Tổng thống Trump thông báo sẽ cho áp đặt mức thuế 10% trên toàn thế giới trong vòng 150 ngày

[S9g*]

Chỉ ít giờ sau khi Tối cao Pháp viện ra phán quyết bác bỏ các lệnh áp đặt thuế dựa trên tình trạng khẩn cấp, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cho công bố chiến lược mới thay thế: áp đặt thuế nhập khẩu tạm thời 10% trên toàn cầu trong vòng 150 ngày đối với tất cả các đối tác thương mại, đồng thời khởi động hàng loạt cuộc điều tra mới để tạo ra nền tảng pháp lý cho các mức thuế tiếp theo. Hành động nhanh chóng này cho thấy Tòa Bạch Ốc sẽ không lùi bước trong chính sách thương mại cứng rắn, và ông Trump đang tái cấu trúc công cụ pháp lý nhằm duy trì áp lực mức thuế quan và nguồn thu cho ngân sách.

(Ảnh: Reuters)

Tại cuộc họp báo ở Washington D.C., ông Trump cho biết sẽ cho áp đặt thuế theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, một điều khoản cho phép Tổng thống áp đặt mức thuế tối đa 15% trong vòng 150 ngày để giải quyết các vấn đề nghiêm trọng về cán cân thanh toán, mà không cần có quy trình điều tra phức tạp.

Đáng chú ý hơn, mức thuế 10% này sẽ được áp dụng theo hình thức "thuế chồng thuế", tức là cho cộng thêm trực tiếp vào các mức thuế hiện hành thay vì cho thay thế mới.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump tuyên bố sắc lệnh này có hiệu lực gần như ngay lập tức, thể hiện quyết tâm của ông không để cho chính sách thuế quan bị gián đoạn.

Tuy nhiên, quyền lực này sẽ đi kèm với một điều kiện khắt khe là chỉ có hiệu lực trong tối đa là 150 ngày, trừ khi nhận được sự phê chuẩn gia hạn từ phía Quốc hội.

Song song với mức thuế 10% tạm thời, chính quyền Mỹ sẽ khởi động các cuộc điều tra theo Mục 301 (hành vi thương mại không công bằng) và Mục 232 (an ninh quốc gia). Đây là hai công cụ từng được ông Trump cho sử dụng trong nhiệm kỳ đầu tiên để áp đặt mức thuế mạnh tay, đặc biệt là với TQ.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent khẳng định, dù có sự thay đổi về công cụ pháp lý, tổng số doanh thu thuế quan của năm 2026 dự kiến "gần như không có thay đổi". Theo ông, chính quyền sẽ quay trở lại mức thuế như cũ, chỉ khác là quy trình thực hiện sẽ phức tạp hơn.

Theo ước tính của Penn-Wharton Budget Model, phán quyết của Tối cao Pháp viện có thể khiến cho khoảng 175 tỷ USD thuế thu được trong năm qua sẽ đối mặt nguy cơ phải cho hoàn trả lại.

Khi được hỏi về khả năng cho hoàn tiền lại, ông Trump cho rằng vấn đề này có thể phải tiếp tục đưa ra tòa trong nhiều năm. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng thừa nhận quá trình này có thể kéo dài đến hàng tuần, hàng tháng, thậm chí hàng năm, do phán quyết nói trên không đưa ra hướng dẫn cụ thể nào.

Điều đó đồng nghĩa với việc bất định pháp lý vẫn sẽ còn bao trùm môi trường giao dịch thương mại Mỹ trong thời gian sắp tới.

Trước đó, vào ngày 20/02, Tối cao Pháp viện đã ra phán quyết lịch sử với tỷ lệ 6-3, chính thức bác bỏ chính sách về mức thuế quan áp đặt trên toàn cầu của Tổng thống Donald Trump, tạo ra một bước ngoặt lớn cho nên kinh tế thế giới.

Phản ứng trước phán quyết của Tối cao Pháp viện Mỹ, Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Canada ông Dominic LeBlanc lưu ý các mức thuế quan của Washington vẫn đang gây ra nhiều sự thiệt hại nặng nề cho Ottawa, nhất là những mặt hàng như thép, nhôm và xe hơi. Ông bày tỏ hi vọng Canada sẽ hợp tác với Mỹ để "tạo ra đà tăng trưởng và cơ hội tốt cho cả hai bên".

Từ Brussels, Bỉ, người phát ngôn viên thương mại của Liên minh châu Âu (EU) Olof Gill hoan nghênh quyết định này, gọi đây là "thắng lợi của các quy tắc thương mại dựa trên luật lệ quốc tế hiện hành". EU cũng đã cho đình chỉ các kế hoạch trả đũa mức thuế nhằm vào hàng hóa Mỹ dự kiến sẽ được thực hiện trong tuần sắp tới.

IMF cũng nhận định, phán quyết này giúp làm giảm đáng kể rủi ro lạm phát trên toàn cầu và dự báo tăng trưởng kinh tế có thể được điều chỉnh cho tăng nhẹ sau khi áp lực về mức thuế quan được dỡ bỏ.

Tại châu Á, Văn phòng Tổng thống Nam Hàn cùng ngày cho biết Seoul đang cân nhắc các biện pháp ứng phó phù hợp với lợi ích quốc gia sau phán quyết của Tối cao Pháp viện ở Mỹ.

Về phản ứng của thị trường, các chỉ số chứng khoán lớn tại Mỹ (S&P 500) và châu Âu (Stoxx 600) đã tăng điểm ngay sau tin tức này, đặc biệt là trong các nhóm ngành sản xuất, bán lẻ và xe hơi.

Nguồn: Reuters, CNN

Nói ngắn gọn dễ hiểu - Thuế = tiền thì sẽ do quốc hội quyết định thu bao nhiêu/chi thế nào. Tối cao pháp viện khẳng định quy trình này.

Trump nắm hành pháp phải dựa vào sự cho phép của lập pháp thông qua các luật được ban hành kèm theo các ĐIỀU KIỆN quy định. Trump có thể viện dẫn thi hành nhưng quốc hội có thể bác bỏ nếu Trump không làm theo đúng điều kiện.

Ví dụ : police căn cứ theo luật viết giấy phạt tiền - nhưng tòa án có thể phán quyết Police đưa ra giấy phạt không đúng điều kiện theo luật và hủy bỏ giấy phạt. Luật cũng có thể bị viết lại cho hợp lý sau khi điều kiện bị vi phạm.

Hôm trước nói cho "chặt đẹp" 10% trong 150 ngày, hôm sau lại tuyên bố "sẽ chém" đến 15% và còn nhiều chiêu khác nữa! Hãy đợi đấy, ai muốn xin hoàn trả tiền, cứ nộp đơn ra tòa và chịu khó chờ giải quyết nhé! Trẫm đang bận lắm!