Để duy trì vóc dáng, phụ nữ thời kỳ mãn kinh nên bổ sung các thực phẩm giàu vitamin B12, canxi, vitamin D và protein.

Khi bước vào thời kỳ mãn kinh, cơ thể phụ nữ đối mặt với hàng loạt thay đổi do chức năng buồng trứng suy giảm. Việc thiếu hụt estrogen không chỉ gây ra các cơn bốc hỏa mà còn làm chậm quá trình trao đổi chất, giảm khối lượng cơ và tăng tỷ lệ mỡ cơ thể.

Một nghiên cứu quy mô lớn trên 6.400 người trong suốt 40 năm, công bố trên tạp chí Science (2021), đã chỉ ra một sự thật bất ngờ: Tốc độ chuyển hóa của người ở độ tuổi 40-50 thực tế vẫn tương đương với người ở độ tuổi 20. Sự sụt giảm trao đổi chất chỉ thực sự diễn ra rõ rệt sau tuổi 60.

Chuyên gia dinh dưỡng Lisa Jones (Philadelphia, Mỹ) nhận định rằng, dù sự chậm lại của quá trình chuyển hóa có ảnh hưởng đến cân nặng, nhưng các yếu tố như lối sống, di truyền và đặc biệt là tình trạng mất cơ mới là nguyên nhân chính khiến phụ nữ khó giữ dáng.

Mối liên hệ giữa mất ngủ, estrogen và mỡ thừa

Mất ngủ - "đặc sản" của tuổi mãn kinh - là thủ phạm giấu mặt gây tăng cân. Theo báo cáo năm 2022 trên Tạp chí Nội tiết lâm sàng & Chuyển hóa, việc thiếu ngủ gây rối loạn hormone và làm giảm tốc độ đốt cháy chất béo của cơ thể.

Khi estrogen giảm, khả năng tiêu thụ chất béo tự nhiên cũng đi xuống. Kết hợp với việc ngủ không đủ giấc, cơ thể phụ nữ sẽ rơi vào trạng thái dễ tích mỡ và khó tiêu hao năng lượng hơn bình thường.


Trứng giàu protein và vitamin, tốt cho phụ nữ thời kỳ mãn kinh. Ảnh: Bùi Thủy

4 dưỡng chất thiết yếu cho phụ nữ sau tuổi 50

Để duy trì vóc dáng và sức khỏe, chuyên gia Lisa Jones khuyến nghị phụ nữ cần bổ sung đặc biệt 4 nhóm dưỡng chất sau:

Vitamin B12

Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa carbohydrate, protein và chất béo. Ngoài ra, nó còn giúp ổn định hệ thần kinh, giảm bớt tình trạng lo âu, trầm cảm thường gặp ở giai đoạn tiền mãn kinh.

Thực phẩm gợi ý: Cá, động vật có vỏ (trai, sò), sữa chua, thịt bò, trứng và sữa tươi.

Canxi

Ở tuổi 50, sự sụt giảm nội tiết tố khiến canxi trong xương thất thoát nhanh chóng. Nếu không bù đắp kịp thời, mật độ xương sẽ giảm mạnh dẫn đến loãng xương.

Thực phẩm gợi ý: Sữa, phô mai, rong biển, rau dền đỏ, lá khoai lang và đậu phụ.

Vitamin D

Vitamin D hỗ trợ estrogen trong việc bảo vệ sức khỏe xương khớp, đồng thời giảm nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa (nguyên nhân gây béo bụng, tăng huyết áp và đường huyết cao).

Thực phẩm gợi ý: Các loại cá béo, lòng đỏ trứng, đậu nành, các loại nấm và ngũ cốc nguyên hạt.

Protein

Nếu ít vận động, phụ nữ mãn kinh có thể mất khoảng 1% khối lượng cơ mỗi năm. Protein chất lượng cao giúp duy trì sự cân bằng nhiệt lượng và thúc đẩy tổng hợp cơ bắp, từ đó giữ cho tốc độ trao đổi chất không bị tụt dốc.

Thực phẩm gợi ý: Ưu tiên protein ít béo từ cá, hải sản, trứng, đậu phụ và các loại thịt nạc (lợn, bò, gà).

VietBF@sưu tập

Người mắc bệnh thận mạn tính thường cảm thấy lạnh. Ngay cả vào những ngày nóng hoặc trong phòng ấm khi mọi người đều thấy bình thường, thì người bệnh thận vẫn cảm thấy mình hơi ớn lạnh.

Tại sao lại như vậy?
Sau đây, các chuyên gia tại cơ quan nghiên cứu về thận của Anh Kidney research UK sẽ giải thích lý do gây ra cảm giác ớn lạnh dai dẳng hoặc nhạy cảm với cái lạnh này. Một trong những lý do phổ biến nhất là tình trạng thiếu máu, vốn có thể phát triển cùng với bệnh thận.

Thiếu máu là khi cơ thể không có đủ hồng cầu khỏe mạnh để vận chuyển oxy khắp cơ thể. Khi đó, cơ thể không nhận đủ oxy cần thiết để hoạt động bình thường, với các triệu chứng phổ biến mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu, da xanh xao, khó thở và nhịp tim không đều.

Một dấu hiệu của thiếu máu do bệnh thận thường bị bỏ qua là cảm giác luôn thấy lạnh. Nguyên nhân là do số lượng hồng cầu giảm, khiến quá trình lưu thông máu chậm lại và lượng oxy đến cơ bắp không đủ. Hệ quả là người bệnh dễ bị lạnh tay, lạnh chân hoặc thậm chí ớn lạnh toàn thân. Tình trạng này càng rõ rệt hơn trong các trường hợp thiếu máu do thiếu sắt.


Ngoài cảm giác lạnh, còn nhiều triệu chứng là dấu hiệu cảnh báo của thiếu máu mà người bệnh thận cần chú ý, bao gồm: Mệt mỏi, đau đầu, khó ngủ...

Ảnh minh họa: AI


Tại sao người bệnh thận bị thiếu máu?
Bệnh thận mạn không chỉ ảnh hưởng đến thận mà còn tác động đến máu. Thận khỏe mạnh sản sinh ra hoóc môn erythropoietin (EPO), giúp kích thích tủy xương tạo ra hồng cầu. Khi thận bị tổn thương, chúng tạo ra ít EPO hơn. Do đó, cơ thể không tạo ra đủ hồng cầu, gây thiếu máu (còn gọi là thiếu máu do bệnh thận), theo Kidney research UK.

Người bệnh thận mạn tính càng lâu, nguy cơ bị thiếu máu càng cao. Nghiên cứu cho thấy cứ 7 người mắc bệnh thận mạn tính thì có 1 người bị thiếu máu, và những người bị suy thận giai đoạn cuối có nguy cơ thiếu máu cao hơn.

Thiếu máu ở người suy thận thường phát triển chậm và có thể không được chú ý ở giai đoạn đầu. Theo thời gian, nó có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng như các vấn đề về tim, mệt mỏi gia tăng và tuần hoàn kém. Tất cả những điều này đều có thể làm tăng cảm giác lạnh.

Dấu hiệu và triệu chứng của thiếu máu ở người suy thận
Ngoài cảm giác lạnh, còn có rất nhiều triệu chứng là dấu hiệu cảnh báo của thiếu máu mà người bệnh thận cần chú ý, bao gồm: Mệt mỏi hoặc kiệt sức, tay chân lạnh, da nhợt nhạt hoặc vàng, khó thở, chóng mặt hoặc ngất xỉu, khó tập trung, đau đầu, khó ngủ, đau ngực hoặc tim đập nhanh, đau nhức cơ thể và mỏi cơ.

Nếu gặp sự cùng lúc các triệu chứng trên, hãy nói chuyện với bác sĩ. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy chứng thiếu máu cần được chăm sóc y tế.

Bác sĩ có thể kê đơn thuốc sắt để giúp cơ thể tạo ra nhiều hồng cầu hơn, cải thiện dòng oxy và giảm nhạy cảm với cái lạnh. Vitamin B12 và folate giúp tăng số lượng hồng cầu và giảm mệt mỏi.

Ngoài ra, trong chế độ ăn cần bổ sung thực phẩm giàu sắt, B12 và folate như thịt nạc, trứng, rau xanh và ngũ cốc tăng cường. Tuy nhiên, người bệnh thận mạn cần phối hợp với chuyên gia dinh dưỡng để hạn chế các chất như phốt pho, natri hoặc kali.

VietBF@sưu tập

Không cần thay đổi lớn, một thói quen buổi sáng được các chuyên gia khuyến nghị có thể giúp cải thiện giấc ngủ, tăng năng lượng và tuổi thọ.

Nhiều người bắt đầu ngày mới bằng việc kiểm tra điện thoại, uống cà phê hoặc vội vã ra khỏi nhà. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, có một thói quen quan trọng hơn rất nhiều nhưng lại thường bị bỏ qua: tiếp xúc ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng.

Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), ánh sáng là yếu tố quan trọng nhất giúp điều chỉnh đồng hồ sinh học, hệ thống kiểm soát chu kỳ ngủ - thức, hormone, huyết áp và nhiều chức năng sống khác. Khi cơ thể nhận được ánh sáng đúng thời điểm vào buổi sáng, toàn bộ nhịp sinh học trong ngày sẽ được “thiết lập lại” theo hướng có lợi.


Thói quen tiếp xúc ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng rất tốt cho sức khỏe

Ảnh: AI

10 - 20 phút tiếp xúc ánh sáng tự nhiên sau khi thức dậy
Tiến sĩ Andrew Huberman, nhà khoa học thần kinh, Đại học Stanford, Mỹ, cho biết chỉ cần 10 - 20 phút tiếp xúc ánh sáng tự nhiên sau khi thức dậy cũng đủ tạo ra sự khác biệt rõ rệt. Theo ông, ánh sáng buổi sáng giúp kích hoạt hormone cortisol - yếu tố giúp cơ thể tỉnh táo - đồng thời “lập trình” lại quá trình tiết melatonin vào buổi tối, từ đó cải thiện giấc ngủ.

Điều này đặc biệt quan trọng bởi giấc ngủ có mối liên hệ chặt chẽ với sức khỏe lâu dài. Nhiều nghiên cứu y khoa cho thấy ngủ kém chất lượng có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, tiểu đường và suy giảm nhận thức. Vì vậy, một thói quen giúp cải thiện giấc ngủ gián tiếp cũng có thể góp phần kéo dài tuổi thọ.

Không chỉ vậy, ánh sáng buổi sáng còn giúp cải thiện tâm trạng và khả năng tập trung. Việc tiếp xúc ánh sáng tự nhiên giúp não bộ “nhận diện” thời điểm bắt đầu ngày mới, từ đó tăng sự tỉnh táo và hiệu suất làm việc.

Điều đáng nói là thói quen này rất dễ thực hiện. Bạn không cần phơi nắng gắt hay tập luyện nặng, chỉ cần ra ngoài trời, đứng ở ban công hoặc đi bộ nhẹ trong khoảng 10 - 20 phút sau khi thức dậy. Ánh sáng tự nhiên - kể cả khi trời nhiều mây - vẫn có hiệu quả tốt hơn ánh sáng nhân tạo trong nhà.

Tuy nhiên, nhiều người lại bỏ lỡ lợi ích này khi dành buổi sáng trong phòng kín hoặc dán mắt vào điện thoại ngay sau khi thức dậy. Thói quen này không chỉ làm giảm hiệu quả của ánh sáng tự nhiên mà còn có thể khiến não bộ rơi vào trạng thái căng thẳng ngay từ đầu ngày.

Nếu phải chọn một thói quen buổi sáng quan trọng nhất, thì đó chính là tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên. Một việc rất đơn giản, gần như không tốn công sức, nhưng lại có nền tảng khoa học vững chắc, giúp cơ thể tỉnh táo, ngủ ngon hơn và từng bước cải thiện sức khỏe về lâu dài.

VietBF@sưu tập

Dinh dưỡng không hợp lý là nguyên nhân khá phổ biến dẫn tới thiếu máu, thiếu sắt. Song, cụ thể đang thiếu chất gì, nên điều chỉnh ra sao thì nhiều người vẫn chưa nắm rõ, hoặc đôi khi là hiểu sai.

Thiếu máu, thiếu sắt tưởng chừng là “bệnh đại trà” không gây hại lớn, nhưng nếu kéo dài có thể ảnh hưởng tới chức năng tim mạch và dẫn tới nhiều hệ lụy sức khỏe. Do đó, dinh dưỡng cân bằng, khoa học để phòng ngừa và cải thiện tình trạng thiếu máu, thiếu sắt là vấn đề quan trọng mà mọi đối tượng người dân cần lưu tâm nhiều hơn để bảo vệ sức khỏe tổng thể lâu dài.


Nên ưu tiên bổ sung sắt từ nguồn động vật (thịt bò, thịt nạc, lòng đỏ trứng), thực vật (rau xanh đậm) và trái cây giàu vitamin C

ẢNH: AI

Uống trà, cà phê ngay sau bữa ăn vô tình làm cản trở hấp thu sắt
Thạc sĩ - bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), cho biết: “Trong thực tế khám chữa bệnh, tôi gặp khá nhiều trường hợp thiếu máu, thiếu sắt kéo dài do chế độ ăn chưa phù hợp. Sai lầm thường gặp nhất là ăn quá ít thực phẩm giàu sắt dễ hấp thu, như thịt đỏ, gan, huyết, trong khi lại dựa nhiều vào nguồn sắt từ rau củ vốn được hấp thu kém hơn”.

Một vấn đề khác mà bác sĩ Tố Hi chỉ ra là người bệnh dù nạp đủ sắt nhưng cơ thể không hấp thu được do thói quen uống trà, cà phê, sữa ngay sau bữa ăn hoặc dùng thuốc kháng a xít, từ đó làm giảm khả năng hấp thu sắt tại ruột. Nhiều người còn bổ sung sắt không đúng cách, uống sắt không đều hoặc tự ý dừng sớm khi thấy đỡ mệt, trong khi dự trữ sắt trong cơ thể vẫn chưa hồi phục hoàn toàn, từ đó rất dễ tái phát thiếu sắt, thiếu máu.

Ngoài ra, với người ăn chay, ăn kiêng (như keto, nhịn ăn gián đoạn) hoặc cắt hoàn toàn tinh bột, nếu không được theo dõi và hướng dẫn phù hợp, nguy cơ thiếu sắt sẽ cao hơn. Ăn chay không cân đối dễ thiếu sắt và vitamin B12; còn ăn kiêng quá mức làm giảm tổng lượng thức ăn và vi chất cần thiết cho quá trình tạo máu.

Các thực phẩm nên và không nên dùng khi thiếu máu, thiếu sắt
Từ đó, bác sĩ Đoàn Thị Mỹ Hòa, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức (TP.HCM) chỉ ra một số thực phẩm nên ưu tiên và nên tránh dành cho người thiếu máu, thiếu sắt, cụ thể:

Thực phẩm ưu tiên:

Động vật (sắt heme - heme iron - dễ hấp thu nhất): Có trong thịt bò, thịt nạc, lòng đỏ trứng, các loại thực phẩm từ thịt gia cầm và hải sản.
Thực vật (sắt non-heme): Từ các loại rau xanh đậm, bí ngô, nho, chuối, các loại đậu đỗ và nấm.
Chất tăng cường hấp thu: Các loại quả giàu vitamin C như cam, chanh, bưởi, dưa hấu… giúp tối ưu hóa việc hấp thu sắt.
Thực phẩm lưu ý tránh (hoặc hạn chế dùng gần bữa ăn chính):

Đồ uống: Trà, cà phê, rượu vang (do có chứa polyphenols/tannin, có thể ảnh hưởng đến sự hấp thu sắt).
Thực phẩm giàu canxi: Tránh dùng sữa, phô mai và các sản phẩm từ sữa ngay sau bữa ăn giàu sắt.
Thực phẩm chứa phytates: Hạn chế dùng các loại ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và một số loại thực vật nếu chúng không được chế biến đúng cách để giảm lượng phytate.
Gợi ý thực đơn bữa sáng giàu chất sắt
Nguyên tắc dinh dưỡng bữa sáng mà bác sĩ Mỹ Hòa đề ra cho người thiếu máu, thiếu sắt là kết hợp thực phẩm giàu sắt và thực phẩm giàu vitamin C; hạn chế uống trà và cà phê ngay sau bữa sáng. Dưới đây là một số gợi ý của bác sĩ về các món ăn chứa thực phẩm giàu sắt vào bữa sáng:

Phở bò hoặc bún bò (ưu tiên thịt bò nạc) kèm các loại rau sống xanh đậm. Bữa phụ: 1 ly nước cam.
Trứng ốp la (giàu lòng đỏ trứng) ăn kèm bánh mì, salad cà chua và ớt chuông.
Cháo thịt nạc băm nấu cùng nấm và các loại đậu đỗ. Bữa phụ: 1 ly nước chanh loãng ấm.
Hủ tiếu nam vang (gan lợn), ăn cùng rau sống xanh đậm. Bữa phụ: Vài múi bưởi hoặc dưa hấu, dâu tây.
Bên cạnh đó, bác sĩ Tố Hi cũng đề xuất thêm bữa sáng nhẹ nhàng gồm bánh mì nguyên cám ăn kèm trứng, dùng với trái cây giàu vitamin C như cam, ổi; hoặc yến mạch nấu với sữa hạt, thêm mè đen, hạt bí và trái cây tươi.

VietBF@sưu tập

Theo tử vi ngày mai, với 4 con giáp này, cuối năm, kinh nghiệm tích lũy bùng nổ như núi lửa mang lại sự thăng tiến và gia tăng thu nhập.

Tử vi ngày mai: Con giáp tuổi Dậu lao động cần cù, chờ đến bình minh.
Theo tử vi ngày mai, đầu năm, những người tuổi Gà cảm thấy như đang bước qua một bụi gai, mỗi bước đi đều khó khăn.

Công việc nặng nề, cạnh tranh khốc liệt; họ cần phải nỗ lực hơn người khác chỉ để theo kịp.

Tuy nhiên, con giáp tuổi Dậu luôn siêng năng và tự giác, không bao giờ than phiền trước khó khăn, mà âm thầm làm việc chăm chỉ và không ngừng nâng cao năng lực.

Giữa năm, sự kiên trì của họ bắt đầu được đền đáp, nhận được sự đánh giá cao từ cấp trên và sự công nhận từ đồng nghiệp nhờ hiệu suất làm việc xuất sắc, sự nghiệp dần thăng tiến.

Tử vi ngày mai cho biết, cuối năm, kinh nghiệm tích lũy nhiều năm bùng nổ như núi lửa, không chỉ mang lại sự thăng tiến mà còn tăng thu nhập đáng kể cho con giáp tuổi Dậu.

Vào cuối năm, người tuổi Dậu có một cuộc sống thịnh vượng và viên mãn, thực sự đạt được sự chuyển mình ngoạn mục từ lao động vất vả thành thành công rực rỡ.

Tử vi ngày mai: Con giáp tuổi Thìn ngủ yên trong vực sâu, sẵn sàng vút lên bầu trời.

Theo tử vi ngày mai, những người sinh năm Rồng sở hữu tố chất lãnh đạo bẩm sinh và hoài bão lớn; tuy nhiên, vào đầu năm, họ gặp phải nhiều trở ngại.

Kế hoạch thường bị cản trở bởi những tình huống bất ngờ, và sự nghiệp của con giáp tuổi Thìn bị chững lại.

Nhưng Rồng không bao giờ khuất phục trước số phận; họ liên tục suy ngẫm và điều chỉnh chiến lược trong nghịch cảnh, tích lũy sức mạnh.

Vào giữa năm, vận may của họ bắt đầu đảo ngược, giống như một con rồng trồi lên từ vực sâu cuối cùng cũng có cơ hội bay cao.

Tử vi ngày mai nhận định, với tầm nhìn sắc bén và khả năng đưa ra quyết định dứt khoát, con giáp tuổi Thìn nắm bắt cơ hội thị trường và đạt được những bước đột phá đáng kể trong sự nghiệp.

Đến cuối năm, những người sinh năm Rồng đã đạt đến đỉnh cao của thành công, tài lộc đổ về như thủy triều, trở thành tâm điểm chú ý của mọi người.

Tử vi ngày mai: Con giáp tuổi Tỵ tích lũy sức mạnh trước khi bùng nổ.

Theo tử vi ngày mai, những người sinh năm Rắn thông minh, điềm tĩnh và chu đáo. Đầu năm, dù không gặp phải trở ngại lớn, họ tương đối bình lặng, nỗ lực nhưng chưa thấy kết quả rõ rệt.

Tuy nhiên, con giáp tuổi Tỵ hiểu rằng thành công cần thời gian để trưởng thành; họ giữ thái độ khiêm tốn và tiếp tục âm thầm tích lũy kiến ​​thức và kinh nghiệm.

Giữa năm, tài năng của người tuổi Tỵ dần bộc lộ, mang đến những hiểu biết và giải pháp độc đáo vào những thời điểm quan trọng, giải quyết vấn đề cho nhóm và từ đó giành được nhiều cơ hội phát triển hơn.

Tử vi ngày mai cho biết, đến cuối năm, con giáp tuổi Tỵ, với kiến ​​thức sâu rộng và khả năng vượt trội, đạt được thành công lớn trong sự nghiệp.

Nhờ đó, những người tuổi Tỵ tích lũy được của cải và cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.

Tử vi ngày mai: Con giáp tuổi Mùi gặt hái được thành quả kép

Theo tử vi ngày mai, những người sinh năm Dê hiền lành, tốt bụng và giàu lòng trắc ẩn.

Đầu năm, con giáp này gặp một số khó khăn trong cuộc sống, phải vật lộn để cân bằng giữa gia đình và công việc, khiến họ cảm thấy kiệt sức cả về thể chất lẫn tinh thần.

Tuy nhiên, người sinh năm Dê có sức sống mãnh liệt; họ chủ động điều chỉnh tư duy và nỗ lực để duy trì mối quan hệ với mọi người.

Giữa năm, mối quan hệ gia đình dần trở nên hòa thuận, công việc cũng suôn sẻ hơn. Đến cuối năm, người sinh năm Dê không chỉ đạt được thành tích xuất sắc trong sự nghiệp mà còn có cuộc sống gia đình hạnh phúc và trọn vẹn.

Tử vi ngày mai cho biết, con giáp tuổi Mùi tích lũy được của cải và thực sự gặt hái được thành quả kép trong cả sự nghiệp và gia đình, sống một cuộc sống thịnh vượng và thoải mái.

(Theo Sina)

* Thông tin trong bài mang tính tham khảo, chiêm nghiệm.

Vietbf @ Sưu tầm