Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ "đốt cháy" các nguồn dầu khí ở Trung Đông nếu cơ sở hạ tầng năng lượng và các cảng của Tehran bị tấn công.
Đài phát thanh quốc gia Iran hôm nay (13/3) trích dẫn tuyên bố của IRGC cho biết: “Chúng tôi cảnh báo chính phủ gây hấn và tất cả các đồng minh của chúng rằng chúng tôi sẽ đáp trả bất kỳ cuộc tấn công dù nhỏ nhất nào vào cơ sở hạ tầng năng lượng và các cảng (của Iran) bằng sự tàn phá và hủy diệt khủng khiếp. Trong trường hợp xảy ra hành động gây hấn như vậy, tất cả cơ sở hạ tầng dầu khí trong khu vực mà Mỹ và các đồng minh phương Tây có lợi ích sẽ bị đốt cháy và phá hủy”.


Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz để đáp trả chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel. Ảnh: BOE Report
Theo hãng tin CNN, trong nỗ lực đáp trả chiến dịch tấn công quân sự của Mỹ và Israel, IRGC và các lực lượng vũ trang của Iran đã tích cực nhắm mục tiêu vào các tàu chở hàng ở eo biển Hormuz bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV).

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu được vận chuyển qua mỗi ngày. Việc Iran hạn chế hoạt động tại tuyến đường biển này đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh.

Trong phát biểu công khai đầu tiên kể từ khi được bầu chọn kế nhiệm cha mình, tân Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 12/3 khẳng định sẽ tiếp tục cho phong tỏa eo biển Hormuz, đồng thời cam kết sẽ trả thù cho những người Iran đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Ông Khamenei cũng tuyên bố Tehran sẽ tìm cách buộc các đối thủ phải bồi thường thiệt hại do xung đột gây ra. "Nếu họ từ chối, chúng tôi sẽ lấy từ tài sản của họ theo mức chúng tôi cho là phù hợp. Và nếu điều đó không thể thực hiện, chúng tôi sẽ phá hủy tài sản của họ ở mức tương đương", ông Khamenei nhấn mạnh.

VietBF@ sưu tập

IEA xả 400 triệu thùng dầu được xem là ít so với nhu cầu, lại gây lo ngại giảm dự trữ khi eo biển Hormuz vẫn "tắc" nên giá dầu chưa thể hạ nhiệt, theo chuyên gia.

Ngày 11/3, Tổ chức Năng lượng Thế giới (IEA) thông báo các nước thành viên nhất trí xả 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp, nhằm đối phó gián đoạn nguồn cung do xung đột tại Trung Đông.

Đây là đợt can thiệp lớn nhất trong lịch sử 6 lần phối hợp xả dự trữ của IEA. Ngay trong ngày, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết sẽ giải phóng 172 triệu thùng dầu trong 120 ngày. Nhật Bản cũng tuyên bố đơn phương xả dầu từ kho dự trữ chiến lược từ 16/3.

Bất chấp thông tin này, giá dầu vẫn tăng trong phiên thứ tư (11/3). Thậm chí, sáng 12/3, dầu Brent vượt mốc 100 USD mỗi thùng, trước khi quay về giao dịch quanh mức khoảng 96 USD. Dầu WTI của Mỹ hiện có giá hơn 91 USD.


Diễn biến giá dầu Brent (USD/thùng) từ 17/2 đến 12/3. Nguồn: OilPrice

Diễn biến thoạt nhìn có vẻ nghịch lý, vì nguồn cung dầu bổ sung lẽ ra giúp hạ nhiệt giá cả. Nhưng theo các chuyên gia, diễn biến này hợp lý vì lượng dầu xả ra không đủ bù đắp dòng chảy 20% sản lượng dầu từng đi qua Eo biển Hormuz.

"Tác động không phải là bằng không, nhưng có lẽ sẽ khá nhỏ", Daniel Raimi, chuyên gia tại viện nghiên cứu năng lượng Resources for the Future, nhận định. Ông dẫn chứng toàn cầu giao dịch khoảng 100 triệu thùng dầu mỗi ngày.

Josh Young, Giám đốc đầu tư công ty dầu khí Bison Interests, chỉ ra 10 ngày qua, xung đột đã khiến thị trường hụt khoảng 15 triệu thùng dầu mỗi ngày. Do đó, lượng dầu xả từ kho dự trữ "sẽ không đủ" và thực tế lại "có lợi" cho giá.

Ông Michael Lynch, Chủ tịch Strategic Energy & Economic Research, ước tính tổng lượng dầu bị mất do xung đột Iran kể từ ngày 28/2 khoảng 175 triệu thùng. Hiện chỉ có một lượng nhỏ dầu đi qua Eo biển Hormuz và khoảng 1 triệu thùng mỗi ngày được xuất qua cảng Yanbu của Arab Saudi, đi qua Biển Đỏ.

Theo ông, việc IEA xả kho giúp bù đắp phần thiếu hụt và ngăn tâm lý hoảng loạn hoặc tích trữ. Nhưng 400 thùng chỉ đủ cho hơn ba tuần chiến sự ngắn ngủi. "Điều đó có lẽ đang khiến nhiều người nghiêng về xu hướng giá dầu tăng", Lynch nói.

Đó là chưa kể tốc độ đưa dầu dự trữ ra thị trường. Dù công bố động thái can thiệp chưa từng có, IEA lại chưa đưa ra chi tiết về tốc độ từng quốc gia sẽ xả kho dự trữ hay cách họ phân bổ lượng dầu. Saul Kavonic, nhà phân tích năng lượng tại MST Marquee, ước tính sẽ phải mất 60-90 ngày. "Với việc nguồn cung đang gián đoạn nghiêm trọng nhất hơn 50 năm, chúng ta cần rất nhiều dầu nhanh chóng", ông nói.

Ông Fawad Razaqzada, nhà phân tích thị trường tại StoneX, cho rằng phản ứng của thị trường cho thấy giới đầu tư đã tính trước việc xả 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ. "Giá dầu hầu như không biến động nhiều sau thông tin này', ông nói.

Đáng chú ý, Josh Young của Bison Interests, phân tích rằng quyết định rút dầu từ kho dự trữ sẽ làm giảm các công cụ mà IEA có thể dùng để bù đắp nguồn cung thiếu hụt, khiến các lựa chọn để đối phó nếu eo biển tiếp tục bị đóng cũng ít đi.

Gregor Semieniuk, Giáo sư chính sách công và kinh tế tại Đại học Massachusetts Amherst, cũng lưu ý việc xả dầu dự trữ dẫn đến nguồn dự phòng bị hao hụt. Nếu tắc nghẽn ở Hormuz vẫn kéo dài thì là vấn đề "càng nguy hiểm hơn".

Thực tế, giới đầu tư thiên về dự đoán dòng dầu qua eo biển Hormuz sẽ còn bị đóng. Maksim Sonin, nhà nghiên cứu viên tại Trung tâm Nhiên liệu Tương lai của Đại học Stanford, nói thị trường giao dịch dựa trên kỳ vọng. "Và cho đến nay, chúng đang nghiêng về phía lo ngại", ông nêu.

Đã từng có kinh nghiệm lịch sử về xu hướng thị trường tương tự. Năm 2022, IEA công bố kế hoạch tung ra 60 triệu thùng dầu ngay sau xung đột Ukraine. Kết quả là giá dầu gần như ngay lập tức tăng vọt khoảng 20% lên 113 USD một thùng, trước khi giảm dần trong những tháng tiếp theo.

Giáo sư Semieniuk dự đoán giá còn tăng mạnh khi eo biển "tắc" đến tuần tới. "Trừ khi cuộc xung đột kết thúc trong tuần này, tôi sẽ không ngạc nhiên nếu giá dầu cuối cùng vượt mốc 150 USD", ông nói. Bởi theo tính toán từ nhu cầu hiện tại của thế giới thì thiếu hụt nguồn cung 20% có thể dẫn đến giá dầu trên 200 USD.

Ông Maksim Sonin, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nhiên liệu Tương lai của Đại học Stanford, nói xả dự trữ dầu không phải "giải pháp thần kỳ" mà cần giải quyết gốc rễ, tức nối lại dòng dầu qua Eo biển Hormuz.

Bob McNally, Chủ tịch Tập đoàn Năng lượng Rapidan cùng cảnh báo. "Trừ khi giao thông qua Eo biển Hormuz nối lại sớm và liên tục, việc xả dầu từ kho dự trữ chiến lược sẽ chỉ hỗ trợ ngắn ngủi trước khi giá tiếp tục tăng cao", ông nói.

Diễn biến quân sự chưa nhiều tín hiệu hỗ trợ cho triển vọng này. Hôm 11/3, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ "đã thắng" nhưng sẽ không rút lui sớm và tiếp tục hoạt động quân sự cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ.

Cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ không cho phép "dù chỉ một lít dầu" đi qua eo biển Hormuz và thế giới nên dự đoán giá dầu sẽ tăng vọt lên 200 USD một thùng. Ít nhất 5 tàu thương mại đã bị tấn công trong khu vực hôm đó, gồm hai tàu chở dầu tại cảng al-Faw của Iraq.

Hôm 12/3, IEA thừa nhận thế giới đang đối mặt với gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất từ trước đến nay. Các quốc gia Vùng Vịnh đã cắt giảm ít nhất 10 triệu thùng dầu mỗi ngày do xung đột, tương đương gần 10% nhu cầu dầu toàn cầu.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế cảnh báo nếu không sớm được khôi phục hoạt động vận chuyển dầu, mức thiếu hụt sẽ tăng. "Hoạt động khai thác dầu thượng nguồn mất vài tuần, thậm chí vài tháng để trở lại mức trước khủng hoảng", IEA nêu.

VietBF@sưu tập

Quân đội Mỹ cho hay một vụ hỏa hoạn đã xảy ra trên tàu sân bay USS Gerald R. Ford có mặt ở Trung Đông để tham gia chiến dịch không kích nhằm vào Iran.
Thông cáo từ Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ viết, tàu sân bay USS Gerald R. Ford (CVN 78) hôm 12/3 đã xảy ra một vụ cháy tại khu vực giặt là chính của tàu. Tuy nhiên nguyên nhân gây ra hỏa hoạn “không liên quan đến các hoạt động chiến đấu và đám cháy đã được khống chế”.


Tàu sân bay USS Gerald R. Ford. Ảnh: USS Gerald R. Ford/Mạng xã hội X
Trang USNI dẫn một phần thông cáo viết: “Hệ thống động cơ của tàu không bị hư hại và USS Gerald R. Ford vẫn hoạt động bình thường. Hai thủy thủ đang được chăm sóc y tế vì những vết thương không nguy hiểm tới tính mạng và họ đều trong tình trạng ổn định… Nhóm tác chiến tàu sân bay Gerald R. Ford hiện hoạt động ở Biển Đỏ để hỗ trợ cho chiến dịch Cơn Cuồng nộ dữ dội”.

Từ khi quân đội Mỹ và Israel thực hiện loạt đòn không kích chung nhằm vào Iran hôm 28/2, các tàu sân bay USS Gerald R. Ford và USS Abraham Lincoln đã được điều động tham gia nhiệm vụ hỗ trợ tác chiến.

Dựa trên hình ảnh được Bộ chỉ huy trung tâm Mỹ (CENTCOM) công bố những ngày gần đây, nhiều máy bay chiến đấu F/A-18 Hornet đã xuất kích từ tàu Gerald R. Ford để tham gia chiến dịch không kích Iran.

VietBF@ sưu tập

Một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự trước khi chiến tranh Iran leo thang.


Hình ảnh một máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ đang bay. Ảnh: Getty.
Một công ty công nghệ quốc phòng tư nhân tại Hàng Châu cho biết hệ thống giám sát chiến tranh bằng trí tuệ nhân tạo (AI) của họ đã phát hiện tín hiệu huy động quân sự của Mỹ nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Công ty Jingan Technology tuyên bố họ đã chặn được tín hiệu vô tuyến từ các máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit của Mỹ khi những máy bay này thực hiện một chiến dịch quân sự tại Iran vào ngày 1/3.

Chiến dịch này đánh dấu sự khởi đầu của cuộc chiến trực tiếp quy mô lớn gần đây giữa Mỹ và Israel chống lại Iran, một cuộc xung đột đã khiến giá dầu tăng vọt, làm gián đoạn vận tải biển toàn cầu và đẩy lạm phát thế giới lên cao.

Công ty quốc phòng tư nhân Trung Quốc nói trên cung cấp các dịch vụ thu thập tình báo cho quân đội. Theo họ, AI đã được sử dụng để giúp phát hiện các tín hiệu liên quan đến hoạt động quân sự của Mỹ từ rất sớm, trước khi xung đột trong khu vực leo thang.

Dùng AI phát hiện dấu hiệu leo thang quân sự của Mỹ
Dù chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran bắt đầu từ ngày 28/2, Jingan Technology cho biết hệ thống AI của họ đã phát hiện những chỉ dấu ban đầu của cuộc xung đột từ trước đó.

Theo công ty này, hệ thống giám sát chiến tranh Jingqi (Jingqi monitoring system) đã tái dựng chuỗi tín hiệu hoạt động của quân đội Mỹ, cho thấy Washington đang huy động lực lượng chuẩn bị cho chiến tranh.

Theo tờ South China Morning Post, hệ thống Jingqi tích hợp nhiều nguồn dữ liệu khác nhau, bao gồm ảnh vệ tinh, dữ liệu quỹ đạo bay của máy bay và các hồ sơ quân sự công khai.

Từ các nguồn dữ liệu này, hệ thống có thể phân tích các chuyến bay trinh sát, lộ trình của máy bay vận tải quân sự, cũng như loại máy bay được triển khai tại các căn cứ quân sự.

Công ty cho biết họ đã phân tích dữ liệu tình báo nguồn mở vào ngày 6/2, thời điểm bắt đầu các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran về chương trình tên lửa của Tehran. Trong quá trình đó, họ phát hiện sự gia tăng ổn định của các hoạt động triển khai quân sự của Mỹ gần Iran.

Thậm chí trước đó nữa, ngay từ tháng 1, hệ thống của công ty đã tìm thấy bằng chứng cho thấy Mỹ đang tập trung lực lượng quân sự lớn nhất tại Trung Đông trong gần hai thập kỷ. Theo South China Morning Post, quy mô triển khai này thậm chí còn vượt mức từng thấy trong thời kỳ Iraq War.

Theo dõi một trong những máy bay tàng hình tiên tiến nhất thế giới
Ngày 1/3/2026, Không quân Mỹ đã triển khai 4 máy bay ném bom tàng hình B-2A Spirit với các tín hiệu liên lạc Petro 41 đến Petro 44 trong giai đoạn mở màn của chiến dịch “Epic Fury”, một chiến dịch lớn nhằm vào các mục tiêu của Iran.

Một ngày sau đó, Jingan Technology đăng trên mạng xã hội rằng hệ thống giám sát Jingqi của họ đã thu được tín hiệu vô tuyến từ các máy bay B-2 đang quay trở về căn cứ.

Công ty cho biết họ có thể phát hiện các tín hiệu này – điều được xem là bất ngờ bởi máy bay ném bom Northrop B-2 Spirit của Mỹ được coi là một trong những máy bay tàng hình tiên tiến nhất từng được chế tạo.

Theo Jingan, họ đã tái dựng đường bay của các máy bay B-2 bằng công nghệ độc quyền của mình.

Trang web của công ty cho biết hệ thống Jingqi được thiết kế cho nhiệm vụ cảnh báo sớm quân sự. Hệ thống cũng được sử dụng để theo dõi hoạt động huy động quân đội, đồng thời hỗ trợ thu thập tình báo tại các khu vực xung đột đang phát triển.

Cuộc đối đầu leo thang giữa Mỹ và Iran có thể đang cho thấy hình thái chiến tranh trong tương lai, khi trí tuệ nhân tạo nổi lên như một chiến trường mới và khốc liệt trong cuộc cạnh tranh quân sự toàn cầu.

VietBF@ sưu tập

Cuộc chiến Trung Đông đang bước sang một nấc thang mới, khi các mặt trận quân sự, năng lượng và chính trị cùng lúc nóng rực. Một máy bay tiếp dầu của Mỹ rơi ở miền tây Iraq trong lúc chiến sự chưa có dấu hiệu hạ nhiệt; Tehran phát đi thông điệp đầu tiên được cho là của lãnh tụ tối cao mới Mục Tát Ba Khamenei; Vệ binh Cách mạng Iran dọa biến hạ tầng dầu khí khu vực thành biển lửa nếu các cơ sở năng lượng Iran tiếp tục bị đánh; còn Lebanon lại rung chuyển bởi những đợt oanh kích mới của Israel vào Beirut và vùng phụ cận. Càng đánh, vòng xoáy càng rộng, cái giá kinh tế và nhân mạng càng lớn.

Máy bay tiếp dầu Mỹ rơi ở Iraq, thêm một tín hiệu cho thấy chiến tranh đang vượt khỏi tính toán ban đầu

Một trong những diễn biến gây chú ý nhất là việc quân đội Mỹ xác nhận một chiếc KC-135 Stratotanker đã rơi ở miền tây Iraq. CENTCOM nói rõ tai nạn này không phải do hỏa lực đối phương cũng không phải do bắn nhầm, nhưng không công bố ngay đầy đủ chi tiết về thương vong, chỉ cho biết công tác cứu nạn vẫn đang tiếp diễn. Reuters dẫn nguồn cho biết có ít nhất năm người trên chiếc máy bay này, trong khi một chiếc KC-135 khác đi cùng đã hạ cánh an toàn. Dù nguyên nhân chưa được công bố rõ, sự cố này vẫn là lời nhắc rằng ngay cả trong “không phận thân thiện”, chiến tranh hiện nay cũng đã trở nên dày đặc rủi ro và đầy những biến số khó kiểm soát.

Không chỉ có vậy, tại Iraq và khu vực Kurdistan, các vụ tấn công nhằm vào lực lượng quốc tế cũng đang gia tăng. Reuters ghi nhận một binh sĩ Pháp đã thiệt mạng và một số binh sĩ khác bị thương trong một vụ tấn công ở khu vực Erbil, còn nhiều nhóm dân quân thân Iran tại Iraq đồng thời đe dọa sẽ mở rộng các đòn đánh vào lợi ích phương Tây. Điều đó cho thấy chiến tranh chống Iran không còn gói gọn trong biên giới Iran hay giữa Mỹ với Tehran, mà đang lan dần ra các vành đai phụ cận, từ Iraq, Vịnh Ba Tư cho tới Lebanon.

Thông điệp đầu tiên của Mục Tát Ba Khamenei: chiếc ngai ở Tehran chưa hề bỏ trống

Trên truyền hình nhà nước Iran, một thông điệp được cho là đầu tiên của lãnh tụ tối cao mới Mục Tát Ba Khamenei đã được đọc công khai. Dù ông vẫn chưa trực tiếp lộ diện kể từ khi được đưa lên thay cha là Ali Khamenei, thông điệp này đã vạch ra khá rõ lập trường của Tehran: giữ eo biển Hormuz trong trạng thái bị bóp nghẹt như một “công cụ gây áp lực”, tiếp tục nhắm vào các căn cứ Mỹ tại các nước láng giềng nếu chúng không bị đóng cửa, đòi “bồi thường” từ kẻ thù và ca ngợi các lực lượng ủy nhiệm mà Iran gọi là “Mặt trận Kháng chiến”. Reuters và các bản tin cùng ngày cho thấy dù có sự mơ hồ quanh việc ông chưa xuất hiện công khai, nội dung chính trị phát đi từ Tehran lại hoàn toàn không mơ hồ: Iran không có ý định xuống thang.

Điều đáng chú ý là cùng lúc có hai tín hiệu trái chiều từ phía Iran về Hormuz. Một mặt, thông điệp của Mục Tát Ba Khamenei khẳng định tuyến hàng hải này sẽ tiếp tục bị khóa như một đòn bẩy ép buộc. Mặt khác, đại diện Iran tại Liên Hiệp Quốc lại nói Tehran sẽ không chính thức đóng eo biển, dù vẫn giữ “quyền vốn có” để bảo đảm an ninh tại vùng nước này. Hai lời lẽ ấy không hẳn triệt tiêu nhau; trái lại, chúng phản ánh đúng chiến lược quen thuộc của Tehran: không cần tuyên bố phong tỏa tuyệt đối, chỉ cần làm cho tàu thuyền sợ mà dừng, bảo hiểm tăng mà ngại, thị trường hoảng mà tự nâng giá, thế là hiệu ứng chiến lược đã đạt được.

Hormuz trở thành chiếc van siết cổ thị trường dầu mỏ thế giới

Eo biển Hormuz là yết hầu của năng lượng toàn cầu. Trong điều kiện bình thường, khoảng một phần năm lượng dầu đi qua đây mỗi ngày. Nay, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, chiến tranh Trung Đông đã gây ra “sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ toàn cầu”. Reuters cho biết sản lượng dầu toàn cầu trong tháng này có thể hụt khoảng 8 triệu thùng/ngày; riêng các nước vùng Vịnh đã phải cắt trên 10 triệu thùng/ngày vì không có đủ tuyến xuất cảng thay thế, trong khi dòng dầu qua Hormuz gần như chỉ còn ở mức “nhỏ giọt”.

Mọi chuyện trở nên đáng sợ hơn vì các lựa chọn thay thế cho Hormuz rất hạn chế. Các tuyến đường ống của Saudi Arabia và UAE chỉ có thể gánh thêm một phần rất nhỏ so với lượng khoảng 20 triệu thùng/ngày vốn đi qua eo biển này trong trạng thái bình thường. Nói cách khác, thế giới có đường vòng, nhưng đường vòng không đủ rộng để thay cho trái tim chính. Khi trái tim bị bóp nghẹt, không riêng giá dầu mà toàn bộ chi phí logistics, hàng không, phân bón, sản xuất điện và cả thực phẩm cũng sẽ bị cuốn theo.

Giá dầu, giá xăng, thị trường chứng khoán đều chao đảo vì một cuộc chiến chưa thấy lối ra

Brent đã leo lên trên 100 USD/thùng lần đầu kể từ năm 2022, còn thị trường châu Á mở cửa trong sắc đỏ khi giới đầu tư phản ứng với lập trường cứng rắn từ cả Tehran lẫn Washington. Reuters ghi nhận chỉ số Nikkei, KOSPI và nhiều thị trường chủ chốt tại châu Á đều giảm khi xung đột kéo sang ngày thứ hai tuần liên tiếp mà chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Ở Mỹ, giá xăng trung bình đã lên 3,60 USD/gallon, mức cao nhất trong gần hai năm, với tốc độ tăng theo tuần và theo tháng mạnh nhất kể từ cú sốc Nga–Ukraine năm 2022. Khi tàu dầu bị đánh, khi Hormuz gần như bị khóa, thì không chỉ nhà buôn dầu hoảng loạn; phố Wall, Tokyo, Seoul và cả những trạm xăng bình dân ở Mỹ cũng phải rung theo.

Chính quyền Trump cố xoa dịu dư luận bằng cách nói nước Mỹ là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới nên giá dầu tăng cũng có mặt có lợi. Tuy nhiên, bản thân Nhà Trắng vẫn đang phải tính đến những biện pháp bất thường như nới Jones Act để năng lượng và nông sản lưu thông thuận lợi hơn giữa các cảng nội địa. Điều đó cho thấy Washington hiểu rất rõ rằng cú sốc giá nhiên liệu không chỉ là câu chuyện của “bảng điện”, mà là bài toán chính trị trong nước và áp lực sinh hoạt với hàng chục triệu cử tri.

Vệ binh Cách mạng Iran dọa đốt cháy hạ tầng dầu khí cả khu vực

Nếu trước đây Tehran chủ yếu dùng Hormuz như một lưỡi dao kề cổ thị trường năng lượng, thì nay họ còn công khai giơ thêm một ngọn đuốc. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố rằng nếu cơ sở năng lượng và cảng biển của Iran bị tấn công, toàn bộ hạ tầng dầu khí trong khu vực mà Mỹ và các đồng minh phương Tây có quyền lợi sẽ bị “phóng hỏa” và phá hủy. Đây không còn là đe dọa mơ hồ. Những ngày qua, hàng chục tàu dầu và tàu hàng đã bị đánh trúng hoặc bị mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư, còn Greenpeace cảnh báo 85 tàu chở dầu lớn cùng tổng cộng khoảng 21 tỷ lít dầu đang bị kẹt trong khu vực này, tạo nên một “quả bom sinh thái đang đếm ngược”.

Nghĩa là, ngoài nguy cơ khủng hoảng năng lượng, chiến tranh hiện nay còn mang theo bóng đen của một thảm họa môi trường. Chỉ cần một tàu dầu lớn bốc cháy hoặc tràn dầu ở khu vực có hệ sinh thái biển mỏng manh, thiệt hại sẽ không chỉ tính bằng đô la hay sản lượng dầu, mà còn bằng san hô, rừng ngập mặn, cỏ biển và sinh kế của hàng triệu cư dân ven bờ. Chiến tranh khi chạm vào dầu mỏ không chỉ làm thị trường đỏ lửa; nó còn có thể biến cả mặt biển thành vết dầu đen đặc.

Lebanon đang bị đẩy đến rìa của một cuộc chiến lớn hơn nhiều

Trong khi mặt trận năng lượng khiến thế giới nín thở, thì Lebanon lại trở thành nơi ngọn lửa quân sự bùng cao nhất. Israel đã mở thêm các đợt oanh kích vào vùng ngoại ô Beirut, đặc biệt là những khu vực bị coi là thành trì của Hezbollah. Reuters cho biết sau đợt bắn phá dữ dội bằng rocket và drone của Hezbollah, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz đã lệnh cho quân đội chuẩn bị mở rộng chiến dịch, thậm chí để ngỏ khả năng chiếm giữ lãnh thổ nếu chính quyền Lebanon không kiềm chế được lực lượng này. Các đòn đánh mới vào Bachoura, Zuqaq al-Blat và những vùng khác của Beirut cho thấy Israel không còn chỉ tập trung vào vùng biên, mà đã đưa áp lực chiến tranh vào tận trung tâm chính trị của Lebanon.

Cái giá nhân đạo đang tăng lên từng ngày. Reuters cho biết số người thiệt mạng tại Lebanon đã lên gần 700 người, hơn 800.000 người phải rời bỏ nhà cửa và con số di tản còn có thể sớm vượt một triệu nếu các đợt sơ tán hàng loạt tiếp tục mở rộng. Cùng với đó, các cơ sở dân sự như bệnh viện, trường đại học và khu dân cư ngày càng bị kéo gần hơn tới lằn ranh sinh tử. Lebanon vốn đã mong manh bởi khủng hoảng kinh tế và chính trị kéo dài; nay thêm một cuộc chiến tổng lực sẽ chẳng khác nào gió bão ập lên một căn nhà vốn đã mục vì mưa dột.

Washington chưa sẵn sàng hộ tống tàu, nhưng vẫn nói sẽ mở lại Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói Hormuz “cần phải và sẽ được mở lại”, nhưng cũng thừa nhận hải quân Mỹ hiện chưa sẵn sàng để hộ tống tàu thương mại ngay lúc này. Reuters ghi nhận chính giới Mỹ đang đứng trước một nghịch lý: mục tiêu dài hạn là phá khả năng Iran đe dọa eo biển, nhưng trong ngắn hạn chính Washington lại chưa có ngay công cụ an toàn để bảo đảm luồng hàng hải hoạt động bình thường. Các nguồn tin cho biết Lầu Năm Góc và Hội đồng An ninh Quốc gia đã đánh giá thấp khả năng Tehran thật sự bóp chặt Hormuz sau khi Mỹ tham chiến. Vì thế, cái gọi là “đau ngắn hạn để đổi lấy lợi ích dài hạn” hiện đang trở thành một canh bạc cực đắt.

Không chỉ vậy, Mỹ còn vừa cấp một giấy phép có thời hạn cho phép một số nước mua dầu Nga đang mắc kẹt ngoài khơi, với lý do mở rộng nguồn cung toàn cầu trong lúc thị trường quá căng thẳng. Động thái ấy cho thấy cuộc chiến Iran đã tạo ra hiệu ứng dây chuyền vượt xa Trung Đông, buộc Washington phải mềm tay hơn ở một mặt trận khác là dầu Nga. Chiến tranh kiểu này có một nghịch lý rất lớn: đánh vào một đối thủ nhưng lại vô tình mở cửa lợi ích cho đối thủ khác.

Thông điệp từ Tehran, tên lửa ở Zarzir và những ngày tới còn đầy bất trắc

Sáng sớm thứ Sáu, một đợt hỏa tiễn mới đã đánh vào miền bắc Israel, làm hàng chục người bị thương tại Zarzir và phá hủy nhiều căn nhà. Iran nói họ mở thêm một làn sóng tên lửa mới, còn Hezbollah đồng thời phối hợp từ phía nam Lebanon. Đây là hình ảnh rất rõ về một chiến tranh đang ngày càng liên thông giữa các mặt trận: Tehran, Beirut, Zarzir, Erbil, Hormuz — tất cả dường như đã nối với nhau trong cùng một đường dây lửa. Một đòn đánh ở nơi này có thể lập tức gây dư chấn ở nơi khác, từ chiến trường cho tới thị trường.

Máy bay tiếp dầu KC-135 Mỹ bị rơi, Iran tuyên bố bắn hạ, Mỹ nói do va chạm nhau trên không. Máy bay tiếp dầu Mỹ bị rơi ở Iraq, Iran tuyên bố bắn hạ, Mỹ khẳng định do hai máy bay va chạm trên không trong chiến dịch chống Iran, hoạt động cứu hộ các phi công vẫn đang diễn ra.

Iran nói bắn hạ, CENTCOM phủ nhận
Theo Đài truyền hình quốc gia Iran IRIB (Islamic Republic of Iran Broadcasting) ngày 13/3 dẫn nguồn từ Bộ Tư lệnh Khatam al-Anbiya – một tổ chức vũ trang Iraq thân Iran cho biết: một máy bay tiếp dầu quân sự của Mỹ đã bị tên lửa do lực lượng này bắn hạ tại miền tây Iraq, toàn bộ phi hành đoàn đã thiệt mạng.

Trang S2J News dẫn nguồn từ truyền thông Iraq NAYA cho biết lực lượng kháng chiến đã sử dụng Shahed-358, một loại tên lửa phòng không do Iran phát triển. Loại vũ khí này trước đây đã từng nhiều lần bắn hạ máy bay không người lái General Atomics MQ-9 Reaper của Mỹ.

Trong khi đó, theo CNN, tối 12/3, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận rằng một máy bay tiếp dầu trên không Boeing KC-135 Stratotanker của quân đội Mỹ đã bị rơi tại miền tây Iraq, đồng thời một máy bay quân sự khác của Mỹ đã “hạ cánh an toàn”.

CENTCOM cho biết sự cố xảy ra trong thời gian Mỹ tiến hành chiến dịch quân sự chống Iran, và địa điểm rơi nằm trong “không phận do lực lượng đồng minh kiểm soát”. Phía Mỹ khẳng định nguyên nhân vụ rơi “không phải do hỏa lực của đối phương hay của lực lượng mình” gây ra.

Hiện công tác tìm kiếm và cứu nạn vẫn đang được tiến hành, và quân đội Mỹ cho biết sẽ công bố thêm thông tin khi có diễn biến mới.

Theo CENTCOM, sự cố liên quan đến hai máy bay KC-135, một chiếc rơi tại khu vực miền tây Iraq, trong vùng không phận do lực lượng đồng minh kiểm soát, chiếc còn lại bị hư hại nhưng đã hạ cánh an toàn.

Lúc đầu CENTCOM nói chưa rõ thương vong và chi tiết cụ thể của vụ tai nạn, nhưng khẳng định vụ việc “không phải do hỏa lực của đối phương hay lực lượng đồng minh gây ra”, và xảy ra trong thời gian Mỹ tiến hành chiến dịch quân sự chống Iran mang mật danh “Operation Epic Fury”.

Sau đó, CENTCOM xác nhận nguyên nhân là do hai máy bay va chạm trên không, khiến một chiếc rơi xuống, chưa rõ tình trạng của 6 thành viên phi hành đoàn trên máy bay.


Hiện trường chiếc KC-135 rơi. Ảnh: QQnews.
Theo báo cáo, chiếc KC-135 bị rơi chở 6 thành viên phi hành đoàn. Trong khi truyền thông Iran tuyên bố lực lượng kháng chiến đã bắn hạ máy bay và toàn bộ phi hành đoàn thiệt mạng, phía quân đội Mỹ hiện chỉ xác nhận rằng công tác tìm kiếm và cứu nạn vẫn đang diễn ra, và chưa công bố con số thương vong chính thức. Tuy nhiên, theo giới quan sát, xem xét hiện trường vụ rơi, khả năng có người sống sót được đánh giá là rất thấp.

Đây dường như là vụ rơi KC-135 đầu tiên kể từ năm 2013. Trong vụ tai nạn năm đó, 3 thành viên phi hành đoàn đã thiệt mạng ngay sau khi máy bay cất cánh.

Sự cố này cũng là máy bay cánh cố định thứ tư mà quân đội Mỹ công khai thừa nhận bị mất kể từ khi chiến dịch “Operation Epic Fury” bắt đầu.

Trước đó, 3 chiếc McDonnell Douglas F-15 Eagle của không quân Mỹ đã bị lực lượng đồng minh bắn nhầm trên bầu trời Kuwait. Trong các vụ việc đó tất cả phi công đều kịp nhảy dù thoát hiểm.

Tuy nhiên máy bay KC-135 không được trang bị ghế phóng thoát hiểm, nên khả năng sống sót của các phi công thấp hơn nhiều. CENTCOM cho biết các hoạt động cứu hộ vẫn đang được tiến hành.

Trong khi đó phía Iran tuyên bố đây là chiếc máy bay thứ sáu của Mỹ bị họ bắn hạ.

Vai trò quan trọng của máy bay KC-135
Các phương tiện cơ động như KC-135 Stratotanker đã được Mỹ triển khai rộng rãi ở Trung Đông để hỗ trợ các hoạt động quân sự đang diễn ra chống lại Iran, tiếp nhiên liệu cho máy bay thực hiện các chuyến bay xuyên Đại Tây Dương, hoặc kéo dài thời gian hoạt động của máy bay tấn công các mục tiêu của Iran. Loại máy bay lớn này, với sải cánh dài 130 feet (gần 40 mét), dễ bị hỏa lực của đối phương gây tổn thương hơn so với các máy bay chiến đấu hiện đại và tiên tiến hơn (như máy bay chiến đấu tàng hình), và do đó chúng chỉ thường hoạt động trong môi trường không đối đầu.

KC-135 là xương sống của phi đội tiếp nhiên liệu trên không của Mỹ. Không quân Mỹ đang thay thế loại máy bay tiếp nhiên liệu đã cũ này, được đưa vào phục vụ từ thời chính quyền Eisenhower, bằng loại máy bay tiếp nhiên liệu Boeing KC-46 Pegasus mới.

Mặc dù đã cũ, các quan chức quân đội Mỹ dự kiến các ​​máy bay KC-135 Stratotanker sẽ phải tiếp tục phục vụ đến năm 2050, hoặc thậm chí lâu hơn nữa.

VietBF@ sưu tập

Trong một cuộc đối thoại mới đây, Lara đã phỏng vấn ông Michael Cohen, cựu luật sư từng làm việc cho Tổng thống Trump trong khoảng gần 10 năm. Ông Cohen cho biết trong suốt thời gian phục vụ cho Tổng thống Trump, ông chưa từng chứng kiến bất kỳ mối liên hệ hay tương tác nào giữa Tổng thống Trump với Jeffrey Epstein.

Theo lời ông Cohen, trong nhiều năm qua ông đã phải chịu nhiều áp lực từ một số nhân vật chính trị cánh tả và từ một số cơ quan truyền thông nhằm buộc ông đưa ra những lời cáo buộc đối với Tổng thống Trump liên quan đến Epstein. Tuy nhiên ông khẳng định những điều đó không đúng sự thật.

Ông Cohen cũng nói rằng các cuộc điều tra và tranh chấp pháp lý trong thời gian qua đã gây ảnh hưởng lớn đến đời sống cá nhân và nghề nghiệp của ông. Theo quan điểm của ông, nhiều áp lực và cuộc điều tra nhằm vào Tổng thống Trump trong thời kỳ đó mang màu sắc chính trị nhiều hơn là pháp lý thuần túy.

Trong cuộc trao đổi, ông Cohen mô tả trải nghiệm của mình khi làm việc gần Tổng thống Trump và cho rằng môi trường chính trị và truyền thông quanh nhiệm kỳ của Tổng thống Trump đã trở nên đặc biệt căng thẳng. Ông nói rằng nhiều câu chuyện được lan truyền trong truyền thông thường không phản ánh đầy đủ bối cảnh thực tế.



Phần sau của chương trình tập trung vào tình hình Trung Đông và chiến dịch quân sự đang diễn ra chống lại Iran. Lara đã trao đổi với ông Tony Shaffer, cựu sĩ quan tình báo Lục quân Hoa Kỳ, để phân tích mục tiêu chiến lược của chiến dịch mang tên Operation Epic Fury.

Theo ông Shaffer, chiến lược của Tổng thống Trump dựa trên các đòn tấn công quân sự có mục tiêu rõ ràng nhằm làm suy yếu năng lực quân sự của Iran đồng thời đạt được các mục tiêu chính sách rộng lớn hơn tại Trung Đông. Ông cho rằng các hành động quân sự có chọn lọc có thể tạo áp lực buộc Tehran phải thay đổi hành vi.

Ông Shaffer cũng bày tỏ quan ngại về tham vọng nguyên tử của Iran. Theo nhận định của ông, Iran có thể đã đạt được một số năng lực nguyên tử thông qua hợp tác với Bắc Hàn, điều khiến cộng đồng an ninh phương Tây đặc biệt lo ngại.

Theo phân tích của ông Shaffer, mục tiêu trọng yếu của chiến dịch hiện nay là chấm dứt việc làm giàu uranium và tháo dỡ toàn bộ chương trình nguyên tử của Iran. Ông cho rằng đây là điều kiện căn bản để bảo đảm ổn định lâu dài cho Trung Đông và an ninh quốc tế.

Cuộc trao đổi cũng đề cập đến khả năng thay đổi chính quyền tại Iran nếu chiến dịch quân sự hiện nay thành công. Theo ông Shaffer, nếu áp lực quân sự và kinh tế tiếp tục gia tăng, nội bộ Iran có thể xuất hiện những biến chuyển chính trị quan trọng trong tương lai.

Sau khi Tổng thống Trump cảnh báo về khả năng tồn tại các “tế bào ngủ” của Iran tại Bắc Mỹ, nhiều nhà lập pháp đối lập tại Canada đang cáo buộc chính phủ nước này đã không hành động đủ mạnh trước sự hiện diện của các cá nhân có liên hệ với chế độ Tehran.

Tổng thống Trump cho biết vào Ngày 12 tháng 3 năm 2026 rằng giới chức an ninh Hoa Kỳ đang theo dõi chặt chẽ các mạng lưới Iran được cho là đã xâm nhập vào Hoa Kỳ trong những năm gần đây. Ông nói rằng nhiều người đã vào lãnh thổ Mỹ trong thời kỳ chính sách biên giới mở của chính quyền trước đây.

Phát biểu với báo chí khi trả lời câu hỏi của phóng viên Peter Doocy, Tổng thống Trump khẳng định các cơ quan an ninh Hoa Kỳ đã nhận được nhiều báo cáo tình báo về vấn đề này và hiện đang theo dõi các cá nhân đáng nghi.

Những phát biểu của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh giới chức an ninh phương Tây ngày càng lo ngại về hoạt động tình báo của Iran nhằm theo dõi và gây sức ép đối với những người chỉ trích chế độ Tehran tại hải ngoại.

Tại Canada, các lãnh đạo của đảng Bảo thủ cho rằng chính phủ đã chậm trễ trong việc xử lý những cá nhân có liên hệ với chế độ Iran dù đã xác định được nhiều trường hợp. Phó lãnh đạo đảng Bảo thủ Melissa Lantsman cùng các nghị sĩ Michelle Rempel và Pierre Paul Hus đã yêu cầu chính phủ Liên bang đệ trình một kế hoạch hành động trong vòng 1 tuần nhằm ngăn chặn hoạt động của chế độ Iran tại Canada.



Theo tuyên bố được công bố tại Ottawa, các nhà lập pháp này cho biết chính phủ Canada từ lâu đã biết rằng có hàng trăm quan chức có liên hệ với chế độ Iran đang cư trú tại nước này. Trong số đó, 239 người đã bị hủy thị thực nhập cảnh.

Tuy nhiên theo lời các quan chức hành chánh Canada trước Ủy ban Di trú của Quốc hội, cho đến nay chỉ có 1 cá nhân bị trục xuất. Nguyên nhân được cho là do các trở ngại pháp lý như đơn xin tị nạn, thiếu chuyến bay trực tiếp về Iran và các quy định bảo vệ quyền riêng tư.

Bà Maryam Shariatmadari, một nhà hoạt động từng tham gia phong trào “Girls of Revolution Street” phản đối luật bắt buộc đội khăn trùm đầu tại Iran và hiện sống lưu vong tại Canada, cho biết sự hiện diện của các cá nhân có liên hệ với chế độ Tehran tại Canada không phải là vấn đề mới.

Theo bà, trong nhiều năm người dân Iran đã bày tỏ lo ngại về việc các quan chức chế độ Iran và gia đình của họ sinh sống tại Canada. Gần đây số lượng những người này được cho là ngày càng tăng và một số nhóm còn tổ chức các cuộc tụ họp dưới khẩu hiệu phản chiến nhưng lại bày tỏ sự ủng hộ đối với Hamas và Hezbollah.

Nhà báo Iran lưu vong Mehdi Ghadimi cũng cho biết nhiều cá nhân có liên hệ với chế độ Iran thường đến các quốc gia phương Tây dưới nhiều hình thức khác nhau như sinh viên, học giả hoặc di dân. Một số khác được cho là có quan hệ với lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran thông qua gia đình hoặc quan hệ ý thức hệ.

Theo ông Ghadimi, còn có một nhóm khác hoạt động thông qua các mạng lưới tài chánh, trong đó có những người từng phục vụ trong các cơ quan nhà nước Iran rồi chuyển sang đầu tư tại các quốc gia phương Tây như Canada. Việc một số cá nhân mang theo hàng triệu Mỹ kim để đầu tư ở nước ngoài đã làm dấy lên câu hỏi về nguồn gốc của các khoản tiền đó.

Tổng thống Trump cho biết ông tin rằng lãnh tụ tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, nhiều khả năng vẫn còn sống, dù nhân vật này chưa xuất hiện công khai kể từ khi chiến sự giữa Iran với Hoa Kỳ và Israel bùng nổ.

Trong một cuộc phỏng vấn với nhà báo Brian Kilmeade dự trù phát sóng vào sáng Ngày 13 tháng 3 năm 2026 trên chương trình The Brian Kilmeade Show, Tổng thống Trump nhận định rằng lãnh tụ Iran có thể đã bị thương nhưng chưa tử vong.

“Tôi nghĩ có lẽ ông ta vẫn còn sống. Tôi cho rằng ông ta bị tổn thương, nhưng có lẽ vẫn còn sống dưới một hình thức nào đó,” Tổng thống Trump phát biểu khi được hỏi về tình trạng của Mojtaba Khamenei sau các cuộc không kích gần đây.

Nhận định của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh Mojtaba Khamenei vừa công bố một tuyên bố cứng rắn khẳng định Iran sẽ không lùi bước trước chiến tranh với Hoa Kỳ và Israel. Trong thông điệp gửi người dân Iran, lãnh tụ này tuyên bố Tehran sẽ trả thù cho những người được gọi là “tử vì đạo”.

Theo bản văn do truyền thông nhà nước Iran phổ biến, Khamenei viết rằng Iran “sẽ không ngần ngại báo thù cho máu của các tử sĩ.” Tuyên bố này được công bố giữa lúc xuất hiện nhiều tin đồn cho rằng ông đã bị thương nặng sau các cuộc oanh kích gần đây.



Các nguồn tin quốc tế trước đó cho biết cha của Mojtaba Khamenei đã thiệt mạng trong cuộc tấn công vào một khu phức hợp tại Tehran vào Ngày 28 tháng 2 năm 2026. Một số báo cáo nói rằng lãnh tụ mới của Iran có thể bị thương nặng, thậm chí rơi vào tình trạng hôn mê sau đợt tấn công đó.

Trong cuộc phỏng vấn, Tổng thống Trump cũng đề cập đến tham vọng khu vực của chế độ Tehran. Theo ông, Iran đã chuẩn bị hàng ngàn hỏa tiễn nhằm vào nhiều quốc gia Trung Đông trong nhiều tháng trước khi chiến sự bùng nổ.

Tổng thống Trump cho biết Iran từng có khoảng 1,200 hỏa tiễn nhắm vào các quốc gia như Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Qatar, Oman và Saudi Arabia, với mục tiêu khống chế toàn bộ khu vực Trung Đông. Ông nhấn mạnh rằng nhiều quốc gia trong vùng từng sống trong nỗi lo sợ trước sức mạnh quân sự của Iran.

Tuy nhiên theo Tổng thống Trump, các cuộc tấn công quân sự của Hoa Kỳ đã làm suy yếu nghiêm trọng khả năng quân sự của Tehran. Ông tuyên bố hải quân Iran gần như bị phá hủy hoàn toàn và phần lớn tàu chiến của họ đã bị đánh chìm trong các cuộc giao tranh.

Đề cập đến tuyến vận tải dầu khí chiến lược tại eo biển Hormuz, Tổng thống Trump kêu gọi các tàu thương mại tiếp tục di chuyển bình thường. Ông cho rằng không có lý do để sợ hãi vì năng lực hải quân của Iran đã bị vô hiệu hóa sau các chiến dịch quân sự vừa qua.

Câu chuyện một gia đình sống giản dị khiến con tưởng nhà khó khăn, định bỏ đại học đi xuất khẩu lao động để phụ giúp cha mẹ đang gây nhiều tranh luận.
Một bài chia sẻ của phụ huynh trên mạng xã hội gần đây đã thu hút sự chú ý khi đặt ra câu hỏi: Cha mẹ có nên nói rõ điều kiện kinh tế với con hay không?

Câu chuyện nhanh chóng nhận được nhiều bình luận với những quan điểm khác nhau xoay quanh cách dạy con về tiền bạc và sự tự lập.


Bài đăng của phụ huynh thu hút nhiều sự chú ý trên mạng xã hội
Gia đình sống giản dị khiến nhiều người hiểu lầm
Theo chia sẻ của người mẹ, vợ chồng chị nhiều năm nay mưu sinh bằng nghề bán bún. Công việc bắt đầu từ sáng sớm và kết thúc khi tối muộn nên cả hai lúc nào cũng tất bật, quần áo giản dị và dáng vẻ lam lũ.

Chính vì vậy, nhiều người xung quanh thường nghĩ gia đình chị đang gặp khó khăn. Trong một lần họp phụ huynh, giáo viên thậm chí còn hỏi liệu gia đình có cần hỗ trợ miễn giảm học phí cho con hay không.

Thực tế, kinh tế của họ không đến mức thiếu thốn. Sau nhiều năm tích góp, vợ chồng đã sở hữu hai căn nhà, một mảnh đất cùng khoảng 12 cây vàng dự phòng.

Tuy nhiên, họ chưa từng nói rõ với con về tài sản trong gia đình vì lo rằng nếu biết nhà có điều kiện, trẻ có thể sinh tâm lý ỷ lại.

Con muốn bỏ đại học để đi xuất khẩu lao động
Gần đây, người mẹ bắt đầu lo lắng khi con – vốn học lực khá – liên tục nhắc đến việc đi làm sớm.

Nguyên nhân là các con nhiều lần nghe bố mẹ nói chuyện làm ăn, chẳng hạn như việc khách hàng chưa thanh toán tiền. Từ đó, đứa trẻ cho rằng gia đình đang gặp khó khăn về tài chính.

Không chỉ muốn đi làm công nhân vì “lương ổn định”, con còn dự định sau khi học xong sẽ đi xuất khẩu lao động để kiếm tiền phụ giúp bố mẹ, dù khả năng học tập hoàn toàn có thể thi vào đại học.

Dù mẹ nhiều lần khuyên con cứ tập trung học hành vì chi phí gia đình vẫn lo được, đứa trẻ vẫn không thay đổi suy nghĩ vì tin rằng bố mẹ đang phải gồng gánh kinh tế.

Tranh luận về việc có nên nói thật tài chính với con
Sau khi câu chuyện được chia sẻ, nhiều phụ huynh cho rằng việc không công khai tài sản với con là điều bình thường. Theo họ, nếu trẻ biết gia đình khá giả, một số em có thể giảm động lực phấn đấu.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến khác cho rằng việc “giả nghèo” quá lâu có thể khiến trẻ hiểu sai hoàn cảnh gia đình. Khi tin rằng cha mẹ đang vất vả, trẻ có thể đưa ra quyết định ảnh hưởng đến tương lai, như đi làm sớm hoặc từ bỏ cơ hội học tập.

Một số phụ huynh cho rằng điều quan trọng không phải là nói hết tài sản, mà là giúp con hiểu rằng gia đình tuy sống giản dị nhưng vẫn đủ khả năng lo cho việc học hành. Khi trẻ hiểu đúng hoàn cảnh, các em sẽ yên tâm theo đuổi mục tiêu học tập và định hướng tương lai tốt hơn.

VietBF@ sưu tập