Khi nguy cơ Mỹ mở cuộc tấn công trên bộ tại Iran ngày càng rõ rệt, trang tin Anh Middle East Eye ngày 6/4 xem xét các kịch bản có thể xảy ra và cách địa hình nước này có thể khiến lực lượng tấn công phải trả giá đắt.

Khi tiến về vùng Vịnh trên các máy bay vận tải, hàng trăm binh sĩ Mỹ có thể liếc nhìn xuống địa hình bên dưới qua cửa sổ. Một vùng biển ngoằn ngoèo với nhiều đảo; một bờ biển dài hàng trăm kilomet với những vách đá sắc nhọn; và các dãy núi sừng sững áp đảo bất kỳ kẻ xâm nhập nào.

Với địa hình như vậy, không có gì ngạc nhiên khi các chuyên gia quân sự và chính trị cho rằng, một chiến dịch trên bộ sẽ khiến Mỹ phải trả giá rất đắt.

Iran là một quốc gia rộng lớn. Nước này có hai dãy núi dài, Biển Caspi ở phía Bắc, và Biển Oman cùng vùng Vịnh ở phía Nam.


Các chuyên gia cảnh báo rằng, một khi chiến tranh trên bộ bắt đầu, hướng đi và thời gian kéo dài của nó rất khó dự đoán.

“Nếu nhìn vào lịch sử các cuộc tấn công quân sự kiểu này, bạn sẽ thấy rằng một khi tấn công trên bộ bắt đầu, chúng rất khó kiểm soát”, ông Arman Mahmoudian, nghiên cứu viên tại Viện An ninh Toàn cầu và Quốc gia thuộc Đại học Nam Florida (Mỹ), nói với Middle East Eye.

Các chuyên gia Iran chỉ ra ba kịch bản chính nếu chiến tranh trên bộ nổ ra: chiếm các đảo của Iran ở vùng Vịnh và eo biển Hormuz, tấn công bờ biển phía Nam của Iran, hoặc xâm nhập qua các khu vực người Kurd ở phía Tây nước này. Mỗi kịch bản đều tiềm ẩn những nguy cơ và khó khăn nghiêm trọng.

Chiếm đảo Kharg và kiểm soát eo biển Hormuz

Không chỉ các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran, điều thực sự gây áp lực lên Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ Chiến tranh Mỹ là việc đóng cửa eo biển Hormuz.

Trước chiến tranh, khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 1/5 tiêu thụ toàn cầu, đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Nhưng từ khi xung đột bắt đầu ngày 28/2, Iran đã nhắm mục tiêu vào các tàu di chuyển qua tuyến đường thủy này và về cơ bản đóng cửa tuyến đường, gần đây chỉ cho phép một số ít tàu chở dầu từ các quốc gia “thân thiện” đi qua.

Một số báo đưa tin, Iran đã thu tới 2 triệu USD từ một số tàu để đảm bảo an toàn khi đi qua eo biển Hormuz.

Vị trí và quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển đã đẩy giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng cao, tạo thêm áp lực buộc Mỹ phải mở lại tuyến đường.

Đáp lại, Mỹ đã tấn công các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu của Iran, cách bờ biển khoảng 32 km.

Cuộc tấn công làm dấy lên suy đoán rằng Washington có thể tìm cách chiếm hòn đảo này - ý tưởng mà Tổng thống Trump từng nhắc tới trong một cuộc phỏng vấn năm 1988 với báo Anh The Guardian từ rất lâu trước khi ông bước vào chính trường.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng, động thái như vậy mang lại ít lợi ích và thậm chí có thể phản tác dụng.

Ông Mahmoudian cho rằng, nếu Mỹ cố chiếm Kharg, nơi xử lý khoảng 90% xuất khẩu dầu của Iran, thì Iran thậm chí có thể không chiến đấu tại đó.

“Iran không có lý do gì để chiến đấu với Mỹ trên hòn đảo đó vì họ không có cơ hội chiến thắng. Thay vào đó, họ có thể để Mỹ chiếm đảo rồi tấn công họ tại đó”, ông nói. “Vấn đề tương tự cũng tồn tại với các đảo ở eo biển Hormuz như Qeshm, Hormuz và Larak. Bất kỳ chiến dịch nào của Mỹ ở đó cũng sẽ gặp vấn đề tương tự”.

Điều này cũng được ông Farzin Nadimi, một nhà phân tích tại Viện Washington (Mỹ), một tổ chức có lập trường chống Iran và ủng hộ Israel, thừa nhận.

Trong cuộc phỏng vấn với podcaster Iran Bozorgmehr Sharafedin, ông Nadimi nói: “Việc chiếm đóng quân sự đảo Kharg là không thực tế và không hợp lý. Ngay cả khi chiếm được các đảo của Iran, việc giữ chúng cũng sẽ rất khó”.

Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng việc chiếm Kharg có thể khiến giá dầu tăng cao hơn nữa. “Mỹ có thể chiếm đảo và ngăn dòng chảy dầu từ Iran, nhưng điều đó sẽ gây tổn hại thị trường năng lượng toàn cầu. Việc loại bỏ khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày của Iran sẽ lại đẩy giá lên”, ông Alex Vatanka, chuyên gia cao cấp tại Viện Trung Đông ở Washington, nói.

Ngoài Kharg, Iran có 42 hòn đảo ở vùng biển phía Nam, trong đó 18 đảo có người ở và 24 đảo không có người.

Đảo lớn nhất là Qeshm, trải dài dọc eo biển Hormuz, rộng khoảng 1.500 km², lớn hơn cả Bahrain và Singapore, và chỉ cách đất liền Iran 2 km.

Ba đảo khác, Tunb Lớn, Tunb Nhỏ và Abu Musa, đặc biệt nhạy cảm. Thường được gọi là “ba đảo”, chúng cũng bị Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE) tuyên bố chủ quyền. Điều này làm dấy lên khả năng Mỹ có thể chiếm chúng và bàn giao cho UAE.

Tuy nhiên, chuyên gia Vatanka cảnh báo điều này có thể tạo ra vấn đề lâu dài cho quốc gia vùng Vịnh này. “Có thể Mỹ muốn làm điều gì đó có lợi cho UAE, nhưng UAE phải cân nhắc kỹ liệu họ có muốn các hòn đảo đó trong hoàn cảnh như vậy hay không”, ông nói.

Ông Vatanka cho rằng, về lâu dài, “điều đó sẽ trở thành điểm căng thẳng và xung đột với phần còn lại của Iran trong nhiều thập kỷ”.

Cả hai chuyên gia Vatanka và Mahmoudian đều cho rằng, nếu Mỹ chiếm đảo, mục tiêu có thể là chính trị, cụ thể là tạo đòn bẩy đàm phán và buộc Iran nhượng bộ để đổi lại việc trả lại lãnh thổ.

VietBF@ sưu tập

Tổng thống Mỹ Donald Trump sắp đối mặt với khoảnh khắc mang tính quyết định đối với cuộc chiến ở Iran: Thực hiện lời đe dọa phá hủy hạ tầng của Iran từ 20h ngày 7/4 hay tiếp tục lùi thời hạn do chính ông đặt ra để tạo cơ hội cho đàm phán.

Nhà lãnh đạo Mỹ đe dọa sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện của Iran trước nửa đêm 7/4, cùng nhiều biện pháp có thể gây ra hậu quả tàn khốc đối với người dân Iran và chắc chắn sẽ châm ngòi cho hàng loạt đòn trả đũa nguy hiểm trên toàn khu vực.

Các bên trung gian như Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đang nỗ lực ngăn chặn kịch bản đó, bằng cách thúc đẩy một thỏa thuận, hoặc ít nhất có thể kéo dài thêm thời gian.

“Nếu tổng thống thấy thỏa thuận đang dần hình thành, ông ấy có thể sẽ tạm dừng. Nhưng chỉ mình ông ấy là người đưa ra quyết định đó”, một quan chức cấp cao trong chính quyền nói với Axios.

Tổng thống Mỹ Trump: Iran có thời hạn đến 20h ngày 7/4
Một quan chức quốc phòng “hoài nghi” rằng lần này sẽ có bất kỳ sự gia hạn nào.

Nguồn tin đã nói chuyện với ông Trump nhiều lần trong những ngày gần đây tiết lộ rằng ông có thể là người có lập trường “diều hâu” nhất trong tầng lớp lãnh đạo cấp cao của chính quyền về vấn đề Iran.

“Tổng thống là người hiếu chiến nhất. So với tổng thống, những người đó còn giống ‘phe bồ câu’ hơn”, một quan chức Mỹ khác cho biết. Quan chức này gạt bỏ thông tin Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth hay Ngoại trưởng Marco Rubio đang thúc đẩy hành động mạnh tay với Iran.

Tổng thống Trump đã bắt đầu thăm dò ý kiến cố vấn và người thân cận về kế hoạch tấn công các nhà máy điện và cầu khi hỏi họ: “Các anh nghĩ gì về ‘Ngày hạ tầng’?”

Đội ngũ đàm phán của Tổng thống Trump, gồm Phó Tổng thống JD Vance, hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, cho rằng ông Trump nên cố gắng đạt được một thỏa thuận ngay lúc này nếu có thể.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, lãnh đạo A-rập Xê-út và UAE, cùng các đồng minh chính trị như Thượng nghị sĩ Lindsey Graham thúc giục Tổng thống Trump không chấp nhận ngừng bắn nếu Iran không nhượng bộ như điều kiện của Mỹ, như mở lại eo biển Hormuz hoặc từ bỏ toàn bộ uranium làm giàu mức cao.

Iran đã đưa ra phản hồi gồm 10 điểm để trả lời đề xuất hòa bình.

Một quan chức Mỹ mô tả phản hồi này là “tối đa hóa yêu sách”, nhưng Nhà Trắng coi đó là chiến thuật đàm phán chứ không phải sự từ chối.

Các bên trung gian đang làm việc với phía Iran để sửa đổi và soạn thảo lại danh sách điều khoản. Họ cũng cảnh báo rằng quá trình ra quyết định của Iran rất chậm, vì vậy có thể cần gia hạn thời hạn.

Kế hoạch đã sẵn sàng

Trong cuộc họp báo ngày 6/4, Tổng thống Trump ám chỉ tốc độ chậm chạp trong quá trình cân nhắc của Iran đang cản trở đàm phán, cho rằng các lãnh đạo Iran không thể trao đổi hiệu quả do lo ngại về an ninh.

Các cố vấn của Tổng thống Trump nói với bên trung gian, rằng tổng thống cần thấy những tín hiệu tích cực từ phía Iran để cân nhắc gia hạn. “Chúng tôi đang lún sâu vào đàm phán, điều gì cũng có thể xảy ra”, một người nói.

Trong cuộc họp báo, Tổng thống Trump đã phác họa viễn cảnh u ám về tương lai gần của Iran, đồng thời nhấn mạnh vẫn còn khả năng đạt được thỏa thuận.

“Cả đất nước đó có thể bị xóa sổ chỉ trong 1 đêm, và có thể là ngay tối mai”, ông tuyên bố.

“Chúng tôi có kế hoạch khiến mọi cây cầu ở Iran bị phá hủy hoàn toàn trước 12 giờ đêm ngày mai. Mọi nhà máy điện ở Iran sẽ ngừng hoạt động, bốc cháy, nổ tung và không bao giờ được sử dụng lại. Ý tôi là phá hủy hoàn toàn trước 12 giờ đêm, và điều đó có thể diễn ra trong vòng 4 giờ nếu chúng tôi muốn. Chúng tôi không muốn điều đó xảy ra”, ông nói.

Ở chiều ngược lại, ông Trump cho biết các cuộc đàm phán “đang tiến triển tốt” và nhấn mạnh Mỹ có “đối tác tích cực, sẵn sàng” ở phía bên kia, đang “đàm phán một cách thiện chí”.
VietBF@ sưu tập

Trong một tuyên bố tại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump khẳng định việc công khai các chi tiết về nhiệm vụ giải cứu phi công Mỹ tại Iran đã đặt tính mạng binh sĩ vào nguy hiểm, đồng thời cảnh báo các phóng viên có thể phải đối mặt với án tù nếu không tiết lộ nguồn tin.

Căng thẳng giữa chính quyền Tổng thống Trump và giới truyền thông vừa đẩy lên nấc thang mới sau cuộc họp báo ngày 6/4. Nhà lãnh đạo Mỹ xác nhận các cơ quan chức năng đang ráo riết "truy tìm" danh tính một quan chức chính phủ — người bị ông gọi là "cá nhân tệ hại" — vì đã tiết lộ thông tin mật cho báo chí về chiến dịch giải cứu thành viên thứ hai của phi hành đoàn tiêm kích F-15E bị bắn hạ tại Iran vào cuối tuần trước.

Ông Trump nhấn mạnh rằng sự can thiệp của truyền thông đã trực tiếp gây bất lợi cho chiến dịch quân sự nhạy cảm này. Theo Tổng thống, phía Iran ban đầu hoàn toàn không hay biết về việc có phi công Mỹ đang mất tích bên trong lãnh thổ của họ.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của các bản tin dựa trên "nguồn tin giấu tên" đã vô tình chỉ điểm cho đối phương, khiến nỗ lực tìm kiếm và cứu nạn trở nên khó khăn và nguy hiểm hơn gấp bội.

"Đây là vấn đề an ninh quốc gia," Tổng thống Trump khẳng định trước các phóng viên. Ông đưa ra một tối hậu thư cứng rắn rằng bất kỳ ai đăng tải câu chuyện này mà từ chối khai nhận nguồn tin cung cấp đều có khả năng phải ngồi tù.

Ông cho rằng hành động tiết lộ tin tức đã khiến viên phi công Mỹ — người đang phải chiến đấu giành giật sự sống — rơi vào tình thế ngàn cân treo sợi tóc khi vị trí và tình trạng của anh bị phanh phui cho đối thủ.
Mặc dù người đứng đầu Nhà Trắng không chỉ đích danh cơ quan ngôn luận nào, nhưng các dữ liệu từ tờ Telegraph cho thấy sự chú ý đang đổ dồn vào kênh CBS. Trước đó, ngay sau nửa đêm ngày 3/4, đài này đã đăng tải thông tin xác nhận một chiếc F-15E của Mỹ bị bắn rơi tại Iran.

Bản tin của CBS dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết một thành viên phi hành đoàn đã được cứu thoát, trong khi cuộc tìm kiếm sĩ quan điều khiển hệ thống vũ khí còn lại vẫn đang ráo riết diễn ra.

Vụ việc không chỉ làm dấy lên những lo ngại về an ninh quân sự mà còn tạo ra một cuộc đối đầu trực diện về quyền tự do báo chí và trách nhiệm bảo mật thông tin quốc gia. Hiện tại, chính quyền ông Trump đang dồn lực để bóc tách đường dây rò rỉ thông tin này, quyết tâm trừng trị người đã đưa bí mật quân sự ra ánh sáng giữa lúc chiến dịch giải cứu vẫn còn dang dở.

VietBF@ sưu tập

Phiên cập nhật ngày 7/4/2026 cho thấy thị trường tiền tệ và hàng hóa vẫn đang trong trạng thái nhạy cảm. USD tự do đã lùi xuống dưới vùng đỉnh trước đó, trong khi giá mua USD trong ngân hàng vẫn thấp hơn khá xa so với chợ đen. Vàng SJC tuy giảm nhẹ nhưng vẫn đứng ở mặt bằng rất cao, bỏ xa giá vàng thế giới quy đổi. Bitcoin tiếp tục dao động quanh ngưỡng 68.000-69.000 USD, còn dầu thô và giá xăng tại nhiều nơi vẫn bị đẩy lên bởi căng thẳng năng lượng toàn cầu.

Về tỷ giá USD, thị trường tự do sáng 7/4 ghi nhận mức 26.900 đồng/USD mua vào và 27.100 đồng/USD bán ra. Trong khi đó, Vietcombank cập nhật lúc 08:22 niêm yết USD mua tiền mặt 26.111 đồng, mua chuyển khoản 26.141 đồng và bán ra 26.361 đồng/USD. Nếu lấy mốc giá mua vào chợ đen so với giá mua tiền mặt của Vietcombank, mức chênh lệch hiện là 789 đồng/USD; còn nếu so với giá mua chuyển khoản, chênh lệch là 759 đồng/USD.

Giá vàng SJC trong nước sáng 7/4 được nhiều nơi niêm yết quanh 169,5 triệu đồng/lượng mua vào và 172,5 triệu đồng/lượng bán ra. Giá vàng thế giới cùng ngày được báo ở khoảng 4.640,3 USD/ounce vào đầu giờ chiều theo giờ Việt Nam. Một nguồn cập nhật khác vào giữa buổi sáng cũng ghi nhận vàng giao ngay khoảng 4.643,6 USD/ounce, cho thấy mặt bằng thế giới vẫn quanh vùng 4.64 nghìn USD/ounce. Như vậy, vàng miếng SJC trong nước vẫn cao hơn rất mạnh so với giá quốc tế quy đổi.

Giá bạc thế giới ngày 7/4 ở quanh 72,70 USD/ounce, trong khi một cập nhật khác đầu ngày cho thấy bạc giao dịch xấp xỉ 73 USD/ounce.

Bitcoin hiện giao dịch quanh 68.771 USD/BTC, biên độ trong ngày dao động từ 68.312 USD đến 70.240 USD. Điều này cho thấy đồng tiền số lớn nhất thế giới vẫn giữ được vùng giá rất cao dù biến động trong ngày còn khá mạnh.

Lãi suất căn bản tại Mỹ, tức target range của federal funds rate, hiện vẫn được Cục Dự trữ Liên bang giữ ở 3,50% - 3,75% sau cuộc họp ngày 18/3/2026. Đối với lãi suất vay mua nhà trả góp tại Mỹ, Freddie Mac cho biết lãi suất vay cố định 30 năm trung bình ở mức 6,46% tính đến ngày 2/4/2026. Còn lãi suất vay mua xe tại Mỹ, các khảo sát đầu tháng 4 cho thấy mức trung bình cho khoản vay mua xe mới kỳ hạn 60 tháng đang ở khoảng 7%/năm, với người có tín dụng tốt có thể thấp hơn đáng kể.

Giá dầu thế giới tiếp tục là điểm nóng. Trong phiên Mỹ ngày 6/4, dầu thô WTI đã đóng cửa quanh 112,41 USD/thùng; sang ngày 7/4, một số cập nhật thị trường còn cho thấy WTI đã lên tới khoảng 113,67 USD/thùng trong giao dịch.

Về giá xăng, số liệu AAA ngày 7/4 cho thấy California bình quân 5,930 USD/gallon, Texas 3,844 USD/gallon. Với Florida, kết quả hiển thị gần nhất trên AAA là 4,198 USD/gallon vào ngày 6/4; một trang tổng hợp của AAA cũng cho thấy Florida đã ở vùng trên 4,18 USD/gallon.

Ở ngoài Mỹ, dữ liệu xăng bán lẻ của các thành phố/countries bên châu Âu và Canada thường cập nhật theo tuần, nên mốc gần nhất hiện có là 30/3/2026. Với Toronto, trang dữ liệu thành phố cho biết giá xăng trong giai đoạn đến 30/3 có mức bình quân 1,53 CAD/lít, và một kết quả tổng hợp khác cho thấy Toronto đã có lúc lên vùng 1,90 CAD/lít vào cuối tháng 3. Với Paris, dữ liệu thành phố cho thấy giá xăng bình quân trong giai đoạn đến 30/3 là 1,87 EUR/lít, và mức cao nhất ngay ngày 30/3 đã lên 2,14 EUR/lít. Với Berlin, do kết quả thành phố khó truy xuất trực tiếp, có thể dùng mốc gần nhất rất sát thực tế từ nguồn Đức là E10 trung bình toàn quốc 2,099 EUR/lít, trong khi nguồn khác cho thấy giá xăng Đức quanh 2,10-2,13 EUR/lít vào cuối tháng 3; Berlin thường nằm trong mặt bằng cao của Đức.

Giá thị trường cổ phiếu Mỹ ở phiên cuối ngày 6/4/2026 đóng cửa như sau: Dow Jones 46.669,88 điểm, S&P 500 6.611,83 điểm, Nasdaq 21.996,34 điểm. Cả ba chỉ số đều tăng nhẹ trong phiên này.

USD chợ đen: mua vào 26.900 đồng/USD, bán ra 27.100 đồng/USD.
USD Vietcombank: mua tiền mặt 26.111 đồng, mua CK 26.141 đồng, bán 26.361 đồng/USD.
Chênh lệch USD chợ đen mua vào so với Vietcombank mua tiền mặt: 789 đồng/USD.
Vàng SJC: 169,5 - 172,5 triệu đồng/lượng.
Vàng thế giới: khoảng 4.640,3 USD/ounce.
Bạc thế giới: khoảng 72,7 - 73 USD/ounce.
Bitcoin: 68.771 USD/BTC.
Lãi suất căn bản Mỹ: 3,50% - 3,75%.
Mortgage 30 năm Mỹ: 6,46%.
Lãi suất vay mua xe Mỹ: khoảng 7%/năm.
Dầu WTI: khoảng 112,41 - 113,67 USD/thùng.
Xăng California: 5,930 USD/gallon.
Xăng Texas: 3,844 USD/gallon.
Xăng Florida: khoảng 4,198 USD/gallon.
Xăng Toronto: bình quân 1,53 CAD/lít, cuối tháng 3 có lúc quanh 1,90 CAD/lít.
Xăng Paris: bình quân 1,87 EUR/lít, mức cao cuối tháng 3 là 2,14 EUR/lít.
Xăng Berlin/Đức: khoảng 2,10 - 2,13 EUR/lít.

Giá thị trường cổ phiếu Mỹ phiên cuối
• Dow Jones: 46.669,88
• S&P 500: 6.611,83
• Nasdaq: 21.996,34

Lưu ý nhỏ: phần Toronto, Paris, Berlin là dữ liệu xăng cập nhật theo chu kỳ tuần, nên mốc gần nhất mình lấy là cuối tháng 3/2026, còn California, Texas, Florida là mốc rất mới ngày 7/4 hoặc 6/4/2026 từ AAA.

Chuyên gia nhận định bất chấp nỗ lực trấn áp tội phạm tại Campuchia và nhiều nước khác, ngành công nghiệp lừa đảo khó bị xóa sổ hoàn toàn và luôn sẵn sàng dịch chuyển sang địa điểm khác.

Chỉ 4 tháng ở Campuchia, Chen Xian Jin học được cách xác định ai làm quản lý trong ngành công nghiệp lừa đảo. Không giống những doanh nhân Trung Quốc khác, họ không dùng xe hay tranh sức xịn, đồng thời giữ thái độ khiêm tốn.

Họ thường đến lúc hoàng hôn để mua thức ăn tại quầy của Chen ở Phnom Penh. Bất chấp các đợt trấn áp gần đây, Chen vẫn giao hàng cho các khách quen ở tòa nhà cao tầng cuối phố, nơi sáng đèn suốt đêm.

Một người bán dừa non khác trong khu phố cũng cho biết doanh thu giảm sau các đợt truy quét, nhưng hiện dần ổn định.

Trên khắp Phnom Penh, tàn tích từ chiến dịch truy quét quyết liệt các "sào huyệt" lừa đảo hiện hữu rõ rệt. Các tòa nhà bị bỏ trống hoặc san bằng thành đống đổ nát. Nhân viên ôm túi hành lý lang thang trên đường phố sau khi bị đuổi đi. Họ tụ tập thành từng nhóm bên ngoài đại sứ quán, trên bãi cỏ gần sông Mekong vào đầu buổi tối và trong các quán cafe cùng quán bar rẻ tiền khi màn đêm buông xuống.

Chính phủ Campuchia đối mặt với áp lực mạnh mẽ từ Trung Quốc, Mỹ và các quốc gia có nạn nhân bị lừa đảo như Hàn Quốc. Tuy nhiên, khi Bloomberg trò chuyện với hàng loạt nhân vật - từ nạn nhân, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, quan chức và nhà hoạt động, hầu hết khẳng định ngành công nghiệp này sinh lợi đến mức không thể bị xóa sổ.

“Một nhân viên cho biết họ được chuyển tới khách sạn. Mấy ông trùm nói làm vậy tránh cảnh sát kiểm tra. Những kẻ đang hoạt động trên đường phố, chực chờ thời cơ để quay lại”, Ling Li - nghiên cứu viên về ngành công nghiệp lừa đảo - nhận định.

Không khác gì "con rắn Hydra"
Trên khắp Đông Nam Á, tội phạm mạng đang được coi là mối đe dọa an ninh quốc gia. Khi cảnh sát Campuchia vào cuộc, các tòa nhà chung cư và văn phòng từ lâu là nơi ẩn náu cho các trung tâm lừa đảo đã bị đột kích. Một số ông trùm biết trước và bỏ trốn sang nước ngoài. Chủ tịch Thượng viện Hun Sen cảnh báo Campuchia sẽ là nơi trừng phạt kẻ vi phạm pháp luật, thay vì là nơi dung túng cho tội phạm.

Chính phủ Campuchia đã thực hiện nhiều biện pháp sâu rộng với hy vọng dần dần xóa bỏ ngành công nghiệp này, như truy quét, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đẩy mạnh hợp tác với các đối tác nước ngoài và đề xuất luật mới. Từ đầu tháng 1 đến đầu tháng 2, cảnh sát Campuchia đột kích 190 địa điểm trên khắp cả nước, bao gồm 44 sòng bạc. Hơn 2.500 người bị bắt giữ, và một lượng lớn máy tính và điện thoại di động bị tịch thu.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia ví các trung tâm như con rắn Hydra trong thần thoại Hy Lạp, có nghĩa khi chặt đứt một cái đầu, hai cái đầu khác sẽ mọc lên.

Trong khoảng thời gian những trung tâm lớn tan rã hoặc im hơi lặng tiếng, các trung tâm nhỏ hơn ở vùng nông thôn lại mọc lên, Ou Virak - Chủ tịch của tổ chức tư vấn Future Forum - cho biết.

Về bản chất, lừa đảo là mô hình kinh doanh tương đối rẻ và đã được chứng minh hiệu quả. Trí tuệ nhân tạo (AI) giúp tiết kiệm chi phí hơn nữa.


Những người từng làm trong trung tâm lừa đảo nằm trên đường gần Đại sứ quán Indonesia ở Phnom Penh. Ảnh: Bloomberg.
Stephanie Baroud - nhà phân tích tình báo tội phạm thuộc đơn vị chống buôn người và buôn lậu di cư của Interpol ở Pháp - cho biết nhiều người lao động bị đẩy khỏi một đường dây có khả năng bị dụ dỗ vào đường dây khác. “Họ bị bỏ rơi, vì vậy nguy cơ rất cao với những người không biết phải làm gì hoặc đi đâu. Những người khác đối mặt với khoản tiền phạt nặng vì quá hạn visa, nên rời đi và bắt đầu một công việc ở nơi khác khó khăn hơn”, bà nói.

Mức lương cũng đóng vai trò quan trọng. Một số người có thể kiếm 1.500 USD/tháng, một con số hấp dẫn so với nhiều công việc khác ở Campuchia hoặc Ấn Độ, Indonesia hay Trung Quốc.

Đồng thời, các trại lừa đảo là ngành kinh doanh rất sinh lợi. Một báo cáo của Viện Hòa bình Mỹ áng chừng đến cuối năm 2023, tổng số tiền bị các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia đánh cắp hàng năm thông qua đánh bạc trực tuyến và lừa đảo bất hợp pháp là khoảng 64 tỷ USD. Trong khi đó, theo báo cáo năm 2025 của Liên minh Chống lừa đảo Toàn cầu (GASA), con số thiệt hại do mọi hình thức lừa đảo trên toàn thế giới trong vòng 12 tháng qua lên tới khoảng 442 tỷ USD.

Trò chơi "đập chuột"
Giống nhiều hoạt động tội phạm xuyên quốc gia khác, các vụ lừa đảo có thể nhanh chóng thay đổi vỏ bọc. Việc thiếu phối hợp và chia sẻ thông tin càng làm tăng thêm thách thức. Các quan chức chính phủ và nhân vật cấp cao trong ngành thực thi pháp luật cho rằng sự phối hợp giữa các bên chưa tối ưu. Xung đột biên giới giữa Campuchia và Thái Lan làm góp phần vào thái độ thiếu tin tưởng xung quanh việc chia sẻ thông tin.

Theo một nguồn tin, Thủ tướng Hun Manet đã phàn nàn với cựu nhà ngoại giao Mỹ rằng việc hợp tác xuyên biên giới gặp nhiều khó khăn, đặc biệt với Thái Lan, đồng thời cáo buộc những kẻ lừa đảo đang phá hoại đàm phán thương mại với Mỹ. Thủ tướng Campuchia ví nỗ lực ngăn chặn các trại như trò chơi "đập chuột".

Thiếu tướng Wiwat Kamchamnan - Phó ủy viên Cục Điều tra Tội phạm mạng Thái Lan - cho biết ngành công nghiệp này rất dễ thích nghi và đang di chuyển địa điểm. Các nhà hoạt động chỉ ra sự hỗn loạn từ đợt trấn áp mới nhất, nơi hàng nghìn người ồ ạt rời khỏi các trung tâm trong thời gian ngắn. Khả năng cao các ông trùm đã trà trộn vào đám đông và sẽ thiết lập hoạt động mới sau khi mọi chuyện lắng xuống.

Các chiêu trò ngày càng đa dạng, trong khi nhóm tội phạm chuyển sang sử dụng tiền điện tử.

Một người đàn ông từ Pakistan mô tả một vụ lừa đảo về công việc có tên "Bốn Phòng". Anh ở trong phòng ba, chịu trách nhiệm cung cấp chi tiết về công việc cho các mục tiêu. Phòng bốn thuộc trách nhiệm của quản lý người Trung Quốc, và anh khẳng định mình không biết chuyện gì xảy ra tiếp theo. Nếu không chuyển tiếp đủ người, anh sẽ không nhận được toàn bộ tiền công.

“Vấn đề là tội phạm hành động rất nhanh, Chúng sẽ chuyển tiền điện tử vào một ví chính rồi chia nhỏ ra hàng trăm, thậm chí hàng nghìn ví. Không chỉ vậy, chúng còn che giấu thông qua nhiều trung gian, sử dụng mixer hoặc sàn giao dịch để đánh lừa cơ quan thực thi pháp luật”, Neal Jetton - phụ trách Cục Chống tội phạm mạng tại Interpol ở Singapore - nói.

Tại Campuchia, chuyên gia cho biết các vụ lừa đảo mang lại lợi ích cho chủ sở hữu bất động sản. Chủ nhà thu tiền từ các băng nhóm chiếm dụng toàn bộ tòa nhà chung cư. Các trung tâm không phải lúc nào cũng ẩn náu hay cách xa thành phố lớn.

Dọc con đường tới Bộ Thương mại ở Phnom Penh là ví dụ điển hình. Trên con đường đó, có một tòa nhà màu xanh thấp tầng, các tầng dưới có lưới chắn. Hàng rào cao bao quanh bởi dây thép gai. Trông tòa nhà này giống trường học. Các nhân viên bảo vệ tại một ngân hàng gần đó cũng nghĩ vậy khi nhiều người trẻ ồ ạt tới đây vài năm trước. Tuy nhiên, đèn bật suốt đêm, từng tốp người ra vào từng lượt.

Theo Cyber ​​Scam Monitor, tòa nhà thuộc sở hữu của một doanh nhân Trung Quốc nhập quốc tịch Campuchia. Khi các trung tâm nằm ở vị trí trung tâm, toàn bộ hệ sinh thái sẽ mọc lên xung quanh chúng, từ người bán hàng, tài xế giao hàng, người dọn dẹp. Chuyên gia cho biết căng thẳng biên giới khiến người trẻ quay về Campuchia từ Thái Lan và họ có nguy cơ bị lôi kéo.

“Chúng tôi lo ngại không chỉ người nước ngoài mà cả người Campuchia cũng trở thành nạn nhân”, Bộ trưởng Thông tin Campuchia Neth Pheaktra cho biết.

Trở lại quầy hàng của Chen Xian Jin, người dân địa phương bắt đầu gọi tòa nhà cao tầng ở cuối phố là "Kim Cương Trên Trời". Mặc dù các tầng dưới cửa đóng then cài, cửa sổ các tầng trên vẫn mở. Chen không hề bận tâm. "Đời mà", anh nhún vai.

Công dân Pakistan từ đường dây “Bốn phòng” cũng cảm thấy không có vấn đề gì. Công việc “không tệ lắm”, dù đôi khi lương bị cắt giảm và anh phải giao nộp hộ chiếu. Anh có thể nghe nhạc trong lúc làm việc và xem phim vào lúc rảnh rỗi. Anh vẫn thích Campuchia, dù biết công việc đó là lừa đảo người khác. Giờ trung tâm của anh đã đóng cửa, anh sẽ rời đi, nhưng “có thể tôi sẽ quay lại”.

VietBF@ sưu tập