Theo như có lệnh mới đây từ Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ, bà bộ trưởng Tư pháp Pam Bond phải có mặt để lấy lời khai vào ngày mới đây. Vì quyết định này được đưa ra sau cuộc bỏ phiếu hồi đầu tháng với sự ủng hộ từ 5 nghị sĩ đảng Cộng hòa. Nhiều ý kiến chỉ trích cách bà Bondi quản lý việc rà soát và công bố kho tài liệu khổng lồ từ cuộc điều tra hình sự nhắm vào Epstein.

Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi hôm thứ Ba đã nhận trát hầu tòa từ Quốc hội, yêu cầu giải trình về cuộc điều tra đường dây buôn bán tình dục của Jeffrey Epstein cũng như cách Bộ Tư pháp xử lý hàng triệu hồ sơ liên quan đến tay tài phiệt đầy tai tiếng này.

Theo lệnh từ Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ, bà Bondi phải có mặt để lấy lời khai vào ngày 14/4. Quyết định này được đưa ra sau cuộc bỏ phiếu hồi đầu tháng với sự ủng hộ từ 5 nghị sĩ đảng Cộng hòa.

Việc Bộ Tư pháp không thể ngăn chặn lệnh triệu tập từ ủy ban do chính đảng Cộng hòa dẫn dắt cho thấy sự bất mãn lan rộng ngay trong tệp cử tri của Tổng thống Donald Trump. Nhiều ý kiến chỉ trích cách bà Bondi quản lý việc rà soát và công bố kho tài liệu khổng lồ từ cuộc điều tra hình sự nhắm vào Epstein.

“Ủy ban có nhiều câu hỏi về cách Bộ Tư pháp thực hiện cuộc điều tra đối với Jeffrey Epstein và các đồng phạm, cũng như việc tuân thủ Đạo luật Minh bạch Hồ sơ Epstein,” Chủ tịch Ủy ban, Hạ nghị sĩ James Comer, nhấn mạnh trong thư gửi bà Bondi.

Ông Comer cho biết thêm: “Với tư cách là Bộ trưởng Tư pháp, bà chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc giám sát thu thập, rà soát và quyết định công bố hồ sơ. Do đó, Ủy ban tin rằng bà nắm giữ những thông tin quan trọng về các nỗ lực này”.

Phản ứng trước động thái trên, Bộ Tư pháp cùng ngày tuyên bố lệnh triệu tập là “hoàn toàn không cần thiết”. Dự kiến, bà Bondi và Thứ trưởng Tư pháp Todd Blanche sẽ có buổi báo cáo kín với các thành viên ủy ban vào thứ Tư.

“Các nhà lập pháp đã được mời trực tiếp đến Bộ Tư pháp để xem hồ sơ gốc chưa lược bỏ, và Bộ trưởng luôn sẵn lòng đối thoại trực tiếp với Quốc hội,” thông cáo của Bộ Tư pháp nêu rõ, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục cung cấp sự thật cho các nhà hoạch định chính sách.

Chính quyền ông Trump đã đối mặt với nhiều áp lực chính trị kể từ khi bắt đầu công bố hồ sơ vào tháng 12. Phe chỉ trích cáo buộc Bộ Tư pháp che giấu tài liệu hoặc lược bỏ thông tin quá mức. Ngược lại, một số nạn nhân chỉ trích việc biên tập cẩu thả đã làm lộ các thông tin nhạy cảm của họ.

Trước những chỉ trích, Bộ Tư pháp đã quyết liệt bảo vệ quy trình thực hiện khi khẳng định cơ quan này luôn làm việc nhanh chóng, tận tâm và rà soát hàng triệu tài liệu theo đúng khuôn khổ pháp luật. Bộ bác bỏ mọi cáo buộc cho rằng việc lược bỏ thông tin là nhằm bao che cho các cá nhân liên quan, đồng thời khẳng định đã ngay lập tức chấn chỉnh các sai sót về biên tập ngay sau khi nhận được phản ánh từ phía nạn nhân.

Theo như phải chăng tổng thống Donald Trump Mỹ và các cố vấn của ông Donald Trump đã đánh giá thấp sức chống cự và các đòn đáp trả của Iran?. Dù có một lãnh tụ tối cao mới đã được bổ nhiệm để thay thế Ali Khamenei và Teheran đã phong tỏa eo biển Hormuz, khiến giá khí đốt và dầu mỏ tăng vọt. Bởi gần ba tuần sau khi chiến tranh bùng nổ ở Trung Đông, chế độ Iran vẫn tiếp tục chống cự.

“Tôi xin nói với các bạn rằng chúng ta đã chiến thắng. Không bao giờ nên tuyên bố chiến thắng quá sớm (nhưng) chúng ta đã thắng.” Đó là phát biểu của tổng thống Donald Trump, vào ngày 11/03 về cuộc chiến ở Trung Đông trong một cuộc vận động tranh cử cho các đảng viên Cộng Hòa tại bang Kentucky, miền đông Hoa Kỳ. Dù thể hiện rằng bản thân không nghi ngờ gì về thành công của các cuộc không kích Mỹ–Israel nhằm vào Iran, nhưng nguyên thủ Mỹ vẫn có sự điều chỉnh trong phát biểu: “Chúng ta phải hoàn thành công việc. (...) Chúng ta không muốn cứ hai năm lại phải quay lại chuyện này.” Theo nhận định của tờ The New York Times, đằng sau bài phát biểu mang tính chiến thắng đó, tổng thống Mỹ đang gặp khó khăn trong việc che giấu một thực tế, đó là ông và các cố vấn đã đánh giá thấp quy mô phản ứng của Iran trước các cuộc tấn công Mỹ–Israel.
Đánh giá sai về cơ cấu quyền lực của Iran

Sai lầm đầu tiên của Nhà Trắng là đánh giá sai tình trạng của phe bảo thủ đang cầm quyền tại Iran. Nhà địa chính trị học Dominique Moïsi giải thích trên kênh France24 : “Ông Donald Trump đã đánh giá thấp khả năng chống chịu của Teheran. Ông ấy cho rằng cơ cấu quyền lực ở Iran mang tính kim tự tháp chặt chẽ và chỉ cần chặt đứt ‘đầu’ của nó (tức là đại giáo chủ Ali Khamenei), thì chế độ sẽ tự sụp đổ (…) Tuy nhiên, trên thực tế, cấu trúc quyền lực vận hành vừa theo chiều dọc vừa theo chiều ngang, nó vận hành theo mạng lưới. Đây là một chính quyền được tạo ra để tồn tại, vì họ nhận thức được là sẽ bị Mỹ và Israel đe dọa, và đã tổ chức cơ cấu theo hướng đó.”

Teheran dường như đã chuẩn bị cho sự tiếp nối quyền lực ngay cả trước khi chiến tranh Trung Đông nổ ra: chỉ vài ngày sau vụ ám sát có chủ đích nhằm vào Ali Khamenei, một trong những người con trai của ông, Motjaba Khamenei, đã được bổ nhiệm thay thế ông ở vị trí lãnh tụ tối cao. Việc lựa chọn một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất của Cộng hòa Hồi giáo này cũng được xem như một “cú đáp trả” mang tính thách thức đối với Donald Trump, người mà cách đây hơn một tuần vẫn cho rằng mình cần can dự vào việc lựa chọn nhà lãnh đạo tiếp theo của Iran.

Xem nhẹ tầm quan trọng của eo biển Hormuz

Bên cạnh đó, tổng thống Mỹ và các cộng sự của ông có lẽ cũng đã đánh giá sai về phản ứng quân sự trước các cuộc tấn công được tiến hành cùng với Israel kể từ ngày 28/02. Ông Maud Quessard, chuyên gia về chính sách đối ngoại của Mỹ, giải thích : “Chính năng lực chống chịu và khả năng lập kế hoạch của Iran đã bị đánh giá thấp (…) Trong khi chính quyền Trump không tính đến toàn bộ các thông tin tình báo, tài liệu và các kịch bản dự báo đã được xây dựng trong nhiều năm về Iran, thì ngược lại, phía Iran đã hoàn toàn sẵn sàng cho chiến dịch này, họ đã chuẩn bị toàn bộ phương án đáp trả.”

Donald Trump và các cố vấn của ông đã đặc biệt xem nhẹ tác động từ các phản ứng của Teheran đối với khí đốt và dầu mỏ trên quy mô khu vực cũng như toàn cầu. Eo biển Hormuz, nơi trung chuyển gần 20% khí tự nhiên hóa lỏng và dầu mỏ của thế giới, đã bị Iran phong tỏa trong nhiều ngày. Đây là một tuyến đường vừa mang tính sống còn đối với các quốc gia quân chủ dầu mỏ chuyên xuất khẩu, vừa quan trọng với các nước châu Á nhập khẩu năng lượng.

Tờ báo Mỹ The New York Times cho biết rằng mười ngày trước khi chiến tranh nổ ra, bộ trưởng Năng Lượng Mỹ Chris Wright đã tuyên bố ông “không lo ngại việc cuộc chiến sắp xảy ra có thể làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ ở Trung Đông và gây hỗn loạn trên thị trường năng lượng”. Tuy nhiên, giá dầu Brent đã thực sự tăng vọt kể từ ngày 28/02, từ 72 đô la lên hơn 103,8 đô la vào hôm nay, 18/03. Xu hướng này khó có thể đảo ngược, khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran hôm 12/03 đã tuyên bố sẽ tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz theo yêu cầu của lãnh tụ tối cao mới. Tình hình này đã khiến hàng trăm tàu thuyền bị mắc kẹt ở lối ra vào của Vịnh Ba Tư, khi Teheran coi các tàu chở dầu thuộc Mỹ, Israel và các đồng minh của họ là “mục tiêu hợp pháp”. Trong hai tuần qua, một số ít tàu cố gắng đi qua eo biển Hormuz thậm chí đã bị trúng drone.

Đây là một khía cạnh khác mà đội ngũ của ông Trump có thể cũng đã đánh giá sai. Chuyên gia Dominique Moïsi phân tích: “Đã có sự đánh giá thấp năng lực gây tổn hại của Iran trên phương diện quân sự thuần túy. Người Mỹ đã không rút ra bài học từ cuộc chiến ở Ukraina, cũng như yếu tố ‘cân bằng sức mạnh’ mà drone mang lại trên chiến trường, cho phép một quốc gia yếu hơn có thể đối đầu với một cường quốc mạnh hơn.”

Không tin Iran sẽ nhắm vào các đồng minh Vùng Vịnh

Kể từ khi các cuộc không kích Mỹ–Israel bắt đầu, Teheran đồng thời gia tăng các cuộc tấn công bằng drone và tên lửa nhằm vào nhiều quốc gia láng giềng. Trong số các mục tiêu, Iran đặc biệt nhắm vào các bồn chứa nhiên liệu và các mỏ dầu ở Ả Rập Xê Út, Oman và cả Bahrain. Chuyên gia Maud Quessard nhận định : “Cuộc xung đột này có thể gây tổn hại đến mối quan hệ tin cậy giữa Donald Trump và các đồng minh vùng Vịnh (…) Mỹ đã hứa bảo vệ quân sự cho họ, nhưng giờ đây chính những quốc gia đồng minh này – nơi đặt các căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ – lại đang bị tấn công. Donald Trump cũng đã đánh giá thấp khía cạnh này trong phản ứng của Iran.” Nhà địa chính trị Dominique Moïsi cũng đồng tình: “Tổng thống Mỹ không nghĩ rằng Iran sẽ mạo hiểm tấn công các quốc gia Ả Rập Hồi giáo.”

Dù Donald Trump không trực tiếp thừa nhận, Lầu Năm Góc đã phần nào thú nhận là không lường trước được tất cả khi tấn công Iran. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thừa nhận hôm 11/03 trong một cuộc phỏng vấn rằng “Chế độ Iran đã phạm một sai lầm nghiêm trọng khi ngay lập tức tấn công các nước láng giềng (...). Tôi không thể khẳng định rằng chúng tôi đã dự đoán chính xác phản ứng này, nhưng chúng tôi biết đó là một khả năng.”

Tuy nhiên, phạm vi phản ứng của Iran có thể còn tiếp tục mở rộng trong những tuần tới. Sự hiện diện (chưa được xác nhận) của thủy lôi ở eo biển Hormuz có thể khiến việc đi lại của tàu thuyền càng trở nên khó khăn hơn trong trung hạn. Iran cũng có thể tấn công vào lĩnh vực ngân hàng và tài chính bằng cách nhắm vào các tòa nhà dịch vụ thiết yếu tại các thủ đô lớn ở vùng Vịnh. Hãng tin Iran Tasnim trong tuần trước đã nêu tên Amazon, Google, Microsoft, IBM, Oracle và Nvidia như những “mục tiêu tương lai” của Teheran.

Vậy tại sao tổng thống Mỹ vẫn quyết định phát động cuộc chiến này? Ông Maud Quessard giải thích : “Donald Trump thích những canh bạc mạo hiểm. Nếu chiến dịch quân sự của ông thành công, đó trước hết sẽ là một chiến thắng đối với bản thân ông và cử tri của ông (…)Tiếp theo, đây sẽ là một thành công mang tính dài hạn: trong khi các chính quyền trước đó không thể khép lại hồ sơ Iran và lật đổ chế độ giáo sĩ, Donald Trump muốn làm được điều mà những người tiền nhiệm của ông chưa làm được.”

Trong khi đó, theo chuyên gia Dominique Moïsi, thái độ của tổng thống Mỹ “có thể gói gọn trong một từ” là hubris – tức là sự ngạo mạn đến mức cực đoan, dẫn đến hành động quá đà. Và nhà địa chính trị kết luận: “Mục tiêu của Iran là khiến Mỹ mệt mỏi với cuộc chiến này, tự tuyên bố đã đạt được mục tiêu và để chế độ Iran tiếp tục tồn tại. Một bên là bom đạn Mỹ và Israel, và bên kia là chế độ vẫn tồn tại, đó dường như lả hình phạt kép đối với người dân Iran.”

Theo như các nước Vùng Vịnh như Kuwait, Ả Rập Xê Út, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất lại liên tục bị tấn công để trả đũa các vụ tấn công của Mỹ và Israel. Dù nới đây lại là hình ảnh «miền đất hứa» an toàn và ổn định của vùng đã bị ảnh hưởng nặng nền bị thiệt hại khoảng 15,1 tỷ đô la từ nguồn thu dầu lửa nhưng họ vẫn giữ thế phòng thủ.
Không một ngày nào kể từ đầu tháng 03/2026, các nước vùng Vịnh lại không bị Iran oanh kích để trả đũa các vụ tấn công của Mỹ và Israel. Chỉ riêng Bahrain, nơi đặt Hạm Đội 5 Hoa Kỳ, đã đánh chặn 125 tên lửa và 205 drone của Iran tính tới ngày 16/03. Kuwait, Ả Rập Xê Út, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất liên tục bị tấn công. Hình ảnh « miền đất hứa » an toàn và ổn định của vùng đã bị ảnh hưởng nặng nền. Tuy nhiên, không một nước nào đáp trả, đối đầu trực tiếp với Iran.

Từ oanh kích căn cứ quân sự và lợi ích của Mỹ tại các nước vùng Vịnh, Iran đã tấn công vào cả cơ sở dự trữ dầu lửa nhằm mục đích kéo những nước « đồng minh » của Mỹ vào hỗn loạn năng lượng hiện nay. Tính từ đầu cuộc chiến, các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh bị thiệt hại khoảng 15,1 tỷ đô la từ nguồn thu dầu lửa nhưng họ vẫn giữ thế phòng thủ.
Bất đồng với Mỹ

Đằng sau « thái độ nhịn nhục » này là bất đồng với Washington mà không thể bày tỏ. Trả lời đài RFI, nhà khoa học chính trị Hasni Abidi, giám đốc trung tâm nghiên cứu về thế giới Ả Rập và Địa Trung Hải, cho biết : « Hiện tại, các quốc gia vùng Vịnh đang tranh luận về mối quan hệ với Mỹ và tầm quan trọng của sự hợp tác này, bởi vì cuộc chiến ở Iran không chỉ cho thấy những nước này dễ bị tác động như thế nào mà còn cả việc Mỹ không sẵn lòng bảo đảm an ninh cho đối tác, bất chấp những cam kết thông qua các thỏa thuận quốc phòng chung. Điểm thứ hai là cảm giác bị bỏ rơi bởi vì, bất chấp mối quan hệ thân thiết với Donald Trump, các nước vùng Vịnh cảm thấy tổng thống Mỹ không lắng nghe họ, mặc dù ngay từ đầu họ đã yêu cầu không tuyên chiến vì sẽ gây hậu quả rất tốn kém cho các nước vùng Vịnh ».​

Tổng thống Donald Trump không ngừng gây áp lực để các nước đồng minh vùng Vịnh tham gia vào liên minh Mỹ-Israel tấn công Iran. Tuy nhiên, điều này đặt ra hai vấn đề, theo giải thích của Jean-Loup Samaan, chuyên gia về Trung Đông tại Viện Montaigne, với nhật báo La Croix. Thứ nhất, về quân sự, « chỉ có Ả Rập Xê Út và Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống nhất mới có khả năng và kinh nghiệm tiến hành các cuộc không kích ». Thứ hai, về ngoại giao, tham gia liên quân Mỹ-Israel sẽ đồng nghĩa với « việc gây chiến với Iran và sẽ tạo ấn tượng về một liên minh không chỉ với Hoa Kỳ mà còn với Israel », đất nước bị đa số thế giới Ả Rập và Hồi giáo căm ghét.

Không thể thiếu Mỹ

Ngày 14/03, Anwar Gargash, cố vấn của tổng thống Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, nhắc lại lập trường « phòng thủ » trên mạng X khi viết Abu Dhabi đã « nỗ lực chân thành cho đến giây phút cuối cùng để làm trung gian hòa giải giữa Washington và Teheran nhằm tránh cuộc chiến này ». Phát biểu này cũng cho thấy các nước đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh đang phải « ngậm bồ hòn làm ngọt » vì vẫn phải dựa vào « lá chắn » Hoa Kỳ.

Hiện tại, hệ thống phòng không của các nước Ả Rập vùng Vịnh « đã bị quá tải » vì quy mô tấn công của Iran. Chuyên gia Jean-Loup Samaan đánh giá « nếu các cuộc tấn công không giảm mạnh trong vài ngày tới, họ sẽ gặp vấn đề về phòng không, thiệt hại về người và cơ sở hạ tầng sẽ lớn hơn. Tình hình có thể leo thang rất nhanh ».

Do đó, theo nhà khoa học chính trị Hasni Abidi, « vấn đề là các quốc gia vùng Vịnh không có lựa chọn nào khác ngoài « chiếc ô quân sự » do Mỹ cung cấp » cho dù « cách tiếp cận mới về an ninh giữa các nước trong vùng đã được nêu lên, thậm chí có thể là một đội quân bao gồm tất cả các quốc gia vùng Vịnh », như mô hình một NATO Ả Rập. Tuy nhiên, ý tưởng do Ai Cập đề xuất, không phải là mới, và khó thành hiện thực do nhiều nước cho biết không quan tâm đến mô hình này vì đã có thỏa thuận quân sự với Mỹ và nhiều nước châu Âu.