trong thời gian gần đây đã góp phần giúp giá dầu phục hồi từ mức đáy gần 5 năm thiết lập hôm 16/12. Dù vậy, tính chung cả năm, giá dầu vẫn đang hướng tới mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2020. So với giá đóng cửa cuối năm 2024, dầu Brent và WTI lần lượt giảm khoảng 17% và 19%, trong bối cảnh sản lượng toàn cầu tăng cao làm dấy lên lo ngại dư cung trong năm tới.

Theo ông Giovanni Staunovo, chuyên gia phân tích của UBS, giá dầu hiện vẫn được nâng đỡ nhờ các gián đoạn xuất khẩu từ Venezuela và Kazakhstan. Tuy nhiên, thị trường vẫn cần theo dõi phản ứng của Điện Kremlin đối với các đề xuất hòa bình mới liên quan đến xung đột Ukraine.

Giới đầu tư cũng đang dõi theo tiến trình đàm phán Nga - Ukraine, bởi bất kỳ thỏa thuận nào đạt được đều có thể dẫn tới việc nới lỏng hoặc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế đối với ngành dầu mỏ Nga, qua đó tác động đáng kể đến cán cân cung - cầu và giá dầu toàn cầu.

Giá xăng dầu trong nước
Tại kỳ điều hành chiều 25/12, giá xăng E5 RON92 giảm 523 đồng/lít, không cao hơn 18.716 đồng/lít. Giá xăng RON95 giảm 614 đồng/lít, không cao hơn 19.006 đồng/lít.

Giá dầu diesel giảm 219 đồng/lít, không cao hơn 17.257 đồng/lít. Giá dầu hỏa giảm 228 đồng/lít, không cao hơn 17.709 đồng/lít. Riêng giá dầu mazut tăng 222 đồng/kg, không cao hơn 13.382 đồng/kg.

Tính từ đầu năm 2025 đến nay, giá xăng trong nước đã trải qua 49 phiên điều chỉnh, gồm 23 phiên giảm, 20 phiên tăng và 6 phiên trái chiều.

VietBF@sưu tập

Nhà đầu tư vàng và bạc đang có một năm “ăn mừng chiến thắng”, trong khi những người lạc quan với tiền số lại bị bỏ lại phía sau.

Trong phiên ngày 26/12, giá vàng tương lai vượt mốc 4.550 USD/ounce và dao động quanh mức cao kỷ lục. Tính từ đầu năm, vàng đã lập hơn 50 kỷ lục giá mới.

Giá bạc cũng tăng vọt lên trên 75 USD/ounce, đánh dấu mức tăng khoảng 150% từ đầu năm đến nay. Đà tăng bùng nổ này được thúc đẩy bởi lo ngại thiếu hụt nguồn cung vật chất, trong bối cảnh nhu cầu công nghiệp duy trì ở mức cao. Giá bạch kim và đồng cũng đồng loạt lập đỉnh trong năm nay.

Diễn biến này làm nổi bật sự phân hóa rõ rệt giữa nhóm kim loại quý và thị trường tiền số. Bitcoin - đồng tiền số lớn nhất thế giới - giảm khoảng 6% từ đầu năm. Ether cũng đang trên đà giảm 12% trong năm.

Ông Louis Navellier, nhà sáng lập Navellier & Associates, nhận định đầu tuần này: “Khi vàng đã tăng gần 70% trong năm 2025, phần lớn tiền số vẫn giảm, đã đến lúc cộng đồng tiền số nên chuyển sang vàng”.

Theo ông Navellier, vàng đang hưởng lợi từ hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương, mức biến động thấp hơn và thanh khoản được cải thiện, vượt trội so với thị trường tiền mã hóa.

Ông Peter Schiff, một người ủng hộ vàng và là nhà phê bình tiền số nổi tiếng, viết trên mạng xã hội X: “Nếu Bitcoin không tăng khi cổ phiếu công nghệ tăng, cũng không tăng khi vàng và bạc tăng, vậy thì khi nào nó sẽ tăng? Câu trả lời là: sẽ không tăng”.

Thị trường tiền số có nguy cơ khép lại năm 2025 trong sắc đỏ. Bitcoin hiện đang cố gắng tránh ba tháng giảm liên tiếp. 

Lần đầu tiên kể từ năm 2014, Bitcoin tách rời khỏi thị trường chứng khoán, dù môi trường pháp lý được đánh giá là thuận lợi hơn và mức độ chấp nhận tiền số trên Phố Wall ngày càng tăng.

Giá Bitcoin gặp khó trong việc phục hồi sau khi các nhà đầu tư nắm giữ dài hạn đã bán ra. Các đợt bán đã kéo giá giảm khoảng 30%, từ mức đỉnh gần 126.000 USD hồi tháng 10 xuống còn hơn 87.000 USD trong phiên ngày 26/12.

Ông Sean Farrell, trưởng bộ phận tài sản số tại Fundstrat, cho biết ông không bất ngờ khi Bitcoin gần đây giao dịch trong biên độ hẹp.

Ông nói trong một video gửi khách hàng: “Các đợt tăng giá cuối năm thường đi kèm với việc nhà đầu tư bán những tài sản kém hiệu quả và mua vào những tài sản tăng giá”.

Theo ông Farrell, nhiều nhà đầu tư hiện không muốn gia tăng rủi ro với một tài sản đã kém hơn thị trường trong phần lớn vài tháng qua.

Dù vậy, ông cho rằng tháng 1 có thể mang lại cơ hội phục hồi, khi dòng tiền từ các nhà đầu tư dài hạn được kỳ vọng sẽ quay lại. “Nếu tháng 12 đóng cửa trong sắc đỏ, lịch sử cho thấy tháng 1 thường sẽ tăng”, ông nói.

Việc Bitcoin giảm giá ba tháng liên tiếp là hiện tượng hiếm, mới chỉ xảy ra 15 lần trong quá khứ.

Công ty nghiên cứu tiền mã hóa 10X Research cũng cho rằng một nhịp phục hồi ngắn hạn có thể sắp diễn ra. Theo báo cáo công bố thứ Sáu, các điều kiện đang dần hội tụ, gồm mức điều chỉnh 30%, giai đoạn giảm kéo dài khoảng 2,5 tháng và các chỉ báo kỹ thuật đã được “thiết lập lại”.

Trong khi đó, các chiến lược gia Phố Wall hạ dự báo giá Bitcoin. Standard Chartered gần đây cắt mục tiêu giá Bitcoin cuối năm từ mức 200.000 USD trước đó xuống 100.000 USD. Ngân hàng này cũng hạ mục tiêu cho năm 2026 từ 300.000 USD xuống 150.000 USD.

VietBF@sưu tập

Một đường dây chuyện sản xuất, tiêu thụ điện thoại Samsung giả tại New Delhi, Ấn Độ, vừa bị giới chưc trách ra tay triệt phá. Trong đó, có 4 người bị bắt cùng hơn 500 smartphone và hàng loạt linh kiện nhập khẩu đã bị tịch thu.

Nhiều mẫu flagship cao cấp của Samsung bị làm giả tại Ấn Độ. (Ảnh: Bloomberg)

Cảnh sát ở New Delhi vừa tiến hành triệt phá một đường dây lắp ráp và buôn bán trái phép điện thoại Samsung cao cấp giả mạo tại khu vực Karol Bagh, bắt giữ 4 tên nghi phạm và thu giữ hơn 500 smartphone cùng nhiều linh kiện liên quan.

Theo thông tin từ phía cảnh sát, các đối tượng bị bắt gồm Hakim (36 tuổi), Mehtab Ahmad Ansari (36 tuổi), Ravi Ahuja (36 tuổi) và Rahul (33 tuổi). Trong đó, tên Hakim được xác định là kẻ cầm đầu đường dây.

Cuộc đột kích xảy ra vào ngày 14/12 tại một cửa hàng ở khu Beadonpura, Karol Bagh, sau khi cảnh sát nhận được tin thông báo về hoạt động sản xuất điện thoại giả mạo. Tại hiện trường, lực lượng cảnh sát đã phát hiện các đối tượng đang cho lắp ráp điện thoại Samsung cao cấp với linh kiện nhập khẩu.

Cảnh sát cho biết, họ đã thu giữ tổng cộng là 512 chiếc điện thoại Samsung giả mạo, bao gồm các mẫu được gắn mác Ultra, Fold và Flip. Ngoài ra, họ còn cho thu giữ 124 bo mạch chủ, 138 cục pin, 459 tem IMEI giả mạo có ghi "Made in Vietnam", cùng nhiều dụng cụ chuyên dụng để lắp ráp điện thoại.

Theo sự điều tra ban đầu, đường dây này đã nhập khẩu linh kiện và phụ kiện điện thoại di động từ TQ, sau đó cho lắp ráp thủ công tại New Delhi để làm ra các thiết bị giả mạo những mẫu điện thoại Samsung cao cấp đang được ưa chuộng trên thị trường. Sau khi hoàn tất, các đối tượng cho dán tem IMEI giả mạo lên sản phẩm và đem rao bán ra thị trường tự do với giá từ 35,000-40,000 Rupee (390-445 USD) mỗi chiếc.

Cảnh sát cho biết các tên nghi phạm này đã bị bắt quả tang ngay tại địa điểm lắp ráp trong quá trình đột kích của các giới chức.

(Ảnh: TMB News)

Trong quá trình cho thẩm vấn, các tên nghi phạm khai nhận tên Hakim là kẻ tổ chức và điều hành toàn bộ hoạt động trái phép này. Theo giới cảnh sát, tên Hakim chỉ học hết lớp 8 nhưng đã đứng ra nhập khẩu các linh kiện như bo mạch chủ, camera, loa, khung máy và mặt kính sau từ TQ. Với sự hỗ trợ của các đồng phạm, đối tượng này đem lắp ráp các linh kiện thành điện thoại hoàn chỉnh và cho bán chúng như hàng mới nhập về.

Cảnh sát ở New Delhi cho biết họ đang tiếp tục mở rộng điều tra nhằm truy ra dấu vết chuỗi cung ứng linh kiện, xác định các đầu mối tiêu thụ và làm rõ liệu còn những cá nhân hay mạng lưới lớn nào hơn đứng phía sau hoạt động phi pháp để sản xuất, buôn bán điện thoại di động cao cấp giả mạo này.

MỹLuật cấm nhận quà của Florida khiến các nghị sĩ rơi vào nhiều tình huống khó xử, khi thậm chí phải từ chối một chai nước được tặng.

Đầu tháng 12, mỗi thành viên Hạ viện Florida nhận được túi quà Giáng sinh sớm từ Ủy ban Bảo tồn Cá và Động vật Hoang dã Florida, gồm loa bluetooth, cốc giữ nhiệt Yeti in dòng "Go Outdoors Florida", một chiếc chăn nhỏ có logo Florida.

Nhưng đến cuối ngày, các nhân viên tại Văn phòng Chánh quản trật tự của Hạ viện Florida phải tới gõ cửa từng văn phòng nghị sĩ để thu hồi túi quà, bởi chúng có thể bị coi là vi phạm một đạo luật ban hành cách đây 20 năm.

Đạo luật này có hiệu lực từ ngày 1/1/2006, cấm các nghị sĩ và những người giữ chức vụ cao trong chính quyền bang Florida nhận bất kỳ lợi ích có giá trị nào từ các nhà vận động hành lang hoặc các tổ chức thuê họ. Các nhà vận động hành lang cũng được yêu cầu công khai số tiền họ nhận được từ bên thuê.

Luật được nghị viện Florida thông qua sau hàng loạt sự việc bị báo chí phanh phui vào thời điểm đó, như một thượng nghị sĩ bang gây sức ép để các nhà vận động hành lang chi trả cho chuyến đi Nam Phi, tình trạng nhiều nghị sĩ thường xuyên gọi các bên vận động, xin số thẻ tín dụng để trả tiền ăn uống, hay việc một công ty cờ bạc đã thuê máy bay đưa 4 nghị sĩ đến sòng bạc ở Canada.

Vào thời điểm được ban hành, đây được xem là một trong những luật "cấm nhận quà" nghiêm khắc nhất nước Mỹ. Nó nhiều lần đẩy các nghị sĩ vào tình thế "dở khóc dở cười", khiến họ khó xử ngay cả khi muốn nhận những món quà nhỏ nhặt như một chai nước.

Tom Lee, cựu chủ tịch Thượng viện Florida, chồng của hạ nghị sĩ Laurel Lee, người từng thúc đẩy đạo luật, cho rằng đây là quy định nghiêm khắc nhưng đúng đắn.

"Rất khó mô tả cho công chúng thấy bức tranh về Tallahassee, thủ phủ Florida, thời thập niên 1990, đầu những năm 2000, nơi chẳng khác gì Sodom và Gomorrah, hai thành phố nổi tiếng sa đọa trong Kinh Thánh", ông Lee nói. "Khi đó, nhiều nghị sĩ trên thực tế sống nhờ vào tiền của các bên vận động hành lang. Sai phạm tràn lan, gần như là thông lệ, không phải ngoại lệ".


Tom Lee, cựu chủ tịch Thượng viện Florida. Ảnh: Politico

Tuy nhiên, cùng với thời gian, luật cấm nhận quà trên thực tế bị phớt lờ hoặc bị lách theo nhiều cách khác nhau, trong khi ngày càng nhiều người hoài nghi về khả năng hạn chế lợi ích nhóm của nó.

Mark Herron, luật sư kỳ cựu về đạo đức và bầu cử ở Tallahassee, cho rằng luật cấm nhận quà đã khiến các nghị sĩ gặp nhiều khó khăn hơn trong giao tiếp xã hội, đồng thời thúc đẩy các nhóm lợi ích, nhà vận động hành lang rót tiền vào những ủy ban chính trị được quản lý lỏng lẻo, bên đứng ra trả tiền cho các nghị sĩ.

"Trước khi có luật cấm nhận quà, các nhà vận động hành lang có thể xây dựng quan hệ với nghị sĩ thông qua việc cùng ăn uống. Sau khi có luật, các mối quan hệ mang tính 'giao dịch' hơn, xoay quanh các khoản đóng góp cho ủy ban chính trị và chiến dịch tranh cử của nghị sĩ", ông Herron giải thích.

Luật cũng vấp phải phản ứng dữ dội từ các chủ nhà hàng ở Tallahassee, những người cho rằng quy định này bóp nghẹt doanh thu của họ. Tuy nhiên, mọi nỗ lực điều chỉnh luật đến nay đều không có tiến triển.

Một số nhà vận động hành lang ở Tallahassee từ chối thảo luận về luật cấm nhận quà, hay cách họ tương tác với các nghị sĩ.

Việc Thống đốc Ron DeSantis có tuân thủ luật cấm nhận quà hay không cũng bị đặt dấu hỏi trong suốt nhiệm kỳ. Năm 2024, ủy ban đạo đức của Florida đã bác bỏ đơn khiếu nại liên quan đến máy chơi golf mô phỏng trị giá 28.000 USD, được doanh nhân bất động sản Mori Hosseini gửi đến dinh thống đốc DeSantis năm 2019.

Ủy ban kết luận máy chơi golf này không phải quà tặng và thuộc tài sản của bang, do được đặt trong phòng tập thể dục tại khu nhà phụ của dinh thự.

Trong khi đó, các nghị sĩ vẫn có thể "nhận quà" bằng cách tham gia các sự kiện được tài trợ, miễn là chi phí được ủy ban chính trị của họ lo liệu. Những sự kiện này được tổ chức như các hoạt động gây quỹ, nên những khoản chi hay ưu đãi dành cho nghị sĩ vẫn được coi là hợp lệ.

Hồ sơ tài chính chiến dịch cho thấy chỉ riêng trong năm 2025, các công viên giải trí của Walt Disney đã góp gần 800.000 USD dưới hình thức ăn uống, giải trí và lưu trú cho các tổ chức chính trị, trong đó có đảng Cộng hòa Florida, các quỹ lãnh đạo của hai đảng tại lưỡng viện Florida.

Universal, vận hành các công viên giải trí ở miền trung bang, cũng thực hiện các khoản chi tương tự trong năm nay, với 450.000 USD cho tiền lưu trú, vé vào cửa, ăn uống.

Dù luật cấm nhận quà tồn tại những kẽ hở như vậy, thượng nghị sĩ Don Gaetz, Chủ tịch Ủy ban Đạo đức và Bầu cử của Thượng viện Florida, vẫn gọi đây là "một luật tốt".

"Tôi ủng hộ luật cấm nhận quà, bởi tôi không muốn cảm thấy mắc nợ bất kỳ ai vì sự hào phóng của họ", ông Gaetz nói. Gần đây, ông đã trả lại những giỏ trái cây được gửi đến văn phòng mình. "Nếu nới lỏng luật, mọi thứ sẽ trượt dốc rất nhanh".

VietBF@sưu tập

DOGE tuyên bố giúp chính phủ Mỹ tiết kiệm được số tiền khổng lồ, song các khoản cắt giảm dường như đã bị thổi phồng hoặc sai lệch nghiêm trọng.

Trong năm 2025, Ban Hiệu suất Chính phủ (DOGE) do tỷ phú, ông trùm công nghệ Elon Musk dẫn dắt đã thực hiện hàng loạt biện pháp cắt giảm đối với hệ thống liên bang Mỹ. Mặc dù con số 29.000 lần cắt giảm được nhắc đến nhiều lần, các báo cáo phân tích cho thấy thực tế phức tạp hơn về cả quy mô lẫn tác động thực sự.

DOGE trong năm qua đã gây nhiều sóng gió trên chính trường Mỹ với các đợt cắt giảm nhân sự hàng loạt, tinh giản bộ máy chính phủ. Cách làm việc của DOGE làm dấy lên nhiều tranh cãi, do hành động quá nhanh và mạnh tay, cắt giảm dù chưa hiểu rõ vai trò của vị trí tương ứng.

Hồi tháng 3, DOGE đẩy Cơ quan An ninh Hạt nhân Quốc gia (NNSA), thuộc Bộ Năng lượng Mỹ, vào tình cảnh rối ren khi sa thải nhầm hàng loạt nhân sự quan trọng, thậm chí có những người có giấy phép an ninh cấp Q, cho phép tiếp cận tài liệu mật về hạt nhân. Bộ Năng lượng Mỹ sau đó đã phải can thiệp, đảo ngược các quyết định nhân sự của DOGE.

Dù gây ra nhiều xáo trộn như vậy, DOGE trên thực tế đã không làm được những gì Musk tuyên bố: Giảm chi tiêu liên bang 1.000 tỷ USD trước tháng 10. Chi tiêu liên bang của Mỹ năm qua không giảm xuống, mà trái lại còn tăng lên.


Tỷ phú Elon Musk khoe chiếc áo có tên Ban Hiệu suất Chính phủ (DOGE) tại Nhà Trắng hồi tháng 3. Ảnh: AFP

Nguyên nhân bắt nguồn từ việc nhiều khoản tiết kiệm lớn nhất mà DOGE tuyên bố cuối cùng lại không đúng. Và dù DOGE đã thực hiện hàng nghìn đợt cắt giảm nhỏ, gây chấn động cho các bên nhận viện trợ nước ngoài, doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ và những đơn vị cung cấp dịch vụ địa phương, con số đó chỉ chiếm phần nhỏ so với quy mô ngân sách liên bang.

Ví dụ, trong danh sách các hợp đồng và khoản trợ cấp bị hủy bỏ mà DOGE công bố, 13 mục lớn nhất đều sai lệch.

Đứng đầu danh sách là hai hợp đồng của Bộ Quốc phòng, một về công nghệ thông tin và một về bảo trì máy bay. DOGE liệt kê chúng vào diện "chấm dứt" và tuyên bố việc hủy bỏ này giúp tiết kiệm ngân sách 7,9 tỷ USD. Song tuyên bố trên là không chính xác. Hai hợp đồng vẫn được thực hiện bình thường và khoản tiền tiết kiệm được chỉ là con số ảo trên sổ sách.

Tính chung lại, chỉ riêng hai mục sai lệch đó đã có giá trị lớn hơn tổng 25.000 khoản tiết kiệm khác mà DOGE tuyên bố đạt được.

Trong 40 khoản tiết kiệm lớn nhất từ danh sách của DOGE, truyền thông Mỹ chỉ ra rằng chỉ 12 mục "có vẻ chính xác", phản ánh đúng những khoản cắt giảm thực tế.

Những phân tích mới nhất làm dấy lên câu hỏi liệu DOGE có thực sự cắt giảm ngân sách hay không.

Musk từng nói DOGE sẽ là "tổ chức minh bạch nhất từ trước đến nay trong chính phủ" và sẽ mang sự chính xác từ thế giới công nghệ vào bộ máy nhà nước. Tuy nhiên, họ lại trở nên thiếu minh bạch, che đậy việc thiếu tiến triển bằng những thông tin sai lệch, tẩy xóa dữ liệu và cách kế toán khó hiểu mà hiếm doanh nghiệp tư nhân nào chấp nhận được.

Một số nhân viên DOGE vẫn làm việc trong chính quyền Trump, chủ yếu thuộc các dự án công nghệ. Tuy nhiên, nỗ lực cắt giảm ngân sách của nhóm hiện có vẻ đã khép lại, ngay cả khi hệ lụy từ động thái sa thải nhân viên liên bang và cắt trợ cấp vẫn còn đó. Trang web nơi DOGE thống kê các thành tựu mang tên "Bức tường Biên lai" đã không cập nhật kể từ ngày 4/10.

Nhà Trắng từ chối trả lời các câu hỏi cụ thể về hoạt động của DOGE, thay vào đó chỉ đưa ra một tuyên bố chung chung về các mục tiêu mà Tổng thống Trump hướng tới.

"Tổng thống đã cam kết cắt giảm lãng phí, gian lận và lạm dụng trong bộ máy chính quyền cồng kềnh của chúng ta", một phát ngôn viên cho hay.

Trong một cuộc phỏng vấn podcast, Musk cho biết DOGE đã "thành công ở mức độ nào đó" trong việc cắt giảm chi tiêu. Tuy nhiên, ông cũng nói rằng nếu có thể quay ngược thời gian, ông sẽ không thực hiện việc này một lần nữa.

"Thay vì làm DOGE, lẽ ra tôi nên tập trung cho các công ty của mình", Musk nói.

Những khoản cắt giảm ảo

Để phân định giữa những khoản cắt giảm khống và thành công của DOGE, các nhà phân tích đã xem xét hồ sơ liên bang 40 mục lớn nhất trên "Bức tường Biên lai" và phát hiện sai sót trong ít nhất 28 trường hợp.

Theo đó, DOGE tính hai lần cho việc hủy cùng một khoản tài trợ của Bộ Năng lượng, khiến con số tiết kiệm ảo tăng thêm 500 triệu USD.

Một hợp đồng mà DOGE tuyên bố chấm dứt thực chất đã bị chính quyền Biden hủy bỏ từ nhiều tuần trước khi nhóm này bắt đầu hoạt động. Ba mục khác trong danh sách của DOGE đã hết hạn. Đó là những hợp đồng từ thời đại dịch nhằm cung cấp xét nghiệm Covid-19 miễn phí cho những người không có bảo hiểm. Ban đầu, các hợp đồng được phép chi tiêu tối đa tổng cộng 12,2 tỷ USD, nhưng chưa bao giờ đạt đến mức này. Sau đó, chúng đã kết thúc đúng hạn hồi tháng 5. Dù vậy, DOGE vẫn nhận công là đã "khai tử" chúng và giúp tiết kiệm 6 tỷ USD.

7 chương trình DOGE tuyên bố đã chấm dứt trên thực tế vẫn hoạt động, trong đó có 4 chương trình được khôi phục theo phán quyết từ tòa án.

Với 16 trường hợp, DOGE đã thổi phồng các khoản cắt giảm. Nhiều mục, trong đó có hai hợp đồng lớn của Bộ Quốc phòng, đã dùng chiêu trò kế toán để tạo ra những khoản "tiết kiệm" vốn ít có tác động thực tế. DOGE hạ "giá trị trần" của các hợp đồng, tức giảm hạn mức lý thuyết mà chính phủ có thể chi trả, mà không làm thay đổi chi tiêu thực tế.

"Việc hạ hạn mức tối đa của thẻ tín dụng có giúp bạn tiết kiệm được đồng nào không?", Travis Sharp, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Đánh giá Chiến lược và Ngân sách, nơi chuyên nghiên cứu về chi tiêu liên bang, đặt câu hỏi. "Câu trả lời là không".

Trong một trường hợp, DOGE khiến tuyên bố của mình trở nên khó kiểm chứng. Họ tuyên bố đã tiết kiệm được 312 triệu USD bằng cách hủy một hợp đồng của Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), nhưng từ chối nêu đó là hợp đồng nào với lý do đang tranh tụng.

Một trường hợp khác liên quan đến hợp đồng công nghệ thông tin thời hạn 10 năm của Bộ Quốc phòng với công ty CACI. DOGE tuyên bố đã cắt giảm 700 triệu USD chi tiêu cho hợp đồng này. Tuy nhiên, một lần nữa, họ chỉ đơn giản là hạ mức trần từ 5,7 tỷ USD xuống 5 tỷ USD.

Giám đốc điều hành CACI John Mengucci khẳng định thay đổi đó là vô nghĩa. "Nó không thay đổi bất cứ điều gì đối với công ty này", ông nói. CACI vốn luôn dự kiến được thanh toán khoảng 2 tỷ USD trong suốt thời hạn hợp đồng. Và ngay cả khi hợp đồng đạt mức trần, Mengucci cho biết Bộ Quốc phòng vẫn có thể tăng mức đó lên.

"Doanh thu không hề giảm", ông nói.

Một phát ngôn viên Bộ Quốc phòng cho hay các hợp đồng thường đạt đến mức giá trị trần, nhưng ông cũng lưu ý rằng số tiền tiết kiệm từ một hợp đồng của Bộ Quốc phòng có thể được chuyển sang những khoản đầu tư ưu tiên cao hơn, cho thấy mục tiêu không nhất thiết là để cắt giảm chi tiêu tổng thể.

Những sai sót khác trên trang web của DOGE đã được xóa bỏ theo thời gian.

Vào ngày danh sách xuất hiện lần đầu tiên, tuyên bố lớn nhất là hợp đồng trị giá 8 tỷ USD của Bộ An ninh Nội địa vốn bị sai lệch tới 1.000 lần. Hợp đồng này thực chất chỉ trị giá 8 triệu USD. Sai sót trên cùng những lỗi khác đã bị xóa sau khi bị truyền thông phát hiện.

Quyền cắt giảm ngân sách liên bang chưa bao giờ thực sự nằm trong tay Musk mà thuộc về quốc hội. Và kể từ khi DOGE bắt đầu hoạt động, các nghị sĩ mới chỉ thông qua duy nhất một đạo luật nhằm thu hồi những khoản chi tiêu đã được phê duyệt, bằng cách cắt kinh phí viện trợ nước ngoài và các chương trình phát thanh truyền hình công cộng.

Nhóm của Musk cũng không can thiệp những phần lớn nhất và đang ngày càng phình to trong ngân sách liên bang là các chương trình chăm sóc y tế Medicare và Medicaid, an sinh xã hội hay lãi vay nợ liên bang.

Cắt thật, đau thật

Mặc dù vậy, nỗ lực của DOGE đã dẫn đến một số đợt cắt giảm thực tế khiến hàng loạt văn phòng trực thuộc chính phủ phải đóng cửa, các chương trình bị hủy bỏ và tước đi lương thực, thuốc men cũng như những khoản hỗ trợ khác của người dân.

Đối với những người phụ thuộc vào các khoản hỗ trợ trên, tác động ập đến rất bất ngờ và tàn khốc.

DOGE ban đầu chấm dứt gần như mọi hợp đồng và khoản tài trợ tại USAID, đồng thời tìm cách sa thải hầu hết nhân viên của họ khi Musk tuyên bố đưa cơ quan này vào "máy nghiền". Một số chương trình viện trợ sau đó được khôi phục, nhưng hàng nghìn chương trình khác bị hủy bỏ.

DOGE đã chấm dứt 13 khoản tài trợ của tổ chức Kế hoạch Quốc tế Mỹ, trong đó có một dự án viện trợ lương thực ở Ethiopia và một chương trình giáo dục tại Nepal giúp các bé gái học hết cấp hai để tránh bị ép kết hôn sớm.

Việc chấm dứt đột ngột này giúp tiết kiệm 11,7 triệu USD, nhưng để lại hậu quả ở những nơi tiếp nhận hỗ trợ. "Khi chúng tôi rời đi, nhiều phụ huynh không còn đủ khả năng cho con đi học nữa", Shanna Marzilli, giám đốc điều hành tổ chức Kế hoạch Quốc tế Mỹ, nói về thực tế ở Nepal.

Tại Sudan, việc gián đoạn và cắt giảm tài trợ khiến nhóm cứu trợ Alight phải ngừng cung cấp lương thực và thuốc men cho người tị nạn, dù sau đó tổ chức này đã bù đắp được khoảng trống kinh phí nhờ các khoản đóng góp tư nhân. Ở những nơi khác, Alight đã ngừng cung cấp dịch vụ hoàn toàn.

Theo Scott Roehm, quan chức cấp cao tại Trung tâm Nạn nhân Tra tấn, tổ chức của ông đã nhận được lệnh ngừng cung cấp các khoản tài trợ từ USAID và Bộ Ngoại giao vào ngày 24/1. Ba ngày sau, họ phải ngừng trả lương cho 75% nhân viên, buộc tổ chức phải đóng cửa các trung tâm tư vấn và phục hồi chức năng cho hàng nghìn người.

Roehm cho hay ông đặc biệt lo ngại về khả năng xảy ra các vụ tự tử. Khoảng 1/4 số nạn nhân bị tra tấn mà tổ chức này hỗ trợ gần đây có biểu hiện muốn tự tử.

Những khoản cắt giảm này rất nhỏ so với những tuyên bố khổng lồ từ DOGE. Đó cũng là lý do DOGE tiết kiệm được rất ít nhưng lại gây ra quá nhiều xáo trộn. Đối với các doanh nghiệp nhỏ và cộng đồng địa phương, những khoản cắt giảm hỗ trợ dù tương đối khiêm tốn cũng mang lại tác động vô cùng lớn.

"Chính những con số nhỏ đó lại gây tổn thương cho mọi người", Lisa Shea Mundt, lãnh đạo công ty Pulse of GovCon chuyên theo dõi các hợp đồng chính phủ, cho biết.

Khối lượng cắt giảm khổng lồ tạo cảm giác DOGE đang rà soát chính phủ một cách tỉ mỉ, không bỏ sót bất kỳ lãng phí nhỏ nào. Nhưng thực tế, đại đa số các khoản họ cắt giảm lại không được bao nhiêu, ít nhất là xét trên phương diện tài chính, vì nó không có các khoản giá trị lớn tới hàng tỷ USD.

Tổng cộng, chính quyền Trump năm nay chấm dứt nhiều hợp đồng hơn so với chính phủ năm ngoái. Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, số tiền thực tế được "giải tỏa cam kết", tức khoản tiền chính phủ đã cam kết chi nhưng sau đó rút lại, trong năm 2025 chỉ cao hơn vài tỷ USD so với những năm gần đây.

Trong nhiều thập kỷ, chính phủ đã cấp kinh phí cho các nhà phân tích bên ngoài để nghiên cứu xem những chương trình sử dụng tiền thuế có thực sự hiệu quả hay không và làm thế nào để cải thiện chúng. Đây chính là công việc phục vụ cho sứ mệnh làm cho chính phủ hoạt động hiệu quả hơn của DOGE.

Tuy nhiên, DOGE cũng cắt giảm cả hợp đồng của những chương trình này.

"Mọi việc họ làm dường như không liên quan gì đến hiệu suất", LaDonna Pavetti, chuyên gia cao cấp tại MEF Associates, nhận định. Công ty bà đã bị hủy một số hợp đồng vốn nhằm mục đích giúp các chương trình chống nghèo đói của liên bang hoạt động hiệu quả hơn.

Trong các trường hợp khác, DOGE thậm chí còn "nhận vơ" rằng đã hủy bỏ những dự án mà họ còn chưa từng đụng đến.

Nghệ sĩ Margo Sawyer tại Texas từng ký hợp đồng với Cơ quan Dịch vụ Tổng hợp của chính phủ để thiết kế một tác phẩm điêu khắc cho trụ sở tòa án liên bang ở Salt Lake City.

Tuy nhiên, vào ngày 2/1, bà thông báo với chính phủ rằng mình muốn chấm dứt hợp đồng do các chi phí phát sinh ngoài dự kiến. Trong hồ sơ chính phủ, hợp đồng của bà bị hủy bỏ theo "thỏa thuận chung" với khoảng 245.000 USD được thu hồi.

Nhưng đến mùa hè năm nay, nó lại xuất hiện trong danh sách các khoản chi mà DOGE đã cắt giảm. "Thật đau lòng khi thấy mọi người hân hoan, vui sướng kiểu như 'ồ, chúng ta đã hủy được một dự án nghệ thuật'", Sawyer nói.

Sawyer khẳng định chính bà mới là người chủ động chấm dứt hợp đồng với chính phủ, không phải DOGE.

VietBF@sưu tập