Theo như tổng thống Pháp Emmanuel Macron lại lên tiếng nhấn mạnh châu Âu là một đối tác với hành động «có thể dự đoán được», trái ngược với cách hành xử «võ đoán» của chính quyền Mỹ thời Donald Trump trong cuộc gặp giới lãnh đạo doanh nghiệp và nhà đầu tư Nhật Bản hôm nay, 01/04/2026, sau khi ông Emmanuel Macron đã gián tiếp chỉ trích cuộc chiến tranh chống Iran do ông Donald Trump và Israel bất ngờ phát động từ hơn một tháng nay.

Theo AFP, tổng thống Macron đã gián tiếp chỉ trích cuộc chiến tranh chống Iran do tổng thống Mỹ và Israel bất ngờ phát động từ hơn một tháng nay, dẫn đến việc Teheran đáp trả bằng cách phong tỏa eo biển Hormuz ở Vịnh Ba Tư, tuyến đường vận tải dầu khí chủ yếu từ Trung Đông. Nhật Bản đang gánh chịu hậu quả nặng nề, do 95% dầu thô nhập khẩu là đến từ khu vực này.

Tổng thống Emmanuel Macron khẳng định Pháp và châu Âu cùng Nhật Bản chia sẻ mục tiêu « sự thịnh vượng của thế kỉ XXI » phải được xác lập « trong hòa bình » và với sự tôn trọng « các giá trị dân chủ », chứ không thể « phụ thuộc vào các thế lực cường quyền », ám chỉ Trung Quốc và Mỹ. Theo nguyên thủ Pháp, hợp tác Nhật – Pháp cần trở thành « nền tảng » cho « một liên minh giữa các quốc gia độc lập », như giữa các nước châu Âu với các nước châu Á và các quốc gia đang trỗi dậy như Brazil, điều đã được ông nêu ra lần đầu tiên hồi năm ngoái tại Singapore.

Chiều nay, tổng thống Macron gặp thủ tướng Nhật Sanae Takaichi, nổi tiếng với lập trường dân tộc chủ nghĩa và quan hệ mật thiết với tổng thống Mỹ Donald Trump, trong lúc bang giao Nhật – Trung căng thẳng hơn kể từ khi bà Takaichi lên cầm quyền.

Trả lời RFI, chuyên gia về châu Á đương đại Barthélémy Courmont, giáo sư Đại học Công giáo Lille, nêu bật thách thức của cuộc gặp này :

« Rõ ràng châu Âu là một đối tác quan trọng của Nhật Bản, quan hệ kinh tế và thương mại song phương là rất quan trọng. Du lịch đã phát triển đáng kể. Vì vậy, châu Âu là một đối tác lớn và rõ ràng là giữa hai bên có những giá trị chung. Nhật Bản là một trong số rất ít các quốc gia châu Á không chỉ lên án Nga xâm lược Ukraina, mà còn ban hành các biện pháp trừng phạt kinh tế và thương mại đối với Nga. Rõ ràng là có những mục tiêu tương đồng giữa Nhật Bản và châu Âu.

Nhưng về cơ bản, thủ tướng Sanae Takaichi có một chương trình hành động rất bảo thủ, mà về nhiều mặt phù hợp với Washington, và Nhật Bản, ít nhất là trong hiện tại, đang hành động như một đồng minh ngoan ngoãn của Mỹ. Vì vậy, vấn đề là, cho dù thời điểm chuyến thăm của tổng thống Macron đã được tính toán kỹ lưỡng, nhưng liệu thủ tướng Takaichi có phải là người đối thoại lý tưởng cho một cuộc gặp như vậy hay không? Tôi có phần hoài nghi về điều này. »

Theo như Đại học Stanford coi vụ kiện giữ lại các cuốn nhật ký của ông Lý Nhuệ, từng là thư ký của ông Mao Trạch Đông, nhà sáng lập Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là cuộc chiến chống lại sự kiểm duyệt của chính phủ Trung Quốc, lập luận rằng họ là chủ sở hữu hợp pháp của các cuốn nhật ký và rằng nếu trả lại thì các tài liệu này sẽ bị cấm công bố.

Một tòa án tại California đã phán quyết rằng Đại học Stanford, Mỹ có thể giữ lại các cuốn nhật ký của ông Lý Nhuệ, từng là thư ký của ông Mao Trạch Đông, nhà sáng lập Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Ông Lý Nhuệ, một quan chức cấp cao nổi tiếng với những chỉ trích Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) trong những năm cuối đời, đã ghi chép tỉ mỉ nhật ký về thời gian ông làm việc trong CCP.

Con gái ông, bà Lý Nam Anh, đã bắt đầu trao tặng các cuốn nhật ký của cha cho Đại học Stanford khi ông còn sống, cho biết đó là theo ý nguyện của ông. Tuy nhiên, sau khi ông qua đời, người vợ đã khởi kiện nhằm đòi lại các tài liệu này để đưa về Bắc Kinh.

Đại học Stanford coi vụ kiện này là cuộc chiến chống lại sự kiểm duyệt của chính phủ Trung Quốc, lập luận rằng họ là chủ sở hữu hợp pháp của các cuốn nhật ký và rằng nếu trả lại thì các tài liệu này sẽ bị cấm công bố.

Hôm 31/3, tòa án phán quyết việc hiến tặng cho Viện Hoover tại Đại học Stanford là "hợp pháp và phù hợp với nguyện vọng của ông Lý Nhuệ".

Quyết định này "đảm bảo một trong những tài liệu ghi chép trực tiếp quý giá nhất về lịch sử Trung Quốc hiện đại sẽ được tự do nghiên cứu", bà Condoleezza Rice, cựu Ngoại trưởng Mỹ và hiện là Giám đốc Viện Hoover, cho biết.

Trong quá trình xét xử, các luật sư của Đại học Stanford lập luận rằng ông Lý Nhuệ đã giao các tài liệu này cho họ vì ông "hiểu rằng chế độ [Đảng Cộng sản Trung Quốc] sẽ tìm cách bóp nghẹt những ghi chép của ông về lịch sử Trung Quốc hiện đại" và ông "lo sợ rằng các tài liệu sẽ bị tiêu hủy".

Các tài liệu gồm nhật ký mà ông Lý Nhuệ viết từ năm 1938 đến năm 2019, bao quát phần lớn việc Đảng Cộng sản Trung Quốc cầm quyền, cũng như thư từ, biên bản các cuộc họp, ghi chú về công việc của ông, thơ ca và ảnh chụp.

Nổi tiếng nhất, các cuốn nhật ký bao ghi lời kể trực tiếp của ông về Thảm sát Thiên An Môn, sự kiện mà ông chứng kiến từ ban công nhìn xuống quảng trường và ghi lại với tên gọi "Black Weekend" (Cuối tuần Đen) bằng tiếng Anh trong nhật ký của mình. Đây là một vấn đề cực kỳ nhạy cảm và hiếm khi được thảo luận ở Trung Quốc.

Ghi chép của ông mô tả việc binh lính nổ súng vào những người biểu tình tập trung tại quảng trường, các xe bọc thép nghiền nát rào chắn do người biểu tình dựng lên, và binh lính bắn vào các tòa nhà xung quanh quảng trường, kể cả tòa nhà nơi ông có mặt.

Là một nhân vật nổi bật của Đảng Cộng sản Trung Quốc, nổi tiếng với quan điểm cải cách, ông Lý vừa được tôn kính như một lão thành trong đảng, nhưng cũng bị xa lánh vì những lời chỉ trích thẳng thắn, sắc bén nhằm vào các lãnh đạo, gồm cả Chủ tịch Tập Cận Bình.

Các bài viết của ông bị kiểm duyệt và sách của ông bị cấm tại Trung Quốc.

Con gái ông, bà Lý Nam Anh, bắt đầu hiến tặng các tài liệu của cha mình cho Đại học Stanford vào năm 2014 khi ông vẫn còn sống.

Trong một cuộc phỏng vấn với BBC News Tiếng Trung năm 2019, sau khi ông qua đời, bà cho biết điều này đã hoàn thành tâm nguyện của cha mình.

Năm đó, người vợ thứ hai của ông Lý Nhuệ, Trương Ngọc Chân, đã đệ đơn kiện người con riêng Lý Nam Anh tại Trung Quốc.

Bà Trương lập luận rằng ông Lý muốn bà quyết định tài liệu nào của ông sẽ được công khai và các cuốn nhật ký này đã được giao cho Đại học Stanford một cách sai trái.

Bà cũng cho biết vì các cuốn nhật ký được công bố công khai có chứa "những vấn đề cá nhân và riêng tư sâu sắc" về cuộc sống của bà với ông Lý, việc công bố đó đã khiến bà "xấu hổ bản thân và tổn thương tinh thần".

Một tòa án Bắc Kinh đã phán quyết có lợi cho bà và ra lệnh giao trả những cuốn nhật ký cho bà Trương.

Tuy nhiên, phiên tòa bắt đầu ở California vào năm 2024 là một vụ kiện riêng biệt do Đại học Stanford khởi xướng kiện bà Trương tại Mỹ, trong đó trường đại học này yêu cầu được tuyên bố là chủ sở hữu hợp pháp các tài liệu của ông Lý Nhuệ.

Hôm 31/3, các luật sư của Đại học Stanford cho biết ông Lý đã "nói rất rõ trong nhật ký và các cuộc trò chuyện của mình rằng ông muốn các tài liệu lịch sử của mình được bảo tồn và lưu giữ" tại Viện Hoover.

"Chúng tôi rất hài lòng với phán quyết của tòa án, rằng nguyện vọng của ông Lý sẽ được tôn trọng và những tài liệu quan trọng này sẽ vẫn thuộc sở hữu của Hoover và Đại học Stanford, đồng thời tất cả những ai quan tâm đều có thể tiếp cận được."

Bà Trương đã qua đời trong quá trình xét xử. BBC đã liên hệ với các luật sư tại Mỹ đại diện cho bà để yêu cầu bình luận.

Theo như có các biện pháp phối hợp chặt chẽ giữa hai bên đã góp phần giúp giảm đáng kể số lượng công dân Việt Nam nhập cảnh trái phép vào Vương quốc Anh bằng thuyền nhỏ trong mùa xuân năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025. Số lượng người di cư Việt Nam liều lĩnh vượt eo biển Manche bằng những chiếc thuyền nhỏ, chở tối đa 20 người, thay vì đi đường bộ đến Vương quốc Anh đang ngày càng gia tăng.

Các sĩ quan của Cơ quan phòng chống tội phạm quốc gia Anh (NCA) đã bắt giữ người phụ nữ 25 tuổi tại một ngôi nhà ở thành phố Wrexham, cùng với một người đàn ông 25 tuổi ở thành phố Newcastle-upon-Tyne, vào ngày 30/3/2026.

Trong khi đó, cảnh sát Pháp cũng đã bắt giữ thêm 16 người trong nội thành và xung quanh thủ đô Paris trong các cuộc đột kích cùng lúc, với sự hỗ trợ từ Europol (Cơ quan Cảnh sát châu Âu), Eurojust (Cơ quan Hợp tác Tư pháp Hình sự EU) và cảnh sát liên bang Bỉ.

Họ cũng phát hiện 41 người di cư, trong đó có 11 người đang được bố trí ở cùng một địa chỉ.

Nhóm tội phạm có tổ chức này bị nghi ngờ đã giúp đỡ người di cư trên các chuyến bay thương mại từ Việt Nam đến Trung Âu và Đông Âu, trước khi tiếp tục hành trình đến Pháp, sau đó họ được đưa sang Anh bằng thuyền nhỏ và xe tải.

Nhóm này được cho là đang giữ hộ chiếu Việt Nam thật của những người bị chuyển lậu vào Anh như một hình thức ràng buộc nợ nần.

Các sĩ quan chuyên trách cũng đã bắt giữ một người đàn ông 26 tuổi tại thành phố Birmingham sau khi có lệnh truy nã do phía Pháp ban hành. Người này bị nghi ngờ điều phối nơi ở cho những người di cư có điểm đến là Vương quốc Anh.

Người này đã bị tạm giam trong khi quá trình dẫn độ sang Pháp được tiến hành, và dự kiến sẽ ra hầu tòa tại Tòa án Sơ thẩm Westminster.

Các vụ bắt giữ này có liên quan đến cùng một cuộc điều tra trước đó, trong đó năm người đàn ông đã bị bắt và bị buộc tội tại vùng tây bắc nước Anh và Nam Yorkshire vào tháng 2/2026.

Alex Cruise, điều tra viên cấp cao của NCA, cho biết: "Những vụ bắt giữ này là một ví dụ điển hình về sự hợp tác giữa chúng tôi và các đồng nghiệp tại Pháp nhằm đối phó với các nhóm đứng sau những hành trình vượt biên nguy hiểm vào Anh. Những chuyến đi như vậy đặt người di cư vào rủi ro lớn và làm suy yếu an ninh biên giới.

"Việc đấu tranh chống chuyển lậu người vẫn là ưu tiên hàng đầu của NCA, và đây là một trong khoảng 100 cuộc điều tra đang diễn ra nhằm vào các nhóm hoặc cá nhân trực tiếp tổ chức hành trình, hoặc những người tiếp tay cho hoạt động phạm pháp này."
Số lượng người di cư Việt Nam liều lĩnh vượt eo biển Manche bằng những chiếc thuyền nhỏ, chở tối đa 20 người, thay vì đi đường bộ đến Vương quốc Anh đang ngày càng gia tăng.

Trong ba tháng đầu năm 2025, Việt Nam nằm trong top 10 nước có nhiều công dân vượt biển sang Anh nhất, theo thống kê của Bộ Nội vụ Anh.

Với 3.044 người vượt eo biển Manche đến Anh bằng thuyền nhỏ, Việt Nam xếp thứ sáu, sau Afghanistan, Syria, Eritrea, Syria và Sudan.

Trong sáu tháng đầu năm 2025, gần 20.000 người di cư đã đến Vương quốc Anh theo cách này, tăng 48% so với cùng kỳ năm 2024.

Trong đó, 18 người thiệt mạng, bao gồm những người vượt biển và cả những người đang trên đường đến các điểm vượt biên và chết vì tai nạn xe hoặc các vấn đề y tế, theo số liệu từ Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), một cơ quan của Liên Hợp Quốc.

Thủ tướng Keir Starmer đã hứa sẽ "xóa sổ các băng nhóm" đưa người nhập cư trái phép vào Anh.

Trước đó, những người tị nạn đến theo cách này có thể nộp đơn xin quốc tịch sau 10 năm.

Những người di cư Việt Nam thường bị các băng nhóm chuyển người lậu đưa sang Anh để làm việc bất hợp pháp trong các tiệm nail, nhà hàng, thậm chí còn bị phát hiện làm việc trong đường dây mại dâm và các trang trại trồng cần sa.

Nhiều người di cư phải trả 15.000 đến 20.000 bảng Anh (tương đương 485 đến 647 triệu đồng) – một khoản tiền khổng lồ đối với nhiều gia đình tại Việt Nam – cho các nhóm vận chuyển người trái phép để được đưa tới Anh.

Tăng hợp tác giảm di cư trái phép

Hôm 30/3/2026, Quốc vụ khanh Bộ Nội vụ Anh Simon Ridley và Thứ trưởng Bộ Công an Việt Nam, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, đã đồng chủ trì Đối thoại Di cư và Xuất nhập cảnh Vương quốc Anh – Việt Nam lần thứ 4.

Tại Đối thoại, hai bên đã tiến hành thảo luận toàn diện, cởi mở và mang tính xây dựng về các ưu tiên hợp tác trong lĩnh vực di cư, bao gồm: hồi hương công dân; phòng, chống di cư trái phép và mua bán người; cũng như tăng cường truyền thông và thúc đẩy các tuyến di cư an toàn, hợp pháp.

Trong thông cáo báo chí gửi tới BBC News Tiếng Việt, Đại sứ quán Anh tại Việt Nam cho biết London và Hà Nội đều ghi nhận cũng như hoan nghênh những tiến triển tích cực kể từ khi ký kết văn bản mang tính bước ngoặt "Kế hoạch tăng cường hợp tác về các vấn đề di cư" vào tháng 10/2025.

Theo đó, các biện pháp phối hợp chặt chẽ giữa hai bên đã góp phần giúp giảm đáng kể số lượng công dân Việt Nam nhập cảnh trái phép vào Vương quốc Anh bằng thuyền nhỏ trong mùa xuân năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025.

Cùng với đó, số lượng công dân Việt Nam được hồi hương trong năm 2025 đã tăng gấp đôi so với năm 2024.

Thông cáo không nêu rõ các con số cụ thể.

Trước đó, vào tháng 3/2024, Bộ Nội vụ Anh khởi động chiến dịch truyền thông về di cư bất hợp pháp tại Việt Nam, nhấn mạnh những rủi ro về tính mạng và tài chính liên quan đến di cư trái phép và các băng nhóm buôn người.

Đại sứ quán Anh cho hay các nội dung này đã được phát sóng rộng rãi trên Đài Tiếng nói Việt Nam và các nền tảng trực tuyến, tiếp cận hơn 12 triệu người dùng mạng xã hội.

Liên quan vấn đề này, vào giữa tháng 4/2024, ông Tô Lâm, khi còn đương chức Bộ trưởng Bộ Công an, khẳng định trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Anh James Cleverly rằng "không có nạn nhân mua bán người trực tiếp từ Việt Nam sang Anh, công dân Việt Nam là người bị hại trong hoạt động tội phạm có tổ chức tại châu Âu".

Trước đó, vào tháng 11/2018, Bộ trưởng Tô Lâm khi đó đã đại diện Việt Nam ký kết thỏa thuận hợp tác với Anh về phòng chống buôn bán người, cho phép hai bên tăng cường việc chia sẻ thông tin tình báo và hỗ trợ nạn nhân.

Tại thời điểm đó, chính quyền Anh cho biết nhiều nạn nhân của "chế độ nô lệ hiện đại" tại Anh đến từ Việt Nam.

Theo như vào hôm thứ Bảy 28 tháng Ba là ngày biểu tình "No Kings" lần thứ ba kể từ khi tổng thống Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, khiến có hơn 3.300 sự kiện diễn ra trên khắp 50 bang của nước Mỹ, với ước tính hơn tám triệu người tham gia – được ghi nhận là ngày biểu tình lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Người tổ chức No Kings tóm tắt thông điệp bằng ba cụm từ: No ICE. No Illegal Wars. No Kings (tạm dịch: nói không với lực lượng chấp pháp di trú, các cuộc chiến tranh bất hợp pháp, nói không với vua).

Sáng Chủ nhật, tôi mở điện thoại ra và thấy Facebook của mình như một chiến trường.

Bên này, một người bạn cũ chia sẻ hình ảnh biển người ở Los Angeles với chú thích: "Đây mới là nước Mỹ thật. Proud to be American [tự hào là người Mỹ]." Bên kia, một người quen khác – cũng người Việt, cũng sống ở Nam California – đăng clip ngắn từ Townhall.com với dòng chú thích: "Bọn cộng sản được trả tiền để xuống đường. Đừng bị lừa."

Cả hai đều có hàng chục like.

Cả hai đều tin chắc mình đúng.

Trước đó, một người bạn cùng làm nghề báo gọi phôn, kể chuyện chị đi biểu tình ngày hôm trước và tỏ vẻ buồn là "ít người Việt mình tham gia."

Hôm thứ Bảy 28 tháng Ba là ngày biểu tình "No Kings" lần thứ ba kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai.

Hơn 3.300 sự kiện diễn ra trên khắp 50 bang, với ước tính hơn tám triệu người tham gia – được ghi nhận là ngày biểu tình lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Từ New York đến Los Angeles, từ thành phố Driggs ở Idaho chỉ có chưa đến 2.000 dân, đến tận Paris, Rome, London.

Thông điệp của người xuống đường

Người tổ chức No Kings tóm tắt thông điệp bằng ba cụm từ: No ICE. No Illegal Wars. No Kings (tạm dịch: nói không với lực lượng chấp pháp di trú, các cuộc chiến tranh bất hợp pháp, nói không với vua).

Phong trào bùng phát trở lại sau khi hai công dân Mỹ – Renee Good, một người mẹ ba con, và Alex Pretti, một y tá cựu chiến binh – bị nhân viên liên bang bắn chết tại Minneapolis trong các chiến dịch bố ráp di dân hồi tháng Một.

Nhưng danh sách bất mãn rộng hơn nhiều: chiến dịch quân sự tại Iran, bố ráp ICE tại trường học và bệnh viện, chi phí sinh hoạt leo thang, và những lo ngại về nền dân chủ đang bị xói mòn.

Điều đáng chú ý: hai phần ba địa điểm biểu tình nằm bên ngoài các thành phố lớn – tại những nơi như Driggs (Idaho) hay Seward (Alaska).

Tại Minneapolis, một người biểu tình nói lý do xuống đường chỉ bằng một câu: "Dân chủ đang bị đe dọa."

Cuộc biểu tình qua lăng kính truyền thông

Cùng một sự kiện, nhưng tùy vào nguồn tin, bức tranh hiện ra hoàn toàn khác nhau.

AP, Reuters, NPR, CBS News, PBS và Time tường thuật ngày 28 tháng Ba như một sự kiện lịch sử – tập trung vào số người, sự đa dạng của người tham gia, và những câu hỏi về tác động chính trị lâu dài. Giọng điệu bài viết: đây là một phong trào quần chúng thật sự, bất kể người ta đồng ý hay không đồng ý với nó.

Fox News nhìn sự kiện đó qua một lăng kính hoàn toàn khác. Trong khi các hãng tin khác tường thuật đám đông, Fox News Digital đăng một bài điều tra với nhan đề thẳng thắn: "500 groups with $3B in revenues are behind the #NoKings protests and communist call for 'revolution'." (500 nhóm với doanh thu 3 tỷ USD đằng sau các cuộc biểu tình #NoKings và lời kêu gọi 'cách mạng' của cộng sản).

Không phải tường thuật sự kiện – mà là đặt câu hỏi về những gì ẩn đằng sau.

Hai luồng thông tin này chạy song song suốt cả ngày – và tiếp tục chạy song song trên mạng xã hội người Việt hải ngoại cho đến tận những ngày hôm sau. Vậy đâu là sự thật?

Cộng sản có đứng sau lưng cuộc biểu tình ?

Đây là câu hỏi quan trọng nhất – và để trả lời trung thực, cần nhìn vào cả ba phía: những gì Fox News cáo buộc, những gì các tờ báo khác đưa tin, và những gì đã được kiểm chứng một cách độc lập.

AP, Reuters, NPR, CBS News, PBS và Time – như đã nói – đưa tin về cuộc biểu tình nhưng không tờ nào đưa tin về cáo buộc của Fox News.

Tại sao? Vì họ có lập trường chính trị riêng? Vì họ đánh giá cáo buộc không đủ vững? Vì họ đang có cuộc điều tra của riêng họ? Hay đơn giản vì đó không phải góc tin họ đang theo dõi? Chúng ta chưa có câu trả lời. Nhưng đây là dữ kiện người đọc cần biết khi tự đánh giá.

Fox News là ai, và họ cáo buộc gì?

Fox News là kênh truyền hình cáp được tỷ phú Rupert Murdoch sáng lập năm 1996 để phục vụ khán giả bảo thủ.

Media Bias/Fact Check xếp Fox News vào nhóm Right (cánh hữu) với độ tin cậy thấp. AllSides chấm 3.27 trên thang từ -6 đến 6, nghiêng rõ về cánh hữu.

Dưới nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, nhiều nhà phân tích mô tả Fox News ngày càng giống một kênh tuyên truyền của chính quyền hơn là tờ báo độc lập. Điều đó không có nghĩa mọi điều Fox News viết đều sai – nhưng người đọc cần tỉnh táo.

Fox News cáo buộc rằng một mạng lưới các tổ chức cộng sản, xã hội chủ nghĩa và tỷ phú cánh tả đứng sau lưng và hậu thuẫn phong trào No Kings. Cáo buộc này có thể chia làm hai phần:

Phần có bằng chứng cụ thể:

Permit tổ chức cuộc biểu tình chính thức tại St. Paul ghi tên Indivisible – một tổ chức vận động chính trị có nhận tài trợ từ Open Society Foundations của tỷ phú George Soros – là đơn vị đứng tên chính.

Fox News cũng có hình ảnh và bài đăng công khai của các tổ chức như Party for Socialism and Liberation, People's Forum, ANSWER Coalition và CodePink – tất cả nhận tài trợ từ Neville Roy Singham, một tỷ phú Mỹ tự nhận theo tư tưởng Mao Trạch Đông, đang sống tại Trung Quốc – cho thấy họ vận động thành viên tham gia, phân phát biểu ngữ, và công khai tuyên bố dùng No Kings để truyền bá thông điệp "cách mạng."

Đây là những điều các tổ chức đó tự nói, tự đăng – không bị bịa đặt.

Phần suy diễn:

Fox News kết luận rằng chiến lược của các tổ chức này "phản ánh học thuyết Chiến tranh Nhân dân của Mao Trạch Đông – len lỏi vào các phong trào rộng lớn hơn và cấp tiến hóa chúng từ bên trong."

Đây là cách diễn giải vượt quá những gì bằng chứng họ đưa ra thực sự chứng minh được.

Snopes kiểm chứng được gì?

Trang kiểm chứng Snopes – sáng lập năm 1994, tài trợ bằng quảng cáo và đóng góp của độc giả, không có mối liên hệ với Soros hay Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ – đã bác bỏ con số "300 triệu USD mà các tỷ phú tài trợ No Kings" đang lan truyền trên mạng. Đó là tổng tiền các tổ chức từ thiện đã tài trợ cho các đối tác của No Kings trong nhiều năm qua – không phải tiền chi riêng cho các cuộc biểu tình này.

Lưu ý: Media Bias/Fact Check xếp Snopes vào nhóm Left-Center (thiên tả) – người đọc nên biết điều này khi cân nhắc.

Qua phân tích này chúng ta có thể kết luận hai điều:

Có các tổ chức mang tư tưởng cộng sản tham gia trong phong trào, công khai dùng nó như bàn đạp để truyền bá nghị trình cách mạng. Đây là sự thật.

Cáo buộc rằng toàn bộ phong trào biểu tình bị cộng sản kiểm soát và điều hành – đây là suy diễn không được chứng minh và không được bất kỳ tờ báo độc lập nào xác nhận.

Riêng cáo buộc phổ biến nhất trên mạng xã hội – rằng người biểu tình "được trả tiền để xuống đường" thì đây không phải cáo buộc của Fox News mà là thông tin lan truyền trên mạng, và Snopes kết luận không có bằng chứng nào cho thấy có điều này.

Những người không ai trả tiền

Tôi dừng lại ở một vài hình ảnh trong hàng ngàn hình ảnh từ hôm qua.

Ở Salt Lake City thuộc bang Utah – bang mà Trump thắng với 66% phiếu bầu hồi năm 2024 – hàng ngàn người xuống đường. Ở San Diego, hơn 40.000 người xuống đường trong trật tự – trong khi cùng ngày tại Los Angeles, cảnh sát phải dùng hơi cay sau khi một nhóm nhỏ cố phá hàng rào tòa nhà liên bang.

Tại Minneapolis, Bruce Springsteen trình diễn bài "Streets of Minneapolis" (Những đường phố Minneapolis) – bài hát ông viết để tưởng niệm Renee Good và Alex Pretti.

Nhìn vào đám đông đó – những bà lão 80 tuổi đẩy xe lăn, những đứa trẻ ngồi trên vai bố, những người lần đầu tiên trong đời xuống đường – tôi tự hỏi: bao nhiêu người trong số này biết Neville Roy Singham là ai? Và nếu họ không biết, điều đó có làm thay đổi ý nghĩa sự hiện diện của họ không?

Hôm 29 tháng Ba là National Vietnam War Veterans Day – ngày kỷ niệm quân đội Mỹ rút khỏi Việt Nam năm 1973.

Với người Việt hải ngoại, đây còn là ngày nhắc nhớ một điều khác: những người lính VNCH và gia đình họ, những người cũng đã chiến đấu, cũng đã thua – nhưng không có tên trong bất kỳ tượng đài nào trên đất Mỹ.

Ký ức đó không bao giờ rời người Việt hải ngoại. Và nó ảnh hưởng đến cách họ nhìn tất cả mọi thứ – kể cả những gì diễn ra hôm qua.

Cảm xúc và sự thật

Đúng vậy, người Việt hải ngoại nhìn những gì đang xảy ra ở Mỹ bằng đôi mắt không thể vô tư. Đó là đôi mắt đã từng thấy một chính quyền sụp đổ, đã từng mất tất cả trong một buổi sáng, đã từng xây dựng lại từ đầu trên đất người.

Khi thấy cờ cộng sản trong đám đông No Kings, phản ứng khó chịu hoàn toàn tự nhiên. Khi nghe Tòa Bạch Ốc gọi tám triệu người là "không có sự ủng hộ thực sự của quần chúng," sự bực bội cũng hoàn toàn tự nhiên.

Nhưng cảm xúc – dù chính đáng đến đâu – không thay thế được tư duy tỉnh táo. Người Việt hải ngoại biết hơn ai hết thế nào là bị tuyên truyền dẫn dắt. Chính vì vậy, họ có trách nhiệm đặc biệt: không để nỗi đau quá khứ biến thành lăng kính bóp méo hiện tại.

Có cộng sản trong đám đông hôm qua – đó là sự thật. Nhưng tám triệu người không phải là cộng sản. Phong trào No Kings không phải do cộng sản tổ chức và trả tiền – đó cũng là sự thật, sau khi đã được kiểm chứng.

Và câu hỏi cuối cùng – câu hỏi mà chỉ mỗi người Việt hải ngoại phải tự trả lời cho mình: trong một nền dân chủ đang bị thử thách, họ muốn đứng ở đâu? Không phải đứng về phe nào – mà đứng ở đâu trong lịch sử? Hà Giang

USD chợ đen được ghi nhận quanh mức 27.500 đồng/USD mua vào và 27.550 đồng/USD bán ra vào rạng sáng 1/4. Cùng ngày, Vietcombank cập nhật USD ở mức 26.110 đồng/USD mua tiền mặt, 26.140 đồng/USD mua chuyển khoản, và 26.360 đồng/USD bán ra. Như vậy, nếu so với giá mua vào chuyển khoản của Vietcombank, giá mua vào chợ đen cao hơn khoảng 1.360 đồng/USD; còn nếu so với giá mua tiền mặt, mức chênh là khoảng 1.390 đồng/USD. Đây là khoảng cách rất lớn, phản ánh nhu cầu nắm giữ USD trên thị trường tự do vẫn đang ở mức cao.


Giá vàng SJC tại Việt Nam
Theo cập nhật từ SJC sáng 1/4, vàng miếng SJC 1 lượng, 10 lượng, 1kg được niêm yết ở mức 171,9 triệu đồng/lượng mua vào và 174,9 triệu đồng/lượng bán ra. Tuy nhiên, trong diễn biến cùng ngày, nhiều bản tin thị trường ghi nhận mặt bằng giá SJC trong phiên có lúc tăng mạnh hơn, phổ biến quanh vùng 173,7 – 176,7 triệu đồng/lượng, cho thấy thị trường nội địa dao động rất mạnh trong ngày. Nói ngắn gọn, nếu lấy mốc niêm yết nền từ SJC thì một lượng vàng SJC đang ở vùng khoảng 172–175 triệu đồng mua vào và 175–177 triệu đồng bán ra, tùy thời điểm cập nhật trong ngày.

Giá vàng thế giới và bạc thế giới
Trên thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay tại New York theo Kitco lúc gần trưa 1/4 đứng ở khoảng 4.785,10 USD/ounce, còn giá bạc giao ngay ở khoảng 75,65 USD/ounce. Reuters cũng ghi nhận vàng giao ngay trong ngày 1/4 ở quanh 4.728,75 USD/ounce, cho thấy giá vàng thế giới vẫn đang ở vùng rất cao và biến động liên tục theo từng giờ giao dịch.

Bitcoin
Bitcoin ngày 1/4 được báo giá khoảng 68.879 USD/BTC, với biên độ trong ngày lên tới gần 69.170 USD ở đỉnh và xuống khoảng 66.698 USD ở đáy. Điều đó cho thấy tiền số vẫn tiếp tục là một kênh đầu cơ rất mạnh, nhưng độ biến động vẫn không hề nhỏ.

Lãi suất căn bản tại Mỹ
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sau cuộc họp ngày 18/3 vẫn giữ lãi suất mục tiêu quỹ liên bang ở mức 3,5% đến 3,75%. Lãi suất hiệu lực liên bang trên bảng H.15 của Fed cho ngày 30/3 được ghi nhận quanh 3,64%. Nói cách khác, mặt bằng lãi suất cơ bản tại Mỹ hiện vẫn đang duy trì ở vùng cao tương đối, chưa có thêm điều chỉnh mới sang đầu tháng 4.

Lãi suất vay mua nhà trả góp ở Mỹ
Nếu lấy chuẩn phổ biến nhất là khoản vay mua nhà cố định 30 năm, Freddie Mac cho biết mức bình quân mới nhất là 6,38% tính đến ngày 26/3/2026. Trong khi đó, số liệu Mortgage Bankers Association được Reuters dẫn lại cho tuần kết thúc ngày 27/3 cho thấy lãi suất vay mua nhà 30 năm đã tăng lên khoảng 6,57%. Như vậy, có thể xem mặt bằng lãi suất mortgage ở Mỹ đầu tháng 4 đang nằm quanh 6,4% đến 6,6%.

Lãi suất vay mua xe ở Mỹ
Bankrate cập nhật ngày 25/3 cho biết lãi suất vay mua xe mới kỳ hạn 60 tháng bình quân là 6,96%. Đây là mức tham chiếu khá phù hợp để phản ánh chi phí vay mua xe tại Mỹ ở thời điểm hiện nay; còn vay xe cũ thường cao hơn rõ rệt.

Giá dầu thế giới
Giá dầu thô ngày 1/4 vẫn dao động rất mạnh. Reuters ghi nhận Brent giao tháng 6 quanh 102,12 USD/thùng và WTI quanh 100,31 USD/thùng. Một số bản tin thị trường trong ngày cũng cho thấy WTI có lúc dao động sát mốc 100 USD/thùng, còn Brent quanh 102–103 USD/thùng.

Giá xăng tại California, Texas, Florida, Toronto, Paris, Berlin
Tại Mỹ, AAA cập nhật ngày 1/4 cho thấy giá xăng regular trung bình ở California là 5,892 USD/gallon, Texas là 3,770 USD/gallon, và Florida là 4,219 USD/gallon. Ở Canada, CityNews ghi nhận Toronto ngày 1/4 ở mức 181,9 cent Canada/lít. Với Paris, dữ liệu cập nhật theo tuần của GlobalPetrolPrices cho ngày 23/3/2026 cho thấy giá xăng khoảng 2,11 euro/lít; còn tại Đức, mặt bằng toàn quốc ngày 30/3/2026 vào khoảng 2,10 euro/lít, trong khi số liệu ADAC cho ngày 31/3 ghi nhận xăng Super E10 bình quân ở 2,107 euro/lít. Do dữ liệu mở cho Paris và Berlin có độ trễ cập nhật theo tuần hoặc theo ngày bình quân, đây là các mốc tham chiếu gần nhất với ngày 1/4.

Thị trường cổ phiếu Mỹ – phiên cuối cùng
Phiên cuối cùng của thị trường Mỹ, tức phiên 31/3/2026, khép lại rất tích cực. Dow Jones tăng lên 46.341,51 điểm, S&P 500 lên 6.528,52 điểm, còn Nasdaq Composite đạt 21.590,63 điểm. Đây là một phiên hồi phục mạnh sau chuỗi biến động dữ dội của quý đầu năm, cho thấy tâm lý nhà đầu tư vẫn cực kỳ nhạy cảm với tin tức địa chính trị và triển vọng lãi suất.