WASHINGTON, D.C.

Thượng nghị sĩ John Thune (CH-South Dakota) Trưởng khối phe đa số đảng Cộng Hòa Thượng Viện và Chủ tịch Hạ Viện Mike Johnson (CH-Louisiana) đã công bố sự thỏa thuận nhằm chấm dứt tình trạng cho đóng cửa một phần Bộ Nội An (DHS) trong một tuyên bố đưa ra vào chiều thứ Tư, 1/4.

NYTimes là hãng tin truyền thông đầu tin đưa ra tin này.

(Minh họa)
Thỏa thuận này có thể sẽ cho thực hiện ngay vào sáng ngày mai, thứ Năm 2/4.

Theo đó, sự thỏa thuận vừa được phe CH thông qua đã tìm cách cho khôi phục một dự luật ở Thượng Viện, tuy đã được lưỡng đảng thông qua, nhưng Tổng Thống Trump cùng phe Cộng Hòa tại Hạ Viện đã bác bỏ vào tuần trước. Hiện nay Quốc hội đạng nghỉ họp trong 2 tuần.

Kế hoạch mới này sẽ cấp ngân sách cho DHS trên đến hết ngày 30/9/26, nhưng sẽ không bao gồm khoản tiền dành cho các cơ quan đang thực thi chiến dịch trấn áp nhập cư của ông Trump, là Cơ quan Thực thi Di trú (ICE) cùng một số bộ phận của Cơ Quan Tuần Tra Biên Giới (CBP.)

Phía Đảng Cộng Hòa cho biết, tiền lương của nhân viên ICE và CBP sẽ lấy từ nguồn ngân sách mà họ đã vận động thông qua Quốc Hội hồi năm ngoái. Trong năm nay, Đảng Dân Chủ đã từ chối phê duyệt ngân sách chi tiêu cho các cơ quan này nếu không đi kèm những quy định hạn chế mới đối với hành vi ứng xử của các nhân viên đặc vụ di trú liên bang sau vụ bắn chết 2 công dân Mỹ ở Minnoseta.

"Trong những ngày sắp tới, các dân cử Đảng Cộng Hòa tại Thượng Viện và Hạ Viện sẽ thực hiện chỉ đạo của tổng thống bằng cách cấp ngân sách đầy đủ cho toàn bộ Bộ Nội An, thông qua hai giai đoạn song song: phân bổ ngân sách và điều chỉnh ngân sách", NYTimes trích dẩn một phần tuyên bố này có nêu rõ.

Một giới chức cao cấp của Tòa Bạch Ốc cho biết Tổng Thống Trump, người vào tuần trước đã chỉ trích thỏa thuận tài trợ là "không phù hợp", sẽ đồng ý ký khi dự luật này được đệ trình lên cho ông.

Theo NYTimes, sự thỏa thuận này thể hiện ra sự thay đổi trong quyết định một cách mạnh mẽ của tổng thống và các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện. Họ là những người đã từng lên án kế hoạch tài trợ đã được cho thông qua tại Thượng Viện tuần trước, với sự nhất trí tuyệt đối mà không cần ghi ra biên bản. Tổng Thống Trump và đảng Cộng Hòa Hạ Viện đã mô tả kế hoạch như một "sự đầu hàng trước sự cản trở của đảng Dân Chủ".

Chiều hôm nay, ngày thứ Tư 1/4, ông Trump đã ra tín hiệu về một sự thỏa thuận sắp đạt được khi ông cho đăng tải trên mạng xã hội yêu cầu các thành viên Đảng Cộng Hòa phải trình lên ông trước ngày 1 tháng Sáu một đề nghị tài trợ cho chiến dịch trấn áp nhập cư của ông thông qua một quy trình ngân sách đặc biệt có thể tránh được sự cản trở của đảng Dân Chủ.

Quốc Hội sẽ có các phiên họp hình thức đặc biệt dự trù ​​vào sáng sớm hôm thứ Năm 2/4.

Thượng nghị sĩ Chuck Schumer (DC-New York), Trưởng khối phe thiểu số ở Thượng Viện, đã ghi nhận về sự đoàn kết của phe Dân Chủ là yếu tố buộc phe Cộng Hòa phải đưa ra thỏa hiệp.

"Trong suốt cuộc đấu tranh này, các thượng nghị sĩ Dân Chủ chưa bao giờ thấy nao núng", ông phát biểu trong một bản tuyên bố, vẫn theo NYTimes.

"Ngay từ đầu, lập trường của chúng tôi đã rất rõ ràng: Cấp ngân sách cho các nhu cầu an ninh thiết yếu, bảo vệ cho người dân Mỹ, và không cấp 'tấm chi phiếu trắng' cho các hoạt động thực thi pháp luật thiếu thận trọng của ICE cũng như CBP".

Hôm thứ Hai, 30/3, nhân viên Cơ Quan An Ninh Giao Thông Vận Tải (TSA) bắt đầu nhận được lương trở lại sau hơn một tháng làm việc không lương. USA Today trích dẫn tin từ giới chức DHS, nơi giám sát TSA, cho hay.

Tin cũng cho hay, hoạt động tại phi trường khắp nước Mỹ cũng gần như trở lại bình thường. Hồi tuần trước, thời gian làm thủ tục an ninh ở một số phi trường lớn đã kèo dài đến 4 tiếng, nhưng vào hôm thứ Hai chỉ còn có vài phút.

DHS bị đóng cửa từ khi ngân sách đã hết hạn hồi giữa tháng Hai cho đến nay vì phía Dân Chủ và Cộng Hòa ở Thượng Viện bất đồng với nhau về việc cho cải tổ lại cơ quan này, khiến cho hàng ngàn nhân viên TSA làm việc không lương suốt hơn sáu tuần qua. Do đó, có nhiều nhân viên xin bỏ ca hoặc nghỉ việc hoàn toàn.

Tổng thống Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp siết chặt việc bỏ phiếu qua thư trên toàn quốc, một động thái mà Nhà Trắng cho biết nhằm mục đích tăng cường an ninh bầu cử trước chu kỳ bầu cử liên bang tiếp theo.

Theo sắc lệnh này, Bộ trưởng An ninh Nội địa được chỉ đạo hỗ trợ lập danh sách công dân Mỹ đã được xác minh đủ điều kiện bỏ phiếu ở mỗi tiểu bang, với sự trợ giúp từ Cơ quan An sinh Xã hội, theo một bản tóm tắt thông tin được chia sẻ với Daily Caller. Sắc lệnh cũng chỉ đạo Bưu điện Hoa Kỳ chỉ gửi phiếu bầu vắng mặt cho những cử tri có tên trong danh sách bỏ phiếu qua thư được phê duyệt của mỗi tiểu bang.

Sắc lệnh này quy định các biện pháp an ninh mới cho phiếu bầu qua thư, bao gồm các phong bì bảo mật chuyên dụng và mã vạch duy nhất nhằm theo dõi phiếu bầu trong toàn hệ thống. Các tiểu bang sẽ nhận được danh sách cử tri đã được xác nhận cập nhật ít nhất 60 ngày trước mỗi cuộc bầu cử liên bang.

Báo cáo cũng chỉ đạo Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ ưu tiên điều tra và truy tố các vụ việc liên quan đến các lá phiếu bị cáo buộc gửi cho cử tri không đủ điều kiện. Theo báo cáo, các tiểu bang từ chối tuân thủ có thể bị mất nguồn tài trợ liên bang.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Abigail Jackson nói với tờ Caller: “Tính toàn vẹn của cuộc bầu cử luôn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Trump, và người dân Mỹ đã bầu ông trở lại Nhà Trắng vì họ ủng hộ mạnh mẽ chương trình nghị sự về tính toàn vẹn của cuộc bầu cử dựa trên lẽ thường của ông”.


“Tổng thống sẽ làm mọi thứ trong khả năng của mình để bảo vệ sự an toàn và an ninh của các cuộc bầu cử Mỹ và đảm bảo rằng chỉ có công dân Mỹ mới được bỏ phiếu. Quốc hội cũng nên nhanh chóng thông qua Đạo luật Cứu nước Mỹ của Tổng thống Trump để bảo vệ các cuộc bầu cử cho các thế hệ mai sau”, bà nói thêm.

Sắc lệnh hành pháp được ban hành trong bối cảnh Thượng viện vẫn đang tranh luận về Đạo luật SAVE America, một dự luật do đảng Cộng hòa ủng hộ, yêu cầu phải có bằng chứng quốc tịch và giấy tờ tùy thân của Hoa Kỳ để bỏ phiếu, thúc đẩy các tiểu bang rà soát lại danh sách cử tri và thu hẹp các lý do được chấp thuận cho việc bỏ phiếu qua thư. Dự luật này đã được đưa ra thảo luận tại Thượng viện vào ngày 17 tháng 3.

Ông Trump cũng thúc giục Quốc hội hành động nhanh hơn, cho rằng vấn đề này "quan trọng hơn tất cả mọi thứ khác", và ông đã ra tín hiệu rằng ông muốn các nhà lập pháp tập trung vào việc bảo vệ bầu cử trước khi chuyển sang các ưu tiên khác.

Tính toàn vẹn của cuộc bầu cử đã trở thành vấn đề cốt lõi đối với Trump và đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, với các đồng minh cho rằng cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn để đảm bảo chỉ những công dân đủ điều kiện mới được bỏ phiếu và các lá phiếu được xử lý an toàn. Theo báo cáo, Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa đã mở rộng hoạt động bảo vệ tính toàn vẹn của cuộc bầu cử trong những chu kỳ gần đây, đệ trình hơn 100 vụ kiện liên quan đến bầu cử trên hơn 20 tiểu bang trong chu kỳ năm 2024.

Tòa án Tối cao cũng bị cuốn vào cuộc tranh luận rộng hơn về các quy định bỏ phiếu qua thư. Các thẩm phán đã nghe tranh luận miệng trong vụ Watson kiện Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa, một vụ án tập trung vào việc liệu luật liên bang có yêu cầu các lá phiếu gửi qua thư phải được nhận trước Ngày bầu cử hay không.

Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc khả năng đoạn tuyệt hoàn toàn với NATO, cho biết ông đang nghiêm túc xem xét liệu Mỹ có nên rút khỏi liên minh này hay không khi căng thẳng liên quan đến cuộc chiến tranh Iran leo thang.

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ The Telegraph, Trump đã không ngần ngại bày tỏ quan điểm khi được hỏi liệu tư cách thành viên NATO có thể bị hủy bỏ hay không.

“Ồ vâng, tôi cho rằng (việc này) không cần xem xét lại nữa… Tôi chưa bao giờ bị NATO thuyết phục. Tôi luôn biết họ chỉ là hổ giấy, và (Tổng thống Nga Vladimir) Putin cũng biết điều đó đấy.”

Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh các đồng minh NATO đang trì hoãn việc gửi viện trợ quân sự để mở lại eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng mà Iran đã đóng cửa sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Trong nhiều ngày qua, Trump liên tục chỉ trích các đồng minh về điều mà ông cho là sự thiếu quyết đoán. Hôm thứ Ba, ông kêu gọi các quốc gia đang tranh giành nhiên liệu hãy tự mình nỗ lực hơn.

“Các bạn sẽ phải bắt đầu học cách tự bảo vệ mình, nước Mỹ sẽ không còn ở đó để giúp đỡ các bạn nữa, giống như các bạn đã không ở đó để giúp đỡ chúng tôi,” tổng thống viết trên Truth Social.

Tình trạng bế tắc này ảnh hưởng trực tiếp đến sứ mệnh cốt lõi của NATO, đó là phòng thủ tập thể theo Điều 5, trong đó một cuộc tấn công vào một thành viên được coi là một cuộc tấn công vào tất cả các thành viên. Điều khoản này chỉ được kích hoạt một lần, sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9, khi các đồng minh tham gia cùng Mỹ ở Afghanistan. Hơn 1.100 binh sĩ không phải người Mỹ đã thiệt mạng trong cuộc xung đột đó.

Tuy nhiên, ông Trump từ lâu đã đặt câu hỏi liệu các đồng minh đó có đáp lại thiện chí đó hay không. Ông đã nhiều lần tuyên bố lực lượng NATO đã không can thiệp vào Afghanistan và tiếp tục gây áp lực kể từ khi cuộc xung đột với Iran nổ ra vào ngày 28 tháng 2.

“Ngoài việc không có mặt ở đó, điều đó thực sự khó tin. Và tôi không thực hiện một thương vụ lớn nào. Tôi chỉ nói, 'Này,' bạn biết đấy, tôi không nài nỉ quá nhiều. Tôi chỉ nghĩ rằng điều đó nên diễn ra một cách tự động,” Trump nói với tờ The Telegraph.


“Chúng tôi luôn có mặt ở đó, kể cả Ukraine,” ông nói. “Ukraine không phải là vấn đề của chúng tôi. Đó là một thử thách, và chúng tôi đã ở đó vì họ, và chúng tôi sẽ luôn luôn ở đó vì họ. Họ không ở đó vì chúng tôi.”

Mỹ đã cung cấp hỗ trợ tình báo cho Ukraine và cho phép các quốc gia châu Âu mua vũ khí của Mỹ cho Kyiv, nhưng không có gói viện trợ mới nào được phê duyệt kể từ thời chính quyền Joe Biden.

Ông Trump cũng nhắm mục tiêu vào Thủ tướng Anh Keir Starmer, chỉ trích mạnh mẽ London sau khi nước này ban đầu từ chối cho phép lực lượng Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh để tấn công Iran, viện dẫn những lo ngại về pháp lý. Sau đó, Anh đã tham gia các nỗ lực phòng thủ sau khi các mục tiêu của chính nước này trong khu vực bị tấn công.

Trong cùng cuộc phỏng vấn đó, Trump đã chế giễu năng lực quân sự của Anh.

“Các ông thậm chí còn không có hải quân. Các ông quá già và từng có những tàu sân bay không hiệu quả.”

“Tôi sẽ không bảo ông ta phải làm gì. Ông ta muốn làm gì cũng được. Điều đó không quan trọng. Tất cả những gì Starmer muốn là những nhà máy điện gió tốn kém, đẩy giá năng lượng của các bạn lên cao ngất trời”, Trump nói thêm.

Starmer đã phản bác, bảo vệ NATO là “liên minh quân sự hiệu quả nhất mà thế giới từng chứng kiến” và khẳng định rõ ràng rằng Anh sẽ không “bị lôi kéo vào” cuộc chiến với Iran.

Thẩm phán nổi tiếng dự đoán Tòa án Tối cao sẽ thắng kiện cho Trump trong vụ án liên quan đến quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh.


Thẩm phán truyền hình kỳ cựu Joe Brown đã lên mạng xã hội bày tỏ dự đoán tích cực về kết quả của vụ án quan trọng về quyền công dân theo nguyên tắc sinh ra trên lãnh thổ hiện đang được Tòa án Tối cao xem xét.

“Tôi dự đoán Tòa án Tối cao Hoa Kỳ sẽ đưa ra phán quyết với tỷ lệ 5-4 hoặc 6-3 nghiêng về phía Hoa Kỳ trong vụ việc liên quan đến Điều khoản A ngày 14”, Brown đăng tải trên X vào thứ Tư.

Bài đăng của ông là một dự đoán về vụ án quan trọng liên quan đến quyền công dân theo nguyên tắc sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ đang được Tòa án tối cao của quốc gia xem xét. Quyền công dân theo nguyên tắc sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ là nguyên tắc tự động cấp quyền công dân Hoa Kỳ cho hầu hết những người sinh ra trên đất Mỹ. Nguyên tắc này bắt nguồn từ Điều khoản về Quyền công dân của Tu chính án thứ mười bốn, được phê chuẩn vào năm 1868 sau Nội chiến.

"Tất cả những người sinh ra hoặc nhập tịch tại Hoa Kỳ, và thuộc quyền tài phán của Hoa Kỳ, đều là công dân Hoa Kỳ và của tiểu bang nơi họ cư trú," điều khoản này ghi rõ. Quốc hội đã đưa ngôn ngữ này vào chủ yếu để đảo ngược phán quyết năm 1857 của Tòa án Tối cao trong vụ Dred Scott v. Sandford , vốn đã từ chối quyền công dân đối với người Mỹ gốc Phi, bao gồm cả những người sinh ra tại Hoa Kỳ.

Theo thời gian, các tòa án liên bang đã diễn giải điều khoản này theo hướng mở rộng quyền công dân cho hầu hết trẻ em sinh ra trong nước, bất kể tình trạng nhập cư của cha mẹ chúng.

Vụ kiện hiện đang được Tòa án Tối cao xem xét, Trump kiện Barbara, thách thức sắc lệnh hành pháp do Tổng thống Donald Trump ban hành vào ngày đầu tiên nhậm chức hồi tháng Giêng năm ngoái. Sắc lệnh này chỉ đạo các cơ quan liên bang không cấp các giấy tờ chứng minh quốc tịch, chẳng hạn như hộ chiếu hoặc số an sinh xã hội, cho trẻ em sinh ra tại Hoa Kỳ sau khoảng ngày 19 tháng 2 năm 2025, nếu cả cha và mẹ đều không phải là công dân Hoa Kỳ hoặc thường trú nhân hợp pháp.

Lệnh này áp dụng cho con cái của người nhập cư bất hợp pháp và những người đang cư trú bằng thị thực tạm thời, chẳng hạn như thị thực sinh viên hoặc lao động. Chính quyền khẳng định rằng lệnh này sửa chữa một sự hiểu sai lâu nay về Tu chính án thứ mười bốn và luật nhập cư liên bang.

Các tòa án cấp dưới đã xem xét sắc lệnh này và phán quyết nó vi hiến, đồng thời ngăn chặn việc thi hành. Vào tháng 12 năm 2025, Tòa án Tối cao đã chấp thuận đơn kháng cáo của chính phủ, bỏ qua tòa phúc thẩm để trực tiếp quyết định xem sắc lệnh hành pháp có tuân thủ Hiến pháp và luật định hay không.

Những người phản đối việc mở rộng quyền công dân theo nguyên tắc sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ lập luận rằng thực tiễn hiện tại tạo ra động lực cho nhập cư bất hợp pháp và những hậu quả không lường trước được. Một mối lo ngại đặc biệt là "du lịch sinh con", trong đó phụ nữ mang thai từ nước ngoài đến Hoa Kỳ với mục đích duy nhất là sinh con để đảm bảo quyền công dân cho con của họ.

Thực tiễn này gắn liền với các dịch vụ có tổ chức, đặc biệt là do người Trung Quốc và các nước khác cung cấp, chuyên sắp xếp việc đi lại, chỗ ở và chăm sóc y tế với mức phí thường lên đến hàng chục nghìn đô la. Trong một trường hợp đáng chú ý , một cặp vợ chồng người Trung Quốc đã mở một "nhà hộ sinh" nơi những người Trung Quốc giàu có có thể trả một khoản phí rất cao để sinh con tại Hoa Kỳ, cụ thể là để có được quốc tịch Mỹ.

Những người ủng hộ sắc lệnh của Trump lập luận rằng những kẽ hở như vậy làm suy yếu chủ quyền của Mỹ và gây ra rủi ro cho an ninh quốc gia.

Vào thứ Tư, ngày 1 tháng 4, Tòa án Tối cao đã nghe phần tranh luận miệng trong vụ án. Luật sư trưởng D. John Sauer, đại diện cho chính phủ, khẳng định rằng điều khoản về quốc tịch đòi hỏi sự phục tùng hoàn toàn đối với quyền tài phán chính trị và lòng trung thành của Hoa Kỳ, do đó giới hạn quyền công dân tự động chỉ dành cho con cái của công dân hoặc những người có nơi cư trú thường xuyên. Ông viện dẫn bối cảnh lịch sử từ việc phê chuẩn tu chính án và các phán quyết ban đầu của Tòa án Tối cao.

Chánh án John Roberts ra tín hiệu rằng ông dự định sẽ phán quyết chống lại chính quyền Trump và lập luận rằng luật pháp không thể được cập nhật để phù hợp với hoàn cảnh hiện đại. Thẩm phán Amy Coney Barrett cũng bày tỏ lo ngại, khiến phán quyết cuối cùng trở nên không chắc chắn đối với chính quyền Trump.

Chỉ tốn từ 6 USD mỗi ngày, giới trẻ Trung Quốc có thể thuê loại kính thông minh có kết hợp AI để cho kiểm tra giá hàng hoá, dịch thuật, thậm chí giúp gian lận khi đi thi.

Thị trường kính thông minh tại TQ bắt đầu nở rộ. (Ảnh: SE Daily)
Theo Rest Of World, thị trường kính thông minh AI của TQ đang phát triển mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi quỹ trợ cấp của chính phủ. Các tập đoàn lớn kỹ nghệ như Xiaomi và Alibaba cũng cho kết hợp kỹ thuật LLM vào các chức năng phục vụ trong sinh hoạt đời sống hàng ngày.

Vivian, một sinh viên đại học ở tỉnh Hà Bắc, rất yêu thích chiếc kính thông minh Rokid AI của mình. Khi đi xe máy, cô thường đeo kính để giúp chỉ dẫn đường. Khi đi mua quần áo, Vivian lặng lẽ chụp ảnh nhãn giá qua kính để đem so sánh với giá mua trên Internet trước khi quyết định có mua hay không.

Đôi khi, Vivian sử dụng kính này để gian lận trong các kỳ thi. Cô dùng kính quét câu hỏi và xem đáp án sẽ hiển thị ra trên tròng kính nếu có "bất cứ môn nào mà tôi có thể bị trượt", nhân vật này cho hay, yêu cầu được sử dụng tên giả để có thể nói chuyện thoải mái. Một số bạn học cũng đi thuê kính của Vivian để đem sử dụng trong các kỳ thi.

Từ ngành kỹ nghệ bạc tỷ USD
Kính thông minh được kết hợp với trí tuệ nhân tạo trở thành một ngành kỹ nghệ trị giá hàng tỷ USD. Những sản phẩm loại này đang có giá từ 270 USD đến hơn 1,000 USD, thường được trang bị camera và các chức năng về âm thanh, hỗ trợ bởi các mô hình ngôn ngữ tiên tiến. Những loại kính này có màn hình hiển thị ra văn bản hoặc hình ảnh với hiệu ứng thực tế được tăng cường.

Kính của Meta, được sản xuất với sự hợp tác giữa Ray-Ban và Oakley của EssilorLuxottica, cho phép người ta dễ dàng chụp ảnh, quay phim với độ nét cao và nghe nhạc. Sản phẩm hiện có bán tại Ấn Độ, Mexico và một số thị trường ở phương Tây. Mẫu Ray-Ban Display mới nhất của Meta, với màn hình được kết hợp, chỉ có bán duy nhất tại Hoa Kỳ.

TQ vốn chỉ chiếm một phần nhỏ trong thị trường kính thông minh toàn cầu. Theo IDC, năm 2025, 2,5 triệu cặp kính thông minh được xuất xưởng sang TQ, chiếm khoảng 16,7%. Tuy nhiên, mọi thứ đang chuyển biến nhanh chóng tại quốc gia tỷ dân này.

(Minh họa)
Các nhãn hiệu trong nước đang tìm cách cạnh tranh để xâm nhập thị trường bằng cách cho kết hợp kính AI trong cuộc sống hàng ngày. Kể từ năm 2025, Xiaomi, Alibaba và hãng sản xuất xe điện Li Auto đã cho ra mắt nhiều loại kính thông minh khác nhau.

Họ cho quảng cáo các chức năng đa dạng, từ việc theo dõi lượng calo trong bữa ăn theo thời gian thực tế đến tạo ra sự trải nghiệm xem phim như ở rạp chiếu phim qua thực tế ảo. Năm nay, chính phủ TQ cho phép cũng đưa kính thông minh vào chương trình trợ cấp quốc gia nhằm thúc đẩy tiêu dùng, với mức giảm giá 15% trên giá bán, tối đa là 73 USD.

Một số người tiêu dùng đã đi mua hoặc đi thuê kính thông minh vì hiếu kỳ, tò mò. Trên trang thương mại điện tử Xianyu, hàng chục người bán sẳn sàng cung cấp dịch vụ cho thuê kính AI. Ke Changsi, một doanh nhân ở Thâm Quyến, cho thuê kính Rokid và Quark. Trong 4 tháng qua, ông đã có hơn 1,000 khách hàng. Giá thuê dao động từ 6-12 USD/ngày, tùy thuộc vào mẫu mã.

Cũng theo người này, khách hàng sử dụng kính AI để cho phiên dịch biển báo hiệu giao thông khi đi du lịch nước ngoài, phiên dịch các cuộc họp kinh doanh với khách hàng nước ngoài và sử dụng như máy nhắc chữ trong các bài phát biểu trước đám đông.

Nhu cầu cũng đến từ những sinh viên cần loại kính này để gian lận trong các kỳ thi. Trên trang mạng xã hội Xiaohongshu, Ke quảng cáo cách mà chiếc kính có thể giải đáp các câu hỏi tiếng Anh và toán học. Người sử dụng có thể điều khiển thiết bị qua một remote điều khiển từ xa nhỏ trông giống như một chiếc nhẫn.

(Minh họa)
Các kỳ thi quan trọng ở đại lục, như kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia và kỳ thi công chức, việc sử dụng kính thông minh này bị cấm. Nhưng trong các kỳ thi thông thường ở trường, hầu như giáo viên không thể nhận ra học sinh đang sử dụng kính thông minh để gian lận.

Gần đây, các chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Kỹ thuật Hồng Kông cho kết nối kính Rokid với ChatGPT 5.2. Một người tham gia thử nghiệm đeo kính đạt điểm trong top 5 của một lớp học gồm hơn 100 học sinh.

Nhóm nghiên cứu này cũng nghiên cứu chế tạo ra các hệ thống giúp giáo viên phát hiện kính AI, theo Zili Meng, phụ tá giáo sư tại trường đại học, có trao đổi với Rest of World.

Meng cho biết, để giúp mở rộng các trường hợp sử dụng kính AI, ngành kỹ nghệ cần thiết kế ra một hính thức kiến ​​trúc chung để sáng tạo ra thêm nhiều ứng dụng hay ho hơn. Giống như cách mà nhiều người thiết kế app trên Android và iOS.

Hiện nay, loại kính thông minh vẫn còn nhiều nhược điểm khi cho sử dụng hàng ngày. Kính có thể nặng tới 50 gr, gấp đôi so với loại kính thông thường. Việc sạc pin cũng là một vấn đề khá bất tiện. Pin thường sẽ hết chỉ sau vài giờ và phải đem đặt lại vào hộp sạc giữa chừng.

(Minh họa)
Liu Zhigang, một sinh viên đại học ở tỉnh Chiết Giang, đã mua cặp kính Rokid với giá khoảng 465 USD. Liu chưa bao giờ sử dụng nó trong các kỳ thi, cũng từng thử chụp ảnh khi đang đạp xe và thực hiện thanh toán kỹ thuật số. Liu thấy khá bất tiện khi phải nói to "Rokid, thanh toán đi" khi thanh toán tiền trong một cửa hàng.

Việc đeo chiếc kính to, nặng hàng ngày cũng khiến cho Liu thấy khó chịu. Vào mùa hè, thiết bị này lúc bị nóng lên khiến cho anh đổ nhiều mồ hôi. Ngoài ra, người này cho rằng nhiều chức năng của kính có thể dễ dàng thực hiện với smartphone.

Một người nổi tiếng trên mạng xã hội ở Hàng Châu yêu cầu được giấu tên vì từng làm việc với các công ty sản xuất kính thông minh AI, cho biết anh đã có dùng thử kính Rokid trong một tuần khi công ty cho trả tiền để đăng bài quảng cáo trên Xiaohongshu.

"Chúng không thực sự có ích gì với tôi", anh này nói với Rest of World. Người này thử sử dụng kính để được chỉ dẫn đường khi lái xe và thấy việc liên tục chuyển sự chú ý giữa đường và màn hình là rất nguy hiểm.

Nhiều người cũng lo ngại rằng kính AI sẽ ngày càng được sử dụng để cho quay lén. Hầu hết kính đều có đèn LED nhấp nháy khi camera hoạt động, nhưng trên thị trường lại có bán các miếng dán dùng để che kín đèn này.

Hôm thứ Tư, Tổng thống Donald Trump tiết lộ rằng tổng thống đương nhiệm của Iran đã chủ động liên lạc với Hoa Kỳ để theo đuổi một thỏa thuận ngừng bắn. Tuy nhiên, ông Trump nhấn mạnh rằng Washington chưa sẵn sàng đồng ý với các điều khoản như vậy ở giai đoạn này.

Ông cho biết bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào cũng sẽ phụ thuộc vào một điều kiện quan trọng: khôi phục hoàn toàn quyền tiếp cận qua eo biển Hormuz.

“Tổng thống chế độ mới của Iran, ít cực đoan hơn và thông minh hơn nhiều so với những người tiền nhiệm, vừa yêu cầu Hoa Kỳ ngừng bắn! Chúng tôi sẽ xem xét khi eo biển Hormuz được mở, tự do và thông thoáng,” ông viết. “Cho đến lúc đó, chúng tôi sẽ ném bom Iran đến mức nó biến mất hoàn toàn, hay như người ta vẫn nói, đưa Iran trở lại thời kỳ đồ đá!!! Tổng thống DJT”


Thông điệp được đưa ra ngay trước khi Tổng thống Trump dự kiến ​​có bài phát biểu trên truyền hình toàn quốc lúc 9 giờ tối theo giờ ET, trong đó Nhà Trắng hứa hẹn sẽ có "thông tin cập nhật quan trọng về Iran".

Cuộc khủng hoảng hiện nay bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, khi các chiến dịch quân sự chung của lực lượng Mỹ và Israel nhắm vào Iran, gây ra một cuộc xung đột đã làm rung chuyển thị trường tài chính toàn cầu và gây ra sự biến động mạnh về giá năng lượng.

Một điểm mấu chốt trong tình hình hiện tại là eo biển Hormuz — một tuyến đường hẹp nhưng vô cùng quan trọng, nơi vận chuyển một phần đáng kể nguồn cung dầu mỏ của thế giới. Khả năng can thiệp của Iran vào hoạt động vận chuyển hàng hóa qua hành lang này tiếp tục gây căng thẳng cho các tuyến thương mại toàn cầu và việc phân phối năng lượng.

Bất chấp căng thẳng kéo dài, ông Trump và các quan chức cấp cao trong chính quyền của ông vẫn khẳng định rằng năng lực quân sự của Iran đã bị "xóa sổ" và cho rằng các mục tiêu của Mỹ đang được hoàn thành. Tuy nhiên, tranh chấp chưa được giải quyết về quyền kiểm soát và tiếp cận eo biển Hormuz vẫn là trở ngại chính ngăn cản cuộc xung đột kết thúc.

Trong những năm gần đây, cái tên Vairochana Rinpoche liên tục được nhắc đến trong các hoạt động Phật giáo quốc tế, đặc biệt sau những chuyến thăm tới Việt Nam. Không chỉ là một thành viên của hoàng gia Bhutan, vị “hoàng tôn” này còn được công nhận là một hóa thân tái sinh trong truyền thống Phật giáo Kim Cương thừa.


Hoàng tôn Vairochana Rinpoche là ai?
Theo Wikipedia, hoàng tôn Vairochana Rinpoche có tên khai sinh là Ngawang Jigme Jigten Wangchuck, sinh ngày 23/6/2013 tại Bhutan - một trong những quốc gia hiếm hoi trên thế giới mà Phật giáo đóng vai trò trung tâm trong đời sống chính trị, văn hóa và xã hội.

Ngài là con trai thứ hai của công chúa Sonam Dechen Wangchuck (em gái của Quốc vương Bhutan, cháu ngoại của Hoàng thái hậu Bhutan). Với thân thế này, hoàng tôn Vairochana Rinpoche không chỉ là một nhân vật tôn giáo mà còn mang vị thế hoàng tộc, gắn liền với biểu tượng quốc gia.

Trong bối cảnh Bhutan duy trì mô hình “hạnh phúc quốc dân”, nơi các giá trị tinh thần được đặt ngang hàng với phát triển kinh tế, sự xuất hiện của một “hoàng tôn - Rinpoche” càng có ý nghĩa đặc biệt.

“Rinpoche” – danh xưng không dành cho người bình thường
Theo Wikipedia, “Rinpoche” là một cách xưng hô kính trọng trong Phật giáo Tây Tạng. Danh xưng này thường dùng để gọi những người được tin là hóa thân tái sinh, các vị cao tăng, lạt ma, hoặc những bậc thầy có học thức và uy tín trong việc giảng dạy Phật pháp.

Từ này mang ý nghĩa như “bậc tôn quý”. Ngoài ra, “Rinpoche” cũng được dùng như một kính ngữ dành cho các vị trụ trì tại các tu viện Phật giáo Tây Tạng. Còn "Guru Rinpoche" là danh xưng đặc biệt dành cho ngài Liên Hoa Sinh (Padmasambhava), bậc thầy vĩ đại mang Phật giáo vào Tây Tạng.


Do danh xưng này thường gắn với những nhân vật có vai trò lớn trong việc truyền bá Phật pháp. Vì vậy, việc một đứa trẻ được công nhận là “Rinpoche” luôn đi kèm với quá trình xác minh nghiêm ngặt từ các vị cao tăng.

Vairochana Rinpoche được xác nhận là một tulku (đấng tái sinh) khi còn rất nhỏ điều khiến cộng đồng Phật giáo quốc tế chú ý.

Ngay từ khi còn rất nhỏ, Vairochana Rinpoche đã bộc lộ những dấu hiệu đặc biệt hiếm thấy. Theo các ghi chép và lời kể từ giới Phật giáo, khi mới 3 tuổi, Ngài đã có khả năng nhớ lại tiền kiếp, thường xuyên nhắc đến những địa danh cổ ở Tây Tạng, những nơi mà Ngài chưa từng được học hay tiếp xúc. Đáng chú ý, Ngài còn mô tả chính xác vị trí các tự viện, thể hiện sự am hiểu vượt xa độ tuổi.

Đến năm 12 tuổi, Ngài đã có thể viết và thuyết giảng Phật pháp trước đông đảo quần chúng, với phong thái tự tin và tư duy sâu sắc. Hiện nay, khi mới 13 tuổi, Ngài tiếp tục theo học Phật học song song với các lĩnh vực khác như khoa học và ngôn ngữ học. Không chỉ là một hành giả chuyên sâu về thiền định, Ngài còn thể hiện năng khiếu nghệ thuật khi sáng tác điêu khắc và hội họa, đồng thời là tác giả và họa sĩ minh họa của 4 cuốn sách.

Trong hành trình hoằng pháp, Ngài đã nhiều lần thuyết giảng tại nhiều quốc gia, trong đó lần đầu đến Việt Nam vào năm 2022. Đặc biệt, vào tháng 11/2025, khi mới 12 tuổi, Ngài được Mahachulalongkornraj avidyalaya University trao tặng bằng Tiến sĩ danh dự Phật học, trở thành vị tu sĩ trẻ nhất từng nhận danh hiệu này.

Hóa thân của đại dịch giả Vairotsana
Theo các nguồn thông tin Phật giáo, Vairochana Rinpoche được công nhận là hóa thân của Vairotsana, một trong những nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng trong lịch sử Phật giáo Tây Tạng.


Vào thế kỷ VIII, Vairotsana là một trong bảy vị tăng sĩ đầu tiên của Tây Tạng, đồng thời là đệ tử của Padmasambhava (Liên Hoa Sinh) và thuộc nhóm 25 đại đệ tử quan trọng nhất. Ông nổi bật với vai trò là nhà dịch thuật, góp phần chuyển dịch kinh điển từ Ấn Độ sang Tây Tạng, đặt nền móng cho sự phát triển của Phật giáo tại khu vực này.

Vairotsana Sinh ra ở Pagor và được vị vua thứ 38 của Tây Tạng gửi đến Ấn Độ để học Pháp với các học giả Ấn Độ. Vairotsana cũng đã du hành rộng rãi ở Trung Quốc, Nepal, Zhangzhung cùng những nơi khác. Ở Trung Quốc, Vairotsana nhận giáo lý từ mười chín vị thầy.

Trong nhiều nghiên cứu, Vairotsana được ví như một “cầu nối tri thức”, giúp tiếp nhận và chuyển hóa tinh hoa tư tưởng từ một nền văn minh sang nền văn minh khác. Vì vậy, việc Vairochana Rinpoche được công nhận là hóa thân của nhân vật này không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn gắn với kỳ vọng về trí tuệ và sứ mệnh tiếp nối, lan tỏa giáo pháp trong bối cảnh hiện đại.

Vietbf @ Sưu tầm

Với con người như Lưu Bị, ông sẽ không thể trước lúc lâm chung lại đi tính kế hại vị trung thần đã theo mình gần hai mươi năm. Vì vậy, những lời ông nói khi giao phó con côi, đều xuất phát từ tận đáy lòng, chứ không phải để thử lòng Gia Cát Lượng.

Năm 221, Lưu Bị lên ngôi hoàng đế tại Thành Đô. Sau đó, ông bất chấp sự can ngăn của Triệu Vân cùng các đại thần, cũng phớt lờ lời cầu hòa của Tôn Quyền và thư từ của Gia Cát Cẩn, quyết ý xuất binh đánh Ngô để trả thù cho Quan Vũ. Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, Lưu Bị tiến sâu vào lãnh thổ Đông Ngô và chiếm được Tỷ Quy. Thấy quân Thục đang mạnh, Tôn Quyền buộc phải thần phục Tào Phi để tránh bị tấn công hai mặt. Đồng thời, ông bổ nhiệm Lục Tốn làm Đại đô đốc, thống lĩnh 5 vạn quân chống lại Thục.

Sau khi phân tích thế mạnh và điểm yếu của hai bên, Lục Tốn cố ý dụ quân Thục tiến vào khu vực Di Lăng, khiến hai bên giằng co tại đây. Trận chiến kéo dài đến tháng 6 năm sau. Do chiến đấu xa quê lâu ngày, binh sĩ Thục nhớ nhà, quân tâm rệu rã; lại gặp khí hậu nóng bức của đất Ngô, Lưu Bị buộc phải đóng trại trên núi. Không ngờ sơ hở này bị Lục Tốn phát hiện, ông nắm thời cơ, dùng hỏa công đốt cháy liên trại quân Thục dài bảy trăm dặm, đánh tan quân Thục. Cuối cùng, Lưu Bị phải chạy về Bạch Đế Thành trong tình trạng hoảng loạn, còn Thục Hán chịu tổn thất vô cùng nặng nề.


Một năm sau trận Di Lăng, Lưu Bị lâm bệnh nặng. Trước khi qua đời, ông triệu Gia Cát Lượng từ Thành Đô đến Bạch Đế Thành để gửi gắm con côi. Khi ấy, Lưu Bị nói rằng tài năng của Gia Cát Lượng gấp mười lần Tào Phi, là bậc kỳ tài có thể trị quốc an bang, bình định thiên hạ. Vì vậy, ông giao Lưu Thiện cho Gia Cát Lượng phò tá: nếu Lưu Thiện có thể giúp đỡ được thì xin hết lòng phụng sự, còn nếu không đủ năng lực, Gia Cát Lượng có thể lập người khác làm hoàng đế Thục Hán.

Có người cho rằng lời dặn dò này thực chất là để thử lòng trung thành của Gia Cát Lượng. Bởi Lưu Bị không hoàn toàn tin tưởng ông, nên để kiềm chế quyền lực của Gia Cát Lượng, còn giao cho Lý Nghiêm nắm quyền quân sự trong ngoài, nhằm đề phòng khả năng binh biến. Vậy việc Lưu Bị giao phó con côi có thật sự là một phép thử?

Có lẽ ở các triều đại khác, hoàng đế khi gửi gắm con côi cho đại thần có thể mang tâm lý đó, vì cần bảo đảm huyết thống kế thừa. Nhưng Lưu Bị đã phong Gia Cát Lượng làm Thừa tướng, trao quyền “giả tiết”, lại kiêm chức Tư Lệ hiệu úy. Với quyền thế và uy tín như vậy, nếu muốn chuyên quyền, Gia Cát Lượng hoàn toàn có thể làm được. Thực tế, từ khi Gia Cát Lượng kiêm quản Ích Châu, Lý Nghiêm không còn khả năng nắm quyền quân sự. Nếu Lý Nghiêm thật sự là “hậu thủ” của Lưu Bị, thì cách bố trí này lại quá yếu kém. Vì thế, việc Lưu Bị trao cho Gia Cát Lượng quyền lực tuyệt đối, thậm chí cho phép ông lập vua mới, rất có thể là xuất phát từ sự chân thành.

Sở dĩ nói đó là chân tâm của Lưu Bị, bởi bản thân ông vốn là người như vậy. Khi Tào Tháo đánh Từ Châu, Lưu Bị dám dẫn vài nghìn quân đi cứu Đào Khiêm. Sau này Đào Khiêm bệnh nặng, muốn giao Từ Châu cho Lưu Bị, nhưng ông đã từ chối; nếu không nhờ Trần Đăng và Khổng Dung khuyên nhủ, e rằng Lưu Bị sẽ không nhận. Khi ở Kinh Châu, Lưu Biểu cũng từng muốn nhường đất, nhưng Lưu Bị không nỡ chiếm cơ nghiệp của người khác nên từ chối. Sau đó Lưu Tông đầu hàng Tào Tháo, Gia Cát Lượng khuyên Lưu Bị nhân cơ hội đoạt Kinh Châu, nhưng ông vẫn không đồng ý. Không những vậy, ông còn dẫn theo hàng chục vạn dân chúng, mỗi ngày đi mười dặm để tránh loạn. Dù trong cảnh lưu lạc, Lưu Bị vẫn giữ trọn bản tâm, đối xử chân thành với người khác. Một con người như vậy, khi sắp qua đời, khó có thể bày mưu tính kế.

Chính vì Lưu Bị không phải là người chỉ coi trọng lợi ích mà xem nhẹ tình nghĩa, nên Trương Phi có thể chỉ với hơn hai mươi kỵ binh mà đoạn hậu ở Trường Bản; Quan Vũ có thể bỏ qua phong thưởng của Tào Tháo để quay về; Liêu Hóa thà giả chết để trở lại Thục, không chịu sống tạm bợ ở Đông Ngô; Pháp Chính dám liều mình can gián; còn Gia Cát Lượng thì vì lý tưởng “khôi phục nhà Hán, trở về cố đô”, dù biết khó thành vẫn nhiều lần Bắc phạt, cuối cùng qua đời tại Ngũ Trượng Nguyên. Chính vì Lưu Bị có tình có nghĩa với họ, họ mới cam tâm tình nguyện theo ông, dâng hiến cả đời.

Người viết cho rằng, với con người như Lưu Bị, ông sẽ không thể trước lúc lâm chung lại đi tính kế hại vị trung thần đã theo mình gần hai mươi năm. Vì vậy, những lời ông nói khi giao phó con côi, đều xuất phát từ tận đáy lòng, chứ không phải để thử lòng Gia Cát Lượng.

Trong sắp xếp việc phò chính, Lưu Bị không giao hết quyền lực cho Gia Cát Lượng, còn sắp xếp riêng Lý Nghiêm làm phó.

Khi ấy Lý Nghiêm nắm binh quyền của những vùng như Vĩnh An, Lưu Bị còn gọi hẳn Lý Nghiêm tới giao quyền chỉ huy quân sự trong việc đối nội, đối ngoại. Tại sao Lưu Bị lại làm vậy?

Theo quan điểm của Qulishi, thật ra đây là một chiêu giả, Lưu Bị không hề thật sự giao binh quyền của nước Thục cho Lý Nghiêm, thực chất ông định để Lý Nghiêm tạm thời phòng ngự Đông Ngô.

Lý Nghiêm trước kia vẫn luôn ở Vĩnh An trấn thủ, sau khi Lưu Bị qua đời, Lý Nghiêm cũng vẫn đóng quân ở đây.

Thục Hán có vài khu vực phòng ngự chủ yếu, trong số đó đe doạ ở phía Đông có phần lớn hơn. Dẫu sau sao khi thất bại nặng nề ở Di Lăng, Thục Hán hoàn toàn phải rút khỏi vùng Kinh Châu, Đông Ngô đã giành được những khu vực này.

Sau đó Tào Nguỵ cũng thành công trong việc bắt đầu tiến quân về phía nam, định nhân lúc rối ren để thu về lợi ích cho mình.

Hai thế lực này đều có khả năng sẽ đe doạ tới chính quyền Thục Hán. Lúc này nếu như không có một thống soái giỏi tới trấn thủ cửa ngõ Vĩnh An ở phía Đông, chính quyền Thục Hán có thể sẽ bị kẻ địch bên ngoài tiêu diệt. Vì thế Lý Nghiêm là lựa chọn thích hợp nhất, giao cho ông binh quyền ở một khu vực, cũng chỉ là để ông phòng ngự những kẻ địch như Đông Ngô, Tào Nguỵ.

Chiếu theo quan chế thời điểm ấy, giống như được giữ chức Nội ngoại chư quân sự, chắc hẳn Lý Nghiêm được nắm phần lớn binh quyền trong nước, ông cũng kiêm nhiệm chức Trung hộ quân, phải có được binh quyền nhất định. Ông cũng có quyền được sử dụng phù tiết, có thể tự mình triệu tập quân đội.

Nhưng trên thực tế, binh quyền thật sự nằm trong tay Gia Cát Lượng, chức quan của Lý Nghiêm phần lớn đều là hữu danh vô thực.

Vietbf @ Sưu tầm

Để củng cố cục diện, Triệu Khuông Dận buộc phải xử lý thỏa đáng sự tồn tại mang tính biểu tượng như Phù Thái hậu. Trong việc đối đãi với cô nhi quả phụ của triều trước, ông thể hiện sự khoan dung hiếm thấy, không vội vàng tàn sát như một số vị hoàng đế khác trong lịch sử, mà dùng thủ đoạn của một chính trị gia lớn để ổn định triều cục, đồng thời vẫn giữ lại một chút ấm áp của tình người.

Sau Trần Kiều binh biến, lịch sử Trung Hoa bước sang một khúc quanh mới. Giữa cơn xoáy của thời đại, Triệu Khuông Dận từ một võ tướng quyền thế đã khoác hoàng bào, dựng nên triều Tống, chấm dứt triều Hậu Chu. Nhưng phía sau ánh hào quang của một cuộc đoạt vị gần như không đổ máu, vẫn còn đó những số phận bị cuốn trôi, đặc biệt là vị thái hậu trẻ tuổi, tuyệt sắc – Phù Thái hậu.

Thời Ngũ Đại Thập Quốc vốn là thời kỳ binh quyền lấn át vương quyền, nơi tướng lĩnh có thể một đêm đổi mệnh, còn hoàng tộc chỉ trong khoảnh khắc đã trở thành kẻ thất thế. Năm 960, khi Triệu Khuông Dận dẫn quân đến Trần Kiều, một màn kịch chính trị đã được dàn dựng. Dưới danh nghĩa “ba quân không chủ”, ông được tôn lên làm thiên tử. Chỉ trong một đêm, quyền lực đổi chủ, thiên hạ đổi dòng, còn số phận của cô nhi quả phụ triều trước cũng bị định đoạt.

Khi đại quân tiến vào Biện Lương, kinh thành gần như không có kháng cự đáng kể. Vị ấu chúa Sài Tông Huấn bị buộc phải thoái vị, khép lại một triều đại vốn đã suy yếu. Nhưng phía sau ngai vàng sụp đổ ấy là một người phụ nữ mới 28 tuổi – Phù Thái hậu, người vừa bước vào quyền lực chưa lâu đã phải chứng kiến tất cả tan vỡ.

Xuất thân danh môn, là con gái của danh tướng Phù Ngạn Khanh, Phù thị bước vào hậu cung không phải vì tình cảm, mà là kết quả của một cuộc hôn nhân chính trị. Sau khi chị gái qua đời, bà được gả cho Quách Vinh khi ông đang lâm bệnh nặng. Mười ngày sau đại hôn, hoàng đế qua đời, bà từ một tân nương trở thành thái hậu, nắm quyền nhiếp chính cho ấu chúa. Quyền lực đến nhanh, nhưng cũng rời đi nhanh hơn, khi Triệu Khuông Dận xuất hiện.

Trong hoàn cảnh đó, cách mà Triệu Khuông Dận đối xử với Phù Thái hậu trở thành một bài toán chính trị đầy nhạy cảm. Nếu lựa chọn con đường tàn khốc như nhiều triều đại trước – giết sạch hậu duệ tiền triều để trừ hậu họa – ông có thể nhanh chóng dập tắt mọi nguy cơ. Nhưng điều đó cũng sẽ khiến lòng người bất ổn, đặc biệt trong bối cảnh ông vừa lên ngôi bằng binh biến, tính chính danh còn nhiều tranh cãi.

Vì vậy, Triệu Khuông Dận đã chọn một con đường khác – mềm mỏng nhưng không kém phần tính toán.

Trước hết, Triệu Khuông Dận không hạ sát Phù Thái hậu hay Sài Tông Huấn. Ông tước bỏ quyền lực của họ, nhưng vẫn giữ lại danh phận. Sài Tông Huấn được phong làm Trịnh Vương, còn Phù Thái hậu được tôn làm Chu Thái hậu – một danh hiệu mang tính an ủi, nhưng thực chất đã bị loại khỏi trung tâm quyền lực. Họ được đưa ra khỏi kinh thành, rời xa chính trường, sống trong sự giám sát kín đáo.

Đây là bước đi thể hiện rõ phong cách chính trị của Triệu Khuông Dận: không cần đổ máu, nhưng vẫn đảm bảo quyền lực tuyệt đối.

Không dừng lại ở đó, ông còn xử lý khéo léo mối quan hệ với gia tộc họ Phù. Phụ thân của Phù Thái hậu được phong chức cao, vẫn giữ một phần binh quyền. Điều này không chỉ là sự ban ơn, mà còn là một nước cờ nhằm trấn an các thế lực cũ, khiến họ không dám manh động. Trong bối cảnh nhiều phiên trấn vẫn còn rục rịch chống đối, việc giữ ổn định lòng người quan trọng không kém gì việc nắm quân đội.

Nhìn bề ngoài, đó là sự khoan dung. Nhưng sâu xa hơn, đó là nghệ thuật cân bằng giữa uy quyền và nhân tâm.

Về phần Phù Thái hậu, từ một người đứng trên đỉnh cao quyền lực, bà nhanh chóng trở thành nhân chứng câm lặng của một triều đại đã mất. Bị đưa đến Lạc Dương rồi Phòng Châu, cuộc đời bà trôi dạt theo số phận của kẻ thất thế. Khi Sài Tông Huấn qua đời năm 973, mọi ràng buộc cuối cùng với quá khứ cũng chấm dứt.

Chính trong khoảnh khắc ấy, Phù Thái hậu đã lựa chọn con đường thoát ly trần thế. Bà xuất gia theo Đạo giáo, lấy đạo hiệu Ngọc Thanh Tiên Sư. Từ một người từng đứng giữa triều chính, bà rút lui vào thế giới tĩnh lặng, đoạn tuyệt với danh lợi. Quyết định này không chỉ là sự buông bỏ, mà còn là cách duy nhất để bảo toàn chính mình trong một thời đại đầy biến động.

Năm 993, bà qua đời, kết thúc một cuộc đời nhiều thăng trầm. Triều đình nhà Tống vẫn dành cho bà nghi lễ an táng theo cấp bậc thái hậu, an táng tại Ý Lăng. Điều này cho thấy, dù bị gạt khỏi quyền lực, bà vẫn được giữ lại một phần danh dự – một kết cục không phải ai trong hoàn cảnh tương tự cũng có được.

Từ góc nhìn thâm cung, cách Triệu Khuông Dận đối xử với Phù Thái hậu là sự kết hợp giữa tính toán lạnh lùng và sự tiết chế có chủ đích. Ông không giết, nhưng cũng không để lại bất kỳ khả năng nào cho việc phục quốc. Ông ban ân, nhưng mọi ân huệ đều nằm trong khuôn khổ kiểm soát.

Chính điều đó giúp ông ổn định triều cục trong giai đoạn đầu đầy sóng gió. Không có những cuộc thanh trừng đẫm máu, không có những màn báo thù triền miên, nhà Tống có được một khởi đầu tương đối yên ổn – điều hiếm thấy trong lịch sử Trung Hoa thời loạn.

Nhưng đằng sau sự ổn định ấy là những số phận bị lãng quên. Phù Thái hậu, từ một người phụ nữ quyền lực, cuối cùng chỉ còn lại cái bóng trong sử sách. Cuộc đời bà giống như một cánh hoa bị cuốn theo dòng nước lớn – từng rực rỡ, rồi lặng lẽ trôi đi.

Câu chuyện ấy không chỉ phản ánh bản chất khốc liệt của quyền lực, mà còn cho thấy một chân lý quen thuộc của lịch sử: trong những cuộc thay triều đổi đại, kẻ chiến thắng có thể viết lại vận mệnh thiên hạ, nhưng những con người đứng bên lề – đặc biệt là phụ nữ trong thâm cung – lại chỉ có thể lựa chọn cách tồn tại trong im lặng.

Và chính trong sự im lặng ấy, lịch sử đôi khi trở nên ám ảnh hơn bất kỳ trận chiến nào.

Vietbf @ Sưu tầm

Một đoạn video gây chấn động do đích thân Tổng thống Donald Trump chia sẻ cho thấy, lực lượng Mỹ tấn công một kho đạn lớn tại Iran bằng bom phá boongke nặng 2.000 pound (khoảng 900kg), tạo ra một vụ nổ khổng lồ.

Ông Trump đã đăng video trên mạng xã hội Truth Social ghi lại khoảnh khắc các quả bom phá hầm ngầm đánh trúng mục tiêu tại thành phố Isfahan của Iran. Một quan chức Mỹ nói với The Wall Street Journal rằng, đây là các loại “bom xuyên phá” được thiết kế để xuyên sâu vào các mục tiêu nằm dưới lòng đất.

Trong video, những cột khói đen dày đặc bốc lên trên bầu trời thành phố sau vụ nổ.

Quan chức giấu tên này cho biết Mỹ đã sử dụng một số lượng lớn bom phá boongke trong các đợt tấn công nhằm vào Isfahan - nơi đặt một trong những cơ sở hạt nhân lớn nhất của Iran và từng là mục tiêu trong cuộc “Chiến tranh 12 ngày” vào mùa hè năm ngoái.

Dữ liệu từ các vệ tinh theo dõi cháy của NASA cho thấy các vụ nổ xảy ra gần núi Soffeh - khu vực được cho là có các vị trí quân sự.

Trong bối cảnh áp lực gia tăng đối với chính quyền Trump nhằm chấm dứt chiến tranh và khôi phục ổn định cho thị trường năng lượng toàn cầu, ông Trump hôm thứ Hai đã đe dọa sẽ phá hủy trên diện rộng các nguồn năng lượng và hạ tầng thiết yếu của Iran nếu không sớm đạt được một thỏa thuận.

“Đã đạt được tiến triển lớn, nhưng nếu vì bất kỳ lý do nào mà một thỏa thuận không sớm được đạt - điều có lẽ sẽ xảy ra - và nếu eo biển Hormuz không ngay lập tức ‘mở cửa’, chúng tôi sẽ kết thúc ‘kỳ lưu trú’ tuyệt vời tại Iran bằng cách phá hủy hoàn toàn tất cả các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg (và có thể cả các nhà máy khử mặn!), những nơi mà chúng tôi cố ý chưa đụng tới”, ông Trump viết trên Truth Social.

Iran trước đó đã cáo buộc Mỹ và Israel tấn công nhà máy điện hạt nhân Bushehr. Ông Trump cũng tuyên bố Mỹ đã ném bom đảo Kharg - trung tâm dầu mỏ then chốt tại eo biển Strait of Hormuz - vào ngày 13/3.

Một video khác về vụ nổ lớn được ông Trump chia sẻ vào sáng sớm thứ Ba, không kèm bình luận, dường như ghi lại một đợt tấn công quy mô lớn bên ngoài thành phố Isfahan ở miền Trung Iran.

Trong một cuộc phỏng vấn công bố hôm thứ Hai, ông Trump khẳng định các cuộc đàm phán đang tiến triển với Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf. Tuy nhiên, Tehran phủ nhận đang đàm phán với Mỹ, cáo buộc Washington sử dụng thông tin này làm “vỏ bọc” cho việc triển khai quân.

Theo các quan chức Mỹ, hàng nghìn binh sĩ đã được điều tới Trung Đông, nằm trong kế hoạch tăng cường lực lượng có thể mở rộng các lựa chọn quân sự của ông Trump, bao gồm cả khả năng tấn công trên bộ vào Iran - dù ông vẫn tuyên bố một thỏa thuận hòa bình đang đến gần.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói với Newsmax rằng ông không muốn “đặt ra thời hạn” cho việc kết thúc chiến tranh với Iran.

Vietbf @ Sưu tầm