Có những loại rau mà hàm lượng vitamin C cao gấp đôi chanh, canxi thậm chí còn nhỉnh hơn sữa, trong khi giá chỉ vài nghìn một mớ ngoài chợ. Đó chính là rau dại, thứ từng bị xem là “đồ ăn thời khó”, nhưng ngày nay lại được nhìn nhận như nguồn dinh dưỡng tự nhiên đáng giá.

Tuy vậy, cần nói rõ rằng rau dại không phải là thuốc chữa ung thư, mà chỉ có thể đóng vai trò hỗ trợ sức khỏe nếu được sử dụng hợp lý trong chế độ ăn hằng ngày.

Trong số đó, bồ công anh là cái tên khá quen thuộc. Nhiều người chỉ biết đến nó như một loại lá pha trà “giải nhiệt”, nhưng thực tế bồ công anh chứa khá nhiều vitamin C, flavonoid chống oxy hóa, cùng một số hợp chất thực vật đang được nghiên cứu trong phòng thí nghiệm vì khả năng tác động đến tế bào.

Theo DS Lê Kim Phụng chia sẻ trên báo Tuổi trẻ, y học cổ truyền cho rằng bồ công anh có một số dược tính như chống loãng xương, chữa rối loạn gan mật, chữa suy nhược cơ thể, rối loạn trên hệ bài tiết, chữa mụn cóc, viêm tuyến vú, tắc tia sữa và chữa các chứng viêm loét.

Dưới góc độ dinh dưỡng, loại rau này giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm viêm nhẹ và tăng cường đề kháng. Bồ công anh có thể luộc, trộn gỏi hoặc phơi khô để pha trà, nhưng điều quan trọng là không nên hái ở ven đường hay công viên vì nguy cơ nhiễm hóa chất và kim loại nặng.

Một loại khác là rau tề thái, thường mọc ở bờ ruộng và rất phổ biến ở vùng nông thôn. Đây là loại rau có hàm lượng vitamin C và canxi khá cao, đồng thời giàu chất xơ giúp hỗ trợ đường ruột hoạt động tốt hơn. Một số nghiên cứu cho thấy vitamin C có thể góp phần hạn chế hình thành các hợp chất không có lợi trong cơ thể, trong khi chất xơ giúp rút ngắn thời gian lưu lại của chất thải trong ruột.

Theo Lương y Thảo Nguyên chia sẻ trên báo Sức khỏe đời sống, rau tề thái có các alkaloid acid ascorbic và nhiều acid khác. Ngoài ra còn có tinh dầu, caroten, các sinh tố B1, B2, các khoáng chất K, Ca, Mn, Na, Fe... Theo Đông y, tề thái vị ngọt, tính ấm; vào can và vị. Có tác dụng bổ tỳ kiện vị, thanh can minh mục, chỉ huyết lợi niệu. Dùng cho các trường hợp chảy máu cam, thổ huyết khái huyết, niệu huyết, tiện huyết, kinh nguyệt nhiều, đau mắt đỏ (viêm sưng kết mạc mắt), phù nề đầy trướng. Liều dùng: cây tươi 50-100g, dạng khô 10-15g. Có nhiều cách dùng như nấu hãm, ép nước, nhưng trước khi ăn nên chần qua nước sôi để giảm bớt oxalat và vị chát.

Rau sam cũng là một loại rau dại rất quen thuộc ở Việt Nam, nhưng lại được nhiều nước xem như “siêu thực phẩm”. Điểm đặc biệt của rau sam là chứa omega-3, một loại chất béo thường thấy trong cá, cùng với vitamin C và các hợp chất có tác dụng kháng viêm. Omega-3 giúp giảm viêm, hỗ trợ tim mạch và góp phần cải thiện sức khỏe tổng thể. Vì viêm mạn tính có liên quan đến nhiều bệnh lý, việc bổ sung thực phẩm có tính kháng viêm như rau sam là một lựa chọn có lợi.

Theo lương y Vũ Quốc Trung chia sẻ trên báo Tuổi trẻ, trong y học cổ truyề,n rau sam có vị chua, tính lạnh, tác dụng thanh nhiệt, giải độc, mát máu, tiêu sưng, sát trùng… Dùng rau sam để chữa lở ngứa hắc lào, kiết lỵ, phụ nữ bạch đới, giun sán, tiểu buốt.

Rau sam có thể trộn gỏi, xào trứng hoặc nấu canh chua, nhưng do có tính mát nên người dễ lạnh bụng hoặc phụ nữ mang thai cần hạn chế ăn nhiều.

Dù rau dại có nhiều lợi ích, việc sử dụng cũng cần thận trọng. Nguyên tắc quan trọng là không ăn nếu không chắc chắn về loại rau, bởi nhầm lẫn có thể gây ngộ độc. Ngoài ra, nên chần qua nước sôi trước khi chế biến để loại bớt các chất không có lợi và giảm vị đắng. Đặc biệt, cần tránh hái rau ở khu vực ô nhiễm như ven đường, gần nhà máy hay công viên vì nguy cơ tồn dư hóa chất là rất cao.

Nhìn chung, rau dại không phải là “thần dược” có thể chữa bệnh, nhưng lại là nguồn dinh dưỡng tự nhiên, giá rẻ và dễ tiếp cận. Khi được đưa vào chế độ ăn một cách hợp lý, chúng có thể góp phần giúp cơ thể duy trì trạng thái khỏe mạnh tốt hơn.

Mùa rau dại ngon nhất thường chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, khi rau còn non và tươi, vì vậy nếu bắt gặp ngoài chợ, nhiều người sẵn sàng mua về như một cách tận hưởng hương vị tự nhiên đồng thời bổ sung dinh dưỡng cho cơ thể.

(Tổng hợp)

Tàu chở dầu Nga bị tấn công

Theo CNN ngày 17/3, các cơ quan hàng hải châu Âu đã cảnh báo thủy thủ tránh xa một tàu chở nhiên liệu không người lái của Nga, đang trôi dạt giữa Ý và Malta suốt nhiều ngày sau khi bị tấn công bằng máy bay không người lái, làm dấy lên lo ngại về một thảm họa môi trường.

Hình ảnh giám sát từ trên cao cho thấy con tàu bốc khói, cháy sém đen, nghiêng hẳn về một bên, với một vết rách lớn ở mạn trái và xuất hiện một lớp màng mỏng trên mặt nước xung quanh.

Theo nhà chức trách Ý, con tàu mang cờ Nga – Arctic Metagaz – đang chở khoảng 900 tấn dầu diesel và hơn 60.000 tấn khí tự nhiên hóa lỏng, trong khi phần thân tàu vẫn còn nguyên vẹn.

Dữ liệu từ trang Vessel Finder cho thấy con tàu dài 277 mét, rời cảng Murmansk thuộc vùng Bắc Cực của Nga và đang trên hành trình tới Ai Cập.

Tuy nhiên, vào rạng sáng ngày 3/3, tàu “đã bị tấn công bằng máy bay không người lái cả trên biển lẫn trên không tại vùng biển quốc tế ở trung tâm Địa Trung Hải”, cách Malta khoảng 168 hải lý về phía đông nam, theo tuyên bố ngày 11/3 của Bộ Ngoại giao Nga.

Sau khi hỏa hoạn bùng phát, 30 thành viên thủy thủ đoàn – một số bị bỏng – đã rời tàu. Họ được lực lượng bảo vệ bờ biển Libya phối hợp với đại sứ quán Nga tại Libya cứu từ xuồng cứu sinh và đưa về Benghazi, theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova.

Theo Reuters, Bộ Giao thông vận tải Nga cho biết các máy bay không người lái của hải quân Ukraine là bên chịu trách nhiệm cho vụ tấn công, trong khi phía Ukraine chưa đưa ra bình luận.

Bà Zakharova gọi đây là “một sự vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế” với những hệ lụy tiềm tàng nghiêm trọng.

“Đáng chú ý, vụ tấn công xảy ra rất gần bờ biển của một quốc gia thành viên EU, nhưng cho đến nay chưa có quốc gia châu Âu nào lên án sự việc này”, bà nói.

Dù sự cố xảy ra ở vùng biển quốc tế, chính phủ Ý ngày càng lo ngại việc thay đổi hướng gió có thể đẩy con tàu tiến gần lãnh thổ nước này, theo các nhà chức trách hải quân Ý.

Vấn đề đã được đưa ra thảo luận trong một cuộc họp đặc biệt tuần trước với sự tham gia của các bộ trưởng quốc phòng, ngoại giao, năng lượng, hàng hải và bảo vệ dân sự, cùng Thủ tướng Ý Giorgia Meloni. Một người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ý tham dự cuộc họp cho biết nhóm này đã khuyến nghị bà Meloni không cho phép con tàu cập cảng Ý, gọi nó là “một quả bom hẹn giờ chứa đầy khí độc”.

Hiện được cho là không còn ai trên tàu, con tàu đã mất hoàn toàn điện và khả năng điều khiển. Trong tuyên bố sau cuộc họp, bà Meloni cho biết chính phủ Ý đang “liên lạc thường xuyên” với Malta và hai nước đang theo dõi sát tình hình.

Cả Ý và Malta đều đã điều tàu kéo cùng các phương tiện chống ô nhiễm tới khu vực, sẵn sàng can thiệp khi cần. Tính đến ngày 15/3, con tàu trôi dạt cách đảo Linosa của Sicily khoảng 20 hải lý, thuộc quần đảo bao gồm cả Lampedusa.

Về mặt pháp lý, trách nhiệm trục vớt thuộc về chủ sở hữu người Nga của con tàu – LLC SMP Techmanagement – nhưng cả Ý và Malta đều chưa xác nhận đã liên lạc được với đơn vị này.

Theo tờ Malta Today, chính quyền Malta đã giao cho một đội cứu hộ hàng hải chuyên nghiệp đánh giá khả năng kéo tàu vào cảng an toàn hoặc phương án đánh chìm ngoài khơi. Lực lượng bảo vệ bờ biển Ý chưa xác nhận liệu có kế hoạch kéo tàu ra xa hơn về vùng nước sâu hay không.
Rủi ro môi trường nghiêm trọng

Quỹ Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới (WWF) đã cảnh báo về những rủi ro môi trường nghiêm trọng, đặc biệt nếu con tàu bị đánh chìm cùng lượng hàng hóa “cực kỳ nguy hiểm” trên tàu.

Tổ chức này cho biết một vụ tràn dầu có thể gây ra cháy, tạo ra các đám mây băng giá gây chết sinh vật biển, đồng thời gây ô nhiễm diện rộng đối với nguồn nước và khí quyển trong thời gian dài.

Khu vực nơi con tàu đang trôi dạt là môi trường sống của nhiều loài sinh vật biển được bảo vệ ở Địa Trung Hải, đồng thời là nơi thường xuyên xuất hiện của cá ngừ vây xanh và cá kiếm.

WWF cảnh báo đây là khu vực có giá trị sinh thái đặc biệt, với hệ sinh thái biển sâu mong manh và nằm trong số những vùng có đa dạng sinh học cao nhất Địa Trung Hải. Vì vậy, nguy cơ môi trường là rất lớn, thậm chí không thể đảo ngược, có thể gây tổn thất nghiêm trọng cho nền kinh tế của quần đảo Pelagie – nơi phụ thuộc vào nghề cá và du lịch.

Khi con tàu bị tấn công, cơ quan quản lý cảng Libya đã báo cáo nhầm với các cơ quan hàng hải trong khu vực rằng con tàu đã bị chìm sau “các vụ nổ bất ngờ tiếp theo là một đám cháy lớn”, theo thông tin từ nhà chức trách hải quân Ý.

Vài ngày sau, phía Malta phát hiện con tàu và lập tức cảnh báo cho Ý. Hai nước sau đó đã phát đi khuyến cáo yêu cầu các phương tiện trên biển giữ khoảng cách tối thiểu 5 hải lý đối với con tàu này.

Ông Trump thừa nhận "bị sốc" trước loạt đòn trả đũa của Iran

Dù đã được cảnh báo từ trước, ông Donald Trump vẫn thừa nhận ông cảm thấy "sốc" trước các đòn đáp trả của Iran nhằm vào các đồng minh của Mỹ tại Trung Đông.

Hãng tin Reuters (Anh), dẫn lời một quan chức Mỹ và các nguồn tin nắm rõ báo cáo tình báo, Tổng thống Mỹ đã được thông báo rằng việc tấn công Iran có thể dẫn tới các hành động trả đũa nhắm vào các quốc gia vùng Vịnh. Tuy vậy, ông Trump nhiều lần cho rằng phản ứng của Tehran vẫn là điều "bất ngờ". Trước khi chiến sự nổ ra, các đánh giá tình báo không khẳng định chắc chắn Iran sẽ phản công, nhưng kịch bản này "rõ ràng nằm trong số các khả năng có thể xảy ra".

Đến ngày 16/3, ông Trump hai lần nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công của Iran nhằm vào Qatar, Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Bahrain và Kuwait là điều "bất ngờ". Phát biểu tại Nhà Trắng, ông nói: "Không ai nghĩ họ sẽ tấn công các nước Trung Đông khác. Chúng tôi đã bị sốc".

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ trước đó đã đưa ra nhiều nhận định nhưng chưa được cộng đồng tình báo xác nhận, như việc Iran sắp sở hữu tên lửa có thể vươn tới lãnh thổ Mỹ hoặc chỉ cần từ 2–4 tuần để phát triển vũ khí hạt nhân. Các lập luận về "mối đe dọa cận kề" đã được ông Trump cùng một số trợ lý cấp cao sử dụng để biện minh cho quyết định phối hợp với Israel tiến hành không kích Iran từ ngày 28/2.

Reuters cũng cho biết ông Trump từng được thông báo rằng Tehran có thể tìm cách phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược của thế giới.

Diễn biến sau đó phần nào phản ánh các cảnh báo này. Iran đã sử dụng máy bay không người lái và tên lửa tấn công nhiều mục tiêu tại khu vực vùng Vịnh, bao gồm các căn cứ quân sự của Mỹ và hạ tầng liên quan.

Đồng thời, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu – bị gián đoạn nghiêm trọng, đẩy giá năng lượng tăng mạnh.

Trong khi đó, các nghị sĩ đảng Dân chủ cho biết sau khi được chính quyền báo cáo, họ không thấy có bằng chứng rõ ràng về một mối đe dọa cận kề đủ để biện minh cho việc Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự.

Nhà Trắng hiện chưa đưa ra bình luận, còn Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ cũng từ chối phản hồi.

Một quan chức Mỹ cho biết Tổng thống đã được cảnh báo rằng việc tấn công Iran có thể làm bùng phát một cuộc xung đột quy mô khu vực, trong đó có khả năng các thủ đô vùng Vịnh trở thành mục tiêu nếu Tehran cho rằng các nước này ủng hộ chiến dịch của Washington.

Tuy nhiên, khi được hỏi liệu có "bất ngờ" vì không được cảnh báo trước nguy cơ Iran tấn công các nước vùng Vịnh hay không, ông Trump đáp: "Không ai, không ai cả… Những chuyên gia giỏi nhất cũng không nghĩ họ sẽ tấn công".

Một nguồn tin khác cho biết trước khi Mỹ và Israel tiến hành không kích, cộng đồng tình báo Mỹ đã đánh giá rằng kế hoạch tấn công vào các lãnh đạo cấp cao Iran có thể kéo theo các đòn trả đũa nhằm vào cơ sở quân sự và ngoại giao của Mỹ, đồng thời "có thể" mở rộng sang các đồng minh của Washington trong khu vực.

Một trong những đòn trả đũa của Iran gây khó khăn trực tiếp cho lực lượng Mỹ chính là các cuộc tập kích bằng rocket và UAV nhằm vào những mục tiêu then chốt trong khu vực, trong đó có Đại sứ quán Mỹ tại Baghdad.

Tại đây, hệ thống phòng thủ đã phải lập tức được kích hoạt để đánh chặn các vật thể bay tới, khi những vệt đạn từ pháo Gatling, với tốc độ bắn 4.500 viên/phút liên tục xé ngang bầu trời đêm.

Nhờ cấu trúc nhiều nòng quay, thường gồm 6 nòng, vũ khí này duy trì được mật độ hỏa lực cực cao mà không gặp tình trạng quá nhiệt như các loại súng một nòng.

Chính đặc điểm này giúp C-RAM trở thành công cụ hiệu quả trong việc đánh chặn các mục tiêu tốc độ cao như rocket, đạn cối hay UAV – những loại vũ khí được sử dụng phổ biến trong các đòn tấn công bất đối xứng tại Trung Đông.

Theo Missile Defense Advocacy Alliance, hệ thống này là một tổ hợp hoàn chỉnh, tích hợp radar, cảm biến và các mô-đun liên lạc, được đặt trên một xe kéo nặng khoảng 35 tấn. Nhờ đó, nó có thể nhanh chóng phát hiện, theo dõi và tiêu diệt mục tiêu ngay khi vừa xuất hiện.

Nhà sản xuất General Dynamics cho biết đạn 20mm sử dụng cho hệ thống vừa có lớp giáp nhẹ vừa đảm bảo sức công phá lớn, cho phép tấn công linh hoạt cả mục tiêu trên không lẫn mặt đất trong phạm vi khoảng 2.000 mét.

Đặc biệt, đạn còn được thiết kế với cơ chế tự hủy nếu không trúng mục tiêu nhằm hạn chế thiệt hại ngoài ý muốn.

Về bản chất, C-RAM là phiên bản trên bộ của hệ thống Phalanx CIWS – lớp phòng thủ cuối cùng trên các tàu chiến Mỹ trước những mối đe dọa ở cự ly gần. Hệ thống này từng gây chú ý vào năm 2024 khi tàu khu trục USS Gravely sử dụng nó để đánh chặn một tên lửa của lực lượng Houthi ở khoảng cách chưa đầy một dặm trên Biển Đỏ.

Theo MDAA, kể từ khi được triển khai lần đầu tại Iraq vào năm 2004, biến thể trên bộ của hệ thống này đã được sử dụng hàng nghìn lần để bảo vệ các căn cứ tiền tuyến của Mỹ tại Iraq và Afghanistan.

Ông Trump thừa nhận sốc trước đòn của Iran - Pháo Mỹ bắn 4500 viên đạn/phút chặn tên lửa Tehran, Nga bất ngờ xuất kích MiG-31 - Ảnh 3.

Tiêm kích MiG-31 của Nga. Ảnh: EPA
Nga có động thái "hiếm hoi", MiG-31 xuất kích

Trong bối cảnh căng thẳng Iran – Mỹ leo thang và Washington liên tiếp tăng cường lực lượng tại Trung Đông, Nga cũng có những động thái đáng chú ý, không trực tiếp can dự nhưng mang tính răn đe chiến lược trên nhiều hướng.

Ngày 17/3, Bộ Quốc phòng Nga thông báo một tiêm kích MiG-31K mang theo tên lửa siêu vượt âm "Kinzhal" đã cất cánh trên vùng biển quốc tế thuộc Biển Nhật Bản, trong khuôn khổ một chuyến bay được mô tả là "kế hoạch". Tuy nhiên, theo Đài TST (Nga), thời điểm xuất kích – trùng với lúc căng thẳng tại Trung Đông leo thang – khiến động thái này được giới quan sát đặc biệt chú ý.

Đáng nói, đây là lần hiếm hoi MiG-31K xuất hiện gần Nhật Bản. Trước đó, các hoạt động không quân của Nga tại khu vực chủ yếu liên quan tới Tu-95MS, Su-30SM hoặc Su-35S – những loại máy bay từng nhiều lần khiến Tokyo phản ứng mạnh.

MiG-31K được xem là nền tảng mang vũ khí siêu vượt âm chủ lực của Nga, có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách rất xa. Một số chuyên gia Mỹ thậm chí cho rằng biến thể này có thể tham gia các kịch bản chống vệ tinh, mở rộng phạm vi răn đe ra ngoài không gian.

Dù phía Nga khẳng định đây chỉ là "chuyến bay theo kế hoạch", nhiều phân tích cho rằng Moscow đang phát tín hiệu đa tầng: vừa nhắc nhở Nhật Bản – quốc gia đang ủng hộ Ukraine và duy trì tranh chấp Kuril, vừa gián tiếp thể hiện năng lực quân sự trong bối cảnh Mỹ bị cuốn vào căng thẳng mới tại Trung Đông.

Không chỉ dừng lại ở động thái này, trong những ngày gần đây, Nga còn có một loạt bước đi liên quan tới tình hình Iran. Moscow liên tục kêu gọi kiềm chế, cảnh báo nguy cơ xung đột khu vực nếu các bên tiếp tục leo thang, đồng thời duy trì các kênh liên lạc ngoại giao với Tehran.

Truyền thông Nga cũng nhấn mạnh vai trò của Iran tại eo biển Hormuz – điểm nghẽn then chốt của thị trường năng lượng toàn cầu.

Ở góc độ rộng hơn, cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đang dần trở thành một "bàn cờ chiến lược", nơi Nga tìm cách điều chỉnh lại vai trò của mình trong trật tự quốc tế đang biến động.

Thay vì can dự trực tiếp, Moscow lựa chọn cách tiếp cận linh hoạt hơn: duy trì quan hệ với nhiều bên vốn đối lập nhau, từ Iran, Israel cho tới Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia Vùng Vịnh. Khác với Mỹ – thường bị ràng buộc bởi các liên minh truyền thống – Nga có khả năng đối thoại với hầu hết các bên mà không bị xem là "thiên vị", qua đó tạo lợi thế trong các nỗ lực ngoại giao.

Sau các đòn tấn công nhằm vào Iran, Tổng thống Vladimir Putin đã tiến hành điện đàm với lãnh đạo các nước Vùng Vịnh, đề xuất tận dụng mối quan hệ giữa Moscow và Tehran để hạ nhiệt căng thẳng.

Đồng thời, Nga cũng tìm cách đóng vai trò trung gian giữa Iran và Israel, dù kết quả còn hạn chế. Các đánh giá quốc tế cho rằng Moscow đang gia tăng hoạt động ngoại giao từ Israel, Syria cho tới Iran nhằm tránh một kịch bản leo thang vượt tầm kiểm soát.

Đáng chú ý, cuộc điện đàm giữa lãnh đạo Nga và Mỹ ngày 9/3 về vấn đề Iran và an ninh năng lượng cho thấy Moscow đang nỗ lực trở thành một "mắt xích không thể thiếu" trong các tiến trình đàm phán.

Theo các chuyên gia, vai trò trung gian này giúp Nga theo đuổi đồng thời nhiều mục tiêu: củng cố vị thế của một cường quốc toàn cầu, buộc phương Tây phải duy trì đối thoại, đồng thời mở rộng ảnh hưởng mà không cần chi phí quân sự lớn.

Trong bối cảnh Mỹ tập trung nguồn lực vào điểm nóng Iran, Moscow có thêm dư địa để giảm áp lực ở các mặt trận khác, đặc biệt là Ukraine, khi sự chú ý của cộng đồng quốc tế bị phân tán.

Tuy vậy, giới hạn trong cách tiếp cận của Nga cũng khá rõ ràng. Moscow không cung cấp hỗ trợ quân sự trực tiếp cho Iran, mà chủ yếu dừng ở mức hỗ trợ ngoại giao và chia sẻ thông tin.

Chiến lược này không chỉ áp dụng với Iran mà còn mở rộng sang Syria và các điểm nóng khác, cho phép Nga từng bước định hình lại cán cân quyền lực mà không cần can thiệp quân sự quy mô lớn.

Chỉ huy đặc nhiệm Ukraine chết bất thường

Đài TSN (Ukraine) đưa tin, một chỉ huy thuộc Lực lượng đặc nhiệm (SSO) của quân đội Ukraine – ông R. Fermanchuk – đã tử vong bất thường tại tỉnh Khmelnitsky. Hiện xung quanh cái chết của ông này đang xuất hiện nhiều nghi vấn.

Ngoài khả năng tai nạn thông thường, còn có giả thuyết liên quan đến rối loạn tâm lý sau chiến tranh (PTSD), và các nhóm binh sĩ Ukraine "nổi loạn" sau khi đào ngũ.

Những tháng gần đây, Ukraine đang ghi nhận gia tăng các tổn thất ngoài chiến đấu tại khu vực hậu phương.

Ông Fermanchuk là sĩ quan có kinh nghiệm, từng tham chiến tại nhiều điểm nóng như Donetsk, Kharkov và Sumy, đồng thời nhận nhiều huân chương và danh hiệu trong quân đội Ukraine.

Đáng chú ý, "đào ngũ" là vấn đề nhức nhối trong quân đội Ukraine hiện nay. Tháng 1/2026, tân Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mikhail Fedorov thừa nhận, khoảng 200.000 binh sĩ đã tự ý rời bỏ đơn vị chiến đấu.

Một số chuyên gia cho rằng nếu xu hướng này tiếp diễn, số lượng người đào ngũ trong những năm tới có thể tiệm cận quy mô quân số hiện tại của Ukraine, từ đó tạo ra những thách thức đáng kể về an ninh và kiểm soát trong nước.

Hiện chưa có xác nhận chính thức về nguyên nhân tử vong của ông Fermanchuk, và các thông tin liên quan vẫn đang gây nhiều tranh luận.
Quân đội Nga ồ ạt tấn công tất cả các hướng

Giữa lúc các thông tin về tình hình nội bộ và tổn thất của phía Ukraine liên tiếp xuất hiện, diễn biến trên chiến trường cũng đang có những thay đổi đáng chú ý.

Mặt trận được cho là đang chuyển động nhanh hơn – giao tranh gia tăng ngay cả tại những hướng trước đây gần như "đóng băng" do tình trạng giằng co kéo dài và khó vượt sông Dnieper. Ở khu vực phía Nam, một số nguồn tin mô tả các đợt giao tranh diễn ra ác liệt, với mức độ tổn thất được cho là đáng kể, công tác thu gom thi thể phải tiến hành khẩn trương.

Một số thông tin cũng cho rằng kế hoạch xâm nhập khu vực Bryansk đã bị ngăn chặn. Trong bối cảnh đó, Ngoại trưởng Nga, ông Sergey Lavrov, nhận định các nỗ lực đàm phán liên quan đến xung đột đang rơi vào bế tắc, đồng thời nhấn mạnh cục diện đang chuyển dần sang giai đoạn đối đầu rõ rệt hơn.

Trong 24 giờ qua, các báo cáo ghi nhận lực lượng Nga có bước tiến tại khu vực Sumy, mở rộng phạm vi kiểm soát tại một số địa bàn.

Tại các điểm nóng khác như Kharkov, giao tranh vẫn tiếp diễn với cường độ cao, trong khi Ukraine được cho là đang điều động thêm lực lượng dự bị và tăng cường sử dụng pháo binh cùng thiết bị bay không người lái.

Đáng chú ý, những diễn biến này cũng đặt trong bối cảnh các tuyên bố từ phía Nga về tình hình chiến trường. Ngày 16/3, Tổng Tham mưu trưởng Nga, ông Valery Gerasimov – đồng thời là chỉ huy lực lượng liên hợp – đã kiểm tra hoạt động của cụm quân "Phương Nam".

Sau khi nghe báo cáo từ các chỉ huy, ông cho biết hơn 60% lãnh thổ Konstantinovka và hơn một nửa Krasny Liman đã nằm dưới sự kiểm soát của Nga, đồng thời khẳng định: "Quân đội Nga đang tấn công trên mọi hướng".

Những đánh giá này cho thấy sự tương phản đáng chú ý giữa các tuyên bố chính thức và diễn biến thực địa.
Ông Putin tung "bất ngờ gây sốc" với 3 vạn quân NATO

Trong bối cảnh Ukraine được cho là đang gặp nhiều bất lợi trên chiến trường, các đồng minh của Kiev cũng có động thái đáng chú ý khi đưa lực lượng áp sát biên giới Nga, tuy nhiên Moscow đã lập tức có phản ứng.

Theo đó, khoảng 30.000 binh sĩ NATO đã gia tăng hiện diện gần biên giới Nga trong khuôn khổ cuộc tập trận "Cold Response 2026" diễn ra tại Na Uy và vùng biển Barents. Động thái này diễn ra đúng thời điểm sự chú ý toàn cầu đang dồn về Trung Đông, khi liên minh Mỹ–Israel tập trung vào tình hình Iran.

Theo 360kuai, việc tập trung lực lượng quy mô lớn gần biên giới Nga được xem là một tín hiệu gây sức ép, trong bối cảnh Moscow vẫn duy trì ảnh hưởng đáng kể tại khu vực này. Ngay khi các hoạt động của NATO bắt đầu, Kremlin đã có động thái đáp trả.

Trong bài viết có tiêu đề "30.000 quân NATO được triển khai tới sát biên giới Nga: Ông Putin tặng bất ngờ gây sốc, tên lửa rời bệ phóng", TST cho biết, ngay khi các hoạt động của NATO bắt đầu, Nga đã triển khai tàu ngầm mang tên lửa hành trình Oniks – mệnh danh "sát thủ diệt hạm" tới biển Barents, khu vực có sự hiện diện của lực lượng NATO.

Tiếp đó, Bộ Quốc phòng Nga công bố đoạn video ghi lại quá trình phóng tên lửa, với thông báo: "Tên lửa đã rời bệ phóng".

Theo tờ 360kuai, tên lửa chống hạm Oniks đã được phóng từ tàu ngầm này, bay gần 300 km và đánh trúng mục tiêu giả định trên biển. Sự kiện diễn ra "trước sự quan sát của các lực lượng NATO".

"Phản ứng cứng rắn của ông Putin. Tên lửa Oniks đã rời bệ phóng. Trúng mục tiêu!" - 360kuai bình luận.

Theo đánh giá của tờ báo, đây là tín hiệu cho thấy Nga sẵn sàng bảo vệ các khu vực chiến lược, bao gồm bán đảo Kola, đồng thời khẳng định không có ý định nhượng bộ về mặt quân sự trong khu vực.

Tuần trước, tờ Wall Street Journal đưa tin công ty dầu mỏ Saudi Aramco của Ả Rập Saudi đang thảo luận mua máy bay không người lái đánh chặn Sting với Wild Hornets của Ukraine.

Sau đó, Wild Hornets đã phủ nhận thông tin này: Họ không đàm phán xuất khẩu với bất kỳ quốc gia hay công ty nào từ vùng vịnh Ba Tư.

Cả hai tuyên bố đều có phần đúng sự thật, song khác biệt ở chi tiết. Lệnh cấm xuất khẩu vũ khí của Ukraine, có hiệu lực từ năm 2022, đồng nghĩa các nhà sản xuất không thể trực tiếp bán vũ khí. Thay vì vậy, họ cần chấp thuận thông qua chính phủ Ukraine như một phần hợp tác an ninh song phương.

Trong khi đó, chính phủ Ukraine đang theo đuổi con đường riêng. Ba đội - gồm quân nhân, kỹ sư và chuyên gia máy bay không người lái - đã được triển khai đến Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ả Rập Xê Út. Một đội thứ tư đang hỗ trợ lực lượng Mỹ tại Jordan

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết thêm hơn 200 chuyên gia quân sự Ukraine được triển khai đến Trung Đông và vùng Vịnh, với hơn 10 nước châu Âu và Trung Đông chính thức yêu cầu hỗ trợ.

Ông cũng nói Ukraine muốn nhận lại chuyển giao công nghệ, tài trợ và quyền tiếp cận các hệ thống phương Tây mà Ukraine vẫn còn thiếu.

Sting là vũ khí được thiết kế đặc biệt để tiêu diệt máy bay không người lái tấn công một chiều kiểu Shahed giữa không trung.

Sting có hình dáng tựa viên đạn với 4 cánh quạt, đạt tốc độ 342 km/h, mang theo khoảng 400 g chất nổ và phát nổ trong vòng 2 mét so với mục tiêu.

Với giá khoảng trên 2.000 USD/chiếc, đây là giải pháp kinh tế hơn so với 13,5 triệu USD cho một tên lửa đánh chặn Patriot, dễ dàng sản xuất hàng loạt và đã được thử nghiệm trong chiến đấu.

Hồi tháng 1, lực lượng Ukraine bắn hạ kỷ lục 1.704 máy bay không người lái Shahed, 70% nhờ máy bay không người lái đánh chặn. Đây là số máy bay không người lái do Nga phóng tới.

Wild Hornets cho biết Sting đã hủy gần 4.000 máy bay không người lái và các mục tiêu khác kể từ tháng 5-2025, gồm cả lần đầu hạ phiên bản Geran-3 chạy bằng động cơ phản lực của Nga và một chiếc Shahed mang tên lửa không đối không.

Ngoài vấn đề pháp lý, vấn đề nhân lực cũng là bài toán cần cân nhắc. Ukraine có thể sản xuất hàng ngàn Sting mỗi tháng nhưng không thể ngay lập tức đào tạo hàng trăm người vận hành.

Sting hoạt động hiệu quả nhờ các phi công Ukraine rất giỏi điều khiển trong điều kiện chiến đấu thực tế.

Các quốc gia vùng Vịnh thiếu phi công điều khiển máy bay không người lái đánh chặn được huấn luyện bài bản cùng radar và giao thức phối hợp cần thiết.

Hồi tháng 10-2025, khi NATO bắt đầu xem xét học thuyết đánh chặn của Ukraine, công nghệ này khá đơn giản nhưng triển khai hiệu quả lại không hề dễ dàng.

“Chúng tôi có thể đào tạo một phi công giàu kinh nghiệm về máy bay không người lái trong ba ngày. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa một phi công máy bay không người lái Ukraine hoặc Mỹ có thể đến và bắn hạ máy bay không người lái Shahed trong ba ngày. Vấn đề là xây dựng các đội nhóm và tạo ra mạng lưới phòng không tích hợp” - đại diện Wild Hornets nói.

Lần đầu tiên được công bố vào tháng 1/2025, sáng kiến về hệ thống phòng thủ tên lửa Mái vòm Vàng (Golden Dome) của ông Trump nhằm mục đích xây dựng một lá chắn nhiều lớp chống lại tên lửa đạn đạo, siêu thanh và tên lửa hành trình từ các "đối thủ ngang hàng, gần ngang hàng và bất hảo" của Mỹ. Hệ thống này dựa trên các tên lửa đánh chặn đặt trên không gian được thiết kế nhằm tiêu diệt các mối đe dọa trong giai đoạn tăng tốc, chỉ vài phút sau khi phóng tên lửa.

Nhà Trắng dự kiến kế hoạch phòng thủ tên lửa Mái vòm Vàng sẽ có chi phí 175 tỷ USD. Tuy nhiên, các ước tính khác cho thấy chi phí có thể cao hơn nhiều, dao động từ hơn 500 tỷ USD đến 3.600 tỷ USD trong 20 năm.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã đưa ra cảnh báo về kế hoạch xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa nhiều lớp Mái vòm Vàng của Tổng thống Trump. Trong bài phát biểu qua video trước những người tham dự Hội nghị Moscow về Không phổ biến vũ khí hạt nhân hôm 16/3, ông Lavrov cảnh báo về những rủi ro liên quan đến nỗ lực của Washington. Ông phát biểu: "Do các hành động của Mỹ và các đồng minh, nguy cơ quân sự hóa không gian và biến đây trở thành khu vực xung đột đang gia tăng rõ rệt".

Ông Lavrov đã chỉ đích danh hệ thống phòng thủ tên lửa Mái vòm Vàng - dự kiến đi vào hoạt động năm 2028, nói rằng kế hoạch này đặt ra "mối đe dọa đáng kể đối với sự ổn định chiến lược".

Phát biểu của ông Lavrov lặp lại cảnh báo chung của Nga và Trung Quốc hồi tháng 5/2025, khi cả hai nước cho rằng hệ thống Mái vòm Vàng có thể cho phép Mỹ vô hiệu hóa một "đòn trả đũa suy yếu nghiêm trọng" trong trường hợp Washington quyết định khởi động một cuộc xung đột hạt nhân.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích đã đặt ra nghi ngờ về tính khả thi của kế hoạch Mái vòm Vàng. Dự án này phụ thuộc vào các tên lửa đánh chặn đặt trên không gian được thiết kế để phá hủy những mục tiêu trong một khoảng thời gian cực kỳ ngắn, đồng thời đòi hỏi những đột phá đáng kể trong phạm vi cảm biến và công nghệ trí tuệ nhân tạo.

Mái vòm Vàng có một số điểm tương đồng với Sáng kiến Phòng thủ Chiến lược năm 1983 của cựu Tổng thống Mỹ Ronald Reagan - thường được biết đến với tên gọi Chiến tranh giữa các vì sao. Chương trình này cũng được xây dựng dựa trên các tên lửa đánh chặn đặt trên không gian. Dự án đã bị bỏ rơi 1 thập kỷ sau đó sau khi tiêu tốn tới 50 tỷ USD mà không có vũ khí quỹ đạo nào được triển khai do chi phí khổng lồ và những thách thức công nghệ không thể vượt qua.

Liên Xô đã lo ngại trước Sáng kiến Phòng thủ Chiến lược, coi đây là một công cụ tấn công phủ đầu và đáp trả bằng cách đẩy mạnh chương trình phòng thủ không gian.

Tehran chưa đưa ra bình luận hay xác nhận về vụ tấn công này. Vụ ám sát được xem là một thành công nữa từ góc nhìn của Israel trong việc nhắm vào giới lãnh đạo Iran.

Nếu tuyên bố được xác nhận, đây sẽ là vụ ám sát cấp cao thứ ba nhắm vào các lãnh đạo Iran chỉ trong vòng hai ngày.

Trước đó, việc Israel ám sát lãnh đạo an ninh Iran Ali Larijani, và Gholamreza Soleimani, người đứng đầu lực lượng bán quân sự Basij, là một đòn giáng mạnh vào Iran. Cả hai đều thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel vào ngày 17/3. Iran sẽ tổ chức tang lễ cho hai người vào 18/3 (giờ địa phương).

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Ngoại giao Iran, cái chết của ông Larijani sẽ không gây ra tổn thất mang tính chí mạng đối với ban lãnh đạo Iran.

Trong một cuộc phỏng vấn với Al Jazeera, được phát sóng sau khi Tehran xác nhận cái chết của ông Larijani, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Mỹ và Israel vẫn chưa nhận ra rằng chính phủ Iran không phụ thuộc vào một cá nhân duy nhất.

Các nhà phân tích quân sự Israel cho rằng ông Khatib có quan hệ gần gũi với lãnh đạo tối cao mới. Theo các nguồn tin Israel, họ nói rằng nhờ các thông tin tình báo, họ đã có thể tuyên bố cái chết của ba quan chức cấp cao Iran chỉ trong vòng 24 giờ.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz còn cho biết thêm rằng có thể có những “bất ngờ” sắp tới, đồng thời khẳng định rằng cuộc xung đột sẽ tiếp tục trên cả hai mặt trận – một nhằm vào Iran và một nhằm vào Hezbollah.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cũng cho biết ông và Thủ tướng Israel Netanyahu đã cho phép quân đội tiêu diệt bất kỳ quan chức cấp cao Iran nào khác mà không cần phải xin phê duyệt bổ sung.

Bộ trưởng Nội vụ Lebanon trong khi đó lên án các cuộc tấn công của Israel nhằm vào lực lượng phòng vệ dân sự. Theo ông Ahmad al-Hajjar, các cuộc tấn công chết người của Israel đang diễn ra trên khắp đất nước, bao gồm các cuộc không kích mà ông cho là vi phạm luật pháp quốc tế.

Hãng Thông tấn Quốc gia Lebanon cho biết ông al-Hajjar gửi lời chia buồn tới gia đình một nhân viên phòng vệ dân sự thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel nhằm vào một chiếc ô tô tại thành phố Sidon, miền nam đất nước, vào đầu ngày hôm nay.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm thứ Tư (18/3) cho biết đã phát động đợt tấn công thứ 61 như một phần của Chiến dịch Lời Hứa Chân Thật 4, để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

"Trong đợt tấn công chớp nhoáng dữ dội này, tên lửa Khorramshahr-4 và Qadr đã bắn trúng hơn 100 mục tiêu quân sự và an ninh ở Israel mà không gặp bất kỳ cản trở nào", IRGC cho biết.

IRGC khẳng định các cuộc tấn công sử dụng tên lửa đa đầu đạn, nhằm tăng cường hiệu quả phá hủy, đồng thời nhấn mạnh đây là hành động trả thù cho ông Larijani - Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran.

Iran tuyên bố tấn công 100 mục tiêu quân sự Israel, biến bầu trời đối phương thành 'cảnh tượng ngoạn mục' - Báo điện tử Tiền Phong


Trước đó, Chuẩn tướng Sardar Mousavi, chỉ huy Lực lượng Không quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, tuyên bố Iran sẽ tiến hành đòn trả đũa táo bạo nhất từ trước đến nay.

"Đêm nay, bầu trời của đối phương sẽ trở thành một cảnh tượng ngoạn mục hơn nữa", ông nói.

Theo Chuẩn tướng Sardar Mousavi, việc leo thang các đòn trả đũa nhằm đáp lại yêu cầu của đất nước: "IRGC phải giáng đòn mạnh mẽ hơn để đáp trả những hành động tàn bạo của đối phương".

Trong khi đó, Thiếu tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Iran Khatam al-Anbiya cảnh báo, Tổng thống Mỹ Donald Trump "hãy chờ đợi những bất ngờ của chúng tôi", đồng thời tuyên bố các đòn đáp trả của Iran sẽ "vượt ngoài trí tưởng tượng của đối phương" và tiếp diễn cho đến khi đạt được mục tiêu.

Theo phía Iran, chiến dịch Lời Hứa Chân Thật 4 đã huy động hàng trăm tên lửa đạn đạo, tên lửa siêu thanh, tên lửa hành trình và máy bay không người lái tấn công.

Các mục tiêu bao gồm Tel Aviv, Jerusalem, Haifa và Beersheba. Ngoài ra, Iran cũng tuyên bố đã tấn công các cơ sở liên quan đến Mỹ tại nhiều quốc gia như Qatar, UAE, Jordan, Ả Rập Xê Út, Bahrain và Kuwait.

Ngày 17/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hầu hết đồng minh NATO thông báo với Mỹ rằng họ không muốn can thiệp vào chiến dịch quân sự của nước này ở Iran. Tổng thống Mỹ gọi đây là "sai lầm rất ngớ ngẩn". Tuy nhiên, khi trả lời câu hỏi của phóng viên tại Phòng Bầu dục, ông Trump không cho thấy ý định trừng phạt đồng minh NATO vì lập trường của các nước này.

Ông Trump nói rằng các nước NATO ủng hộ cuộc chiến chung của Mỹ và Israel, hiện đã bước sang tuần thứ ba, dù họ không muốn tham gia vào cuộc chiến.

"Tôi nghĩ NATO mắc sai lầm rất ngớ ngẩn. Mọi người đều đồng ý với chúng tôi, nhưng họ không muốn giúp đỡ. Và chúng ta, với tư cách là Mỹ phải nhớ điều đó, vì chúng ta nghĩ rằng điều đó khá sốc", Tổng thống Mỹ phát biểu.

Khi được hỏi về việc liệu ông có trả đũa đồng minh NATO vì không hành động hay không, ông Trump cho rằng ông "hiện chưa có ý định nào". Trước đây, Tổng thống Trump từng đe dọa rút Mỹ khỏi NATO nhưng không đề cập đến vấn đề đó trong cuộc phỏng vấn lần này.

Ông Trump kêu gọi nhiều quốc gia giúp Mỹ kiểm soát eo biển Hormuz , nơi vận chuyển 20% lượng dầu mỏ của thế giới, sau khi Iran đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bằng cách sử dụng máy bay không người lái, tên lửa và thủy lôi để phong tỏa tuyến đường thủy này.

Tuy nhiên, một số đồng minh của Mỹ cho biết họ không có kế hoạch gửi tàu đến giúp giải tỏa eo biển Hormuz ngay lập tức và bác bỏ lời kêu gọi hỗ trợ quân sự của ông Trump.

Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ cũng viết trên Truth Social: " Vì chúng ta đã đạt được những thành công quân sự như vậy, chúng ta không còn 'cần' hay mong muốn sự hỗ trợ của thành viên NATO nữa - 'Chúng ta chưa bao giờ cần'".

Đồng thời, Tổng thống Trump nêu đích danh Nhật Bản, Australia và Hàn Quốc, những quốc từng được ông kêu gọi tham gia vào nỗ lực mở lại eo biển Hormuz.

Nga hiện phải đối phó với hành động khủng bố và phá hoại từ 56 quốc gia nhằm vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu, Thư ký Hội đồng An ninh Sergey Shoigu nhấn mạnh tại cuộc họp của cơ quan này ở Vùng Liên bang Ural. TASS đã tổng hợp những phát biểu chính của ông Shoigu.

Ông Shoigu cho biết, Ukraine và các đối tác liên tục tìm cách tiến hành “phá hoại và khủng bố” trên lãnh thổ Nga. Số lượng các vụ việc này đang tăng đều. Năm 2025, có 1.830 vụ tấn công khủng bố xảy ra trên lãnh thổ Nga, tăng 40% so với năm 2024 (1.101 vụ) và gấp 6,5 lần so với năm 2023 (271 vụ).

Số lượng các cuộc không kích do Ukrane tiến hành nhằm vào hạ tầng trên lãnh thổ Nga cũng tăng gần gấp 4 lần trong năm qua: Hơn 23.000 vụ tấn công trong năm 2025, so với 6.200 vụ năm 2024.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang ở Trung Đông, nguy cơ khủng bố nhằm vào hạ tầng trọng yếu đang trở nên “càng cấp bách và lan rộng hơn”.

Ông Shoigu cảnh báo: “Nga đang đánh giá thấp mức độ đe dọa và chậm trễ trong việc loại bỏ các lỗ hổng hiện hữu có thể dẫn đến hậu quả bi thảm, làm suy yếu ổn định xã hội và kinh tế, đồng thời gây khó khăn cho việc bảo đảm hậu cần cho lực lượng vũ trang".

Nga hiện phải “phối hợp ở mức cao nhất” để đối phó với hành động khủng bố và phá hoại từ 56 quốc gia. Tổng thống Vladimir Putin đang tập trung vào vấn đề an ninh hạ tầng trọng yếu, và các cuộc họp Hội đồng An ninh gần đây đã đưa ra những biện pháp cần thiết nhằm tăng cường phối hợp.

Ông Shoigu lưu ý, trước đây, khu vực Ural “nằm ngoài tầm với của các cuộc không kích từ lãnh thổ Ukraine, nhưng hiện nay đã nằm trong vùng đe dọa trực tiếp”. Tốc độ phát triển của hệ thống vũ khí và sự tinh vi trong chiến thuật của đối phương đã đạt đến mức “không có khu vực nào của Nga có thể cảm thấy an toàn”.

Đối phương tích cực sử dụng các phương thức thông tin và tâm lý để tác động đến dân chúng Nga, trong đó có internet.

Ông Shoigu nhấn mạnh: “Yếu tố con người không thể bị bỏ qua. Đối phương tích cực sử dụng các chiến thuật thông tin và tâm lý qua nhiều kênh truyền thông và internet toàn cầu, tìm cách tác động đến những nhóm dân cư cụ thể, chủ yếu là các nhóm bên lề, kích động họ thực hiện hành vi trái pháp luật vì động cơ cá nhân hoặc ý thức hệ”.

Theo TASS