VN Những chuyện hài hước nhất hôm nay

[Gibbs]

Vụ việc Hạt Kiểm lâm Côn Đảo tịch thu 42 cây mai vàng của ông Đ.V.T, đồng thời xử phạt hành chính 3 triệu đồng, đang gây nhiều tranh luận trong dư luận.
Theo Hạt Kiểm lâm Côn Đảo, tại thời điểm kiểm tra, ông T không xuất trình được hồ sơ lâm sản khi mua bán, chuyển giao quyền sở hữu theo quy định tại khoản 2 Điều 11 Thông tư số 26/2025/TT-BNNMT ngày 24/6/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ngoài ra, hành vi của ông còn bị xác định vi phạm quy định tại khoản 6, Điều 9 của Luật Lâm nghiệp năm 2017 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025). Nội dung vừa nêu cho thấy rằng, Hạt Kiểm Lâm Côn Đảo có hàm ý các Cây mai kiểng bị tịch thu là Lâm sản.
Tuy nhiên, vấn đề gây tranh cãi nằm ở việc xác định 42 cây mai vàng bị tịch thu có phải là “lâm sản” hay không. Nếu các cây mai này được xác định là lâm sản, việc áp dụng các quy định pháp luật nêu trên được xem là phù hợp. Ngược lại, nếu không phải là lâm sản thì việc áp dụng Thông tư này là sai.
Từ đó, câu hỏi đặt ra là: ai có trách nhiệm chứng minh bản chất của số cây mai này, và việc chứng minh cần được thực hiện bằng những căn cứ, phương pháp nào?
Thế cho nên, điều mà dư luận đang yêu cầu, rằng Kiểm lâm Côn Đảo phải chứng minh rằng 42 cây mai mà họ tịch thu và phạt thực sự là mai trong rừng sẽ chỉ là yêu cầu trên mạng mà thôi.
Đứng trước cường quyền, người dân chỉ từ mất đến mất hết !?


VIỆT NAM: MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG CÒN PHỤ THUỘC VÀO YẾU TỐ “NGOẠI SINH”
Nền kinh tế Việt Nam hiện vẫn vận hành chủ yếu dựa trên mô hình tăng trưởng “ngoại sinh”, với sự phụ thuộc đáng kể vào khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Thực trạng này cho thấy Việt Nam chưa làm chủ được các công nghệ lõi (core technologies), trong khi các khâu tạo ra giá trị gia tăng cao trong chuỗi sản xuất vẫn nằm trong tay các doanh nghiệp nước ngoài.
Một số chuyên gia ví von rằng nền kinh tế Việt Nam giống như một “rạp hát” do người Việt xây dựng, nhưng các vai diễn chính lại là người nước ngoài, còn người Việt chỉ đóng vai phụ, lo phần đạo cụ và hỗ trợ hậu trường.
Số liệu thống kê củng cố nhận định này: khu vực FDI đóng góp khoảng 70–76% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Đáng chú ý, riêng tập đoàn Samsung trong năm 2024 đã chiếm khoảng 13–16% tổng giá trị xuất khẩu quốc gia. Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ biến động nào từ các tập đoàn lớn, đều có thể tác động mạnh đến hoạt động sản xuất tại các địa phương như Bắc Giang và Bắc Ninh.
Tương tự, Việt Nam hiện sản xuất khoảng 50% sản lượng giày của Nike trên toàn cầu. Con số rất “ấn tượng”. Tuy nhiên, giá trị gia tăng mà người lao động VN nhận được vẫn rất hạn chế. Với một đôi giày có giá bán lẻ khoảng 2,7 triệu đồng, phần thu nhập của công nhân Việt Nam chỉ vào khoảng 36.000–54.000 đồng, tương đương khoảng 2% giá trị sản phẩm. Phần lớn lợi nhuận nằm ở các khâu thiết kế, marketing, công nghệ và thương hiệu – vốn thuộc về các quốc gia phát triển.
Trong bối cảnh các tập đoàn quốc tế đang đẩy mạnh tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và sản xuất thông minh, lợi thế “nhân công giá rẻ” của Việt Nam sẽ dần dần mất đi trong tương lai.

NHÀ NƯỚC KHÔNG MUỐN DÂN TỰ LẮP ĐIỆN MẶT TRỜI
Một loạt quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực điện lực, tập trung vào các hành vi vi phạm trong phát triển điện năng lượng tái tạo và điện năng lượng mới, với mức xử phạt lên tới hàng chục, thậm chí 100 triệu đồng được đưa ra, không khác gì một thông điệp rõ ràng: làm thì phải xin, sai là phạt. Với người dân bình thường, chỉ riêng rủi ro pháp lý cũng đủ khiến họ từ bỏ ý định đầu tư.
Trong khi các quốc gia khác hết sức khuyến khích người dân sử dụng điện mặt trời, điện gió nhằm giảm tải cho hệ thống điện quốc gia, cũng như bảo vệ môi trường; thì tại Việt Nam, từ lúc loại năng lượng này được phát triển đã gắn liền với chữ phạt và những thủ tục rườm rà, khiến dân cảm thấy rất..."khó nhằn".
Không hề thấy việc khuyến khích, tạo điều kiện, đơn giản hoá thủ tục hay đảm bảo quyền lợi cho người dân. Chỉ thấy rào cản và xử phạt luôn tiên phong khiến cho loại năng lượng này...không có đất diễn.
Một mặt, tập đoàn điện lực nhà nước EVN độc quyền về điện; mặt khác lại gây khó dễ cho các loại điện năng lượng khác; cho thấy được sự cạnh tranh không lành mạnh, nếu không muốn nói là hèn hạ trong lĩnh vực điện lực. Ai cũng hiểu rằng: khi người dân tự sản xuất điện, họ sẽ ít phụ thuộc hơn vào hệ thống điện tập trung. Và điều đó thì không có lợi cho một thị trường chưa thực sự cạnh tranh.
Khi chính sách khiến người muốn làm đúng cũng phải chùn bước, thì đó không còn là quản lý, mà là bóp nghẹt và đang đưa đất nước chậm lại chỉ vì lợi ích của một nhóm nào đó.


BỐC THĂM ĐỂ XÁC MINH TÀI SẢN: MINH BẠCH THỰC TÂM?
Sáng ngày 8/4/2026, Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức Hội nghị bốc thăm ngẫu nhiên xác minh tài sản, thu nhập đối với cán bộ, công chức thuộc 6 đơn vị trên địa bàn theo kế hoạch năm 2026.
Vậy ra, tham nhũng cũng đang vận hành theo kiểu ngẫu nhiên hay sao mà phải dùng trò "may rủi" này? Vừa thiếu tính chuyên nghiệp, vừa khiến cho người dân cảm thấy "diễn" nhiều hơn là đang làm một cách đồng bộ và nghiêm túc.
Vì nếu chỉ kiểm tra một phần rất nhỏ, không có khả năng bao phủ, thì câu hỏi đặt ra là: những trường hợp không được chọn thì sao?
Kiểm soát tài sản của cán bộ là công cụ chống tham nhũng, thì phải làm theo hướng đồng bộ, có hệ thống, có dữ liệu rõ ràng, chứ không phải chọn kiểu may rủi như trò chơi. Trong khi đó, bản chất của minh bạch tài sản là phải kiểm tra được, đối chiếu được và làm đều tay, chứ không phải phụ thuộc vào xác suất.
Làm từ lớn đến bé, chức vụ càng to thì càng phải kiểm tra kỹ lưỡng. Điều đó giúp cho việc kiểm tra không bỏ lọt tội phạm, vừa công tâm vừa khiến người dân ủng hộ tin tưởng nhiều hơn.
Bởi trước đến nay, chưa thấy trường hợp bốc thăm nào mà trúng phải những lãnh đạo to hay quan chức có quyền thế cả. Chỉ thấy những cán bộ "tôm tép" được kiểm tra lần lượt rồi hô vang hai chữ "trong sạch".
Nếu việc xác minh tài sản mà khó đến nỗi phải bốc thăm, thì thử nhờ người dân "đồng lòng" giúp sức kiểm tra xem sao, biết đâu lúc đó lại có nhiều...kẽ hở.

Sau màn cán bộ lập công bắt gần 30.000 quả trứng không có giấy khai sinh ở Quảng Ninh, thì đến lượt kiểm lâm Côn Đảo ghi thêm một chiến tích lẫy lừng, đó là xử phạt và tịch thu 42 cây mai kiểng chỉ vì chủ nhân không chứng minh được nguồn gốc.
Mai vàng là một loài cây phổ biến đến mức có thể nói nhà nào ở Việt Nam cũng từng trồng. Gieo hạt cũng lên, chiết cành cũng sống, xin một nhánh về giâm xuống đất cũng thành cây. Nó không phải gỗ quý, không nằm trong danh sách cần bảo tồn đặc biệt, càng không phải hàng cấm. Nhưng do cây đẹp bất thường, gốc to, dáng đẹp, khiến cán bộ đứng ngồi không yên, lập tức suy diễn không phải cây vườn ươm, và thế là bị quy vào diện phải có giấy tờ.
Ông Đ.V.T. mua 45 cây mai từ đất liền đưa ra Côn Đảo, còn sống 42 cây, không hóa đơn, không chứng nhận nguồn gốc và cái giá phải trả là bị kiểm lâm phạt 3 triệu đồng, kèm theo việc mất trắng toàn bộ số cây.
Một quyết định vừa cứng nhắc vừa phi lý, bởi đơn giản với những thứ người dân có thể tự trồng, tự nhân giống, thì nguồn gốc được hiểu là gì, và chứng minh bằng cách nào?
Đầu năm 2026, chính cơ quan chức năng từng bác bỏ thông tin rằng người dân phải xin giấy xác nhận nguồn gốc khi vận chuyển hay kinh doanh cây cảnh thông thường, gọi đó là tin đồn sai sự thật. Nhưng thực tế đang diễn ra lại cho thấy điều ngược lại, không có giấy thì bị phạt, bị tịch thu. Nói một đằng, làm một nẻo và người dân là bên phải gánh hậu quả.
Người dân đang sống ở một thời kỳ mà mọi thứ đều có thể bị quy thiếu giấy tờ, bất kỳ ai cũng có thể trở thành đối tượng bị xử lý. Hôm nay là cây mai, ngày mai có thể là chậu lan, cây khế trước nhà, hay bất kỳ thứ gì đẹp hơn bình thường.
Có lẽ tương lai mỗi cái cây trước sân nhà cũng cần một bộ hồ sơ riêng có đầy đủ giấy khai sinh, giấy chứng nhận nguồn gốc, có khi thêm cả căn cước công dân để khỏi bị tịch thu.

Hoá ra cái gọi là "an toàn thực phẩm" không nằm ở quy trình kiểm dịch, kiểm soát chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường, mà nằm ở...mức giá hợp lý. Chỉ cần 5-10 triệu mỗi tháng, lợn bệnh sẽ có thể "không vấn đề" để có thể tiêu thụ, "khoẻ mạnh" trên giấy tờ và cán bộ thì đột nhiên trở nên… rất dễ thông cảm. Một cơ chế thật nhân văn: không cần nâng cao tiêu chuẩn, chỉ cần nâng cao phong bì.
Những kẻ đáng ra phải ngăn chặn thực phẩm bẩn, là phòng tuyến cuối cùng được người dân tin tưởng để chống gian thương; nay lại mở đường cho nó đến bàn ăn của những người trả lương cho mình, miễn là có “lệ phí im lặng”. Lợn nhiễm bệnh thì đáng lo một, nhưng cái cách người ta bình thản bán rẻ sức khỏe cộng đồng mới đáng lo mười. Trẻ em ăn vào trường học, người dân ăn mỗi ngày, tất cả đều trở thành “khách hàng bất đắc dĩ” của một hệ thống vừa kiểm soát, vừa tiếp tay.
Có lẽ trong mắt những cán bộ này, đạo đức cũng giống như quy trình kiểm dịch: có thể linh hoạt điều chỉnh, miễn là giá cả hợp lý. Và khi lương tâm đã có bảng giá cụ thể, thì thứ duy nhất còn lại không phải là trách nhiệm, mà chỉ là… doanh thu hàng tháng.

Hai ngày 6–7/4/2026 vừa qua, Quốc hội Cộng sản đã hợp thức hóa các chức danh như: Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Tô Lâm; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thủ tướng Lê Minh Hưng. Tất cả đều đạt tỷ lệ “100% nhất trí” — đúng như cựu Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân từng nói: “Bộ Chính trị đã quyết thì Quốc hội phải thông qua thôi.”
Suốt tám mươi năm qua, ĐCSVN vẫn lặp lại “kịch bản” này. Các đại biểu chỉ việc “bấm nút”, “gật đầu” để hợp thức hóa những quyết định của đảng — một vai diễn nhằm đánh lừa người dân và cả dư luận quốc tế.
Một cuộc bầu cử mà người được gọi là chủ thể của đất nước lại bị đứng ngoài toàn bộ quá trình lựa chọn. Mọi thứ diễn ra trong những căn phòng kín, nơi kết quả đã được định đoạt từ trước, còn lá phiếu chỉ là thủ tục.
Quốc hội "Đảng cử dân bầu", không cần hỏi ý kiến dân, không minh bạch thông tin, không nên gọi là Quốc hội của dân! Những con số “100% phiếu bầu” đã trở thành kịch bản nhàm chán, nhưng vẫn phải diễn, để phục vụ lợi ích cho nhóm Hưng Yên.
Quyền lực không còn thuộc về nhân dân, mà nằm trong tay một thiểu số nhân danh đảng phái. Điều 4 Hiến pháp đã tước bỏ quyền tự quyết của toàn dân. Quốc hội không còn đại diện cho dân, mà trở thành nơi hợp thức hóa ý chí của Đảng. Bộ máy công an và bạo lực được sử dụng để gieo rắc sợ hãi, bỏ tù những tiếng nói bất đồng!
Sau nhiều thập niên dưới sự cai trị độc quyền của đảng cộng sản, đất nước tụt hậu, xã hội xuống cấp, đạo lý bị bào mòn, chủ quyền bị đe dọa, và quyền con người bị xâm phạm nghiêm trọng.
Trong khi đó, nhiều người dân vẫn nghèo khó, mất đất, mất sinh kế, thì không ít người cầm quyền sống xa hoa, tham nhũng tràn lan, bất chấp nỗi khổ của đồng bào. Chủ quyền quốc gia bị xâm hại, nhưng tiếng nói phản đối lại bị đàn áp.
Việt Nam cần một thể chế dân chủ thực sự — nơi người dân có quyền tự do lựa chọn chính quyền, nơi lợi ích dân tộc được đặt lên trên đảng phái, và đất nước được đặt lên trên mọi nhóm lợi ích.
Không có dân chủ thì không có tự do, và cũng không có tương lai. Không một đảng phái nào có quyền đứng trên dân tộc. Không cầm quyền chính danh nếu không do dân lựa chọn.
Suốt hơn 80 năm, chế độ hiện tại không được thiết lập theo ý dân, mà dựa trên sự áp đặt. Họ hiểu rõ lòng dân không ủng hộ, nhưng vẫn duy trì quyền lực bằng tuyên truyền, kiểm soát và các khẩu hiệu như “chống tham nhũng”, “đổi mới”, “vươn mình”. Những khẩu hiệu đó không thể che lấp thực tế đời sống khó khăn của nhiều người dân mà chính quyền bỏ mặc.
Sau hơn 80 năm, người dân Việt Nam đã có đủ trải nghiệm để nhận ra rằng: khẩu hiệu không thể thay thế dân chủ, và tuyên truyền đạo đức không thể thay thế pháp quyền. Tình trạng lợi ích nhóm, bao che sai phạm, và bất công trong thực thi pháp luật đã trở nên quá quen thuộc và gây bức xúc.
Muốn đất nước thoát khỏi bế tắc, không thể tiếp tục cai trị bằng khẩu hiệu, mà phải bắt đầu từ việc trả lại quyền lực cho nhân dân. Khi đó, đất nước mới có thể phát triển lành mạnh, người dân mới có cơ hội sống ấm no, hạnh phúc ngay trên quê hương mình, không còn phải tha hương cầu thực.
Đó không chỉ là một ước mơ, mà còn là trách nhiệm chung của mỗi người dân Việt Nam.
Bắp Già

Hơn 300 tấn thịt lợn bẩn nhiễm dịch tả châu Phi được tuồn vào trường học và chợ dân sinh. Chuyện tưởng không thể qua mắt được cơ quan kiểm dịch, nhưng đã tồn tại và trót lọt. Sự việc đặc biệt nghiêm trọng như vậy là bởi doanh nghiệp đã nhét phong bì vào túi cán bộ.
Thực phẩm bẩn không chỉ ra thị trường mà đi thẳng vào trường học, đe dọa trực tiếp đến trẻ em và phơi bày sự tha hóa của chính hệ thống kiểm soát. Cái hệ thống kiểm soát chất lượng lại che đậy lương tâm băng lương tháng.
Các em học sinh và xã hội bị ảnh hưởng bởi những đồng tiền bẩn. Những kiểu kinh doanh bất chấp đạo đức đó lại được thông quan bởi những đảng viên đạo đức, là công bộc của dân. Mỉa mai thay!

Thấy báo đăng cử tri ở Lào Cai đi bầu gần như tuyệt đối 99,9%! Thấy… nể thật, nhưng càng nghĩ kỹ lại càng thấy thú vị.
Vì nói gì thì nói, Lào Cai đâu phải đô thị bằng phẳng, dân cư tập trung. Đó là vùng núi, rừng sâu, bản làng nằm rải rác. Có những nơi đi bộ cả tiếng, thậm chí cả ngày mới tới được. Vậy để đạt tỷ lệ gần như tuyệt đối, chắc phải có một đội quân cán bộ “siêu nhân logistics” mang thùng phiếu len lỏi từng ngõ, gõ từng nhà, băng rừng vượt suối để “không ai bị bỏ lại phía sau”. Mọi phương tiện di chuyển đều được tận dụng, kể cả trực thăng.
Rồi còn chuyện thời gian. Ở thành phố còn có người quên ngày bầu cử, huống chi ở vùng cao, nơi nhiều người không quen theo dõi lịch, hoặc đơn giản là… bận đi nương. Vậy mà gần như toàn bộ đều nhớ và tham gia đầy đủ! Ý thức công dân quả thật đáng khâm phục ở tầm… lý tưởng.
Chưa kể yếu tố thông tin. Với những người không quen chữ nghĩa hoặc không tiếp cận nhiều nguồn thông tin, việc đánh giá “ai tốt ai xấu” đâu phải chuyện đơn giản. Khi đó, việc lựa chọn có thể dựa nhiều vào hướng dẫn sẵn có. Thành ra, lá phiếu đôi khi giống một động tác mang tính thủ tục hơn là một quyết định độc lập.
Tổng hợp lại tất cả những điều kiện địa lý, xã hội, thói quen sinh hoạt… mà vẫn đạt gần như 100% tham gia, thì đúng là một thành tích khiến thế giới phải ngả nón chào thua.
Lào Cai núi rừng hiểm trở, bản làng cách nhau cả tiếng đi bộ. Nhiều người còn bận lên nương, không theo lịch, thậm chí không rành chữ.
Vậy mà… 99,9% đi bầu.
Nghe giống ý thức công dân cực cao, nhưng cũng dễ hiểu, con số đưa lên mặt báo là bao nhiêu đâu cần cực công đến vậy! Chỉ cần đặt bút xuống là viết ra được mà!

Theo ông Nguyễn Văn Hải, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An, các Sở, ngành liên quan đã hoàn tất bước tham mưu để UBND tỉnh trình HĐND tỉnh thông qua chủ trương đầu tư dự án trung tâm hành chính 5.680 tỷ đồng, đồng thời đang xây dựng lộ trình triển khai cụ thể trong thời gian tới.
Như vậy là bất chấp những phản đối của người dân, chính quyền tỉnh Nghệ An vẫn nhất quyết xây dựng trung tâm này tới cùng. Một dự án mà người dân gọi là lãng phí một cách "lộ liễu", đi ngược hoàn toàn với chủ trương tinh gọn để tiết kiệm, chống lãng phí của chính quyền đưa ra, nhưng ý kiến của dư luận chỉ như "gió thoảng ngang tai". rụ sở dôi dư sau sáp nhập vẫn còn đó, nhiều nơi vẫn sử dụng tốt, nhưng dường như tận dụng cái có sẵn lại không “hoành tráng” bằng xây mới.
Trong khi nhiều nơi ở Nghệ An, một trận lũ có thể cuốn sạch công sức cả năm, trường học xuống cấp, bệnh viện quá tải, đường sá còn dang dở... thì có vẻ như trong bài toán ngân sách, thứ cần hiện đại hóa nhất lại không phải là đời sống người dân, mà là… trụ sở làm việc.
Ngân sách cũng là từ tiền thuế của người dân, nhưng tiếng nói của những người trực tiếp đóng góp cho đất nước lại chẳng là gì trong mắt chính quyền. Tự vẽ, tự trình, rồi tự phê duyệt triển khai....

5 năm trước, Phạm Minh Chính được đưa lên làm thủ tướng từ vị trí trưởng ban tổ chức trung ương. 5 năm sau, cũng từ chức vụ này, Lê Minh Hưng dành được ghế thủ tướng. Đó không phải là chuyện ngẫu nhiên, mà phản ánh một xu hướng mới "phi chính phủ" của các đời thủ tướng.
Trước đây, để làm thủ tướng, đa phần sẽ quy hoạch từ 1 vị phó thủ tướng. Thông lệ này đã có từ lâu để nhằm giúp cho guồng máy nội các ít nhiều còn biết nguyên lý vận hành chính phủ. Chưa bàn đến tính hiệu quả hay không, nhưng nó vẫn có một số lý lẽ. Còn hiện nay, với hai vị thủ tướng đều đi lên từ ghế trưởng ban tổ chức trung ương lại phản ánh một xu thế chính phủ chỉ biết nói cho sướng miệng.
Dĩ nhiên, nhân vật quyền lực nhất hiện nay và có lẽ còn kéo dài lâu đó là Tô Lâm. Mấy ông thủ tướng chỉ hô hào chứ thực quyền thì đều nhờ tới "bác tổng" cả. Điều dư luận quan tâm là với những vị thủ tướng mà chẳng hiểu gì về kinh tế thì làm thế nào mà lại vênh váo đặt mục tiêu tăng trưởng GDP tới hơn 10% mỗi năm? Hay là chúng ta đã bước vào thời kỳ... mê sảng?

Theo công bố của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), kinh tế Việt Nam trong quý I ghi nhận mức tăng trưởng 7,83% so với cùng kỳ năm trước, cao nhất trong 15 năm qua.
Nghe thật phấn khởi, đáng để "nâng ly" chúc mừng cho sự lãnh đạo sáng suốt và tài tình của đảng cùng nhà nước. Ấy thế nhưng cùng thời điểm đó, báo cáo cho thấy 92.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong quý I. Vậy là, bức tranh "rực rỡ" về một đất nước đáng sống bỗng nhiên bị "lệch" đi vài nét vẽ.
Một nền kinh tế thực sự tăng trưởng mạnh thường đi kèm với niềm tin kinh doanh, với sự mở rộng sản xuất, với làn sóng doanh nghiệp gia nhập thị trường. Nhưng ở đây, điều ngược lại đang xảy ra: doanh nghiệp đóng cửa hàng loạt. Vậy thì tăng trưởng này đến từ đâu? Nền kinh tế tăng trưởng nhưng người làm kinh tế thì đang rút lui, liệu có thuyết phục và hợp lý?
Báo cáo thì luôn rực rỡ, nhưng doanh nghiệp phá sản với một con số khổng lồ, kéo theo hàng triệu người thất nghiệp, việc làm bấp bênh, thị trường cũng sẽ vì vậy mà suy giảm thêm đáng kể. Lúc này, con số trên giấy tờ về một kỷ lục sau 15 năm nghe thật "mơ hồ", thậm chí gây phản cảm với người đọc.
Khi gần 100.000 doanh nghiệp rời bỏ thị trường chỉ trong một quý, thì điều cần không phải là những lời ca ngợi tăng trưởng, mà là câu trả lời nghiêm túc cho một câu hỏi đơn giản: nền kinh tế này đang tăng trưởng vì ai, và bỏ lại ai phía sau?

Cục Thống kê của Bộ Tài chính vừa báo cáo kinh tế Việt Nam trong quý I ghi nhận mức tăng trưởng 7,83% so với cùng kỳ năm trước, cao nhất kể từ năm 2011 tới nay.
Nhẽ ra với báo cáo "đẹp như mơ" thế này, người dân sẽ cảm thấy tự hào với một niềm tin mãnh liệt về kỷ nguyên vàng, khi đất nước đang "cất cánh" bay cao hơn bao giờ hết.
Ấy thế nhưng nếu bước vào đời thực, người dân sẽ chẳng nào có thể vui nổi. Đối diện mỗi ngày là cảnh doanh nghiệp đóng cửa rầm rộ, người lao động thất nghiệp ngày càng nhiều, người buôn bán ế ẩm, thị trường èo ọt, chi phí sinh hoạt leo thang và đời sống vô cùng chật vật khó khăn. Nếu đây là “tăng trưởng”, thì có lẽ nó đang tăng ở đâu đó rất xa, chứ không phải ở nơi người dân đang sống trên mảnh đất hình chữ S này.
Vậy là báo cáo thì quá đẹp trên giấy, các con số khiến nhiều quốc gia phải mơ ước. Nhưng ngoài đời, nhiều người phải thắt lưng buộc bụng để giữ mức sống tối thiểu. Trên báo cáo, mọi thứ đi lên. Ngoài chợ, giá cả cũng đi lên, chỉ có thu nhập là đứng yên.
Kinh tế "khoẻ mạnh" thì chẳng cần phô diễn trên báo cáo và giấy tờ, người dân sẽ tự cảm nhận được khi nó phản ánh vào đời sống của họ. Còn nếu cứ càng cố chứng minh nhưng thực tế dân còn chật vật, doanh nghiệp còn ồ ạt đóng cửa, thị trường còn chao đảo, thì có lẽ vấn đề không nằm ở người nghe. Và rồi, nghịch lý xuất hiện: càng tăng trưởng cao, người ta càng thấy… xa lạ với tăng trưởng. Con số 7,83% trở thành thứ để đọc, để nghe, để báo cáo, chứ không phải để sống cùng.

TS Võ Trí Thành, người vừa có một phát hiện thiên tài, hàng chục tỷ USD (khoảng 500.000 tỷ đồng) đang ở … trong dân.
Tại một buổi hội thảo, ông Thành hớn hở công bố về những phát hiện của mình, mở đường cho những cú đớp ngoạn mục sau này. Ông Thành muốn dân mang tiền ra, bỏ vào doanh nghiệp để đầu tư, nhưng lại bỏ lửng câu chuyện “lời ai ăn, lỗ ai chịu” trong bối cảnh nền kinh tế lao đao như hiện nay.
Phát hiện tiền trong dân rất nhiều, liền tăng phạt, định ra các khoản phạt mới, không có cũng nghĩ ra cho có. Còn phát hiện trong dân có vàng, đánh thuế vàng, thuế đủ thứ, vốn là để dân mang vàng ra bán, còn nhà nước thì cứ in tiền là mua. Phát hiện trong dân có tỷ USD, thì liền nghĩ ra chuyện đòi mang đem “mớm” cho doanh nghiệp.
Nhưng không biết ông Thành có nghĩ đến chưa, số tiền “ủ két” hàng chục tỷ USD này, mấy phần ở túi dân, hay đã từ lâu an vị trong két sắt nhà quan. Cho nên thực tế là tiền trong quan rất nhiều, điều đó mới đúng!

“Gửi ảnh bác sĩ nhận phong bì cho tôi”, là tuyên ngôn trứ danh một thời của Nguyễn Thị Kim Tiến, người từng làm mưa làm gió Bộ Y tế một thời, học trò của Tổng Trọng. Bà Tiến thể hiện quyết tâm xóa bỏ tệ nạn “hối lộ” trong bệnh viện, bà muốn các bác sĩ của bà không nhân phong bì, vì việc nhận hối lộ…là của bà!
Các quan chức CSVN khi phát biểu quyết tâm chống tham nhũng, thì thực tế còn tham nhũng hơn, ăn “bẫm” hơn cả cấp dưới. Hàng loạt vụ án được vạch ra, có vụ nào vài chục đâu, cả trăm nghìn tỷ, một con số mà dân chỉ có lao động trăm kiếp mới có, vậy mà các ông bà cán bộ chỉ bằng một chữ ký là ẵm trọn số tiền đó trong tay!
Lời của cán bộ nói thì đều có ngoại lệ, và ngoại lệ đó chính là cán bộ nói. Tôi nói, nhưng người làm không phải tôi, và tôi có làm, thì tôi cũng không chịu trách nhiệm. Đó là cách mà dân nên hiểu về những gì mấy cán bộ xứ Đông Lào trình bày trước dân.

Ca sĩ Tùng Dương hát tặng anh Quyết FLC bài “Tái sinh”, tại sự kiện khởi công dự án mới tại Gia Lai. Như một trò đùa, một người sắp ch ết không thể ra Tòa, bỗng nhiên nhờ một phép màu y học mà Thế giới chưa từng có, lại ung dung thoát án rồi sải bước hiên ngang đi lại khắp nơi chỉ sau vài năm.
Thế mới hay, khi anh Quyết họ Trịnh ngồi nghe hát nịnh về mình, anh có cảm giác gì sau những thứ đã trải qua? Với anh, có lẽ đó chỉ là một chuyến “du lịch nghỉ dưỡng” ngắn ngày sau song sắt, nhưng với dân đen, thì đó lại là một hành trình đòi nợ, những đồng tiền xương m áu của họ bị anh lừa gạt.
Những lời hát nịnh vang lên, thì cũng là dấu chấm hết cho lòng tin vào một chế độ “tư pháp” xứ Đông Lào: hài hước và kệch cỡm. Được tô vẽ bằng khẩu hiểu công bằng, bình đẳng, nhưng chỉ dành cho kẻ có tiền, còn khi với dân, thì phải răn và đe. Một chế độ tư pháp “tái sinh” một kẻ lừa đảo, nhưng sẵn sàng làm “tái” toàn bộ dân tộc, những người từng đổ máu vì chế độ này.

Uy tín của một nhà lãnh đạo không được đo bằng những lời lẽ tuyên truyền tâng bốc, mà bằng cách họ đối xử với quyền lực mình đang nắm giữ. Càng đứng ở vị trí cao, con người càng dễ tin rằng bản thân xứng đáng được ưu tiên, được phục vụ và được sống trong mọi tiện nghi tốt nhất. Nhưng chính lúc ấy, sự khiêm tốn và giản dị trở thành thước đo rõ nhất của bản lĩnh lãnh đạo.
Sự khiêm tốn giúp người đứng đầu không tự xem mình là trung tâm của mọi đặc quyền. Họ hiểu rằng chức vụ chỉ là trách nhiệm được giao, không phải đặc quyền để hưởng thụ hay xa rời thực tế. Một lãnh đạo biết sống giản dị sẽ luôn tránh xa sự phô trương, không để bản thân bị cuốn vào ảo tưởng quyền lực. Khi không lệ thuộc vào sự thoải mái, họ sẽ dễ lắng nghe hơn, tỉnh táo hơn và công bằng hơn trong quyết định.
Giản dị cũng là cách nhắc nhở người lãnh đạo về nguồn gốc con người của mình. Ăn uống chừng mực, sinh hoạt tiết chế, không chạy theo hình thức, là cách giữ cho ý chí không bị bào mòn bởi sự nuông chiều. Một lãnh đạo đáng kính không cần hào nhoáng để chứng minh vị thế. Chính sự khiêm tốn và giản dị mới khiến quyền lực trở nên trong sạch, bền vững và có khả năng dẫn dắt người khác bằng uy tín thật sự.

Tổng bí thư Tô Lâm nhấn mạnh và đề cao Quốc hội: “Quốc hội quyết định cho hiện tại, nhưng phải chịu trách nhiệm trước tương lai”. Nghe thì có vẻ hợp lý, hay ho, nhưng vấn đề là “không thực chất”.
“Quốc hội chịu trách nhiệm cho tương lai”, nhưng là tương lai nào, một văn bản luật được tạo ra, thì đã có hiệu lực chỉ trong vài ngày hoặc vài tháng, dân kêu thán thì bảo ráng mà nhịn, còn trách nhiệm thì các cán bộ đổ cho tương lai.
Dân thì nhờ “công ơn trí tuệ của các Đại biểu”, được hưởng thuế phí cao ngút trời, “số hưởng” thì chưa thấy, mà thấy cái nghèo đã tới tận cổ, vậy mà các Đại biểu vẫn “đu dây” cho tương lai!
Hay nói một cách khác, “chịu trách nhiệm cho tương lai” chính là chịu trách nhiệm “cho có, cho vui”, bởi chỉ vài năm, mấy ông lại xuống, người khác lại lên, thì biết quy cái trách nhiệm đó cho ai? Đơn cử như mấy cái dự án nghìn tỷ của Nhà nước, người duyệt chi đã hạ cánh từ lâu, dân có đòi nợ, thì cũng chỉ còn nước “gánh nợ” mà thôi.
“Chịu trách nhiệm cho tương lai”, thì hãy chịu trách nhiệm với nhân dân!

Dự thảo luật vừa được trình làng: cá nhân sử dụng mạng xã hội để kêu gọi tẩy chay hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp mà gây thiệt hại về vật chất hoặc uy tín có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng; đối với tổ chức hoặc doanh nghiệp, mức phạt sẽ gấp đôi.
Tuy nhiên, luật cấm kêu gọi tẩy chay hàng hóa thực chất không nhằm bảo vệ môi trường kinh doanh, mà là công cụ hạn chế tự do ngôn luận và ngăn chặn sự phản ứng mang tính tập thể của người dân. Nó cũng bị đánh giá là mâu thuẫn với quyền cơ bản của người tiêu dùng, đồng thời đứng về phía những doanh nghiệp yếu kém hoặc có quan hệ với chính quyền, những bên lo ngại bị chỉ trích và mất uy tín.
Trong khi đó, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Việt Nam khẳng định rõ: người tiêu dùng có quyền từ chối sử dụng các sản phẩm kém chất lượng hoặc gây nguy hại cho bản thân và cộng đồng. Thế nhưng, với dự thảo luật mới, việc bày tỏ sự bất mãn đối với sản phẩm lại có thể bị xem là vi phạm.
Một số ý kiến cho rằng Bộ CA dường như đã rút kinh nghiệm thực tế từ các vụ mua bán nhà tai tiếng của Vingroup, các vụ xe cháy, lật nổ, c.hết người của Vinfast… bị nhiều người lên án, và kêu gọi tránh xa việc giao dịch với các hệ thống này. Thế nên khi ra luật, họ bất cần nhìn lại, và tự quyết định rằng thể hiện ý kiến bất mãn với sản phẩm có thể là tội.
Việc cấm kêu gọi tẩy chay các sản phẩm kém chất lượng, là thể hiện nỗi lo của chính quyền trước khả năng các ý kiến bất mãn lan rộng thành phong trào xã hội?

Tân Chủ tịch Quốc Hội, Trần Thanh Mẫn, nhắn nhủ với các Đại biểu Quốc hội khóa mới, làm luật không chỉ "tốt trong văn bản" mà còn phải "tốt trong cuộc sống". Vậy mà bấy lâu nay, luật đã tốt chưa thưa Mẫn Chủ tịch?
Loại trừ các Thông tư, Nghị định được ban hành bởi Chính phủ, thì những cái luật “oái ăm” của ông Mẫn làm ra trong nhiệm kỳ qua, hoặc là “cẩu thả”, hoặc chỉ “trên giấy” mà thôi.
Một năm thành tựu của ông Mẫn, đã để lại cho nhân dân những Luật “báo đời”, như Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ bí mật nhà nước, Luật Báo chí. Nếu không bị nhận định là o ép doanh nghiệp thì cũng giúp nâng cao bảo vệ quan chức. Thật là một nhiệm kỳ lập pháp “tốt đẹp”.
Có người hỏi, tại sao các cán bộ làm luật “dốt” nhưng Chủ tịch vẫn hô “tốt”? Bởi đó là luật của nhà nước, của Đảng, sinh ra là để vì Đảng, vì quan, nên dĩ nhiên phải “tốt” cho các cán bộ trước tiên. Còn với dân, thì cái tốt nhất là không có những luật hành dân như vầy.

“Tôi ý thức sâu sắc rằng lòng tin của nhân dân là nguồn lực lớn nhất của quốc gia. Muốn phát triển nhanh thì bộ máy phải trong sạch, cán bộ phải liêm chính, công vụ phải kỷ cương” - Lê Minh Hưng phát biểu khi nhận chức Thủ tướng Chính phủ.
Thật đáng buồn cười thay, ngay khi phát biểu điều này, ông yêu cầu bộ máy phải trong sạch, liêm chính, thì xung quanh ông toàn những quan chức có tài sản triệu đô, có con cháu đi du học, vậy mà ngài Tân Thủ tướng đây vẫn “ngây ngô” về giấc mơ “trong sạch, liêm chính”.
Có các cán bộ bỗng nhiên “giàu nhanh, giàu lạ”, nhờ những mánh giàu “không tưởng”, nhưng lại khá “ngây ngô” khi cho rằng bản thân vẫn “trong sạch”. Rồi đến khi bị phát hiện, thì vẫn không biết tại sao mình phạm tội.
Mỗi ngày, tuồng chèo Ba Đình lại làm cho người dân cả nước đi từ nụ cười này sang kiểu cười khác vì những phát ngôn “ngây thơ” đến không tưởng. Ai cũng biết nhà quan có mấy căn, trong két của quan có mấy tỷ, con cái quan đi học ở đâu, vậy mà vẫn tô son trát phấn, diễn cho dân xem vở kịch “thề không tham nhũng”.

Báo cáo GDP tăng trưởng đều đặn, đẹp như tranh. Nhưng nhìn xuống thực tế: doanh nghiệp đang gồng mình chịu đủ loại thuế, phí, chi phí tuân thủ như một “ma trận” không lối thoát.
Gần 92.000 doanh nghiệp rút lui chỉ trong quý I, trung bình 30.600 doanh nghiệp biến mất mỗi tháng. Chắc hẳn nhiều doanh nghiệp không thất bại vì thiếu tài năng, mà vì phần thu không còn đủ để chi cho những khoản chi phí dày đặc, cộng thêm những khoản thuế phí vô tội vạ trong những năm gầy đây, thì sự "kiệt sức" của doanh nghiệp là khó tránh khỏi.
Thuế phí, ban hành theo cấp số nhân, các doanh nghiệp phải cập nhật liên tục mỗi ngày, để biết nay có thuế gì mới, mai có phí gì bổ sung. Chỉ có những khoản hỗ trợ, những chính sách nới lỏng thì...chờ mãi chẳng thấy đâu.
Người dân chật vật sống, doanh nghiệp vật vờ trụ, nhưng GDP vẫn đều đặn nhảy số. Tăng trưởng này không phải cho số đông, nó chỉ tồn tại trên giấy tờ, trong những con số mà chúng ta được phép nhìn thấy.
Một nền kinh tế mà doanh nghiệp phải “chạy trốn” để tồn tại, liệu có còn xứng đáng gọi là tăng trưởng?

Ngày 7/4/2026, Quốc hội công bố kết quả bỏ phiếu với tỷ lệ gần như tuyệt đối dành cho Tô Lâm. Một con số “đẹp” đến mức hoàn hảo. Nhưng trong chính trị, những con số hoàn hảo thường không phản ánh sự đồng thuận, mà phản ánh mức độ kiểm soát.
Một lá phiếu đạt gần tuyệt đối không phải là dấu hiệu của niềm tin, mà là dấu hiệu của việc không tồn tại lựa chọn khác. Khi mọi phương án thay thế bị loại bỏ từ trước, kết quả cao không còn mang ý nghĩa thuyết phục, mà chỉ là xác nhận cho một quyết định đã được dàn dựng.
Việc một cá nhân đồng thời nắm giữ hai vị trí quyền lực cao nhất không phải là “tăng cường lãnh đạo” như cách được diễn giải. Đó là sự tập trung quyền lực ở mức tối đa, nơi ranh giới giữa kiểm soát và thao túng trở nên mờ nhạt. Khi không còn đối trọng thực chất, cơ chế giám sát cũng trở thành hình thức.
Trong khi đó, đời sống người dân không vận hành theo những con số hoàn hảo. Giá cả leo thang, chi phí sinh hoạt tăng từng ngày, cơ hội việc làm bấp bênh. Những áp lực này là thực tế, không thể được “biểu quyết” để biến mất. Nhưng nghịch lý nằm ở chỗ: những khó khăn ấy không hiện diện trong các báo cáo đầy tính lạc quan, cũng không xuất hiện trong những tràng vỗ tay tại nghị trường.
Khoảng cách giữa hội trường và đời sống ngày càng lớn. Một bên là những tuyên bố về “ổn định” và “đồng thuận cao”. Một bên là sự chật vật của người dân trong từng quyết định chi tiêu hàng ngày. Khi hai thực tế này không còn gặp nhau, vấn đề không nằm ở cách truyền đạt, mà nằm ở bản chất của hệ thống ra quyết định.
Lá phiếu “hoàn hảo” vì thế không còn là biểu tượng của minh bạch. Ngược lại, nó đặt ra nghi vấn về chính quá trình tạo ra nó. Khi kết quả đạt đến mức không có sai lệch, người ta có quyền đặt câu hỏi: liệu đó là ý chí tập thể, hay là sản phẩm của một cơ chế không cho phép sai lệch?
Điều đáng lo ngại không chỉ là ai nắm quyền, mà là cách quyền lực được thiết lập và duy trì. Khi quyền lực được củng cố bằng những kết quả tuyệt đối, nhưng không đi kèm với trách nhiệm giải trình tương xứng, thì sự “ổn định” được ca ngợi có thể chỉ là sự ổn định của chính quyền lực, không phải của xã hội.

Công trình nghìn tỷ được xem là biểu tượng phát triển, nhưng càng soi lại càng thấy những khoảng tối khó chối cãi. Sai phạm không còn là lời đồn mà đã được kiểm toán và thanh tra chỉ ra rõ ràng. Khi sự thật đã nằm ngay trước mắt mà cách xử lý vẫn lửng lơ, thì không còn là có sai phạm hay không, mà là ai đang cố tình không nhìn thấy.
Những bản báo cáo chồng chéo trong dự án hầm Thủ Thiêm như một lớp sương dày được dựng lên có chủ đích. Đáng lẽ càng công khai phải càng rõ, nhưng thực tế lại ngược lại càng nói nhiều càng rối. Điều đó khiến người ta không khỏi đặt câu hỏi, đây là yếu kém hay là một cách che chắn có chủ đích.
Cái gọi là xử lý nhưng lại chỉ dừng ở vài dòng rút kinh nghiệm. Không ai bị gọi tên, không ai mất ghế, không có một trách nhiệm cá nhân nào được xác lập rõ ràng. Sai phạm thì có thật, nhưng trách nhiệm lại bị hòa tan vào tập thể, để rồi kết quả là không còn ai phải chịu gì cả. Một kiểu xử lý mà càng làm càng khiến niềm tin bị bào mòn.
Đây là sự bất lực hay là sự lựa chọn? Khi sai phạm rõ như ban ngày mà vẫn không ai chịu trách nhiệm, thì không thể chỉ đổ cho thiếu sót. Bởi nếu không phải không thấy, thì chỉ còn một khả năng có những người đang chọn im lặng, thì vấn đề không còn nằm ở một công trình, mà nằm ở cách người ta đối diện hoặc né tránh trách nhiệm.