Hezbollah của Lebanon, các nhóm vũ trang Iraq và lực lượng Houthi ở Yemen đang giúp Cộng hòa Hồi giáo Iran mở rộng xung đột và làm tăng chi phí, Murad Sadygzade , Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Trung Đông, Giảng viên thỉnh giảng, Đại học HSE (Moscow) đã có bài bình luận đăng trên tờ RT.

Vòng vây lửa thứ hai của cuộc chiến không còn hình thành xung quanh Iran nữa. Những gì chúng ta đang chứng kiến ​​không phải là một cuộc đụng độ hạn chế giữa một quốc gia đang chịu áp lực và kẻ thù trực tiếp của nó, mà là sự nổi lên dần dần của một cuộc đối đầu khu vực rộng lớn hơn, trong đó các lực lượng đồng minh của Tehran đang chuyển từ sự đoàn kết mang tính biểu tượng sang sự tham gia thực tế.

Tại Lebanon, Iraq, và giờ đây một lần nữa ở Yemen, các nhóm liên kết với Iran đang mở ra các mặt trận mới và khiến bất kỳ chiến dịch nào của Mỹ hoặc Israel cũng trở nên khó thực hiện hơn nhiều. Nếu Iran không thể ngăn chặn áp lực bằng cách đối phó bằng sức mạnh quân sự vượt trội, họ vẫn có thể đáp trả bằng cách mở rộng chiến trường xuyên suốt thời gian và không gian.

Iran và các lực lượng trung thành với nước này hiểu rất rõ điều đó. Mục tiêu của họ không nhất thiết là giành chiến thắng vang dội bằng quân sự thông thường trước Israel hay Mỹ. Họ đang cố gắng ngăn chặn đối thủ đạt được kết quả nhanh chóng, biến ưu thế quân sự thành sự bành trướng chiến lược quá mức, và khiến cái giá của việc leo thang ngày càng tăng cao mỗi tuần.

Israel đang sa lầy vào cuộc chiến ở Lebanon

Lebanon đã trở thành ví dụ rõ ràng nhất về động thái này. Israel bước vào cuộc đối đầu với Hezbollah với kỳ vọng rằng hỏa lực mạnh hơn, áp lực khắc nghiệt hơn và các cuộc xâm nhập sâu hơn cuối cùng sẽ tạo ra một thực tế mới ở miền nam đất nước. Nhưng cho đến nay, chiến dịch vẫn chưa mang lại kết quả mà các nhà lãnh đạo Israel cần để tuyên bố thành công thực sự. Các quan chức Israel vẫn công khai nói về việc mở rộng các hoạt động và về sự cần thiết của một vùng an ninh rộng lớn ở miền nam Lebanon. Điều đó không giống như một nhiệm vụ quân sự đã hoàn thành. Nó giống như một chiến dịch vẫn đang tìm kiếm một kết quả khả thi.

Israel vẫn có khả năng gây ra thiệt hại to lớn cho Lebanon. Họ có thể tàn phá các làng mạc và cơ sở hạ tầng biên giới, và buộc một lượng lớn người dân phải rời bỏ nhà cửa. Nhưng khả năng phá hủy không đồng nghĩa với khả năng áp đặt quyền kiểm soát. Một chiến dịch quân sự có thể trông áp đảo trên truyền hình nhưng vẫn không thể vô hiệu hóa lực lượng vũ trang mà nó nhằm mục đích phá vỡ. Hezbollah vẫn có khả năng tấn công lãnh thổ Israel, và thực tế đó cho thấy cuộc chiến ở Lebanon vẫn chưa kết thúc có lợi cho Israel.

Israel cũng đang chịu tổn thất, không chỉ về mặt quân sự mà còn cả về chính trị và tâm lý. Các báo cáo về binh sĩ tử trận và thương vong liên tục trên chiến trường cho thấy Hezbollah vẫn có khả năng biến miền nam Lebanon thành một khu vực chiến sự nguy hiểm đối với quân đội Israel. Điều này rất quan trọng bởi vì học thuyết quân sự của Israel phụ thuộc rất nhiều vào tốc độ, sáng kiến ​​tấn công và việc thể hiện ưu thế. Một chiến dịch kéo dài, tiêu hao nhân lực, khiến binh lính bị tổn thất và để lại miền bắc Israel trong tình trạng bị đe dọa liên tục không chỉ đơn giản là chưa hoàn thành, trở nên ăn mòn về mặt chiến lược, làm suy yếu hình ảnh ưu thế vượt trội mà khả năng răn đe phụ thuộc một phần vào đó.

Ngoài ra còn có vấn đề về trang thiết bị và áp lực tác chiến. Những tuyên bố công khai về việc phá hủy các phương tiện của Israel thường khó xác minh độc lập, và bất kỳ phân tích nghiêm túc nào cũng nên tránh lặp lại những tuyên truyền trên chiến trường như là sự thật. Nhưng ngay cả khi không có những con số ấn tượng và không thể kiểm chứng, thực tế rộng lớn hơn vẫn hiển nhiên.

Hezbollah tiếp tục tạo ra môi trường khiến các hoạt động trên bộ của Israel trở nên tốn kém, rủi ro và gây gánh nặng chính trị. Israel có thể chiếm giữ hoặc tiến vào lãnh thổ, nhưng vẫn chưa chứng minh được khả năng biến sự hiện diện đó thành một sắp xếp quân sự ổn định và an toàn. Chừng nào Hezbollah còn tiếp tục gây tổn thất cho Israel, chiến dịch này vẫn chưa hoàn thiện về mặt chiến lược.

Hezbollah đang chứng minh cho toàn bộ phe ủng hộ Iran trong khu vực thấy rằng Israel không thể đạt được kết quả quân sự hoàn hảo. Thông điệp đó rất quan trọng ở Iraq, Yemen và mọi đấu trường mà các lực lượng liên kết với Tehran đang theo dõi sát sao. Mỗi tuần mà Hezbollah tiếp tục phản công càng làm suy yếu quan điểm cho rằng Israel và Mỹ có thể dễ dàng khuất phục khu vực bằng hỏa lực vượt trội. Nhận thức đó khuyến khích các nhóm đồng minh leo thang vì cho thấy rằng sự kháng cự không phải là vô ích và sự đối đầu kéo dài có thể tạo ra đòn bẩy chiến lược, ngay cả khi đối đầu với một đối thủ mạnh hơn.

Các chiến binh Iraq kích hoạt

Iraq là đấu trường thứ hai mà logic này đang trở nên rõ ràng. Trong nhiều năm, Washington đã cố gắng xử lý các nhóm vũ trang thân Iran ở Iraq thông qua một công thức quen thuộc: gây áp lực, tấn công có chọn lọc, cảnh báo răn đe và thương lượng chính trị. Công thức đó hiện đang chịu áp lực nặng nề. Các phe phái Iraq trung thành với Iran lại đang tấn công các lợi ích của phương Tây và các cơ sở liên kết với Mỹ, và lập trường của họ đang cứng rắn hơn khi cuộc khủng hoảng khu vực leo thang. Bất kỳ động thái nào của Mỹ hướng tới sự can thiệp trực tiếp trên bộ chống lại Iran sẽ không chỉ giới hạn trong lãnh thổ Iran. Nó sẽ ngay lập tức kích hoạt chiến trường Iraq theo một cách nghiêm trọng hơn nhiều.

Khả năng đó hiện đang được thảo luận một cách ngày càng nghiêm túc hơn bởi vì các nhóm vũ trang Iraq đang tự coi mình là lực lượng dự bị có thể huy động để hỗ trợ Iran nếu chiến tranh bước vào giai đoạn nguy hiểm hơn. Đây chưa phải là một cuộc triển khai xuyên quốc gia quy mô lớn đủ để tự quyết định kết quả của một cuộc chiến tranh lớn. Nhưng đó không phải là vấn đề quan trọng nhất. Điểm mấu chốt là chiến trường Iraq đang được chuẩn bị về mặt chính trị, tổ chức và tâm lý như một phần mở rộng của mặt trận Iran. Nếu Washington cố gắng tiến hành một chiến dịch trên bộ chống lại Iran, họ sẽ phải đối mặt không chỉ với một mà là nhiều chiến trường cùng một lúc.

Washington dường như cho rằng bằng cách tập trung áp lực quân sự lên Iran, họ có thể cô lập Tehran hoặc đe dọa các đồng minh khu vực của nước này phải thận trọng. Nhưng động lực ngược lại đang hình thành. Áp lực ở trung tâm đang kích hoạt vùng ngoại vi. Các đồng minh của Iran không cần phải đánh bại Mỹ hay Israel trong các trận đánh trực diện – mà chỉ cần đảm bảo rằng không mặt trận nào có thể bị đóng kín hoàn toàn, không khu vực hậu phương nào có thể được coi là an toàn, và không kế hoạch quân sự nào có thể được trình bày là hạn chế và có thể kiểm soát được. Chỉ riêng điều đó thôi cũng đủ để thay đổi tính toán chính trị của chiến tranh.

Vấn đề Iraq đặc biệt nguy hiểm vì nó nằm ở giao điểm của các hoạt động quân sự, sự yếu kém nội bộ của nhà nước và các chủ quyền cạnh tranh. Iraq không phải là một chiến trường khép kín. Đó là một quốc gia nơi các lực lượng dân quân, đảng phái, lực lượng nước ngoài và các thể chế nhà nước cùng tồn tại trong tình trạng bất ổn. Do đó, bất kỳ chu kỳ tấn công nào mới nhằm vào các mục tiêu phương Tây đều có thể gây ra những hậu quả vượt xa phạm vi tấn công trực tiếp. Nó có thể làm bùng phát lại căng thẳng nội bộ, làm suy yếu nền quản trị vốn đã mong manh, gia tăng áp lực lên chính phủ Iraq và làm sâu sắc thêm cuộc đấu tranh kéo dài về việc liệu Iraq là một quốc gia có chủ quyền cân bằng hay là một vùng tranh chấp trong một cuộc xung đột khu vực lớn hơn. Một khi quá trình đó bắt đầu tăng tốc, việc kiềm chế nó sẽ trở nên rất khó khăn.

Lực lượng Houthi ở Yemen có thể gây chấn động nền kinh tế toàn cầu

Tuy nhiên, diễn biến mang tính chiến lược bùng nổ nhất có lẽ là vai trò mới của Ansar Allah (lực lượng Houthi) ở Yemen. Trong gần một tháng, phong trào này tương đối kiềm chế trong giai đoạn leo thang cụ thể này. Sự yên tĩnh tương đối đó đã khiến một số nhà quan sát tin rằng Yemen có thể vẫn là một chiến trường thứ yếu trong khi các sự kiện tập trung vào Iran, Lebanon và vùng Vịnh. ​​Nhưng nhận định này giờ đây có vẻ hơi vội vàng. Ansar Allah đã báo hiệu sự trở lại hành động trực tiếp chống lại Israel, và quan trọng hơn nữa, họ một lần nữa đã nêu lên nguy cơ gây áp lực lên giao thông hàng hải qua eo biển Bab el-Mandeb.

Mối đe dọa đó không thể bị xem nhẹ như một màn kịch hùng biện. Bab el-Mandeb là một trong những điểm nghẽn quan trọng của nền kinh tế toàn cầu. Nó kết nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương, có nghĩa là nó là một phần của tuyến đường hàng hải ngắn nhất giữa châu Âu và châu Á thông qua kênh đào Suez. Nếu hành lang này trở nên không an toàn trong thời gian dài, hậu quả sẽ lan rộng ra ngoài khu vực. Các công ty vận tải biển sẽ chuyển hướng. Phí bảo hiểm tăng vọt. Thời gian giao hàng kéo dài. Chi phí nhiên liệu tăng. Chuỗi cung ứng phải chịu thêm những ma sát mới. Cú sốc lan rộng ra ngoài thông qua thị trường vận tải hàng hóa, giá cả hàng hóa và kế hoạch công nghiệp. Trong thế giới hiện đại, một vùng nước hẹp có thể trở thành yếu tố làm gia tăng bất ổn toàn cầu.

Đây là lý do tại sao ngay cả mối đe dọa đóng cửa cũng tồi tệ gần như việc đóng cửa thực sự. Thị trường không kiên nhẫn chờ đợi một tuyến đường thủy bị phong tỏa một cách chắc chắn trước khi phản ứng. Chúng phản ứng với rủi ro. Nếu Ansar Allah báo hiệu rằng các tàu có liên hệ với Israel hoặc những người ủng hộ Israel có thể bị tấn công, và nếu phong trào chứng minh rằng mối đe dọa này là đáng tin cậy, thì tác động thương mại sẽ bắt đầu rất lâu trước khi có một cuộc phong tỏa chính thức. Một số hãng vận tải sẽ tránh tuyến đường này. Những hãng khác sẽ yêu cầu mức giá cao hơn đáng kể. Việc hộ tống hải quân có thể trở nên phổ biến hơn. Một vấn đề quân sự biến thành một vấn đề thương mại, và một vấn đề thương mại nhanh chóng trở thành một vấn đề kinh tế vĩ mô.

Một sự gián đoạn nghiêm trọng ở eo biển Bab el-Mandeb cũng sẽ ảnh hưởng đến các quốc gia vùng Vịnh theo những cách phức tạp. Nhìn bề ngoài, giá dầu cao thường có vẻ có lợi cho các nước xuất khẩu năng lượng. Nhưng trong thời chiến, bức tranh lại không đơn giản như vậy. Các chế độ quân chủ vùng Vịnh không chỉ phụ thuộc vào mức giá mà còn vào dòng chảy ổn định, vận chuyển an toàn, niềm tin của nhà đầu tư, an ninh cơ sở hạ tầng và nhận thức rộng rãi hơn rằng khu vực này vẫn là một trung tâm thương mại và tài chính khả thi. Một cuộc chiến đẩy giá năng lượng lên cao đồng thời làm cho việc vận chuyển hàng hải trở nên kém an toàn hơn có thể mang lại lợi ích cho một bên và tổn thất cho bên kia. Nó có thể làm tăng doanh thu đồng thời làm tăng rủi ro. Nó có thể cải thiện giá mỗi thùng dầu trong khi làm tổn hại đến môi trường chính trị và hậu cần cần thiết để vận chuyển thùng dầu đó một cách hiệu quả.

Đặc biệt, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất sẽ phải đối mặt với một sự cân bằng khó khăn. Cả hai quốc gia đều cố gắng giảm thiểu sự can thiệp vào các cuộc chiến tranh khu vực không hồi kết trong khi vẫn duy trì mối quan hệ an ninh chặt chẽ với Washington. Nhưng một cuộc đối đầu rộng hơn liên quan đến Iran, Iraq, Yemen, Lebanon và Israel sẽ làm suy yếu chiến lược cân bằng đó. Ngay cả khi họ tránh tham gia quân sự trực tiếp, họ vẫn nằm trong vùng xung đột về mặt địa lý. Các cảng, tuyến đường xuất khẩu, cơ sở hạ tầng khử muối, sân bay và các cơ sở công nghiệp của họ đều nằm trong tầm bắn của tên lửa và máy bay không người lái của các bên thù địch. Nói cách khác, địa lý hạn chế tính trung lập. Các quốc gia vùng Vịnh có thể cố gắng phòng thủ về mặt chính trị, nhưng họ không thể hoàn toàn phòng thủ về mặt vật lý.

Một cuộc chiến khu vực lan rộng toàn cầu

Nếu xu hướng này tiếp tục, tác động lên nền kinh tế toàn cầu có thể rất nghiêm trọng. Rủi ro rõ ràng nhất là cú sốc kép đối với ngành năng lượng và logistics. Nếu áp lực lên eo biển Hormuz trùng hợp với sự gián đoạn mới ở Bab el-Mandeb, nền kinh tế thế giới sẽ phải đối mặt với áp lực lên hai trong số những huyết mạch nhạy cảm nhất cùng một lúc. Giá dầu sẽ tăng không chỉ đơn giản vì nguồn cung bị mất, mà còn do nỗi sợ hãi, chi phí bảo hiểm và phí bảo hiểm khan hiếm luôn xuất hiện khi nhiều điểm nghẽn bị đe dọa cùng lúc. Thị trường khí đốt sẽ trở nên bất ổn hơn. Chi phí vận chuyển sẽ tăng cao. Các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu sẽ cảm nhận được áp lực đầu tiên, đặc biệt là các nước nghèo vốn đã dễ bị tổn thương bởi nợ nần, lạm phát và mất an ninh lương thực.

Đây là cách mà các cuộc chiến tranh khu vực trở thành các sự kiện kinh tế toàn cầu. Chúng không cần phải đóng cửa hoàn toàn mọi tuyến đường hay phá hủy mọi nhà máy lọc dầu để gây ra những hậu quả rộng lớn hơn. Chúng chỉ cần làm cho đủ các tuyến đường quan trọng trở nên không ổn định cùng một lúc. Một khi sự không ổn định lan rộng trong lĩnh vực năng lượng và vận tải, nó sẽ ảnh hưởng đến mọi thứ khác: Cước vận chuyển trở nên đắt đỏ hơn, nguyên liệu sản xuất đến muộn hơn, giá thực phẩm tăng do chi phí vận chuyển và phân bón, các ngân hàng trung ương đối mặt với áp lực lạm phát mới và các chính phủ đối mặt với căng thẳng ngân sách. Bất ổn chính trị theo sau căng thẳng kinh tế, đặc biệt là ở những quốc gia mà xã hội đã kiệt sức vì những cú sốc trước đó.

Phải chăng Mỹ và Israel đã tính toán sai?

Tất cả những điều này dẫn đến một kết luận rộng hơn. Xung đột đang lan rộng vì các lực lượng liên minh với Iran đang cố tình làm cho nó lan rộng. Chiến lược của họ không dựa trên những quyết định nhanh chóng hay những bước đột phá ngoạn mục. Nó dựa trên việc kiểm soát và gia tăng các điểm gây áp lực. Hezbollah khiến mặt trận phía bắc Israel bất ổn. Các phe phái Iraq làm tăng chi phí cho bất kỳ sự can thiệp quân sự sâu rộng nào của Mỹ. Ansar Allah đe dọa một trong những hành lang hàng hải quan trọng nhất thế giới. Bản thân Iran vẫn là nhân tố trung tâm, nhưng họ không cần phải hành động một mình theo cách tuyến tính và biệt lập. Các đồng minh của họ cung cấp chiều sâu chiến lược, sự phân bố địa lý và khả năng biến một cuộc chiến thành nhiều cuộc đối đầu liên kết với nhau.

Từ góc nhìn này, các nhà hoạch định chính sách Mỹ dường như đã tính toán sai. Họ có thể đã tin rằng áp lực mạnh mẽ sẽ thu hẹp các lựa chọn của Iran và khôi phục khả năng răn đe. Thay vào đó, nó lại có nguy cơ tạo ra kết quả ngược lại. Thay vì cô lập Iran, leo thang xung đột đang kéo các lực lượng đồng minh của nước này vào sâu hơn trong cuộc xung đột. Thay vì rút ngắn cuộc khủng hoảng, nó lại kéo dài nó. Thay vì tập trung chiến trường, nó lại phân tán chiến trường ra khắp khu vực. Đó là một quỹ đạo nguy hiểm, bởi vì một cuộc chiến phân tán thường khó thắng hơn một cuộc chiến tập trung. Nó đòi hỏi sự kiên nhẫn về mặt hậu cần, chính trị, sự gắn kết của liên minh và lòng tin của công chúng cùng một lúc.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc Mỹ và Israel có tiếp tục tin rằng áp lực quân sự lớn hơn vẫn có thể tạo ra sự rõ ràng về chiến lược hay không. Niềm tin đó hiện đang ngày càng trở nên đáng ngờ. Cuộc chiến càng kéo dài mà không có kết quả quyết định và ổn định ở Lebanon, thì Hezbollah và các đồng minh của họ càng tự tin hơn. Càng nhiều tài sản của Mỹ bị đe dọa ở Iraq, thì việc can thiệp sâu hơn càng trở nên khó kiểm soát. Càng nhiều lực lượng Ansar Allah làm tăng chi phí vận chuyển qua cửa khẩu Bab el-Mandeb, thì cuộc xung đột càng vượt ra khỏi phạm vi chiến tranh cục bộ và bước vào lĩnh vực gây rối loạn kinh tế toàn cầu.

Hậu quả có thể xảy ra không phải là một chiến thắng hoàn toàn cho bất kỳ bên nào, mà là một giai đoạn bất ổn khu vực kéo dài và dai dẳng. Israel có thể tiếp tục tăng cường chiến dịch ở Lebanon vì họ chưa đạt được kết quả mong muốn. Các nhóm dân quân Iraq có thể tiếp tục tấn công các mục tiêu phương Tây trong khi chuẩn bị về mặt chính trị cho một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn. Ansar Allah có thể tăng cường sử dụng áp lực trên biển vì họ hiểu rằng các điểm nghẽn có thể tạo ra hiệu quả chiến lược vượt xa Yemen. Về phần mình, Iran sẽ tiếp tục cố gắng biến mọi động thái của kẻ thù thành ngòi nổ cho sự bành trướng rộng lớn hơn. Họ không cần phải giành chiến thắng trong một khoảnh khắc kịch tính duy nhất. Họ chỉ cần đảm bảo rằng các đối thủ không thể kết thúc cuộc xung đột theo điều kiện của họ.

Đó là bài học cốt lõi của thời điểm hiện tại. Ưu thế quân sự không tự động dẫn đến thành công chính trị, đặc biệt là trong một khu vực nơi các lực lượng phi nhà nước đồng minh có thể mở nhiều mặt trận với sự linh hoạt tương đối. Mỹ và Israel vẫn duy trì khả năng hủy diệt khổng lồ. Nhưng hủy diệt không đồng nghĩa với kiểm soát, và kiểm soát không đồng nghĩa với chiến thắng.

Theo nghĩa đó, sáng kiến ​​chiến lược không còn chỉ được định nghĩa bởi ai có thể tấn công mạnh hơn. Nó ngày càng được định nghĩa bởi ai có thể buộc phía bên kia phải chiến đấu trên quá nhiều mặt trận cùng một lúc. Iran và các lực lượng trung thành với nước này dường như quyết tâm làm chính xác điều đó. Họ đang cố gắng kéo dài cuộc xung đột theo thời gian, trải rộng trên phạm vi địa lý và làm suy yếu khả năng tập trung của đối phương. Hiện tại, chiến lược đó đang hiệu quả hơn nhiều so với nhiều chiến lược của Mỹ và Israel.

Theo tờ báo El Pais của Tây Ban Nha, Tổng thống Mỹ Donald Trump trông có vẻ mệt mỏi trong bài phát biểu trước toàn quốc.

"Trong bài phát biểu ngắn gọn chỉ khoảng 20 phút, tổng thống, đứng thẳng và giọng nói có vẻ mệt mỏi, vẫn khẳng định rằng cuộc xung đột đã kết thúc thắng lợi", bài báo viết.

Theo bài báo, bất chấp mong muốn của chính quyền Mỹ làm rõ quá trình đang diễn ra, người đứng đầu Nhà Trắng vẫn chưa chia sẻ bất kỳ chi tiết mới nào, chỉ giới hạn ở những tuyên bố mà ông đã đưa ra trước đó.

"Một tổng thống thích có kết quả nhanh chóng - dù bền vững hay không - nhận thấy, năm tuần sau khi ra lệnh tấn công, tình hình rất khác so với những gì ông tưởng tượng," tờ báo kết luận.

Tối thứ Năm, ông Trump đã có bài phát biểu trước toàn quốc về tình hình liên quan đến Iran. Ông tuyên bố rằng Mỹ không cần eo biển Hormuz và hứa sẽ đưa Iran trở lại "thời kỳ đồ đá" nếu không đạt được thỏa thuận. Ông Trump nói thêm rằng các quốc gia không thể mua dầu từ Trung Đông có thể mua năng lượng từ Washington.

Ăn rau tươi rất có lợi, nhưng nếu không được rửa sạch đúng cách, chúng có thể trở thành nơi sinh sản của ký sinh trùng và giun sán. Thông tin từ trang Facebook của PDRC, Trung tâm Nghiên cứu Bệnh Ký sinh trùng, Trường Y, Đại học Công nghệ Suranaree (Thái Lan), tiết lộ những kết quả khảo sát thú vị, dựa trên một nghiên cứu của Trường Y, Đại học Walailak. Nghiên cứu này đã thu thập 265 mẫu rau tươi để kiểm tra sự nhiễm ký sinh trùng.

Kết quả khảo sát cho thấy 93 mẫu rau củ bị nhiễm ký sinh trùng. Loại ký sinh trùng phổ biến nhất là giun móc, chiếm 42,9%, tiếp theo là giun kim (10,6%), giun roi (2,6%), giun đũa (2,6%) và giun đũa ở chó (2,6%).

10 loại rau tươi phổ biến nhất bị nhiễm ký sinh trùng

Dựa trên việc kiểm tra nhiều mẫu rau tươi khác nhau, các loại rau có mức độ nhiễm ký sinh trùng từ cao nhất đến thấp nhất có thể được xếp hạng như sau:

- Cần tây 63,3%

- Bạc hà 60,0%

- Rau má 57,1%

- Rau mùi 44,8%

- Hành lá 43,3%

- Rau mùi tây 36,7%

- Cải thảo 23,3%

- Xà lách 20,0%

- Húng quế 10,0%

- Rau muống 6,7%
Những lợi ích của cần tây, một loại rau phổ biến nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro

Cần tây là một trong những loại rau thường bị nhiễm ký sinh trùng nhất. Tuy nhiên, nó cũng là một loại rau rất giàu dinh dưỡng. Thân và lá của nó có màu xanh tươi, và nó có mùi thơm đặc trưng tương tự như cần ta, nhưng thân cây to hơn. Thông tin dinh dưỡng cho thấy cần tây giàu canxi, thích hợp cho phụ nữ mang thai và trẻ em bị loãng xương.

Ngoài ra, cần tây chứa kali, giúp làm giãn mạch máu, giảm nguy cơ mắc bệnh tim thiếu máu cục bộ và cân bằng huyết áp. Ăn sống cung cấp một lượng lớn vitamin C, giúp kích thích hệ miễn dịch. Xào cần tây còn làm tăng hiệu quả của beta-carotene, chất hoạt động như một chất chống oxy hóa, giúp giảm nguy cơ mắc ung thư, đặc biệt là ung thư buồng trứng.

100 gram cần tây chỉ chứa 13 kilocalories và giàu chất xơ, giúp tạo cảm giác no lâu và rất lý tưởng cho những người muốn kiểm soát cân nặng. Cần tây thường được ăn sống, xay thành nước ép rau củ tốt cho sức khỏe, ăn kèm với tương ớt hoặc nước sốt salad, hoặc dùng trong súp và các món xào.
Cách ăn rau tươi an toàn và tránh ký sinh trùng

Thông tin từ Cục Y tế công cộng, Bộ Y tế Thái Lan, đưa ra các khuyến nghị về cách làm sạch trái cây và rau quả trước khi ăn để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn, ký sinh trùng và chất độc hại. Có ba phương pháp để lựa chọn:

- Phương pháp 1: Rửa dưới vòi nước chảy: Ngâm rau trong nước khoảng 15 phút, sau đó rửa sạch dưới vòi nước chảy đồng thời chà nhẹ lá rau trong 2 phút. Phương pháp này thích hợp để rửa một lượng nhỏ rau.

- Phương pháp 2 sử dụng giấm: Ngâm rau củ trong dung dịch giấm 5%, với tỷ lệ 1 muỗng canh giấm cho 4 lít nước. Ngâm trong 15 phút, sau đó rửa sạch với nước sạch.

- Phương pháp 3 sử dụng bột nở: Trộn nửa muỗng canh bột nở (baking soda) với 10 lít nước. Ngâm rau củ trong 15 phút, sau đó rửa sạch với nước sạch.

Ngoài việc rửa rau củ kỹ lưỡng, Bộ Y tế Thái Lan còn khuyến cáo cách hiệu quả nhất để tránh ký sinh trùng là nấu chín kỹ. Luộc ở 90 độ C trong khoảng 5 phút có thể tiêu diệt hiệu quả ký sinh trùng ở giai đoạn lây nhiễm.

Khi được hỏi hãy hình dung về “loại rau tốt nhất cho sức khỏe”, có lẽ không nhiều người nghĩ ngay đến cải xoong.

Thường được xem như một loại rau ăn kèm trong salad, loại rau xanh nhỏ bé, có vị cay nhẹ này thực chất thuộc họ cải (brassica) – họ hàng với bông cải xanh, bắp cải, cải xoăn.

Dù trông mỏng manh, cải xoong lại chứa mật độ dinh dưỡng rất cao so với một loại rau lá nhẹ như vậy. Đây là nguồn tuyệt vời của các vitamin A, C và K, cùng với folate và canxi; và giống như các loại rau khác trong họ cải, nó chứa các hợp chất thực vật liên quan đến tác dụng chống oxy hóa và chống viêm.

Chính những đặc điểm này đã giúp cải xoong được vinh danh là “loại rau lành mạnh nhất thế giới”, sau khi đạt điểm tuyệt đối trong danh sách 41 loại trái cây và rau “siêu dinh dưỡng” của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC).

Dù trông mỏng manh, cải xoong lại chứa mật độ dinh dưỡng rất cao.

Tuy nhiên, nhiều người thường tránh dùng cải xoong vì không biết chế biến thế nào.

Chuyên gia dinh dưỡng Nichola Ludlam–Raine chia sẻ với Daily Mail rằng thực ra loại rau này rất đa năng – và có rất nhiều cách thú vị để thưởng thức.

“Cải xoong rất hợp trong salad, xay vào súp, trộn vào mì ngay trước khi ăn, thêm vào bánh mì kẹp hoặc xay thành sốt,” cô nói. “Nó có vị cay nhẹ, rất hợp khi ăn cùng trứng, cá hồi và phô mai dê.”
Vì sao cải xoong tốt cho sức khỏe?

Cải xoong là loại rau có mật độ dinh dưỡng cao nhất mà bạn có thể ăn – điều này đã giúp nó đứng đầu bảng xếp hạng của CDC, trong khi khoai lang lại xếp cuối danh sách.

Và dù nhỏ bé, những cọng thân mảnh và lá xinh xắn này chứa rất nhiều dưỡng chất.

Ludlam-Raine cho biết: “Cải xoong giàu vitamin K, vitamin C, vitamin A (dưới dạng beta-carotene), folate và một lượng nhỏ canxi, kali và sắt.”

Lá cải xoong cũng chứa một hợp chất thực vật tự nhiên gọi là glucosinolates, khi bị cắt, nghiền hoặc nhai sẽ giải phóng một enzyme mạnh gọi là myrosinase.

Đây thực chất là một phần của hệ thống tự vệ của cây, và cũng là yếu tố tạo nên vị cay đặc trưng của chúng.

Myrosinase chuyển đổi glucosinolates thành các hợp chất có hoạt tính sinh học, bao gồm sulforaphane – một chất chống oxy hóa và chống viêm mạnh.

Cải xoong chứa khoảng 10–15 kcal trên mỗi 100g, không có chất béo và không nhiều chất xơ.

Ludlam–Raine cho biết thêm: “Một khẩu phần điển hình là một nắm lớn, khoảng 40–80g, thường dùng trong salad hoặc bánh mì kẹp.”

“Cải xoong có chứa chất xơ nhưng ở mức khiêm tốn do hàm lượng nước cao, nên không thể so sánh với ngũ cốc nguyên hạt hay các loại đậu về mặt này.”

Cải xoong cũng có tiềm năng giúp giảm cholesterol LDL “xấu” và cải thiện tổng thể hồ sơ lipid, nhưng vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để khẳng định.
Cách kết hợp cải xoong với thực phẩm khác để hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn

Cải xoong là món trang trí tuyệt vời, nhưng cũng có thể dùng làm nguyên liệu chính cho salad – nó thực sự tỏa sáng khi trở thành trung tâm của món ăn thay vì chỉ là phần phụ.

Món salad cải xoong bắt mắt, dễ làm.

Không chỉ ngon, khi ăn cùng các thực phẩm nguyên chất khác, nó còn giúp tận dụng tốt hơn lợi ích dinh dưỡng của những thực phẩm đó.

“Việc kết hợp cải xoong với chất béo lành mạnh như dầu ô liu, quả bơ hoặc các loại hạt giúp cơ thể hấp thụ các vitamin tan trong chất béo như vitamin K và beta-carotene,” Ludlam–Raine nói.

“Thêm nó vào bữa ăn có protein sẽ giúp tăng cảm giác no, và kết hợp với thực phẩm giàu vitamin C sẽ hỗ trợ hấp thụ sắt từ nguồn thực vật.”

Vì vậy, nếu muốn tối đa hóa lợi ích từ cải xoong, hãy nghĩ đến việc kết hợp thay vì chỉ rắc thêm một chút như món phụ.

Một món salad đơn giản trộn dầu ô liu, thêm các loại hạt hoặc ăn cùng trứng, cá hay đậu sẽ giúp cơ thể tận dụng tốt hơn các dưỡng chất, biến một nắm rau nhỏ thành thứ bổ sung dinh dưỡng hiệu quả hơn nhiều cho bữa ăn.

Ngoài ra, việc ăn sống giúp giữ nguyên hàm lượng vitamin C, nhưng cải xoong cũng có thể được nhúng vào súp hoặc thêm vào trứng chiên (omelette) ở giai đoạn cuối khi nấu.
Cải xoong ở Việt Nam

Theo Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, cải xoong hiện được trồng khắp nơi ở Việt Nam để làm rau ăn.

Theo Đông y, cải xoong có vị đắng, mùi thơm, tính mát, có tác dụng thanh huyết, giải nhiệt, giảm đau thanh phế.

Ngoài công dụng làm thực phẩm, rau cải xoong còn dùng làm thuốc ho, viêm phế quản kinh niên, thuốc bổ chữa bệnh chảy máu chân răng.

Cải xoong có công dụng thanh nhiệt khí ở phổi và bao tử, đối với chứng huyết nóng cũng có hiệu quả. Những ngày nóng bức mùa hè, người nóng nảy, mệt mỏi có thể dùng 60g cải xoong, rửa sạch, giã nát, thêm nước, lọc và pha đường uống. Có thể xay như xay sinh tố để uống.

Oreshnik, Kinzhal, Zircon: Tất cả đã sẵn sàng

Đài TST (Nga) ngày 2/4 đăng bài viết có tiêu đề "Những diễn biến ở biên giới Nga khiến phương Tây lo sợ: Đây là tín hiệu xấu. Oreshnik, Kinzhal, Zircon – tất đã sẵn sàng".

Theo đó, những diễn biến mới tại khu vực biên giới Nga đang khiến phương Tây gia tăng lo ngại về nguy cơ leo thang. Chính trị gia Phần Lan, ông Armando Mema, đã cảnh báo về khả năng Moscow sẽ có những biện pháp đáp trả cứng rắn, trong khi một số chuyên gia quân sự Nga nhắc tới việc sử dụng các loại vũ khí như Oreshnik, Kinzhal và Zircon nếu tình hình tiếp tục xấu đi.

Thời gian gần đây, tại khu vực giáp biên giới Nga liên tiếp xảy ra những diễn biến đáng chú ý. Các vụ UAV của Ukraine rơi xuống khu vực Baltic đã gia tăng, đồng thời xuất hiện thông tin về việc UAV Ukraine xuất hiện trên lãnh thổ Phần Lan – quốc gia cũng có đường biên giới với Nga.

Song song với đó, các cuộc tấn công nhằm vào tỉnh Leningrad (Nga) đang tăng lên. TST nhận định, các UAV tấn công vào tỉnh này có thể xuất phát từ các khu vực thuộc các quốc gia phương Tây giáp biên Nga.

Trong bối cảnh đó, ông Armando Mema – thành viên đảng "Liên minh Tự do" của Phần Lan – đã kêu gọi Bộ Ngoại giao nước này nhanh chóng gửi công hàm tới Moscow, nhằm khẳng định Helsinki không tham gia vào các hoạt động tấn công Leningrad.

Theo ông, nếu không làm rõ, phía Nga có thể coi đây là một "tín hiệu rất xấu", dẫn tới những hệ quả khó lường.

"Nga có thể áp dụng các biện pháp đáp trả đối với những quốc gia cho phép sử dụng không phận của họ cho các chiến dịch quân sự" - ông Mema nêu quan điểm.

Trước đó, Điện Kremlin cũng đã phát đi cảnh báo cứng rắn. Người phát ngôn Tổng thống Nga Dmitry Peskov cho biết, nếu Moscow xác định được việc các quốc gia cho phép lực lượng Ukraine sử dụng không phận để tiến hành tấn công vào lãnh thổ Nga, thì Nga sẽ có những phản ứng đáp trả mang tính quyết liệt.

Trong khi đó, phía Phần Lan cho biết sẽ không yêu cầu Ukraine dừng hoặc giảm các cuộc tấn công nhằm vào Nga, động thái được cho là có thể khiến căng thẳng tiếp tục gia tăng.

Bình luận về tình hình, Thiếu tướng không quân Vladimir Popov nhận định rằng các nước Baltic như Litva, Latvia và Estonia đang gia tăng quan tâm tới việc củng cố hệ thống phòng không, trong bối cảnh lo ngại nguy cơ xung đột lan rộng, bao gồm cả khả năng Nga tiến hành đánh chặn UAV trên không phận khu vực này.

Ông Popov cũng đề cập tới khả năng Nga sử dụng các loại vũ khí như tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và Zircon trong kịch bản đáp trả, đồng thời cho rằng khu vực Baltic nằm trong tầm tác chiến từ Kaliningrad.

Ngoài ra, ông cũng nhắc tới tổ hợp tên lửa mới Oreshnik như một yếu tố có thể xuất hiện trong các kịch bản tương lai, nếu căng thẳng tiếp tục leo thang.

"Hạm đội của Putin đang tiến lên": Đức giận dữ, Anh rút lui

Giữa lúc căng thẳng tại biên giới Nga tiếp tục khiến phương Tây lo ngại, một diễn biến khác trên biển cũng bất ngờ nóng lên.

Trong bài viết có tiêu đề "Hạm đội của ông Putin đang tiến lên". Đức giận dữ, Anh rút lui. Diễn biến bắt đầu".

Cụ thể, tại Đức, dư luận bày tỏ sự giận dữ trước các hoạt động của Nga tại eo biển Manche. Bất chấp lệnh cấm từ phía Anh, các tàu Nga vẫn liên tiếp di chuyển qua khu vực, gây bất ngờ cho phương Tây.

Trong khi đó, phía Anh "rút lui" khi không ngăn chặn được các tàu này. Chủ tịch Hội đồng Hàng hải Nga Nikolai Patrushev tuyên bố, Nga đã áp dụng các biện pháp cứng rắn, cho thấy tình hình đã bước sang giai đoạn mới.

Ngày 25/3, Thủ tướng Anh ông Keir Starmer đưa ra quyết định được mô tả là "cứng rắn" đối với Nga. Theo thông tin trên trang web của Chính phủ Anh, ông cho phép quân đội bắt giữ các tàu thuộc "hạm đội bóng tối".

"Lực lượng vũ trang Anh… sẽ có thể chặn bắt các tàu nằm trong diện bị trừng phạt và đang quá cảnh qua vùng biển của Anh" - thông báo chính thức nêu rõ.

Tuy nhiên, diễn biến sau đó lại đi theo hướng ngược lại. Tờ Frankfurter Rundschau (Đức) cho biết các tàu chở dầu của Nga vẫn tiếp tục đi qua eo biển Manche như bình thường.

"Hạm đội bóng tối của ông Putin phớt lờ London" – Báo Đức cho hay.

Theo bài viết, sau quyết định của ông Starmer, khoảng một chục tàu chở dầu liên quan đến "hạm đội bóng tối" đã đi qua eo biển Manche. Điều này trở thành phép thử đối với sự quyết đoán của Thủ tướng Anh – và ông đã không vượt qua.

Từ đầu năm 2026, Anh đã để khoảng 300 tàu chở dầu Nga "bị cấm" đi qua vùng biển của mình. Ngay cả khi London muốn bắt giữ toàn bộ, điều đó cũng không khả thi do thiếu nguồn lực quân sự và không đủ cảng tiếp nhận. Vì vậy, các tuyên bố trước đó trở nên thiếu thực tế.

Một diễn biến tương tự cũng xảy ra với Mỹ. Washington không bắt giữ một tàu chở dầu Nga khi tàu này tiến gần Cuba, dù trước đó từng tuyên bố sẽ ngăn chặn.

Trong bối cảnh Nga triển khai các biện pháp mới, nguy cơ tấn công nhằm vào tàu chở dầu sẽ giảm. Theo ông Patrushev, các tàu sẽ được hộ tống bởi tàu chiến. Khi đó, bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào các tàu này sẽ tương đương với một hành động tuyên chiến.

Ai sẽ dám làm điều đó? Chỉ những bên chấp nhận rủi ro lớn mới hành động như vậy. Nhưng một khi "lằn ranh đỏ" bị vượt qua, phản ứng từ Điện Kremlin sẽ xuất hiện ngay lập tức.

"Khi đó, các bên khác sẽ từ bỏ ý định bắt giữ tàu. Với hải quân Nga, đây không phải là vấn đề có thể xem nhẹ. Nếu châu Âu không lựa chọn cách tiếp cận mềm mỏng, họ sẽ phải đối mặt với phản ứng cứng rắn hơn — hệ quả trực tiếp từ chính các động thái đối đầu trước đó" - Frankfurter Rundschau nhận định.

Theo như tổng thống Donald Trump đã tìm cách trấn an công luận Mỹ, nhưng tránh đề cập đến nhiều điểm chính: Thời hạn chấm dứt chiến tranh, hay những phương án cụ thể để giải tỏa eo biển Hormuz, làm hạ nhiệt giá dầu trong bài phát biểu 19 phút với quốc dân Mỹ vào hôm 01/04/2026. Sau khi Washington sắp đạt được tất cả những mục tiêu quân sự như mong muốn. Cò chính quyền Teheran lại «không thực sự còn là mối đe dọa» nhờ Hoa Kỳ đã «vô hiệu hóa được Không quân và Hải Quân» của Iran.

Sau 32 ngày Hoa Kỳ cùng với Israel tấn công Iran, trong một bài phát biểu mà theo Nhà Trắng là « rất quan trọng », tổng thống Donald Trump dường như chỉ nhằm làm « công tác tư tưởng » với công luận Mỹ trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11/2026.

Hai thông điệp mà chính quyền Trump muốn gửi đi hôm qua là, thứ nhất, Washington đã ghi được những bàn thắng « quyết định và áp đảo » sau 4 tuần can thiệp ở Trung Đông, và nhờ vậy mà « Iran thực sự không còn là một mối đe dọa » đối với Hoa Kỳ. Nước Mỹ giờ đây trong tư thế « tốt hơn và mạnh hơn bao giờ hết ». Thứ hai là chiến tranh sắp kết thúc, ông kêu gọi người dân Mỹ hãy kiên nhẫn một chút vì một khi « chấm dứt xung đột, thì tự nhiên eo biển Hormuz lại mở cửa trở lại, bởi vì Iran đương nhiên muốn xuất khẩu dầu hỏa, tài sản duy nhất của quốc gia này và khi đó thị trường dầu khí đương nhiên sẽ hạ nhiệt ( …) Kinh tế Mỹ sẽ vững mạnh, khá lên từng ngày và thăng hoa hơn bao giờ hết ».

Nhật báo Washington Post nhận định tổng thống Trump « chỉ nói cho người dân Mỹ và các cử tri ủng hộ MAGA nghe xuôi tai ». Để khoe khoang thành tích, Donald Trump nhắc lại điệp khúc Hoa Kỳ đang « tiến rất gần đến đích », quân đội Mỹ đã « giành được những chiến thắng nhanh chóng, quyết định và áp đảo trên chiến trường », chỉ cần « hai đến ba tuần nữa » là kết thúc chiến tranh.

Nhìn từ Madrid, báo El Pais của Tây Ban Nha ghi nhận diễn văn hôm qua của ông trên thực tế chỉ là cách để Nhà Trắng « cập nhật hóa thông tin về chiến tranh Iran và xắp đặt lại cho có vẻ chặt chẽ hơn những tuyên bố của Donald Trump trong những tuần qua về Iran và Trung Đông ». Báo Thụy Sĩ Le Temps xem phát biểu của tổng thống Hoa Kỳ là « một sự kiện rỗng tuếch » và không có gì mới.

Tổng thống Donald Trump đã không trả lời hai câu hỏi quan trọng mà chắc chắn là người Mỹ rất quan tâm: Lầu Năm Góc huy động hàng ngàn quân sang Trung Đông để làm gì? Làm thế nào để kết thúc chiến tranh. Thông tín viên đài truyền hình Qatar Al Jazeera tại Washington lưu ý : « Làm thế nào chấm dứt cuộc chiến ? Tương lai eo biển Hormuz ra sao ? Tổng thống Trump đã tỏ ra rất mơ hồ và dường như cho rằng các nước khác phải có trách nhiệm bảo đảm an toàn và an ninh cho vùng biển này. Mỹ đã hoàn thành nhiệm vụ ». Ông biện minh rằng Hoa Kỳ không cần đến dầu khí từ các quốc gia Vùng Vịnh, cho nên việc bảo đảm tự do hàng hải cho « cửa biển này » là trách nhiệm của những quốc gia cần năng lượng từ Trung Đông.

Thái độ này, theo giới quan sát, thể hiện sự « vô trách nhiệm » của Mỹ : Sau khi thổi bùng ngọn lửa Trung Đông, gây nên một cơn sốt dầu trên toàn thế giới, Donald Trump lại bắt các đối tác khác, từ NATO đến Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, tình nguyện đến chữa cháy.

Vào lúc dân Mỹ phải chịu áp lực vì xăng dầu tăng giá do tác động chiến tranh Trung Đông và sau gần một tháng Teheran dọa « không một giọt dầu nào trong Vùng Vịnh qua khỏi eo biển Hormuz nếu các cơ sở hạ tầng năng lượng Iran bị thiệt hại », tổng thống Trump hôm qua đã tìm cách trấn an công luận trong nước, những cử tri mà tháng 11 này sẽ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa kỳ.

Ông khẳng định tình hình hiện nay chỉ là « tạm thời », xăng dầu sẽ nhanh chóng giảm giá, chỉ số chứng khoán sẽ nhanh chóng tăng trở lại và kinh tế Mỹ sẽ thịnh vượng hơn bao giờ hết. Nhật báo The Wall Street Journal tán đồng quan điểm này, cho đây là một bài diễn văn hiệu quả, cho dù chỉ số chứng khoán sáng nay ở châu Á và châu Âu tiếp tục sụt điểm và giá dầu vẫn cao hơn ngưỡng 100 đô la/thùng.

The New York Times thì cho rằng Donald Trump « gần như phủ nhận những hậu quả kinh tế do chiến tranh Iran gây nên, ngay cả khi đời sống của người dân Hoa Kỳ bị tác động do giá xăng tăng lên ». Nguyên thủ Hoa Kỳ có thói quen đưa ra những tuyên bố khác với sự thật, kể cả khi đó là những gì mà người dân Mỹ phải đối mặt hàng ngày.

Các yếu tố nói trên cho thấy cử tri Mỹ khó có thể tin rằng chiến tranh Iran sắp kết thúc và cuộc chiến này không tác động nhiều đến đời sống của họ. Trong bối cảnh đó, báo chí châu Âu lưu ý một điểm cuối cùng : Hôm qua, Donald Trump khẳng định tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã yêu cầu « một lệnh ngừng bắn », nhưng ngay lập tức Teheran đã bác bỏ khẳng định đó. Lãnh đạo Nhà Trắng dường như quên rằng, tại Iran, quyền lực không nằm trong tay tổng thống, mà thuộc về Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo.

Theo như trước đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã yêu cầu NATO giúp mở lại eo biển này nhưng đã bị châu Âu từ chối, khiến ông Donald Trump đe dọa sẽ ngừng cung cấp vũ khí cho Ukraine trừ khi châu Âu tham gia liên minh khai thông eo biển Hormuz. Một số nước thành viên NATO cho rằng động thái này là không khả thi còn số khác nói thẳng “đây không phải cuộc chiến của chúng tôi”.
FT dẫn các nguồn thạo tin cho biết, Tổng thống Trump đã đe dọa ngừng cung cấp vũ khí cho Ukraine nhằm gây áp lực lên các đồng minh châu Âu, buộc họ phải tham gia cái gọi là liên minh các quốc gia sẵn sàng mở lại eo biển Hormuz, vốn đang bị Iran phong tỏa.

Sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel, huyết mạch hàng hải toàn cầu này đã bị nhà nước Cộng hòa Hồi giáo phong tỏa. Điều đó khiến nguồn cung 1/5 lượng dầu mỏ của thế giới bị cắt đứt.

Tháng trước, Tổng thống Mỹ đã yêu cầu NATO giúp mở lại eo biển này nhưng đã bị châu Âu từ chối. Một số nước thành viên NATO cho rằng động thái này là không khả thi còn số khác nói thẳng “đây không phải cuộc chiến của chúng tôi”.

Ba quan chức am hiểu các cuộc thảo luận cho biết ông Trump đã phản ứng bằng cách đe dọa ngừng cung cấp cho Purl – sáng kiến mua sắm vũ khí của NATO dành cho Ukraine, được tài trợ bởi các quốc gia châu Âu.

Kết quả là, theo thúc giục của Tổng thư ký NATO Mark Rutte, một nhóm quốc gia gồm các thành viên chủ chốt của liên minh như Pháp, Đức và Anh đã nhanh chóng đưa ra một tuyên bố chung vào ngày 19/3, trong đó nêu rõ: “Chúng tôi bày tỏ sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực phù hợp nhằm đảm bảo an toàn cho việc lưu thông qua eo biển Hormuz.”

Một trong các quan chức được báo cáo về các cuộc thảo luận cho biết: “Chính ông Rutte là người thúc đẩy tuyên bố chung vì ông Trump đã đe dọa rút khỏi Purl và nói chung là rút khỏi Ukraine. Tuyên bố sau đó được soạn thảo rất nhanh và các quốc gia khác tham gia sau đó vì không đủ thời gian để mời tất cả cùng ký ngay từ đầu.”

Hai quan chức cho biết ông Rutte đã tham gia nhiều cuộc điện đàm với ông Trump và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trong hai ngày trước khi tuyên bố được công bố.

Một quan chức khác nói rằng trong cuộc gọi với Pháp, Đức và Anh, ông Rutte đã mô tả ông Trump là “khá kích động” trước việc các nước châu Âu từ chối hỗ trợ bảo vệ eo biển Hormuz.

Các quan chức Anh khẳng định rằng Anh và Mỹ đã thảo luận “ở cấp độ quân đội với quân đội” về các phương án đảm bảo an ninh cho eo biển trước ngày 19/3, nhưng không phủ nhận việc Washington đã đe dọa rút hỗ trợ cho Ukraine nếu các nước NATO không tăng cường hành động.

Phó thư ký báo chí Nhà Trắng Anna Kelly cho biết: “Tổng thống Trump đã nhiều lần thể hiện sự thất vọng với NATO và các đồng minh khác, và như ông nhấn mạnh, ‘Mỹ sẽ ghi nhớ điều này’.”

Ông Trump nhiều lần bày tỏ thất vọng với các đồng minh châu Âu vì không làm nhiều hơn để hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến chống lại Iran, đồng thời coi xung đột tại Ukraine là vấn đề của châu Âu. “Chúng tôi ở đó để bảo vệ NATO, bảo vệ họ trước Nga. Nhưng họ không ở đó để bảo vệ chúng tôi. Thật vô lý,” ông nói trong cuộc họp nội các tuần trước.

Các chiến dịch quân sự Mỹ–Israel nhằm vào Iran đã làm gia tăng cạnh tranh toàn cầu đối với tên lửa đánh chặn Pac-3, được phóng từ hệ thống phòng không Patriot và được các quốc gia vùng Vịnh sử dụng để phòng thủ trước các cuộc tấn công của Iran. Đây cũng là thành phần quan trọng trong hệ thống phòng thủ của Ukraine trước tên lửa Nga.

Ông Rubio cho biết hôm thứ Sáu rằng nguồn cung quân sự của Mỹ cho Ukraine thông qua cơ chế Purl chưa bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến ở Trung Đông. “Cho đến nay chưa có gì bị chuyển hướng,” ông nói thêm.

Tuy nhiên, ông Rubio không loại trừ khả năng trong tương lai Mỹ có thể điều chuyển các vũ khí vốn dành cho Ukraine để bổ sung kho dự trữ của mình đã bị tiêu hao trong cuộc chiến chống lại Iran.

Theo như việc từ chối tiết lộ các thành phần quan trọng của hệ thống điện tử hàng không, đặc biệt là radar Thales RBE2, bộ xử lý dữ liệu module MDPU - vốn được coi là "bộ não" của máy bay, cũng như tổ hợp tác chiến điện tử SPECTRA đã khiến Ấn Độ thất vọng về Pháp muốn giữ các công nghệ quan trọng trong tầm kiểm soát, điều này trái với mong muốn được tiếp cận để tự sản xuất của Ấn Độ. Nhưng trong bối cảnh đó, vẫn chưa rõ liệu Pháp có chuyển giao các công nghệ máy bay khác hay không.

Chính phủ Pháp đã từ chối cung cấp cho Ấn Độ mã nguồn hệ thống điện tử của máy bay chiến đấu Rafale nhằm cho phép Ấn Độ tự hiện đại hóa chúng. Thông tin này được đăng tải trên ấn phẩm Defense Security Asia.

Việc từ chối tiết lộ các thành phần quan trọng của hệ thống điện tử hàng không, đặc biệt là radar Thales RBE2, bộ xử lý dữ liệu module MDPU - vốn được coi là "bộ não" của máy bay, cũng như tổ hợp tác chiến điện tử SPECTRA đã khiến Ấn Độ thất vọng, khi Pháp coi những công nghệ này là vô cùng nhạy cảm và cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Trong bối cảnh trên, triển vọng về một thỏa thuận quy mô lớn để mua thêm tới 114 chiếc Rafale theo chương trình Máy bay chiến đấu đa năng (MRFA) của Ấn Độ, ước tính trị giá khoảng 36 tỷ USD vẫn còn bỏ ngỏ.

Theo kế hoạch sơ bộ, 12 - 18 tiêm kích Rafale dự kiến chuyển giao từ Pháp dưới dạng thành phẩm. Tất cả các máy bay chiến đấu khác sẽ được sản xuất tại Ấn Độ như một phần của chương trình nội địa hóa sản xuất quốc phòng.

Một trong những điều kiện quan trọng của New Delhi là ít nhất 30% linh kiện trong máy bay lắp ráp phải là của Ấn Độ. Trong bối cảnh đó, vẫn chưa rõ liệu Pháp có chuyển giao các công nghệ máy bay khác hay không.

Việc kiểm soát mã nguồn có tầm quan trọng chiến lược, vì nó quyết định khả năng tích hợp các hệ thống vũ khí quốc gia và hiện đại hóa sâu rộng máy bay mà không cần sự tham gia của nhà sản xuất.

Mã nguồn là một tập hợp các chỉ thị lập trình, xác định chính xác cách thức hoạt động của thiết bị điện tử hàng không.

Trong bối cảnh này, Nga được cho là đang đề nghị Ấn Độ sẽ cung cấp quyền truy cập đầy đủ vào mã nguồn của máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm Su-57E, bao gồm cả tài liệu thiết kế và quyền thực hiện các thay đổi.

Như vậy, việc Pháp từ chối đồng nghĩa với Ấn Độ sẽ vẫn phụ thuộc vào sự chấp thuận của Paris để thực hiện mọi nâng cấp hoặc thay đổi đáng kể về chức năng của các hệ thống điện tử hàng không.

Ngoài ra, trong trường hợp xuất hiện những thay đổi chính trị, Ấn Độ có nguy cơ bị hạn chế tiếp cận các bản cập nhật phần mềm mới nhất, điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng chiến đấu của lực lượng không quân nước này.

Theo như Trung Quốc vẫn muốn là người đầu tiên trên thế giới thi hành mà có những quốc gia khác không muốn dây vào, dù Trung Quốc biết khó làm, trong khi bài toán lợi nhuận còn bỏ ngỏ này. Điều này cho thấy nỗ lực ngày càng lớn trong việc đưa robot dịch vụ gia đình vào đời sống, dựa trên nền tảng AI hiện thân (embodied AI) – sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và các cỗ máy vật lý có khả năng vận hành trong thế giới thực.

Trong khi các quốc gia vẫn đang tập trung vào robot hình người phục vụ cho sản xuất để mau thu hồi vốn thì Trung Quốc đã nhanh tay trong việc đón đầu xu hướng với các thiết bịgần gũi với con người hơn, dù rủi ro về lợi nhuận là rất cao.

UniX AI, một công ty robot đến từ Trung Quốc, vừa giới thiệu mẫu robot gia đình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), được thiết kế để thực hiện các công việc hàng ngày như đánh thức chủ nhân, chuẩn bị bữa ăn, dọn dẹp phòng ốc và sắp xếp đồ đạc.

Mẫu robot này thuộc dòng Panther của UniX AI, sở hữu chiều cao khoảng 1,6 mét và trọng lượng nặng chừng 80 kg.

Thiết bị có khả năng vận hành liên tục từ 8 đến 16 giờ sau mỗi lần sạc đầy. Robot được xây dựng trên hệ thống đế bánh xe đa hướng, cho phép di chuyển linh hoạt và hiệu quả bên trong các ngôi nhà, căn hộ hoặc các môi trường dịch vụ, đồng thời thực hiện các tác vụ phức tạp gồm nhiều bước nối tiếp nhau.

Hiện tại, hệ thống này đã bắt đầu được thử nghiệm trong các hộ gia đình và môi trường dịch vụ thực tế. Điều này cho thấy nỗ lực ngày càng lớn trong việc đưa robot dịch vụ gia đình vào đời sống, dựa trên nền tảng AI hiện thân (embodied AI) – sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và các cỗ máy vật lý có khả năng vận hành trong thế giới thực.

Cận cảnh thông số kỹ thuật

So với các dòng robot nhân hình đi bằng hai chân, thiết kế dạng bánh xe của Panther giúp cải thiện đáng kể độ ổn định và hiệu suất năng lượng. Đây là một lựa chọn thực tế cho môi trường trong nhà, nơi yêu cầu thời gian hoạt động dài và khả năng di chuyển ổn định.
Về khả năng nhận diện, robot được trang bị hệ thống camera kép (RGB và RGB-D), tùy chọn cảm biến LiDAR 3D và một cụm 6 micro dàn hàng tròn để tương tác giọng nói với người dùng.

Điểm nhấn nằm ở đôi tay cơ học mô phỏng sinh học với 8 bậc tự do, có khả năng nâng vật nặng lên tới 12 kg và tầm với gần 1 mét. Độ sai số lặp lại chỉ ở mức ±0,5 mm, cho phép robot xử lý các vật dụng với độ chính xác cực cao.

Phần khung gầm sử dụng hệ thống dẫn động bốn bánh đa hướng kết hợp cùng các cảm biến siêu âm và LiDAR 360 độ để điều hướng. Nhờ đó, robot có thể di chuyển dễ dàng qua các không gian nội thất hẹp và các lối đi nhỏ.

Cảm biến, cánh tay và khả năng thao tác đồ vật

Robot của UniX AI sở hữu hai cánh tay cơ học nhiều khớp nối, giúp nó có thể cầm nắm, di chuyển và thao tác với các đồ vật một cách khéo léo. Hệ thống camera, cảm biến và đầu vào âm thanh đi kèm cho phép robot nhận diện đồ vật, định vị không gian và tương tác trực tiếp với con người.

Hệ thống được lập trình để thực hiện các chuỗi tác vụ phức tạp thay vì chỉ các hành động đơn lẻ. Điều này có nghĩa là robot có thể hoàn thành một quy trình hoàn chỉnh, chẳng hạn như: nhặt đồ vật, cất chúng vào đúng nơi quy định, lau dọn bề mặt và vận hành các thiết bị gia dụng khác.

Theo các video trình diễn và báo cáo triển khai sớm, robot có thể đảm nhiệm một loạt công việc nội trợ như: gọi chủ nhân thức dậy vào buổi sáng, chuẩn bị bữa điểm tâm, dọn dẹp phòng, sắp xếp đồ dùng gia đình và điều khiển một số thiết bị điện tử.

Khả năng xử lý công việc theo chuỗi là một ưu thế lớn. Ví dụ, sau khi đánh thức người dùng và chuẩn bị xong bữa sáng, robot có thể tự động dọn dẹp nhà bếp và sắp xếp lại không gian phòng khách mà không cần nhiều lệnh điều khiển riêng biệt.

Những rào cản lớn phía trước

Dù đạt được những bước tiến đáng kể, giới chuyên gia nhận định rằng robot gia đình vẫn phải đối mặt với những thách thức lớn trước khi có thể trở thành sản phẩm tiêu dùng phổ biến.

Nhà ở là môi trường cực kỳ phức tạp với vô số đồ đạc lộn xộn, điều kiện ánh sáng thay đổi liên tục, cùng các vật thể có hình dạng và chất liệu khác nhau. Điều này khiến việc tự động hóa trong gia đình trở nên khó khăn hơn nhiều so với trong các nhà máy hay kho bãi vốn đã được quy chuẩn hóa.

Các nhiệm vụ như xử lý vật liệu mềm (như quần áo), di chuyển trong không gian chật hẹp hay tương tác với các thiết bị gia dụng khác nhau vẫn là những bài toán kỹ thuật hóc búa. Ngoài ra, thời lượng pin, chi phí sản xuất, độ an toàn và độ tin cậy trong dài hạn cũng sẽ là những yếu tố then chốt quyết định liệu robot giúp việc có thể được ứng dụng rộng rãi hay không.

Tuy nhiên, việc triển khai thành công những robot có khả năng thực hiện đa nhiệm việc nhà cho thấy viễn cảnh về một "quản gia robot" quán xuyến mọi công việc thường nhật đang dần trở thành hiện thực.

Theo như sự đặc biệt là việc tiếp cận và nghiên cứu khu vực vùng tối chưa từng được chạm tới về hành trình thám hiểm Mặt Trăng của Trung Quốc ghi dấu với loạt sứ mệnh Thường Nga. Để giải quyết vấn đề này, Trung Quốc phóng vệ tinh chuyển tiếp Queqiao (Cầu Ô Thước) vào năm 2018. Vệ tinh này đóng vai trò cầu nối, cho phép truyền tín hiệu giữa Trái dất và tàu thăm dò hoạt động ở vùng tối của Mặt Trăng.

Trong gần hai thập kỷ, Trung Quốc từng bước triển khai chương trình thám hiểm Mặt Trăng với lộ trình rõ ràng, từ lập bản đồ, hạ cánh, đến tiếp cận khu vực vùng tối - phần bề mặt không thể quan sát trực tiếp từ Trái Đất.

Những sứ mệnh không chỉ mở rộng hiểu biết khoa học mà còn đánh dấu bước tiến đáng kể trong năng lực không gian của quốc gia này.

Lập bản đồ và chuẩn bị công nghệ

Nền tảng cho hành trình khám phá Mặt Trăng của Trung Quốc được đặt ra từ năm 2007 với sứ mệnh Thường Nga-1. Đây là tàu quỹ đạo đầu tiên của Trung Quốc, có nhiệm vụ lập bản đồ toàn bộ bề mặt Mặt Trăng và thu thập dữ liệu địa hình.

Theo ABC News , sứ mệnh cung cấp những hình ảnh tương đối chi tiết, giúp Trung Quốc xây dựng cơ sở dữ liệu ban đầu phục vụ các bước tiếp theo.

Đến năm 2010, Trung Quốc triển khai sứ mệnh Thường Nga-2 với khả năng chụp ảnh độ phân giải cao hơn, cho phép xác định chính xác các vị trí tiềm năng cho việc hạ cánh. Dữ liệu từ Thường Nga-2 đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn khu vực hoạt động cho các nhiệm vụ tiếp theo.

Năm 2013, Trung Quốc lần đầu tiên thực hiện hạ cánh mềm thành công trên Mặt Trăng với sứ mệnh Thường Nga-3, đưa xe tự hành Yutu (Thỏ Ngọc) xuống bề mặt.

Sự kiện đưa Trung Quốc trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới đạt được thành tựu này, sau Liên Xô và Mỹ. Thành công của Thường Nga-3 chứng minh năng lực điều khiển chính xác trong môi trường không gian, đồng thời mở đường cho các nhiệm vụ phức tạp hơn của ngành vũ trụ Trung Quốc.

Tiếp cận vùng tối

Vùng tối của Mặt Trăng thực chất không phải luôn tối mà là khu vực không bao giờ hướng về Trái đất. Điều này khiến việc liên lạc trực tiếp với tàu thăm dò trở thành thách thức lớn.

Để giải quyết vấn đề này, Trung Quốc phóng vệ tinh chuyển tiếp Queqiao (Cầu Ô Thước) vào năm 2018. Vệ tinh này đóng vai trò cầu nối, cho phép truyền tín hiệu giữa Trái dất và tàu thăm dò hoạt động ở vùng tối của Mặt Trăng. Giải pháp được xem là yếu tố then chốt giúp hiện thực hóa sứ mệnh tiếp theo, Thường Nga-4.

Tháng 1/2019, Thường Nga-4 hạ cánh thành công xuống miệng núi lửa Von Kármán, nằm trong lưu vực Nam Cực - Aitken, một trong những khu vực cổ xưa nhất của Mặt Trăng. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, một tàu vũ trụ thực hiện hạ cánh mềm xuống vùng tối của Mặt Trăng.

Sau khi hạ cánh, xe tự hành Yutu-2 được triển khai và bắt đầu hành trình khảo sát địa chất. Không giống các khu vực từng được nghiên cứu ở vùng sáng, vùng tối có địa hình phức tạp hơn và ít chịu ảnh hưởng của hoạt động núi lửa.

Các dữ liệu gửi về cho thấy lớp đất đá tại khu vực này có thể chứa vật liệu từ lớp mantle - phần sâu bên trong của Mặt Trăng. Điều này giúp giới khoa học có thêm manh mối về cấu trúc nội tại và lịch sử hình thành của thiên thể này.

Ngoài ra, Thường Nga-4 còn thực hiện thí nghiệm sinh học, trong đó hạt giống cây trồng được đưa vào môi trường kín. Một số hạt đã nảy mầm, đánh dấu lần đầu tiên con người thực hiện thử nghiệm sinh học trên bề mặt Mặt Trăng, dù điều kiện khắc nghiệt khiến chúng không thể tồn tại lâu dài.

Mở rộng nghiên cứu, thu thập mẫu vật

Sau thành công của Thường Nga-4, Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh chương trình thám hiểm. Năm 2020, sứ mệnh Thường Nga-5 mang về Trái đất các mẫu đất đá từ Mặt Trăng, đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 40 năm kể từ chương trình Apollo của Mỹ.

Bước tiến lớn tiếp theo diễn ra vào năm 2024 với Thường Nga-6. Sứ mệnh này không chỉ hạ cánh mà còn thu thập mẫu vật từ vùng tối của Mặt Trăng và đưa về Trái đất để phân tích.

Theo The Guardian , đây là lần đầu tiên mẫu vật từ vùng tối Mặt Trăng được đưa về, mở ra cơ hội nghiên cứu trực tiếp chưa từng có.

Các phân tích ban đầu cho thấy phần bên trong của vùng tối có nhiệt độ thấp hơn đáng kể so với vùng sáng. Theo Reuters , phát hiện này củng cố giả thuyết rằng hai bán cầu của Mặt Trăng có sự khác biệt rõ rệt về cấu trúc và lịch sử tiến hóa.

Tham vọng đặt chân lên Mặt Trăng

Theo CGTN , tiếp nối thành công của Thường Nga-6, Trung Quốc đưa sứ mệnh Hằng Nga-7 vào chương trình nghị sự. Theo kế hoạch, con tàu sẽ được phóng lên trong năm nay để tìm kiếm nguồn tài nguyên nước trên cực Nam của Mặt Trăng.

Bà Đường Ngọc Hoa, Phó tổng thiết kế của sứ mệnh Thường Nga-7, cho biết việc tìm kiếm thành công có thể giảm đáng kể chi phí và thời gian vận chuyển nước từ Trái đất lên Mặt Trăng. Điều này sẽ có lợi cho việc thiết lập căn cứ trên Mặt Trăng và triển khai các hoạt động dài hạn, tiếp đó là khám phá sao Hỏa và thám hiểm không gian sâu.

Ông Ngô Vĩ Nhân, nhà thiết kế chính của chương trình thám hiểm Mặt Trăng của Trung Quốc, tiết lộ Thường Nga-7 chỉ là một phần trong giai đoạn thứ tư của sứ mệnh thám hiểm Mặt Trăng của Trung Quốc.

Sứ mệnh này sẽ cùng với Thường Nga-8 tạo thành mô hình cơ bản của Trạm nghiên cứu khoa học Mặt Trăng quốc tế mà theo kế hoạch sẽ hoàn thành vào trước năm 2030.

"Trước năm 2030, người Trung Quốc chắc chắn sẽ đặt chân lên Mặt Trăng, điều này không thành vấn đề" , ông Ngô khẳng định.