Bác sĩ Lê Văn Thiệu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, thời gian gần đây, bệnh viện đã tiếp nhận nhiều trường hợp áp xe gan và nhiễm sán lá gan gây tổn thương gan nghiêm trọng. Đa phần các trường hợp mắc sán này khi khai thác tiền sử đều có đặc điểm chung là ăn gỏi cá nước ngọt và rau sống. Đây là yếu tố nguy cơ điển hình gây nhiễm sán lá gan.

Vòng đời của loại ký sinh trùng này rất đặc thù: sán ký sinh qua ốc nước ngọt, sau đó sang cá và lây sang người ở giai đoạn ấu trùng có đuôi. Ấu trùng sán có thể bám trên cá hoặc các loại rau thủy sinh như rau ngổ, rau muống nước, ngó sen, củ sen… Nếu ăn sống hoặc chế biến không kỹ, nguy cơ nhiễm bệnh là rất cao.

Mới đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cũng tiếp nhận trường hợp bệnh nhân N.T.P (68 tuổi, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng đau tức vùng hạ sườn phải kéo dài. Trước đó khoảng 20 ngày, bà xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, đau âm ỉ vùng thượng vị, kèm sốt từng cơn, lúc nóng lúc lạnh. Dù đã thăm khám tại hai cơ sở y tế và phát hiện tổn thương ở gan, tình trạng bệnh không cải thiện, buộc phải chuyển tuyến để điều trị chuyên sâu.

Kết quả thăm khám và xét nghiệm tại Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho thấy nhiều chỉ số bất thường: men gan tăng cao, chỉ số viêm CRP tăng mạnh, chức năng đông máu suy giảm và có biểu hiện thiếu máu. Đáng chú ý, các xét nghiệm chuyên sâu xác định bệnh nhân dương tính cùng lúc với nhiều loại ký sinh trùng, gồm sán lá gan, giun đũa chó mèo, sán máng và amíp.

Hình ảnh siêu âm và cộng hưởng từ (MRI) ghi nhận ổ áp xe gan trái kích thước lớn, khoảng 64 x 39 mm. Từ đó, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị áp xe gan do đa nhiễm ký sinh trùng kèm bội nhiễm vi khuẩn – một thể bệnh hiếm nhưng tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nặng.

Bệnh nhân trên cũng có thói quen ăn gỏi cá, các loại rau sống.

Theo ThS.BS Đặng Văn Dương, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, điều trị trong trường hợp này đặc biệt phức tạp, đòi hỏi phối hợp nhiều biện pháp cùng lúc. Bệnh nhân được sử dụng kháng sinh để kiểm soát nhiễm khuẩn, đồng thời dùng thuốc đặc hiệu nhằm tiêu diệt ký sinh trùng. Tuy nhiên, do các tác nhân ký sinh đã tồn tại lâu ngày trong gan, hình thành các ổ kén xơ hóa, việc đưa thuốc vào trung tâm tổn thương gặp nhiều khó khăn, kéo dài thời gian điều trị.

Bên cạnh điều trị nội khoa, các bác sĩ đã tiến hành chọc hút ổ áp xe, thu được khoảng 20 ml dịch mủ. Phẫu thuật chỉ được cân nhắc nếu các phương pháp bảo tồn không hiệu quả. Sau 20 ngày điều trị tích cực, tình trạng nhiễm trùng được kiểm soát, các xét nghiệm ký sinh trùng trở về âm tính, bệnh nhân ổn định và xuất viện.
"Con đường" đưa sán vào cơ thể

Từ ca bệnh này, các chuyên gia cảnh báo, nhiễm ký sinh trùng đường tiêu hóa vẫn là vấn đề phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua do diễn tiến âm thầm. Các tác nhân như sán lá gan hay sán máng thường lây qua thực phẩm và nước uống không đảm bảo vệ sinh. Sau khi xâm nhập cơ thể, chúng có thể theo đường máu đến gan, gây tổn thương kéo dài trước khi biểu hiện triệu chứng rõ ràng.

Một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu được chỉ ra là thói quen ăn uống thiếu an toàn, đặc biệt là ăn thực phẩm sống như gỏi cá, rau thủy sinh chưa được nấu chín. Đây là “con đường” phổ biến đưa ấu trùng ký sinh trùng vào cơ thể.

Để phòng bệnh, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần tuân thủ nguyên tắc ăn chín, uống sôi; hạn chế sử dụng thực phẩm sống; không dùng nước chưa qua xử lý. Đồng thời, nên tẩy giun định kỳ 1–2 lần mỗi năm, đảm bảo vệ sinh khi tiếp xúc với vật nuôi.

Quan trọng hơn, khi xuất hiện các triệu chứng như đau hạ sườn phải kéo dài, sốt không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, chán ăn, người dân cần đi khám sớm. Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt là siêu âm ổ bụng, có vai trò quan trọng trong phát hiện sớm tổn thương gan và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Chúng ta đều biết chất cồn kích thích sản sinh các gốc tự do, gây stress oxy hóa và làm tăng viêm mô thận nghiêm trọng. Thậm chí, việc uống rượu bia lâu dài còn làm rối loạn chuyển hóa purin, thúc đẩy hình thành sỏi thận. Thế nhưng, thực tế cho thấy có những món ăn xuất hiện hằng ngày trên bàn ăn lại sở hữu khả năng tàn phá thận nhanh hơn cả người uống bia rượu ở mức độ trung bình hoặc ít. Những thực phẩm này không gây ra cơn say tức thời, nhưng chúng khiến "bộ lọc" của cơ thể bị tắc nghẽn, xơ hóa và suy kiệt nhanh chóng mà chúng ta không hề đề phòng.

Nếu muốn bảo vệ thận, hãy kiểm soát chặt chẽ hoặc tránh xa 6 thực phẩm dưới đây nhé:
1. Các loại rau giàu axit oxalic nấu trực tiếp không chần sơ

Đây chính là nhóm rau vốn tốt nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ "phá thận" nếu bỏ qua bước chần sơ khi chế biến.

Những loại rau như rau bina, rau dền, rau muống hay măng tươi vốn chứa hàm lượng axit oxalic cực cao. Sai lầm chí mạng của nhiều người là cho thẳng rau vào nồi nấu mà bỏ qua bước chần nước sôi. Khi không được xử lý nhiệt, axit oxalic sẽ kết hợp với canxi tạo thành các tinh thể canxi oxalat. Đây là thủ phạm chính hình thành sỏi thận và sỏi đường tiết niệu, gây tổn thương niêm mạc và làm suy giảm chức năng lọc của cầu thận nhanh chóng.
2. Thực phẩm nhiều muối, nhất là muối ẩn

Muối là gánh nặng trực tiếp và nặng nề nhất đối với thận, thậm chí còn độc hại hơn cả rượu bia nếu ăn quá mức thường xuyên. Tiêu thụ quá 5g muối mỗi ngày sẽ kích thích sản sinh hoạt chất TGF-β1 - yếu tố hàng đầu thúc đẩy quá trình xơ hóa thận. Chế độ ăn mặn kéo dài không chỉ gây stress oxy hóa mà còn làm tăng protein niệu, phá vỡ tính thấm chọn lọc của màng đáy cầu thận.

Quan trọng là, ngoài muối tinh, "muối ẩn" trong nước sốt, thực phẩm muối chua, thịt chế biến sẵn, gia vị... lại dễ bị bỏ qua. Hãy học cách kiểm soát trước khi chúng "phá thận".
3. Đồ ăn và thức uống chứa nhiều đường

Đường không chỉ gây béo phì mà còn là "ngòi nổ" tàn phá các mạch máu thận khốc liệt. Lượng đường dư thừa làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2, từ đó phá hủy các mao mạch tinh vi trong thận. Khi các mạch máu này bị tổn thương, khả năng lọc chất thải của thận sẽ bị tê liệt hoàn toàn. Để bảo vệ thận, các chuyên gia khuyến nghị nên kiểm soát lượng đường dưới 25g mỗi ngày và hạn chế tối đa các loại nước ngọt có ga hay nước ép trái cây đóng chai.
4. Nước dùng ninh lâu và nước lẩu

Nhiều người coi nước cốt hầm xương hay nước lẩu là tinh túy bổ dưỡng mà không biết chúng chứa hàm lượng purin cực cao. Sau khi ninh trong thời gian dài, purin chuyển hóa thành axit uric, làm tăng áp lực bài tiết cho thận và dễ dàng hình thành sỏi axit uric. Nước dùng lẩu ngoài ra còn thường mặn, nhất là nếu ăn trong nhiều giờ. Thói quen thường xuyên uống những loại nước dùng này sẽ khiến thận phải làm việc quá tải, lâu dần dẫn đến suy giảm chức năng lọc và hình thành sỏi thận mãn tính.
5. Thực phẩm chế biến sẵn giàu protein động vật

Xúc xích, giăm bông hay các loại thịt muối không chỉ chứa muối mà còn nạp vào cơ thể lượng protein động vật quá mức cần thiết khi ăn quá thường xuyên.

Việc tiêu thụ quá nhiều protein động vật thường xuyên tạo ra một lượng lớn chất thải chuyển hóa, khiến thận luôn trong tình trạng "gồng gánh" để đào thải. Khi gánh nặng này vượt quá ngưỡng chịu đựng, các tế bào thận sẽ bị tổn thương không thể phục hồi, đẩy nhanh quá trình suy thận nhanh hơn cả tác hại từ rượu bia thông thường.
6. Ăn quá nhiều khế, nhất là với người có thận yếu

Dù là loại trái cây giàu vitamin C, khế lại chứa một độc tố thần kinh đặc biệt cùng hàm lượng axit oxalic đậm đặc. Đối với người khỏe mạnh, ăn một vài quả khế không phải là vấn đề vì thận vẫn đủ sức đào thải độc tố này. Tuy nhiên, với những người đã có chức năng thận yếu hoặc đang mắc bệnh lý về thận, khế thực sự trở thành "thuốc độc" gây buồn nôn, đau lưng, thậm chí tử vong do ngộ độc cấp tính.

Do đó, nếu bạn có tiền sử bệnh thận, hãy tuyệt đối tránh xa loại quả này để bảo vệ tính mạng. Người khỏe mạnh cũng không nên ăn vô tội vạ, ăn quá nhiều trong thời gian ngắn.

Nguồn và ảnh: CDC China, Eat This, ETtoday

Nhiều người có thể đã nghe câu nói, "Ăn một số loại thực phẩm giúp thanh lọc máu", nhưng trên thực tế, cơ thể chúng ta đã có hệ thống đào thải chất thải tự nhiên, đặc biệt là gan và thận, có chức năng lọc và loại bỏ độc tố. Tuy nhiên, lựa chọn thực phẩm phù hợp có thể giúp hỗ trợ chức năng của các hệ thống này và giảm sự tích tụ độc tố trong cơ thể.

Các chuyên gia dinh dưỡng từ Netmeds đã tổng hợp 7 loại thực phẩm có lợi cho hệ tuần hoàn máu và sức khỏe tổng thể.

- Tỏi: Tỏi chứa allicin, một hợp chất quan trọng có đặc tính kháng khuẩn và chống oxy hóa. Nó giúp hỗ trợ chức năng gan và giảm sự tích tụ các chất không cần thiết trong cơ thể.

- Rau mùi: Rau mùi chứa chất diệp lục và chất chống oxy hóa, có thể giúp hỗ trợ một số quá trình giải độc trong cơ thể. Mặc dù cần thêm nhiều nghiên cứu trên người, nhưng nó được coi là một loại rau có nhiều lợi ích cho sức khỏe.

- Củ dền: Củ dền rất giàu betalain, chất có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa. Chúng giúp hỗ trợ chức năng gan và thúc đẩy hệ tuần hoàn khỏe mạnh.

- Nghệ: Curcumin, hợp chất có trong nghệ, có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm. Nó cũng kích thích các enzyme gan tham gia vào quá trình giải độc.

- Ớt: Tạp chí Sinh hóa Phân tử và Tế bào đã tiết lộ rằng capsaicin trong ớt có đặc tính kích thích tuần hoàn máu và hoạt động như một chất chống oxy hóa, có thể giúp giảm nguy cơ viêm nhiễm trong cơ thể, giúp loại bỏ độc tố và thậm chí có thể tiêu diệt một số chất gây ung thư.

- Chanh: Chanh chứa nhiều vitamin C, giúp tăng cường hệ miễn dịch và góp phần sản sinh chất chống oxy hóa trong cơ thể. Uống nước chanh cũng giúp giữ cho cơ thể đủ nước.

- Nước lọc: Nước rất cần thiết để duy trì sự cân bằng của cơ thể. Uống đủ nước giúp thận hoạt động hiệu quả và loại bỏ chất thải ra khỏi cơ thể một cách tự nhiên.

Các thực phẩm giúp duy trì sức khỏe máu

Bên cạnh bảy loại thực phẩm chính, còn có những thực phẩm khác chứa chất chống oxy hóa và giúp duy trì sức khỏe tốt, chẳng hạn như:

- Quả việt quất: Giàu chất chống oxy hóa, chúng giúp giảm căng thẳng oxy hóa trong cơ thể và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

- Bông cải xanh: Chứa vitamin C, folate và sulforaphane, giúp hỗ trợ chức năng gan trong việc loại bỏ chất thải.

- Hoa dâm bụt: Giàu chất chống oxy hóa, uống trà dâm bụt có thể giúp hỗ trợ sức khỏe tim mạch và tuần hoàn máu.

- Húng quế: Chứa chất chống oxy hóa và đặc tính chống viêm, giúp tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.

- Cây neem: Chứa các đặc tính kháng khuẩn và chống viêm, có thể giúp duy trì sức khỏe làn da và tăng cường hệ miễn dịch.

Việc lựa chọn thực phẩm bổ dưỡng cho máu hỗ trợ chức năng của gan và thận, những cơ chế tự nhiên của cơ thể. Nếu bạn ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, kết hợp với uống đủ nước và ngủ đủ giấc, bạn có thể duy trì hệ tuần hoàn máu khỏe mạnh và sức khỏe tổng thể lâu dài.

Sử dụng sữa hạt đúng cách sẽ giúp bổ sung dinh dưỡng cho cơ thể đồng thời hỗ trợ quá trình giảm cân diễn ra hiệu quả.

Sữa hạt hỗ trợ giảm cân
Sữa hạt được làm từ các loại hạt tự nhiên như đậu nành, óc chó, hạnh nhân, yến mạch, hạt điều, mè đen... Các loại hạt này cung cấp nhiều chất béo không bão hòa, protein thực vật, giàu chất xơ hòa tan, giúp tạo cảm giác no, hạn chế thèm ăn.

So với sữa bò nguyên kem, các loại sữa hạt thường có lượng calo thấp hơn và cũng không chứa cholesterol. Trong quá trình giảm cân, có thể sử dụng sữa hạt thay thế các loại sữa có đường, nước ngọt để cắt giảm calo nhưng vẫn đảm bảo dinh dưỡng cho cơ thể.

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng chế độ ăn uống giàu chất béo lành mạnh từ các loại hạt có tác dụng giúp tăng khả năng chuyển hóa năng lượng, giúp hỗ trọ quá trình đốt cháy mỡ tự nhiên, giúp cải thiện chỉ số mỡ máu.

Sữa hạt giúp làm đẹp da
Sữa hạt không chỉ hỗ trợ kiểm soát cân nặng mà còn là loại đồ uống dưỡng da. Các loại hạt cung cấp nhiều vitamin E, polyphenol và các chất chống oxy hóa có tác dụng bảo vệ tế bào da khỏi tác hại của các gốc tự do, ngăn ngừa sạm da, nếp nhăn và lão hóa sớm.

Tùy theo loại hạt mà lượng dinh dưỡng có thể khác nhau. Chẳng hạn như hạt hạnh nhân giàu vitamin E, hạt óc chó giàu omega-3, hạt mè đen giùa lignan và sắt, đậu nành chứa nhiều isoflavone... Ngoài ra, các loại hạt còn chứa nhiều magie, kẽm, selen... Các dưỡng chất trong hạt giúp thúc đẩy sản sinh collagen, tái tạo mô da, làm da rạng rỡ, tươi trẻ hơn.



Cách uống sữa hạt giảm cân

Chọn sữa hạt không đường
Đường là "kẻ thù" của cân nặng và làn da. Nạp quá nhiều đường làm tăng sản sinh insulin trong cơ thể, gây ra tình trạng tích trữ mỡ thừa, thúc đẩy quá trình glycation diễn ra mạnh hơn khiến da kém đàn hồi, lão hóa nhanh.

Bạn nên ưu tiên sử dụng các loại sữa hạt nguyên chất, không thêm đường hoặc sử dụng một số nguyên liệu tự nhiên để tạo vị ngọt nhẹ.

Hạn chế sử dụng các loại sữa hạt đóng hộp, loại có hương vị được bán sẵn vì chúng có thể chứa nhiều đường ẩn hoặc chất tạo ngọt nhân tạo.

Tự làm tại nhà
Tự làm sữa hạt tại nhà giúp bạn kiểm soát được nguyên liệu, hạn chế sử dụng các chất phụ gia, chất bảo quản. Mỗi lần nấu sữa hạt, bạn có thể kết hợp các loại hạt với nhau để tạo ra hương vị hấp dẫn, tăng hiệu quả chống oxy hóa.

Lưu ý, một số loại hạt như các loại đậu nên ngâm trong nước từ 6-8 tiếng trước khi xay để giảm lượng phytate - một chất có tác dụng cản trở sự hấp thu khoáng chất như sắt, kẽm, canxi.

Uống đúng thời điểm
Bạn nên uống sữa hạt sau khi thức dậy khoảng 30 phút hoặc sau khi đã ăn lót dạ. Sữa hạt sẽ cung cấp năng lượng, giúp giảm thèm ăn đồng thời hỗ trợ ổn định đường huyết.

Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng sữa hạt thay cho các món đồ ăn vặt, các loại đồ uống chứa nhiều đường.

Kết hợp chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh
Sữa hạt chỉ là một phần trong chế độ ăn uống cải thiện sức khỏe và cân nặng. Bạn vẫn cần duy trì các bữa ăn lành mạnh, đầy đủ dưỡng chất, không nạp quá nhiều calo vào cơ thể và nên duy trì vận động ít nhất 30 phút/ngày để đảm bảo quá trình giảm cân diễn ra như ý muốn.

Sữa hạt có lợi cho sức khỏe nhưng không nên quá lạm dụng. Không sử dụng sữa hạt thay thế hoàn toàn các thực phẩm khác, không uống quá nhiều.

VietBF@sưu tập

Với công thức nấu thịt chiên xù dưới đây giúp bạn có một món ăn thơm ngon, lạ miệng.

Khảo sát 100 học sinh giỏi tiết lộ sự thật: Điểm cao không chỉ nhờ IQ, điều này quan trọng hơn nhiều

Cách kho cá ngon không tanh, thịt săn chắc

Thịt chiên xù là món ăn quen thuộc, hấp dẫn với lớp vỏ ngoài vàng giòn, bên trong mềm ngọt, rất thích hợp cho bữa cơm gia đình hoặc các buổi tụ họp. Để làm món này ngon đúng điệu, bạn cần chú ý từ khâu chọn nguyên liệu đến cách chiên.

Nguyên liệu cần chuẩn bị
300g thịt heo (nên chọn thịt thăn hoặc nạc vai)

2 quả trứng gà

Bột chiên xù

Bột mì

Gia vị: muối, tiêu, nước mắm, tỏi băm

Dầu ăn


Thịt chiên xù

Cách làm món thịt chiên xù ngon

Bước 1. Sơ chế nguyên liệu

Thịt heo rửa sạch, để ráo, thái miếng vừa ăn (dày khoảng 1–1.5cm).Dùng búa hoặc sống dao dần nhẹ để thịt mềm hơn.Ướp thịt với muối, tiêu, nước mắm và tỏi băm trong khoảng 15–20 phút cho thấm gia vị.

Bước 2. Cách tẩm bột đúng chuẩn

Đây là bước quyết định độ giòn của món ăn: Lăn thịt qua một lớp bột mì mỏng.Nhúng tiếp vào trứng đã đánh tan.Cuối cùng lăn đều qua bột chiên xù, ấn nhẹ để bột bám chắc vào thịt.

Mẹo nhỏ: Có thể lặp lại bước nhúng trứng và bột chiên xù 2 lần để lớp áo dày và giòn hơn.

Bước 3: Cách chiên thịt giòn ngon

Đun nóng dầu trong chảo (dầu ngập khoảng 1/2 miếng thịt). Khi dầu nóng già, cho thịt vào chiên lửa vừa. Chiên đến khi vàng đều hai mặt, khoảng 5–7 phút. Vớt ra, đặt lên giấy thấm dầu để loại bỏ dầu thừa.

Bước 4: Thành phẩm

Miếng thịt chiên xù đạt chuẩn sẽ có: Lớp vỏ ngoài vàng ươm, giòn rụm, bên trong thịt mềm, không bị khô. Món ăn khi hoàn thành mùi thơm hấp dẫn, ăn kèm tương ớt hoặc sốt mayonnaise rất ngon

Không chiên lửa quá lớn dễ làm cháy lớp vỏ nhưng thịt bên trong chưa chín.Không lật thịt quá nhiều khi chiên để tránh rơi lớp bột. Có thể dùng nồi chiên không dầu để giảm lượng dầu mỡ, nhưng nên xịt một lớp dầu mỏng để thịt không bị khô.

VietBF@sưu tập