USA Scandal tình dục làm rung chuyển cuộc đua thống đốc California: Eric Swalwell “tự bắn vào chân”, cục diện đảo chiều phút chót

[Gibbs]

Giữa lúc cuộc đua thống đốc California đang mở toang với nhiều ứng viên nặng ký, bê bối tình dục bất ngờ giáng đòn mạnh vào Eric Swalwell, khiến đồng minh quay lưng và đảng Dân chủ rơi vào thế chia rẽ nguy hiểm.

Chính trường Mỹ vốn đã nhiều sóng gió, nhưng đôi khi chỉ một scandal cũng đủ làm thay đổi toàn bộ cục diện. “Một phút sa chân, vạn đời mang hận” – câu nói ấy dường như đang vận vào trường hợp của dân biểu Eric Swalwell khi những cáo buộc sai phạm tình dục xuất hiện đúng thời điểm nhạy cảm nhất của chiến dịch tranh cử thống đốc California.

Từ một ứng viên từng có đà tăng trưởng, giờ đây ông đứng trước nguy cơ bị chính đồng đội của mình “rút thang giữa đường”.

bê bối nổ ra, đồng minh lập tức quay lưng
Những cáo buộc liên quan đến hành vi sai trái tình dục đối với Eric Swalwell, được công bố bởi CNN và San Francisco Chronicle, đã tạo ra một cú sốc chính trị mạnh mẽ. Không chỉ làm lung lay uy tín cá nhân, vụ việc còn khiến hàng loạt đồng minh từng ủng hộ ông nhanh chóng rút lại sự hậu thuẫn.
Một nhóm gồm 15 thành viên đảng Dân chủ tại California đã lập tức ra tuyên bố kêu gọi Swalwell rút lui khỏi cuộc đua. Lý do được nêu rất rõ: những cáo buộc nghiêm trọng này đòi hỏi trách nhiệm giải trình và tiêu chuẩn lãnh đạo cao nhất, đặc biệt trong bối cảnh niềm tin của cử tri – nhất là phụ nữ – đang bị đặt dấu hỏi.


từ ứng viên sáng giá trở về “vạch xuất phát”
Trước khi scandal nổ ra, Eric Swalwell được xem là một trong những gương mặt có tiềm năng tạo đột phá. Ông xây dựng hình ảnh là người chống Donald Trump mạnh mẽ nhất – một “chiến binh” chính trị trong lòng bang California vốn nghiêng về Dân chủ.
Nhưng giờ đây, theo lời các chiến lược gia kỳ cựu, mọi thứ gần như “trở về con số 0”. Không còn là người dẫn đầu một “làn sóng”, Swalwell bỗng trở thành tâm điểm của khủng hoảng.
Chiến lược gia Garry South nhận định thẳng thắn: không ai biết câu chuyện này sẽ kết thúc ra sao, nhưng rõ ràng cục diện đã bị đảo lộn hoàn toàn.

cuộc đua hỗn loạn: không ai thực sự chiếm ưu thế
Nếu như scandal của Swalwell tạo ra một khoảng trống, thì điều trớ trêu là chưa có ai đủ sức lấp đầy khoảng trống ấy. Cuộc đua thống đốc California hiện giống như một bàn cờ mở, nơi nhiều quân cờ mạnh cùng tồn tại nhưng chưa ai chiếm được thế thượng phong.
Danh sách các ứng viên Dân chủ gồm những cái tên đáng chú ý như Tom Steyer, Katie Porter, Xavier Becerra, Antonio Villaraigosa, Matt Mahan, Tony Thurmond hay Betty Yee. Nhưng mỗi người đều có điểm yếu riêng.
Porter chưa chiếm trọn sự ủng hộ của cử tri nữ. Becerra và Villaraigosa cạnh tranh lẫn nhau trong khối cử tri Latino. Mahan cố xây dựng hình ảnh trung dung nhưng chưa tạo được đột phá. Trong khi đó, Steyer dù đổ hàng trăm triệu USD vào quảng cáo lại có nguy cơ khiến cử tri “bội thực”.
“Lắm thầy nhiều ma” – khi quá nhiều ứng viên mà không ai nổi bật, cục diện trở nên rối ren.

tiền bạc – yếu tố quyết định nhưng không phải ai cũng có
Một trong những vấn đề lớn nhất của các ứng viên còn lại là tài chính. Trong chính trị Mỹ, đặc biệt tại California – nơi chi phí truyền thông cực kỳ đắt đỏ – tiền gần như là “xăng” cho cỗ máy tranh cử.
Tom Steyer có lợi thế tài chính khổng lồ, nhưng các ứng viên khác thì không. Điều đó khiến họ khó tận dụng cơ hội từ cú “tự hủy” của Swalwell.
Như Garry South nhận xét, các chiến dịch chắc chắn đang bàn cách khai thác tình hình, nhưng nếu không có tiền để quảng bá thông điệp, mọi chiến lược đều chỉ nằm trên giấy.

cơ hội bất ngờ cho đảng cộng hòa
Trong khi đảng Dân chủ đang chia rẽ, đảng Cộng hòa lại nhìn thấy cơ hội. Ứng viên Steve Hilton, với sự hậu thuẫn của Donald Trump, đang ở vị trí thuận lợi để lọt vào top 2.
Do hệ thống bầu cử “jungle primary” của California – nơi tất cả ứng viên cùng tranh và hai người dẫn đầu vào vòng chung kết – một kịch bản đáng lo cho Dân chủ là cả hai vị trí cuối cùng đều thuộc về Cộng hòa nếu phiếu bị chia nhỏ.
Ngoài Hilton, cảnh sát trưởng Chad Bianco cũng là một ứng viên đáng gờm. Nếu điều đó xảy ra, đây sẽ là cú sốc lớn đối với một bang vốn được xem là “thành trì xanh”.

nội bộ dân chủ tính toán chiến lược sống còn
Trước nguy cơ bị loại khỏi vòng chung kết, các lãnh đạo lớn của đảng Dân chủ tại California có thể buộc phải hành động. Một kịch bản được nhắc đến là Thống đốc Gavin Newsom, cùng các nhân vật quyền lực như Nancy Pelosi, Alex Padilla và Adam Schiff, sẽ phối hợp để dồn lực ủng hộ một ứng viên duy nhất nhằm tránh phân tán phiếu.
Tuy nhiên, việc lựa chọn “ai là người được chọn” lại không hề đơn giản. Mỗi phe đều có lợi ích riêng, và việc thống nhất có thể gây thêm chia rẽ nội bộ.

những tuần quyết định phía trước
Thời gian không còn nhiều. Hạn đăng ký tranh cử đã kết thúc, và phiếu bầu sẽ được gửi đến cử tri từ tháng 5. Hai cuộc tranh luận lớn sắp diễn ra vào ngày 22/4 và 5/5 được xem là cơ hội cuối cùng để các ứng viên tạo dấu ấn.
Trong bối cảnh cử tri chưa thực sự tập trung, bất kỳ màn thể hiện nào nổi bật cũng có thể thay đổi cuộc chơi.
Xavier Becerra đã gọi đây là “ngày đầu tiên của một cuộc đua mới” – một nhận định phản ánh đúng sự hỗn loạn hiện tại.

Mặc dù Swalwell từng thăng tiến nhờ hình ảnh đối đầu trực diện với Trump, nhưng "vỏ quýt dày có móng tay nhọn", chính những đòn tấn công từ phe Trump và việc rò rỉ các hồ sơ điều tra liên quan đến mối quan hệ cũ của ông với một gián điệp Trung Quốc đã khiến uy tín của ông bị xói mòn nghiêm trọng. Các chuyên gia như Mike Madrid cho rằng cái "làn" chống Trump mà Swalwell xây dựng giờ đây đã tan thành mây khói và không ai có thể dễ dàng tiếp quản nó.

Trong những ngày tới, hai cuộc tranh luận quan trọng vào ngày 22 tháng 4 và ngày 5 tháng 5 (do CNN tổ chức) sẽ là phép thử cuối cùng. Có tin đồn rằng những nhân vật quyền lực như Gavin Newsom, Nancy Pelosi, hay Adam Schiff có thể sẽ phải ngồi lại với nhau để thống nhất ủng hộ một ứng viên duy nhất, nhằm tránh cảnh "tan đàn xẻ nghé". "Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao", liệu phe Dân chủ có kịp đoàn kết để cứu vãn tình thế, hay họ sẽ phải cay đắng nhìn chiếc ghế Thống đốc rơi vào tay đối thủ? Câu trả lời vẫn còn nằm ở phía trước, giữa những toan tính đầy thực dụng trên chính trường California.