Những cây có hoa chắc chắn có thể tạo nên “màn trình diễn” rực rỡ vào mùa hè, mang lại màu sắc sống động và thu hút ong bướm đến khu vườn. Để có được “màn trình diễn” hoàn hảo, người làm vườn cần cắt tỉa đúng thời điểm. Dưới đây là năm loại cây có hoa nên cắt tỉa vào đầu mùa xuân, vì nếu làm muộn hơn, bạn có thể sẽ mất hoa, theo tạp chí Mỹ Homes and Gardens.

Việc biết khi nào nên cắt tỉa cây giúp các cây trong vườn luôn khỏe mạnh và nở hoa đẹp nhất. Điều này có nghĩa là không nên cắt tỉa các cây nở hoa vào mùa xuân trong tháng này, mà nên tập trung vào các cây nở hoa mùa hè – những loại cần được cắt tỉa đúng lúc chồi bắt đầu nhú, với dụng cụ sắc bén và sạch sẽ.

Dưới đây là lý do vì sao bạn nên thêm việc cắt tỉa các loại cây như crepe myrtle, chaste, desert willow, sourwood và seven-son vào danh sách làm vườn mùa xuân nếu bạn có chúng trong vườn. Ngoài ra còn có một số mẹo giúp bạn cắt tỉa tự tin hơn.
1. Cây tường vi (crepe myrtle)

Cây tường vi nở rộ vào đầu mùa hè, với những chùm hoa rực rỡ có màu trắng, hồng, đỏ và tím.

Vì là loại cây phát triển nhanh và nở hoa vào đầu mùa hè, thời gian để cắt tỉa tường vi đang dần khép lại. Bạn vẫn có thể cắt tỉa vào đầu mùa xuân mà không làm ảnh hưởng đến hoa mùa hè, nhưng nên thực hiện trước khi kết thúc tháng 3.

Khi trồng tường vi, không nhất thiết phải cắt tỉa mỗi năm. Tuy nhiên, nếu cần, việc này nên được thực hiện trong thời kỳ cây ngủ đông, trước khi chồi bắt đầu phát triển. Vì cây ra hoa trên cành mới, nó cần đủ thời gian để phát triển cành mới mang nụ và hoa.

Nếu bạn cắt tỉa quá muộn, thời gian ra hoa sẽ bị lùi lại và bạn sẽ mất những đợt hoa sớm. Vì vậy, khi chăm sóc cây trong tháng 3, hãy cân nhắc việc cắt tỉa.
2. Cây trinh nữ (chaste tree)

Cây trinh nữ, còn gọi là vitex, là một loại cây bụi hoặc cây nhỏ có mùi thơm. Cây tạo ra các chùm hoa dài khoảng 30cm với hương thơm, có màu hồng, tím nhạt hoặc trắng vào mùa hè, thu hút bướm.

Cây trinh nữ ra hoa trên cành mới, nên cần được cắt tỉa vào cuối mùa đông hoặc đầu mùa xuân. Thời điểm lý tưởng là ngay khi chồi mới bắt đầu nhú. Cắt sớm giúp cây ra hoa sớm trên cành mới; nếu trì hoãn, bạn sẽ bỏ lỡ những bông hoa đẹp và thơm.

Việc cắt tỉa khá đơn giản: chỉ cần loại bỏ cành chết, bệnh hoặc hư hại bằng dụng cụ sắc bén và tạo dáng nhẹ nếu cần.

3. Cây liễu sa mạc (desert willow)


Đúng như tên gọi, liễu sa mạc là loại cây chịu hạn tốt và là một trong những cây phù hợp với đất cát hoặc cảnh quan tiết kiệm nước. Đây là loài bản địa ở vùng tây nam nước Mỹ và Mexico, có thể trồng dưới dạng cây bụi lớn hoặc cây nhỏ. Tuy nhiên, dù tên là “liễu”, nó không phải liễu thật mà thuộc cùng họ với cây gỗ thu (catalpa) và (hoa đăng tiêu) campsis.

Kích thước nhỏ gọn khiến liễu sa mạc trở thành lựa chọn phù hợp cho sân vườn nhỏ. Đổi lại, nó mang đến những bông hoa tuyệt đẹp giống hoa lan, dạng kèn, với màu hồng, tím hoặc trắng rực rỡ, thường có họa tiết ở họng hoa.

Nên cắt tỉa cây vào cuối mùa đông hoặc đầu mùa xuân. Vì cây ra hoa trên cành mới, việc cắt tỉa sẽ kích thích phát triển cành mang hoa vào mùa hè. Không chỉ bạn mà cả ong và bướm cũng sẽ thích những bông hoa này. Nếu cắt quá muộn, bạn sẽ mất đi nhiều tuần hoa tiềm năng.

Trong chế độ ăn uống hàng ngày, kali là một khoáng chất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Đây là chất điện giải đóng vai trò duy trì hoạt động của tim, cơ bắp và hệ thần kinh. Ngoài ra, kali còn giúp cân bằng huyết áp, hỗ trợ đào thải natri dư thừa và góp phần giảm nguy cơ bệnh tim mạch.

Tuy nhiên, khi nhắc đến thực phẩm giàu kali, nhiều người chỉ nghĩ đến chuối hoặc các loại trái cây. Ít ai biết rằng một số loại rau quen thuộc lại chứa lượng kali “ấn tượng” không kém, thậm chí còn vượt trội.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia (chia sẻ trên báo Lao Động), việc bổ sung kali từ thực phẩm tự nhiên là cách an toàn và hiệu quả để duy trì sức khỏe. Tuy nhiên, cần đa dạng nguồn thực phẩm thay vì chỉ tập trung vào một vài loại nhất định.

Dưới đây là 3 loại rau giàu kali mà bạn nên cân nhắc thêm vào thực đơn

1. Rau bina - “ngôi sao xanh” giàu dinh dưỡng

Rau bina (còn gọi là cải bó xôi) là một trong những loại rau có hàm lượng kali cao, khoảng 502 mg trong 100g. Không chỉ vậy, rau bina còn giàu vitamin A, C, sắt, canxi và chất chống oxy hóa.

Loại rau này giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ quá trình trao đổi chất và phòng ngừa thiếu máu. Đặc biệt, vitamin A trong rau bina đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thị lực và duy trì làn da khỏe mạnh. Các chất chống oxy hóa còn giúp hạn chế lão hóa và cải thiện sắc tố da.

Về cách chế biến, rau bina rất linh hoạt: có thể xào, nấu canh, làm salad hoặc thậm chí dùng làm nhân bánh. Tuy nhiên, chuyên gia khuyên nên nấu chín nhẹ để giảm oxalat và giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.

2. Nấm mỡ - “kho dinh dưỡng” quen mà lạ

Nấm mỡ là thực phẩm rất quen thuộc trong bữa ăn gia đình, nhưng nhiều người chưa biết đây cũng là nguồn cung cấp kali đáng kể. Ngoài ra, nấm mỡ còn chứa protein, vitamin nhóm B và chất xơ.

Nhờ thành phần dinh dưỡng đa dạng, nấm mỡ giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ tim mạch và cải thiện hệ tiêu hóa. Chất xơ trong nấm còn giúp kích thích nhu động ruột, giảm nguy cơ táo bón, особенно ở người trung niên và cao tuổi.

Một ưu điểm khác là nấm mỡ ít calo nhưng vẫn tạo cảm giác no, phù hợp với người đang kiểm soát cân nặng. Bạn có thể xào nấm với thịt, nấu canh hoặc hầm cùng gà để tăng hương vị và giá trị dinh dưỡng.

3. Rong biển nori - “siêu thực phẩm” từ biển

Rong biển nori không chỉ nổi tiếng nhờ hàm lượng iốt cao mà còn chứa lượng kali đáng kể, khoảng 1640 mg trong 100g. Ngoài ra, nori còn cung cấp protein, chất xơ và nhiều loại vitamin thiết yếu.

Rong biển giúp hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện chức năng tuyến giáp và tăng cường sức khỏe tổng thể. Chất xơ trong nori còn góp phần ngăn ngừa táo bón và hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột.

Trong ẩm thực, nori rất đa dạng: có thể dùng để nấu canh, cuốn cơm hoặc ăn kèm các món Nhật. Tuy nhiên, cần lưu ý không nên ăn quá nhiều vì hàm lượng iốt cao có thể ảnh hưởng đến tuyến giáp nếu tiêu thụ quá mức.

Bổ sung kali thế nào cho đúng?

Dù kali rất quan trọng, việc bổ sung cũng cần đúng cách. Theo các chuyên gia, người trưởng thành nên ưu tiên nguồn kali từ thực phẩm tự nhiên thay vì thực phẩm chức năng.

Tuy nhiên, không phải ai cũng nên ăn nhiều kali. Những người mắc bệnh thận hoặc có vấn đề về đào thải kali cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng lượng tiêu thụ, bởi tích tụ kali có thể gây nguy hiểm.

Ngoài ra, để tối ưu lợi ích sức khỏe, bạn nên:

Kết hợp đa dạng rau củ thay vì ăn một loại duy nhất Hạn chế chế biến quá kỹ làm mất dưỡng chất Duy trì chế độ ăn cân bằng giữa rau, đạm và tinh bột Uống đủ nước và vận động hợp lý

Tóm lại, kali đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể. Việc bổ sung từ những thực phẩm quen thuộc như rau bina, nấm mỡ hay rong biển không chỉ đơn giản mà còn mang lại nhiều lợi ích lâu dài.

Thay vì chạy theo những thực phẩm “đắt đỏ”, đôi khi chính những nguyên liệu bình dị trong căn bếp lại là chìa khóa giúp cơ thể khỏe mạnh hơn mỗi ngày.

Ung thư dạ dày tiếp tục là gánh nặng lớn đối với y tế toàn cầu và Việt Nam. Năm 2020, thế giới ghi nhận khoảng 1 triệu ca mắc mới và hơn 750.000 ca tử vong, xếp thứ 5 về tỷ lệ mắc và thuộc nhóm hàng đầu về tử vong do ung thư.

Tại Việt Nam, ung thư dạ dày đứng thứ 4 về số ca mắc và thứ 3 về tử vong trong các loại ung thư. Các chuyên gia cho rằng Việt Nam vẫn nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ mắc ở mức trung bình cao tại Đông Nam Á.

Một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư dạ dày là nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) – tác nhân đã được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm gây ung thư. Vi khuẩn này gây viêm dạ dày mạn tính kéo dài, có thể tiến triển qua các giai đoạn như teo niêm mạc, dị sản ruột, loạn sản và cuối cùng là ung thư.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp nhiễm HP đều dẫn đến ung thư. Nguy cơ gia tăng đáng kể khi đi kèm các yếu tố lối sống, đặc biệt là thói quen ăn uống.
4 thói quen ăn uống phổ biến làm tăng nguy cơ

Theo ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, nhiều thói quen rất quen thuộc trong đời sống hằng ngày lại chính là “chất xúc tác” làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

Ăn mặn, dùng nhiều thực phẩm muối chua, xông khói: Chế độ ăn nhiều muối là yếu tố nguy cơ rõ rệt. Các thực phẩm như dưa muối, cà muối, cá khô, thịt ướp mặn, đồ hun khói hay chứa nitrit, nitrosamine có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày nếu sử dụng kéo dài.

Thường xuyên ăn đồ nướng cháy cạnh: Thực phẩm nướng ở nhiệt độ cao, đặc biệt khi bị cháy xém, có thể sinh ra các hợp chất gây hại, làm tăng nguy cơ biến đổi tế bào niêm mạc dạ dày.

Ít ăn rau xanh và trái cây tươi: Rau quả cung cấp chất xơ, vitamin và các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ niêm mạc tiêu hóa. Việc thiếu hụt những thực phẩm này khiến cơ thể mất đi “lá chắn” tự nhiên trước các tác nhân gây ung thư.

Uống rượu bia thường xuyên: Rượu bia, đặc biệt khi sử dụng kéo dài hoặc kết hợp với hút thuốc lá, có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày và nhiều loại ung thư tiêu hóa khác.

Ngoài các yếu tố trên, hút thuốc lá là nguy cơ độc lập, làm tăng khả năng mắc ung thư dạ dày từ 30 - 50% so với người không hút. Béo phì, hội chứng chuyển hóa hay trào ngược dạ dày - thực quản cũng liên quan nhiều hơn đến ung thư vùng tâm vị.

Điều đáng nói là phần lớn các yếu tố nguy cơ này đều xuất phát từ những thói quen rất phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày. Khi các yếu tố này kết hợp với nhiễm HP hoặc viêm dạ dày mạn tính, nguy cơ mắc bệnh càng gia tăng.

Ung thư dạ dày nguy hiểm không chỉ vì tỷ lệ tử vong cao, mà còn bởi bệnh có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ ràng. Khi phát hiện, nhiều trường hợp đã ở giai đoạn muộn.

Các chuyên gia khuyến cáo, cách phòng bệnh hiệu quả nhất là thay đổi lối sống: giảm ăn mặn, hạn chế thực phẩm muối chua và nướng cháy, tăng cường rau xanh - trái cây, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và duy trì cân nặng hợp lý.

Bên cạnh đó, việc tầm soát định kỳ và thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường, dù nhỏ, có thể tạo ra khác biệt lớn trong phát hiện sớm và điều trị hiệu quả ung thư dạ dày.

Một bác sĩ đã kêu gọi những người có 5 dấu hiệu bất thường dưới đây nên đi khám và làm xét nghiệm máu. Theo chuyên gia, 5 dấu hiệu này có thể cảnh báo tiểu đường tuýp 2.

Việt Nam có khoảng 7 triệu người bị đái tháo đường, nhưng đến một nửa số đó không biết mình mắc bệnh, theo báo Sức khỏe & Đời sống.

Có hai loại tiểu đường – tuýp 1 và tuýp 2. Mặc dù nguyên nhân chính xác của tiểu đường tuýp 1 chưa được xác định rõ, nhưng tiểu đường tuýp 2 – chiếm khoảng 90% số ca – có thể do các yếu tố lối sống như thừa cân, béo phì và ít vận động. Tuy nhiên, yếu tố di truyền cũng có thể đóng vai trò.

Giống như nhiều bệnh lý khác, việc phát hiện sớm các triệu chứng tiểu đường sẽ giúp bạn sớm nhận được sự hỗ trợ y tế cần thiết. Và dù chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn, vẫn có nhiều phương pháp điều trị giúp kiểm soát triệu chứng.

Giống như nhiều bệnh lý khác, việc phát hiện sớm các triệu chứng tiểu đường sẽ giúp bạn sớm nhận được sự hỗ trợ y tế cần thiết.

Mới đây, bác sĩ Amir Khan – người nổi tiếng qua các chương trình trên đài ITV của Anh – đã chia sẻ 5 dấu hiệu chính của tiểu đường tuýp 2 cần chú ý. Ông cho biết: “Dưới đây là năm dấu hiệu cho thấy bạn có thể mắc tiểu đường tuýp 2.”

“Tiểu đường tuýp 2 là một tình trạng phức tạp, trong đó insulin của bạn không hoạt động hiệu quả như bình thường để kiểm soát lượng đường trong máu. Điều này có thể do sự kết hợp của yếu tố lối sống và di truyền. Và sau đây là 5 triệu chứng bạn có thể gặp phải, có thể là dấu hiệu cảnh báo bạn mắc bệnh.”
Luôn cảm thấy mệt mỏi

Bác sĩ Amir cho biết đây là dấu hiệu “phổ biến nhất”. Ông nói: “Thứ nhất, mệt mỏi liên tục.”

“Đây là triệu chứng tôi gặp nhiều nhất. Khi insulin không hoạt động hiệu quả để giải phóng năng lượng từ đường, cơ thể sẽ tìm đến các nguồn năng lượng khác như protein và chất béo.”

“Những nguồn này khó phân giải hơn và cung cấp ít năng lượng hơn, vì vậy bạn sẽ cảm thấy mệt mỏi.”

Mệt mỏi là triệu chứng phổ biến nhất của tiểu đường, theo bác sĩ Amir.
Nhiễm trùng thường xuyên

Ông tiếp tục: “Nếu cơ thể bạn không sử dụng lượng đường đó, sẽ có thứ khác sử dụng – đó là vi khuẩn.”

“Dù là nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm nấm hay nhiễm trùng da, các vi sinh vật này rất ‘ưa’ đường và phát triển mạnh nhờ nó. Ngoài ra, khi đường huyết cao, hệ miễn dịch cũng bị ảnh hưởng tiêu cực, làm giảm khả năng chống lại nhiễm trùng.”
Đi tiểu nhiều

Bác sĩ Amir giải thích: “Nếu đường huyết của bạn liên tục cao, cơ thể sẽ cố gắng giảm bằng cách khiến bạn đi tiểu để đào thải lượng đường dư thừa.”

“Đây là cơ chế tự nhiên để hạ đường huyết, nhưng khi bạn thải đường qua nước tiểu, bạn cũng mất nhiều nước, dẫn đến khát và uống nhiều hơn.”
Sụt cân

Ông nói: “Nhiều người cho rằng tiểu đường tuýp 2 liên quan đến thừa cân.”

“Dù đó là một yếu tố nguy cơ, nhưng khi đường huyết cao và insulin không hoạt động để xử lý, cơ thể sẽ bắt đầu phân giải chất béo và protein như tôi đã nói, dẫn đến sụt cân không rõ nguyên nhân.”
Đau dây thần kinh

“Chúng tôi gọi tình trạng này là bệnh thần kinh ngoại biên. Nó thường gây cảm giác tê, nóng rát hoặc đau ở các ngón chân và bàn chân.”

“Nguyên nhân là do đường huyết cao có thể làm tổn thương các dây thần kinh nhỏ và mạch máu nuôi chúng, khiến việc truyền tín hiệu thần kinh về não và tủy sống bị ảnh hưởng, từ đó gây ra những cảm giác bất thường.”
Nên làm gì nếu có triệu chứng?

Bác sĩ Amir khuyến nghị: “Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào trong số này, bạn nên làm xét nghiệm máu để kiểm tra tiểu đường tuýp 2. Có thể đó là bệnh khác, nhưng đây là một điều cần kiểm tra.”

“Và hãy nhớ, một trong những cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 là duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng, giàu thực vật. Như tôi thường nói: hãy vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng.”

Đang điều trị xơ gan tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân H. (51 tuổi, tại Ninh Bình) cho biết, cách đây 3 năm tình cờ đi khám sức khỏe, phát hiện nhiễm viêm gan virus B. Bà H. đã có chỉ định dùng thuốc kháng virus. Thời gian đầu, bà duy trì uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ và tái khám định kỳ trong nửa năm.

Sau đó, bà H. lo ngại uống thuốc gây ra tác dụng phụ nên chuyển sang dùng "thuốc nam, thuốc bổ gan" để sắc uống cả ngày với hy vọng "thải độc gan" và giúp gan khỏe hơn. Sau hơn một năm uống "thuốc nam", bà xuất hiện triệu chứng vàng da, chướng bụng. Kết quả thăm khám cho thấy gan của bà đã xơ hóa.

Còn trường hợp ông T. (53 tuổi, tại Lào Cai) không may mắn như bà H. Khi nhập viện, ông đã được chẩn đoán ung thư gan trên nền viêm gan virus.

Khai thác bệnh sử cho thấy, bệnh nhân đã biết mình mắc viêm gan từ khoảng 20 năm trước, nhưng chỉ uống "thuốc nam" trong thời gian ngắn rồi không tái khám, không theo dõi định kỳ. Do không có triệu chứng rõ ràng, bệnh nhân chủ quan, không điều trị và nghĩ rằng mình đã khỏi bệnh. Bệnh nhân còn có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường 11 năm đang điều trị duy trì; đồng thời có thói quen uống rượu bia kéo dài trên 20 năm, trung bình khoảng 200 ml mỗi ngày.

Khoảng 3 tháng gần đây, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện mệt mỏi, ăn uống kém, sụt khoảng 3 kg nhưng không đi khám. Chỉ đến khi kiểm tra gần đây mới phát hiện đồng thời viêm gan virus C và khối u gan ác tính.

Tại Khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, không hiếm những trường hợp như bà H. và ông T. Người dân “sợ” uống thuốc theo chỉ định nên quay sang dùng "thuốc lá" hoặc "thuốc bổ gan" vì nghĩ là lành tính. Khi gan xơ, ung thư mới tới viện điều trị thì hậu quả đã nặng nề.
Bác sĩ cảnh báo

BSCKI. Phạm Diệu Trang, Khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư gan cao trên thế giới. Ước tính có khoảng 8 triệu người, tương đương 1/12 dân số, mắc viêm gan virus B, C hoặc cả hai. Trong đó, 90% người mắc viêm gan virus C không biết mình mang virus, do đó không được chẩn đoán và điều trị.

Theo Globocan (Tổ chức Ung thư Quốc tế), hiện nay ung thư gan đã trở thành bệnh lý ung thư phổ biến ở Việt Nam với khoảng 26.500 ca mắc mới mỗi năm, chiếm 14,5% tổng số ca mắc ung thư.

Từ thực tế trên, BS. Trang khuyến cáo, viêm gan virus B và C thường diễn tiến âm thầm nên người dân cần chủ động tầm soát. Người bình thường nên kiểm tra định kỳ ít nhất 1 lần/năm; nhóm nguy cơ cao cần tầm soát 6 tháng/lần. Đặc biệt, người đã mắc viêm gan virus và có chỉ định điều trị cần tuân thủ theo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa, không tự ý dùng thuốc nam hay trì hoãn điều trị.

ThS.BS Đới Ngọc Anh, Khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết thực tế nhiều bệnh nhân thấy khỏe nên tự ý bỏ thuốc hoặc không đi tái khám; đến khi quay lại thì bệnh đã nặng, thậm chí có trường hợp nôn ra máu do xơ gan mất bù hoặc ung thư gan.

Nhiều người từ chối thuốc kháng virus vì lo ngại tác dụng phụ, thay vào đó sử dụng thuốc nam hoặc các loại thuốc "bổ gan" không rõ nguồn gốc.

Các bác sĩ cũng cảnh báo, việc uống quá nhiều thuốc nam với tâm lý "lành tính" (có bệnh nhân dùng tới 2–3 lít/ngày) có thể gây hại thêm cho gan. Nhiều người chỉ quay lại bệnh viện khi tình trạng đã nặng, lúc đó việc điều trị trở nên rất khó khăn.