Ngày 11/3, Thượng nghị sĩ Chris Coons, thành viên đảng Dân chủ hàng đầu trong tiểu ban phụ trách phân bổ ngân sách quốc phòng, cho biết cuộc chiến với Iran đã tiêu tốn ít nhất 11 tỷ USD trong sáu ngày đầu tiên.


Khói bốc lên sau vụ không kích xuống Tehran, Iran ngày 6/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Theo kênh CNN, ông nói với các phóng viên khi phản hồi một thông tin ước tính chi phí là 11,3 tỷ USD: “Tôi cho rằng con số đó tương đối chính xác”.

Trước khi có những bình luận trên, Lầu Năm Góc đã thông báo với các nhà lập pháp Mỹ trong một cuộc họp kín ngày 10/3 rằng, các ước tính sơ bộ cho thấy cuộc chiến với Iran đã tiêu tốn ít nhất 11 tỷ USD trong sáu ngày đầu tiên.

Trước đó, quân đội Mỹ đã sử dụng số vũ khí trị giá hơn 5 tỷ USD trong hai ngày đầu của cuộc xung đột với Iran.

Về thương vong, ngày 10/3, Lầu Năm Góc xác nhận khoảng 140 binh sĩ Mỹ đã bị thương trong các cuộc tấn công của Iran. Trước đó, Mỹ cho biết 7 binh sĩ thiệt mạng khi nước tiến hành chiến dịch Epic Fury ở Iran.

Về chiến sự, căng thẳng quân sự tiếp tục leo thang mạnh khi Iran tuyên bố sẽ duy trì các đòn tấn công trả đũa nhằm vào mục tiêu của Mỹ và Israel trong khu vực, trong khi Israel khẳng định chiến dịch quân sự chống Iran sẽ kéo dài không giới hạn thời gian.

Theo tuyên bố ngày 11/3 của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), lực lượng này sẽ tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công vào căn cứ của Mỹ và Israel tại Trung Đông cho đến khi họ cho rằng mối đe dọa chiến tranh đối với Iran đã chấm dứt.

IRGC cho biết trong làn sóng tấn công thứ 38 vào đêm 10/3, lực lượng này đã đánh trúng căn cứ Mỹ Al-Udairi (Kuwait). Iran cũng tuyên bố phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào cơ sở hạ tầng hải quân Mỹ tại cảng Mina Salman (Bahrain), nơi đặt sở chỉ huy Hạm đội 5 của Mỹ; cùng căn cứ không quân Ali Al-Salem (Kuwait) và căn cứ hải quân Mohammed Al-Ahmad (Kuwait).

Trước đó, Iran đã phóng tên lửa Khorramshahr nhằm vào trung tâm thông tin vệ tinh ở phía Nam Tel Aviv (Israel), cũng như các mục tiêu quân sự tại Beer Yaakov, Tây Jerusalem và Haifa. Quân đội Iran đồng thời tuyên bố tấn công cơ quan tình báo quân sự Israel Aman, đơn vị tác chiến mạng 8200, một hệ thống radar, cùng sở chỉ huy tàu ngầm tại căn cứ hải quân Haifa.

Các nhóm vũ trang ủng hộ Iran tại Iraq cũng tham gia xung đột. Liên minh Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq tuyên bố đã thực hiện 291 vụ tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ của Mỹ trong 12 ngày qua, đồng thời khẳng định đã bắn rơi một máy bay không người lái MQ-9 Reaper tại tỉnh Basra.

Trong khi đó, Israel cho biết chiến dịch quân sự chống Iran sẽ được duy trì cho đến khi đạt toàn bộ mục tiêu đề ra. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tuyên bố chiến dịch chung giữa Israel và Mỹ sẽ tiếp tục không có bất kỳ giới hạn thời gian nào.

VietBF@sưu tập

Iran tuyên bố bắn hạ thành công 'quái vật tàng hình' AGM-158 JASSM, vũ khí tối tân nhất Mỹ, tại tỉnh Markazi, khiến giới quân sự thế giới sốc nặng và công nghệ bí mật bị phơi bày.
Giữa những diễn biến quân sự nóng bỏng tại Trung Đông, cái tên AGM-158 JASSM một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý của các chuyên gia vũ khí quân sự toàn cầu. Được mệnh danh là "cánh tay nối dài" không thể đánh bại của không quân Mỹ, loại tên lửa hành trình tàng hình này sở hữu những công nghệ tối tân đến mức nào để có thể xuyên thủng mọi lưới lửa phòng không dày đặc nhất? Hãy cùng mổ xẻ "quái vật" công nghệ này để hiểu tại sao việc nó bị bắn hạ tại tỉnh Markazi (Iran) lại tạo ra một cơn địa chấn trong giới chuyên gia quân sự đến vậy.

Truyền thông nhà nước Iran và các cơ quan truyền thông của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tuyên bố hệ thống phòng không Iran đã đánh chặn và tiêu diệt một tên lửa AGM-158 Joint Air-to-Surface Standoff Missile (JASSM) của Mỹ trên không phận tỉnh Markazi. Xác tên lửa AGM-158 JASSM rơi ở Markazi, Iran. Ảnh: Toutiao.
Được phát triển bởi Lockheed Martin cho Lực lượng Không quân Mỹ, AGM-158 JASSM (AGM - Air-to-Ground Missile. JASSM - Joint Air-to-Surface Standoff Missile) đại diện cho đỉnh cao của công nghệ tên lửa hành trình, kết hợp tàng hình, độ chính xác cao và tầm bắn xa để tấn công các mục tiêu giá trị cao mà không cần máy bay tiếp cận gần.

AGM-158 JASSM, hay còn gọi là tên lửa không đối đất liên hợp tầm xa, được thiết kế như một vũ khí không đối đất độc lập, có khả năng hoạt động trong môi trường bị chối từ tiếp cận.

Phiên bản cơ bản AGM-158A có chiều dài khoảng 4,27 mét, đường kính thân 0,55 mét và sải cánh mở rộng lên đến 2,7 mét, giúp tối ưu hóa lực nâng và giảm lực cản không khí trong chuyến bay.

Tên lửa ATACMS Mach 3 xé tan tành lưới lửa phòng không 'bất khả xâm phạm' của Iran
Tên lửa ATACMS Mach 3 xé tan tành lưới lửa phòng không 'bất khả xâm phạm' của Iran
Trọng lượng phóng của tên lửa vào khoảng 1.023kg, cho phép nó được tích hợp dễ dàng trên nhiều nền tảng máy bay như B-52, B-1B, F-15E và F-16, thậm chí cả F-35 trong tương lai.

Thiết kế khí động học của JASSM sử dụng các đường nét góc cạnh và vật liệu composite hấp thụ radar, giúp giảm đáng kể tiết diện phản xạ radar (RCS), khiến nó khó bị phát hiện hơn so với các tên lửa hành trình thông thường.

Không giống các tên lửa bay thấp để tránh radar, JASSM có thể duy trì độ cao lớn hơn, tận dụng năng lượng hiệu quả để đạt tầm bắn xa mà không cần lượn lách địa hình phức tạp.


Ba quả tên lửa AGM-158 JASSM treo trên cánh máy bay. Ảnh: Toutiao.
Về hệ thống đẩy, phiên bản gốc AGM-158A sử dụng động cơ turbojet Teledyne CAE J402, cung cấp lực đẩy khoảng 3 kN, cho phép tên lửa đạt tốc độ cận âm khoảng Mach 0.85, tức dưới tốc độ âm thanh để giảm tiếng ồn và dấu vết nhiệt.

Phiên bản nâng cấp AGM-158B JASSM-ER thay thế bằng động cơ turbofan Williams International F107-WR-105, cải thiện hiệu suất nhiên liệu và giảm dấu vết hồng ngoại, từ đó mở rộng tầm bắn lên hơn 926km so với 370km của phiên bản cơ bản.

Theo missilethreat.csis.o rg, điều này cho phép phi công phóng tên lửa từ khoảng cách an toàn, tránh các hệ thống phòng không tầm xa như S-400 của Nga hoặc các radar tiên tiến của Iran.

Công nghệ đẩy này không chỉ tăng cường phạm vi hoạt động mà còn hỗ trợ tích hợp các nâng cấp phần mềm và phần cứng trong tương lai, như đơn vị điều khiển tên lửa hiện đại hóa và phần mềm lập trình bằng ngôn ngữ C++ để nâng cao khả năng chống nhiễu.

Hệ thống dẫn đường của JASSM là sự kết hợp hoàn hảo giữa tính chính xác và khả năng chống chịu. Nó sử dụng hệ thống định vị quán tính (INS) kết hợp với GPS để định hướng trong suốt hành trình, đảm bảo độ lệch mục tiêu chỉ khoảng 3 mét.

Gần mục tiêu, cảm biến hồng ngoại hình ảnh (IIR) kích hoạt để nhận diện và khóa mục tiêu dựa trên mô hình 3D được lập trình sẵn, cho phép tấn công tự động mà không cần hỗ trợ từ bên ngoài.

Theo airandspaceforces.co m, tên lửa AGM-158 JASSM có thể lưu trữ lên đến tám mô hình mục tiêu khác nhau, giúp nó linh hoạt trong các sứ mệnh phức tạp.

Đầu đạn WDU-42/B nặng 450kg là loại xuyên giáp kết hợp nổ mảnh, được thiết kế để phá hủy các mục tiêu kiên cố như boongke hoặc cơ sở hạ tầng, với khả năng chịu lực cao để chống kích nổ ngẫu nhiên.

Công nghệ tàng hình là yếu tố cốt lõi khiến JASSM trở nên đáng gờm. Thân tên lửa được phủ lớp vật liệu hấp thụ sóng radar, kết hợp với hình dạng phân tán tín hiệu radar, giảm RCS xuống mức tương đương một con chim nhỏ từ góc nhìn phía trước.

Ống xả động cơ được che chắn để giảm dấu vết nhiệt, giúp tránh các hệ thống phát hiện hồng ngoại.

Không chỉ dừng ở phần cứng, JASSM còn tích hợp liên kết dữ liệu để truyền thông tin trạng thái và vị trí trước khi va chạm, hỗ trợ đánh giá sứ mệnh thời gian thực.

Với hơn 2.000 quả đã được sản xuất tính đến năm 2016 và đang phục vụ ở các quốc gia như Australia, Phần Lan và Ba Lan, JASSM tiếp tục được nâng cấp để đối phó với các mối đe dọa mới, chứng minh vai trò quan trọng trong chiến lược quân sự hiện đại.

VietBF@ sưu tập

Giá dầu thế giới tăng vọt vượt ngưỡng 100 USD/thùng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, làm dấy lên những lo ngại mới về triển vọng kinh tế toàn cầu.


Các tàu đi qua eo biển Hormuz ở miền Nam Iran. Ảnh: IRNA/TTXVN

Mặc dù sau đó, nhờ trấn an của Tổng thống Mỹ Donald Trump, giá dầu mới hạ nhiệt và ổn định ở mức dưới 100 USD song các nhà kinh tế cảnh báo rằng nếu xung đột kéo dài và ảnh hưởng tới nguồn cung năng lượng tại khu vực xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, nền kinh tế toàn cầu có thể phải đối mặt với nguy cơ lạm phát gia tăng trở lại, kéo theo nhiều hệ lụy đối với tăng trưởng và mức sống của người dân.

Theo nhiều chuyên gia, việc giá năng lượng tăng mạnh trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn đang phục hồi chậm sau giai đoạn lạm phát cao có thể khiến thị trường tài chính chịu áp lực lớn. Người tiêu dùng phải đối mặt với chi phí sinh hoạt tăng cao, các ngân hàng trung ương có thể buộc phải duy trì hoặc thậm chí tăng lãi suất, trong khi các chính phủ sẽ phải cân nhắc các biện pháp hỗ trợ đối với doanh nghiệp và các gia đình.

Nỗi lo gián đoạn nguồn cung

Kể từ khi căng thẳng quân sự giữa Israel và Iran leo thang với sự tham gia của Mỹ, giá dầu toàn cầu đã tăng hơn 25%. Đà tăng này đã kéo theo giá nhiên liệu bán lẻ tại nhiều quốc gia tăng mạnh, tạo áp lực trực tiếp lên chi phí vận tải và sản xuất.

Theo báo Anh The Guardian, trong phiên giao dịch ngày 9/3, giá dầu đã đạt mốc 119 USD/thùng, mức cao nhất kể từ khi xảy ra cuộc xung đột Nga - Ukraine vào tháng 2/2022. Sự gia tăng mạnh mẽ của giá dầu chủ yếu xuất phát từ lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông, nơi chiếm tỷ trọng lớn trong tổng sản lượng dầu mỏ xuất khẩu của thế giới.

Một trong những yếu tố khiến thị trường đặc biệt lo ngại là nguy cơ gián đoạn hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz. Đây là tuyến vận tải chiến lược nằm ở phía Nam của Iran, nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) được vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu.

Theo đánh giá của ngân hàng đầu tư Goldman Sachs, nếu Iran phong tỏa hiệu quả tuyến đường thủy này, tác động đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu có thể lớn hơn nhiều so với các cú sốc trước đây. Ước tính cho thấy mức độ gián đoạn nguồn cung có thể lớn gấp 17 lần so với thời điểm căng thẳng năng lượng đạt đỉnh trong năm 2022, khi giá dầu từng tăng lên tới 139 USD/thùng.

Trong kịch bản xấu nhất, các nhà phân tích cho rằng giá dầu có thể tăng lên gần 150 USD/thùng nếu hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị đình trệ trong thời gian dài. Mức giá này thậm chí có thể vượt qua kỷ lục 145,29 USD/thùng được thiết lập vào năm 2008, trong giai đoạn thị trường năng lượng toàn cầu chịu áp lực mạnh từ nhu cầu tăng cao và nguồn cung hạn chế.

Gia tăng nguy cơ suy thoái kinh tế

Đà tăng mạnh của giá dầu diễn ra vào thời điểm nhạy cảm đối với kinh tế toàn cầu. Sau giai đoạn lạm phát cao kéo dài, nhiều ngân hàng trung ương đang tiến gần đến việc kết thúc chu kỳ thắt chặt tiền tệ mạnh nhất trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, cú sốc giá năng lượng mới có thể làm thay đổi triển vọng chính sách tiền tệ trong thời gian tới.

Giá nhiên liệu tăng cao có thể nhanh chóng lan tỏa sang nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Chi phí vận tải và sản xuất tăng lên, hóa đơn năng lượng của các gia đình cao hơn, trong khi các doanh nghiệp buộc phải chuyển phần chi phí này sang giá bán. Điều này có thể làm gia tăng áp lực lạm phát trên phạm vi toàn cầu.

Một số nhà kinh tế cảnh báo rằng nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, nhu cầu tiêu dùng có thể suy giảm, từ đó ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Nỗi lo về tình trạng “đình lạm”, tức tăng trưởng kinh tế chậm lại trong khi lạm phát gia tăng, đang trở thành mối quan tâm lớn của các nhà hoạch định chính sách.

Theo cảnh báo của Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva, giá dầu tăng 10% trong 1 năm có thể khiến lạm phát toàn cầu tăng thêm khoảng 40 điểm cơ bản, đồng thời làm giảm 0,1 - 0,2% sản lượng kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, theo ông Jim Reid, chuyên gia của Deutsche Bank, cho rằng nền kinh tế toàn cầu hiện nay ít nhạy cảm với các cú sốc năng lượng hơn so với nửa thế kỷ trước. Theo ông, các nền kinh tế hiện đại tiêu thụ năng lượng hiệu quả hơn, đồng thời thị trường lao động có ít cơ chế điều chỉnh tiền lương theo lạm phát hơn so với trước đây, điều này làm giảm nguy cơ xảy ra vòng xoáy tăng giá - tăng lương từng gây ra lạm phát kéo dài trong thập niên 1970.

Tuy vậy, nhiều chuyên gia vẫn cho rằng giá năng lượng tăng mạnh có thể làm gia tăng rủi ro suy thoái kinh tế. Ông Ian Stewart, nhà kinh tế trưởng của Deloitte tại Anh, nhận định rằng lịch sử cho thấy các cú sốc giá năng lượng thường gắn liền với những giai đoạn suy thoái kinh tế, đặc biệt tại các nền kinh tế phát triển.

Các nước tìm cách ổn định thị trường năng lượng

Trước nguy cơ khủng hoảng năng lượng lan rộng, nhiều nền kinh tế lớn đã bắt đầu chuẩn bị các biện pháp nhằm ổn định nguồn cung và giảm áp lực đối với thị trường.

Các nước thuộc G7 đã tuyên bố sẵn sàng giải phóng lượng dầu từ kho dự trữ chiến lược để trấn an thị trường. Phát biểu sau cuộc họp trực tuyến của các bộ trưởng tài chính G7 ngày 9/3, Bộ trưởng Tài chính Pháp Roland Lescure cho biết các nước đã nhất trí theo dõi chặt chẽ diễn biến của thị trường năng lượng và sẵn sàng thực hiện mọi biện pháp cần thiết nhằm đảm bảo ổn định nguồn cung toàn cầu.

Tại Mỹ, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết chính phủ đang xem xét khả năng phối hợp bán dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược cùng với các quốc gia khác nhằm giảm áp lực tăng giá.

Ở châu Á, nhiều nền kinh tế phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu cũng đang triển khai các biện pháp nhằm bảo vệ thị trường trong nước. Hàn Quốc đang xem xét áp dụng cơ chế giá trần đối với nhiên liệu, trong khi Trung Quốc yêu cầu các nhà máy lọc dầu lớn tạm dừng xuất khẩu xăng và dầu diesel để ưu tiên nguồn cung trong nước. Thái Lan cũng đã tạm dừng xuất khẩu dầu nhằm bảo toàn lượng dự trữ năng lượng.

Trong khi đó, châu Âu được đánh giá là khu vực dễ bị tổn thương nhất nếu khủng hoảng năng lượng kéo dài. Theo báo cáo của Financial Times, giá khí đốt tại châu Âu đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2023 và tăng khoảng 53% chỉ trong vòng chưa đầy một tuần, phản ánh lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.

Các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, triển vọng của thị trường năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục phụ thuộc vào diễn biến tại Trung Đông cũng như khả năng phối hợp chính sách của các nền kinh tế lớn nhằm ổn định nguồn cung và kiểm soát lạm phát.

VietBF@sưu tập

Thông báo xả kho dầu dự trữ của các nước chưa thể xoa dịu thị trường, khi giá dầu Brent sáng 11/3 vượt 100 USD một thùng.



Trong phiên giao dịch sáng 12/3, hai loại dầu chủ chốt của thế giới là Brent và WTI hiện đều tăng gần 9%. Dầu Brent lên 100,4 USD một thùng, trong khi WTI giao dịch tại 95 USD.

Trước đó, chốt phiên 11/3, cả hai loại dầu này đều đắt lên, bất chấp Tổ chức Năng lượng Thế giới (IEA) thông báo các nước thành viên sẽ xả kỷ lục 400 triệu thùng dầu dự trữ để xoa dịu thị trường toàn cầu. Trong đó, riêng Mỹ xả 172 triệu thùng.

Nhà đầu tư dường như cho rằng động thái này chưa thể bù đắp cú sốc nguồn cung khổng lồ do xung đột tại Trung Đông gây ra. Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu, khí toàn cầu vẫn đang tê liệt gần 2 tuần qua. Trong thông báo, IEA cũng nhấn mạnh rủi ro thiếu hụt dầu, cho thấy cơ quan này cũng không tin cuộc chiến sẽ sớm kết thúc.

"Giá dầu vẫn trong trạng thái hoảng loạn. Mọi cảm xúc, nỗi sợ và sự bất ổn đều đang được phản ánh vào mức giá mà chúng ta đang thấy", Pavel Molchanov - chiến lược gia tại đầu tư công ty dịch vụ tài chính Raymond James cho biết.

VietBF@sưu tập

Từ đầu tuần tới, Mỹ sẽ giải phóng hơn 170 triệu thùng dầu từ kho dự trữ trong vòng 120 ngày để hạ nhiệt thị trường.

Ngày 11/3, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết nước này giải phóng 172 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt giá dầu đang tăng tốc vì cú sốc nguồn cung tại Trung Đông. Wright cho biết số dầu này nằm trong kế hoạch xả 400 triệu thùng được Tổ chức Năng lượng Thế giới (IEA) công bố cùng ngày trước đó.

Việc xả dầu dự trữ sẽ bắt đầu tuần tới và kéo dài trong 120 ngày. "Mỹ lên kế hoạch bổ sung thêm khoảng 200 triệu thùng dầu cho kho dự trữ chiến lược trong khoảng một năm tới", Bộ trưởng Năng lượng Mỹ cho biết.


Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright tại diễn đàn ngày 11/3 ở Washington. Ảnh: Reuters

Trước đó cùng ngày, khi được hỏi liệu chính quyền có xem xét mức dự trữ của kho dầu chiến lược hay không, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói Washington "giảm bớt một chút".

Mỹ và Israel bắt đầu tập kích Iran từ ngày 28/2. Iran cũng đáp trả bằng các cuộc tấn công vào Israel và căn cứ của Mỹ tại các nước Vùng Vịnh. Xung đột đã kéo dài gần 2 tuần và chưa có dấu hiệu sớm kết thúc.

Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu, khí quan trọng của thế giới - tê liệt kể từ đầu chiến sự. Đây được xem là huyết mạch tại Vùng Vịnh, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu vận chuyển qua.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đầu tuần này khẳng định không để "một lít dầu nào" rời khỏi Trung Đông nếu Mỹ và Israel tiếp tục tấn công. Ngày 11/3, quân đội Iran thậm chí cảnh báo "giá dầu lên 200 USD một thùng".

Ngay sau đó, IEA thông báo các nước thành viên nhất trí xả 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp. Đây là đợt can thiệp lớn nhất trong lịch sử tổ chức này.

Dù vậy, giá dầu thô toàn cầu vẫn chưa hạ nhiệt. Chốt phiên 11/3, cả Brent và WTI đều tăng gần 5%. Sáng 12/3, giá tiếp tục đi lên, hiện chạm 93 USD và 98 USD một thùng.

VietBF@sưu tập

Máy bay ném bom B-1 Lancer đang khiến giới quân sự rúng động với tốc độ siêu thanh Mach 1.25, tải trọng vũ khí khổng lồ 34 tấn và khả năng tàng hình vượt trội, biến nó thành "quái thú" thực thụ trên bầu trời.


Máy bay ném bom Mỹ được phát hiện cất cánh từ căn cứ RAF Fairford. Ảnh: dailymail.co.uk
Trong thế giới hàng không quân sự, máy bay ném bom B-1 Lancer nổi lên như một biểu tượng của sức mạnh công nghệ Mỹ, với khả năng bay siêu thanh và tải trọng vũ khí khổng lồ, khiến nó trở thành nỗi khiếp sợ của bất kỳ lực lượng đối phương nào.

Được phát triển từ những năm 1970 và chính thức phục vụ từ năm 1986, B-1 Lancer không chỉ là một máy bay ném bom chiến lược mà còn là minh chứng cho sự kết hợp hoàn hảo giữa tốc độ, độ linh hoạt và công nghệ tàng hình tiên tiến, giúp nó dễ dàng xuyên thủng hệ thống phòng không dày đặc.

Với thông số kỹ thuật vượt trội, B-1 Lancer tiếp tục được nâng cấp để đáp ứng các nhiệm vụ hiện đại, từ tấn công hạt nhân đến hỗ trợ không kích chính xác, khiến các chuyên gia quân sự không khỏi trầm trồ về khả năng "biến mất" trên radar và sức mạnh hủy diệt của nó.

Về mặt thiết kế, máy bay ném bom B-1 Lancer sở hữu cấu trúc cánh biến hình độc đáo, cho phép điều chỉnh góc cánh từ 15 độ đến 67,5 độ tùy theo tốc độ bay, giúp tối ưu hóa hiệu suất khí động học ở cả chế độ bay thấp tốc và siêu thanh.

Kích thước tổng thể của B-1 Lancer khá ấn tượng với chiều dài 44,5 mét, sải cánh tối đa 41,8 mét khi mở rộng và chiều cao 10,4 mét, cho phép nó mang theo trọng lượng cất cánh tối đa lên đến 216.634 kg.

Lớp vỏ ngoài được chế tạo từ hợp kim titan và nhôm cao cấp, kết hợp với các vật liệu hấp thụ radar, giúp giảm thiểu dấu vết radar xuống mức thấp nhất, một công nghệ tàng hình cốt lõi khiến B-1 Lancer khó bị phát hiện bởi các hệ thống phòng không hiện đại.

Hệ thống điều khiển bay điện tử fly-by-wire tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ phi công, đảm bảo độ ổn định cao ngay cả trong điều kiện bay phức tạp, và cabin có chỗ cho bốn thành viên phi hành đoàn, bao gồm hai phi công và hai chuyên viên vũ khí.

Động cơ là trái tim của máy bay ném bom B-1 Lancer, với bốn động cơ turbofan General Electric F101-GE-102 có lực đẩy sau đốt lên đến 30.780 lbf mỗi động cơ, cho phép đạt tốc độ tối đa Mach 1.25 tương đương khoảng 1.340 km/h ở độ cao lớn.

Tốc độ hành trình duy trì ở mức Mach 0.92, giúp tiết kiệm nhiên liệu và tăng tầm hoạt động lên đến 12.000 km mà không cần tiếp nhiên liệu, hoặc mở rộng hơn nữa với tiếp nhiên liệu trên không.

Hệ thống nhiên liệu nội bộ dung lượng lớn khoảng 88.450 lít, kết hợp với khả năng tiếp nhiên liệu nhanh chóng, biến B-1 Lancer thành lựa chọn lý tưởng cho các sứ mệnh dài hơi liên lục địa.

Công nghệ động cơ này không chỉ cung cấp sức mạnh vượt trội mà còn giảm tiếng ồn và khí thải, phù hợp với các tiêu chuẩn môi trường quân sự hiện nay, đồng thời tích hợp hệ thống chống cháy nổ để tăng độ an toàn trong chiến đấu.

Về hệ thống điện tử và cảm biến, máy bay ném bom B-1 Lancer được trang bị radar quét mảng pha điện tử AN/APQ-164, cho phép phát hiện mục tiêu ở khoảng cách hàng trăm km mà không cần xoay anten cơ học, kết hợp với hệ thống định vị GPS và INS (hệ thống định vị quán tính) để đảm bảo độ chính xác cao trong điều hướng.

Công nghệ ECM (Electronic Countermeasures) tiên tiến giúp B-1 Lancer chống lại các mối đe dọa từ tên lửa dẫn đường radar, bằng cách phát nhiễu điện tử và mồi bẫy hồng ngoại, tăng khả năng sống sót lên đến 80% trong môi trường tác chiến điện tử.

Hệ thống hiển thị HUD (Head-Up Display) và MFD (Multi-Function Display) trong cabin cho phép phi công theo dõi thông tin thời gian thực, từ dữ liệu mục tiêu đến tình trạng vũ khí, tất cả đều được tích hợp qua mạng dữ liệu bảo mật cao, hỗ trợ kết nối với các nền tảng khác như vệ tinh hoặc máy bay chỉ huy.

Khả năng vũ khí của máy bay ném bom B-1 Lancer thực sự đáng kinh ngạc, với ba khoang chứa bom nội bộ dung lượng tổng cộng 34.019 kg, cho phép mang theo đa dạng loại vũ khí từ bom thông thường JDAM dẫn đường GPS chính xác đến tên lửa hành trình AGM-158 JASSM có tầm bắn 370 km, thậm chí cả bom hạt nhân B61 hoặc B83.

Công nghệ tích hợp vũ khí thông minh cho phép B-1 Lancer thả bom ở độ cao thấp để tránh radar, hoặc tấn công từ xa mà không cần tiếp cận mục tiêu, kết hợp với hệ thống ngắm bắn laser và hồng ngoại để đạt tỷ lệ trúng đích lên đến 95%.

Các nâng cấp gần đây, như tích hợp tên lửa chống tàu sân bay LRASM, đã biến B-1 Lancer thành một nền tảng đa năng, không chỉ dành cho ném bom chiến lược mà còn hỗ trợ các chiến dịch hải quân và không kích chính xác.

Máy bay ném bom B-1 Lancer đại diện cho đỉnh cao của công nghệ hàng không quân sự Mỹ, với thông số kỹ thuật vượt trội giúp nó duy trì vị thế dẫn đầu trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.

Dù đã phục vụ hơn bốn thập kỷ, các chương trình nâng cấp liên tục như Bomber Task Force đảm bảo B-1 Lancer vẫn là một phần quan trọng của lực lượng không quân, chứng minh rằng sự kết hợp giữa thiết kế thông minh và công nghệ hiện đại có thể tạo nên một "quái vật bầu trời" thực thụ.

VietBF@ sưu tập

Từ 22h ngày 11/3, giá xăng RON95-III giảm xuống 25.240 đồng, dầu diesel hạ 4.240 đồng ở mức 26.470 đồng một lít.

Theo điều chỉnh của Liên bộ Công Thương - Tài chính, giá xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) giảm 3.880 đồng, xuống 25.240 đồng một lít. Tương tự, E5 RON 92 cũng bớt 3.620 đồng, có giá mới 22.950 đồng.

Các mặt hàng dầu (trừ dầu hỏa) giảm 4.240-7.960 đồng một lít, kg tùy loại so với kỳ điều hành trước. Cụ thể, mỗi lít diesel và mazut lần lượt xuống mức 26.470 đồng và 24.420 đồng.

Tại kỳ điều hành này, lần thứ hai sau hơn 2 năm và chỉ diễn ra trong hai ngày, liên Bộ tiếp tục chi sử dụng Quỹ bình ổn giá với các mặt hàng xăng dầu. Theo đó, xăng RON 95-III, dầu hỏa và mazut cùng có mức chi quỹ là 4.000 đồng, còn dầu diesel 5.000 đồng một lít.

Giá nhiên liệu thế giới ngày 10/3 có xu hướng giảm so với một ngày trước đó. Mỗi thùng xăng RON 95 bình quân giảm 13,6% về 127,4 USD; dầu diesel hạ 13%, mazut 22,6%.


Nhân viên một cửa hàng ở Hà Nội bơm xăng theo bảng giá mới sau 22h ngày 11/3. Ảnh: Hoàng Giang

Nhân viên một cửa hàng ở đường Láng, Hà Nội bơm xăng theo bảng giá mới sau 22h ngày 11/3. Ảnh: Hoàng Giang

Giá xăng dầu hôm nay tiếp tục được điều hành sớm theo Nghị quyết 36 của Chính phủ được ban hành ngày 6/3. Tại cuộc họp với Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng chiều tối 10/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đồng ý sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu, áp dụng ngay ngày 11/3.

Trước đó, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết Chính phủ đã huy động khoảng 4 triệu thùng dầu từ các đối tác nhằm đảm bảo nguồn cung trước mắt. Với lượng dầu thô này và bổ sung tới đây, ông ước tính nguồn cung xăng dầu đảm bảo tương đương 30-45 ngày tiêu thụ, tùy thuộc kế hoạch sản xuất của các nhà máy lọc dầu trong nước và nhu cầu thị trường.

Chính phủ cũng sử dụng các công cụ thuế, phí để hỗ trợ thị trường. Hiện thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) với xăng và một số nguyên liệu phối trộn đã hạ về 0%. Đây là giải pháp ổn định nguồn cung, giúp doanh nghiệp đầu mối có thêm động lực tìm kiếm, nhập khẩu xăng dầu từ các thị trường chưa có hiệp định thương mại tự do (FTA) với Việt Nam.

Bộ Tài chính đang trình Chính phủ phương án điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu về 0 đồng trong ngày 12/3. Hiện mức thuế này là 2.000 đồng một lít với xăng (trừ ethanol) và dầu là 1.000 đồng. Việc đưa thuế này về 0 đồng sẽ giúp giá xăng giảm tương ứng 1.000-2.000 đồng mỗi lít.

VietBF@sưu tập

Hãng công nghệ y tế Stryker (Mỹ) tê liệt toàn cầu do cuộc tấn công mạng nghi liên quan đến Iran, khiến hàng loạt thiết bị của nhân viên bị xóa dữ liệu từ xa.
Tập đoàn công nghệ y tế Stryker đang trải qua đợt gián đoạn hệ thống trên quy mô toàn thế giới. Các nhân viên và nhà thầu cho biết biểu tượng của một nhóm tin tặc liên kết với Iran đã xuất hiện trên các trang đăng nhập.

Sự cố bắt đầu ngay sau nửa đêm theo giờ Bờ Đông nước Mỹ. Nhân viên phát hiện các thiết bị từ xa chạy Windows của Microsoft - bao gồm điện thoại di động, máy tính xách tay và các thiết bị được cấu hình để kết nối với hệ thống của Stryker - đã bị xóa sạch dữ liệu.


Stryker là công ty công nghệ y tế lớn của Mỹ. Ảnh: crainsgrandrapids
Một cuộc tấn công thành công vào doanh nghiệp lớn của Mỹ được xem là bước leo thang đáng kể trong cuộc xung đột không gian mạng, vốn được dự báo sẽ nổ ra sau chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel tại Iran từ ngày 28/2. Theo Tướng về hưu Tim Haugh, người từng đứng đầu cả Cơ quan An ninh Quốc gia và Bộ Tư lệnh Không gian mạng Hoa Kỳ, ngành công nghiệp là nhóm mục tiêu phù hợp nhất trong các cuộc xung đột vì phục vụ công chúng và sẽ có lỗ hổng khi hoạt động.

Người phát ngôn của Stryker đã xác nhận sự cố gián đoạn. "Các đội ngũ của chúng tôi đang tích cực làm việc để khôi phục hệ thống và hoạt động nhanh nhất có thể. Stryker đã có sẵn các biện pháp đảm bảo hoạt động kinh doanh liên tục và cam kết tiếp tục phục vụ khách hàng", đại diện hãng cho biết.

Stryker là một trong những công ty công nghệ y tế lớn nhất thế giới, chuyên sản xuất thiết bị dùng trong bệnh viện và phẫu thuật, đặc biệt là chỉnh hình và phẫu thuật thần kinh. Hãng có trụ sở tại Kalamazoo (bang Michigan) với các dải sản phẩm trải dài từ thiết bị cấy ghép thay thế khớp, dụng cụ phẫu thuật, giường bệnh đến các hệ thống phẫu thuật có sự hỗ trợ của robot. Năm 2025, công ty ghi nhận doanh thu 25,12 tỷ USD và có khoảng 56.000 nhân viên toàn cầu.

Theo nội dung email nội bộ, công ty đã khuyến cáo nhân viên không bật các thiết bị do công ty cấp và ngắt kết nối khỏi tất cả các mạng lưới ngay lập tức. Thông báo thúc giục nhân viên không nhấp vào các liên kết đáng ngờ và nhanh chóng gỡ bỏ các ứng dụng quản lý thiết bị di động cùng hồ sơ công việc khỏi điện thoại di động.

"Stryker hiện đang gặp phải sự cố gián đoạn toàn cầu nghiêm trọng trên môi trường Windows, ảnh hưởng đến cả thiết bị khách và máy chủ", thông báo nội bộ nêu rõ. Công ty chưa xác định được nguyên nhân gốc rễ và đang tích cực làm việc với Microsoft để xử lý.

Theo các nguồn tin và bài đăng trên mạng xã hội, biểu tượng của Handala - một nhóm tin tặc ủng hộ Palestine - đã xuất hiện trên các trang đăng nhập của hãng. Handala nổi lên từ khoảng năm 2022 và được nhiều công ty an ninh mạng xác định có liên kết với Iran. Trong những tuần gần đây, nhóm này đã nhận trách nhiệm thực hiện hàng loạt cuộc tấn công vào các công ty Israel và các quốc gia Vùng Vịnh.

Trên kênh Telegram, nhóm này tuyên bố cuộc tấn công Stryker nhằm trả đũa vụ tên lửa tập kích một trường tiểu học Iran khiến hơn 160 trẻ em thiệt mạng.

Josh Lefkowitz, CEO công ty tình báo bảo mật Flashpoint, nhận xét vụ tấn công Stryker phản ánh xu hướng đáng lo ngại gần đây trong các hoạt động không gian mạng. Đó là thay vì nhắm trực tiếp vào bệnh viện hay nhà cung cấp dịch vụ y tế, tin tặc tập trung vào nhà cung ứng logistics và nhà cung ứng quan trọng, khiến tác động lan ra toàn hệ sinh thái.

VietBF@ sưu tập

Tổng thống Trump ngày 11 tháng 3 năm 2026 đã ký một bản ghi nhớ Tổng thống yêu cầu Hội đồng Quản trị Tennessee Valley Authority thiết lập giới hạn lương hợp lý cho toàn bộ nhân viên của cơ quan này, bao gồm cả Tổng giám đốc điều hành. Quyết định này nhằm tăng cường kỷ luật tài chánh, khôi phục niềm tin của công chúng và đưa hệ thống thù lao của TVA phù hợp với tiêu chuẩn của khu vực công.

Theo chỉ thị mới, Hội đồng Quản trị TVA được yêu cầu thiết lập mức trần tổng thu nhập hằng năm tối đa là $500.000 cho mọi nhân viên của cơ quan. Mức trần này bao gồm lương cơ bản, tiền thưởng, các khoản khuyến khích, phúc lợi và mọi hình thức thù lao khác, nếu phù hợp với kết quả khảo sát tiền lương hằng năm của TVA.

Các giới hạn thù lao hợp lý này được khuyến nghị áp dụng cho tất cả các thỏa thuận lương mới trong tương lai. Riêng mức thù lao của các thành viên Hội đồng Quản trị TVA vẫn được giữ ở mức tối thiểu theo quy định pháp luật hiện hành.

Theo Tòa Bạch Ốc, hành động của Tổng thống Trump nhằm chấm dứt tình trạng trả lương quá cao cho lãnh đạo TVA. Trong những năm gần đây, một số Tổng giám đốc điều hành của cơ quan này đã nhận các gói thù lao lên đến hàng triệu Mỹ kim mỗi năm.

TVA là một cơ quan doanh nghiệp thuộc sở hữu hoàn toàn của chính phủ liên bang và có trách nhiệm quản trị nguồn lực công một cách thận trọng. Theo các quan chức chính quyền, việc chi trả các gói lương bảy con số cho lãnh đạo đã gây ra nhiều tranh cãi và làm suy giảm niềm tin của công chúng.

Để so sánh, mức lương của Tổng thống Hoa Kỳ hiện ở mức $400.000 mỗi năm. Trong khi đó, thống đốc có mức lương cao nhất tại Hoa Kỳ chỉ nhận khoảng $254.000 mỗi năm.



Tòa Bạch Ốc cho rằng các gói thù lao hàng triệu Mỹ kim tại TVA không phù hợp với các tiêu chuẩn của khu vực công. Quy định mới nhằm đưa mức lương của lãnh đạo TVA trở lại tương đồng với các vị trí lãnh đạo trong chính phủ liên bang.

Chính quyền Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng các giới hạn lương hợp lý sẽ giúp bảo đảm tiền thuế của người dân và nguồn thu từ khách hàng sử dụng điện được quản lý vì lợi ích chung của công chúng, thay vì dành cho các khoản chi trả quá mức cho lãnh đạo.

Quyết định này cũng được xem là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của chính quyền nhằm tăng cường trách nhiệm giải trình trong toàn bộ hệ thống chính phủ liên bang.

Theo Tòa Bạch Ốc, chính quyền Tổng thống Trump đang tập trung vào việc loại bỏ gian lận, lãng phí và lạm dụng trong các chương trình liên bang, đồng thời bảo đảm rằng ngân sách quốc gia được sử dụng một cách hiệu quả.

Trong các chính sách kinh tế trước đó, Tổng thống Trump cũng đã ký ban hành Đạo luật Cắt giảm Thuế cho Gia đình Lao động, được chính quyền mô tả là một trong những đợt giảm thuế lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, nhằm giúp người lao động và doanh nghiệp giữ lại nhiều thu nhập hơn.

Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc tập đoàn đầu tư BlackRock Larry Fink cho rằng cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Iran sẽ không tạo ra tác động kinh tế lâu dài, dù giá dầu và giá xăng tại Hoa Kỳ đang tăng mạnh trong những ngày gần đây.

Trong cuộc phỏng vấn ngày 11 tháng 3 năm 2026 trên chương trình Special Report của Fox News, ông Fink nói rằng thị trường đang phản ứng với sự bất ổn ngắn hạn nhưng điều đó không nhất thiết phản ánh xu hướng dài hạn của nền kinh tế.

Theo ông, chiến tranh luôn tạo ra sự bất định và sự bất định thường dẫn đến tâm lý lo ngại trên thị trường tài chánh. Tuy nhiên ông nhấn mạnh rằng phần lớn trong số $14.5 nghìn tỷ Mỹ kim tài sản mà BlackRock đang quản trị là các khoản đầu tư dài hạn nên các biến động ngắn hạn của thị trường không phải là yếu tố quyết định.

Phát biểu của ông Fink được đưa ra trong bối cảnh giá xăng tại Hoa Kỳ tăng mạnh kể từ khi Hoa Kỳ tiến hành các cuộc tấn công vào Iran ngày 28 tháng 2 năm 2026. Theo dữ liệu của AAA, giá xăng trung bình trên toàn quốc hiện ở mức $3.58 một gallon, tăng đáng kể so với mức $2.94 trước khi chiến sự bùng nổ.

Dù vậy ông Fink cho rằng giá dầu có thể giảm mạnh sau khi cuộc chiến kết thúc, đặc biệt nếu Iran quay trở lại thị trường năng lượng toàn cầu.

Theo ông, nếu kết quả của cuộc chiến dẫn đến việc Iran bị vô hiệu hóa về quân sự nhưng vẫn được phép xuất khẩu dầu trở lại thị trường quốc tế, giá dầu thậm chí có thể giảm xuống dưới mức $50 một thùng.



Ông Fink cũng khuyên các nhà đầu tư không nên phản ứng quá mức trước biến động ngắn hạn của thị trường. Theo ông, nhiều nhà đầu tư đang bán tháo cổ phiếu vì lo ngại chiến tranh, nhưng điều này có thể là quyết định sai lầm trong dài hạn.

Thay vào đó, ông cho rằng những giai đoạn biến động mạnh thường tạo ra cơ hội đầu tư hấp dẫn cho những người có tầm nhìn dài hạn.

Ngoài vấn đề kinh tế và chiến tranh Trung Đông, ông Fink cũng được hỏi về các sáng kiến doanh nghiệp mang tính chính trị như DEI và ESG từng được nhiều tập đoàn lớn theo đuổi trong những năm trước.

Ông thừa nhận rằng trong một số giai đoạn, các chương trình này có thể đã đi quá xa so với cân bằng cần thiết. Theo ông, xã hội hiện nay đang bước vào giai đoạn thực tế hơn và các doanh nghiệp đang điều chỉnh cách tiếp cận của mình.

BlackRock trong năm 2025 đã bắt đầu thu hẹp nhiều chương trình DEI của mình, với lý do môi trường pháp lý và chính sách tại Hoa Kỳ đã thay đổi đáng kể.

Ông Fink cho biết vai trò quan trọng nhất của BlackRock vẫn là trách nhiệm ủy thác đối với những nhà đầu tư đã giao tiền cho công ty quản lý.